ตร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 316 / 449

ประโยค - พระอีมปิฎกฉบับแปล ภาค ๒ - หน้าที่ 85 อุบาย" จึงตรัสกล่าวอ้างตลอดหลายว่า "ผู้ใดจริงทั้งหลาย ในกาลก่อนแต่กาลนี้ เราอุตส่าห์เสร็จสิ้นธรรมแล้ว ก็เป็นผู้แ…

…ิฎกกล่าวถึงการสนทนาระหว่างพระราชากับพระนางมาคิทยา โดยพูดถึงความรักและกรรมที่ส่งผลต่อชีวิต พระราชาได้ตรัสถึงความสุขที่สัมผัสได้เมื่อได้ทำความดี และพระนางได้เสนอว่าผู้ที่มีความรักในเทอเป็นสิ่งที่พึงรักษา …

… ท่อนและหาท่อนมีได้ (หรือ) เป็นชั้นและชั้นมีได้ พระราชา รับส่งให้ช่อเนื้อ แม้ว่าสีรของพระนางมาคิดยา ตรงที่มีเนื้อ ลำ ๆ คำมีดคมคมกรบแล้ว ให้เก่งขึ้นต่อไฟไหม้เดือดด้วยน้ำมันให้ ทอดดูขนมแล้ว ให้เก่งกันเนื้…

…างศาสนา บทประเด็นนี้จึงชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการทำกรรมดีในชีวิตและผลที่เกิดขึ้นในอนาคตที่ผู้คนควรตระหนักถึง

…ด้วยวิบากอันเหลืองแห่งกรรมนี้แล นี่เป็นบรรพ- กรรมของหญิงเหล่านั้น ด้วยประกายนี้ [บูรพกรรมของบรรพชุดตรา] เมื่อพระศาสดาตรัสอย่างนั้นแล้ว ภิญทูลทูลถาม พระศาสดาว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ คำบรรพชุดตราเสา เ…

…ว่าปัญญาและการเป็นหญิงที่มาก่อนเกิดนั้นเป็นผลจากกรรมที่ได้กระทำในอดีต นอกจากนี้ยังบรรยายถึงการถวายบาตรให้แก่พระปิฎกฤๅเจ้าที่เกิดขึ้นในพระราชมนเทียรโดยมีหญิงหนึ่งที่แสดงอาการเห็นการกระทำดังกล่าว ภายในเนื…

…างแห่งมรรค ผู้ไม่ประมาณแล้ว ชื่อว่าย่อมไม่ตาย; ผู้ใดประมาณแล้ว ผู้มัน ย่อมเป็นเหมือนคนตายแล้ว; บัณฑิตรู้ความนั้น โดยเปลาะกันแล้ว (ตั้งอยู่) ในความไม่ประมาณ บันเทิงอยู่ในความไม่ประมาณ; ยินดีในธรรม เป็นที…

ในบทนี้กล่าวถึงความไม่ประมาณเป็นเครื่องถึงมรรคและการมีความประมาณซึ่งเป็นทางแห่งมรรค ผู้ที่ไม่มีความประมาณย่อมไม่ตาย และผู้ที่มีความประมาณจะต้องเหมือนคนตายในทางธรรม บัณฑิตจะเข้าใจในเรื่องนี้และมีความบั

… ส่วนข้างหนึ่ง ฝ่าย กุมภสก ถูกรับดูคำมานำมา (ถวาย) จนได้. [พระราชาทรงชักมาคมกุมภสก] ขณะนั้น พระราชา ตรัสเฉลยผู้กลายบังกำแล้วขึ้นเผาอยู่ว่า

…ักเขา จนถึงการนำตัวไปยังพระราชาเพื่อการเผชิญหน้าเกิดขึ้น ข้อความนี้สร้างภาพลักษณ์ของสงครามระหว่างกษัตริย์กับบุคคลที่ไม่ระเบียบและการทำงานของผู้คลุมเครือภายในราชสำนัก

…ีได้ลง พระเจ้าข้า, ทรัพย์ของ ข้าพระองค์ไม่มี (จริง). ที่นั้น พระราชาชทรงแสดงหาปะเหล่านั้นแก่เขาแล้ว ตรัส ว่า "หาปะเหล่านี้ ของใครกัน ?" [ภูโมสกเผยำจำนวนทรัพย์] เขากำ (หาปะ) ได้ คิดว่า "ตายจริง ! เราจับห…

บทสนทนาระหว่างพระราชาและภูโมสกในเรื่องการดูแลทรัพย์สิน และสถานการณ์ที่ภูโมสกต้องพึ่งพาแหล่งอื่น สะท้อนถึงปัญหาสังคมในยุคนั้น เมื่อพระราชาทรงสั่งให้ภูโมสกเฉลยเกี่ยวกับทรัพย์และเหตุผลที่ทำให้เขาต้องรับจ

…มีปัญญาเห็นปานนี้ หมอฉันไม่เคยเห็น." [คุณธรรมเป็นเหตุเจริญแห่งสุข] พระศาสดา ทรงสดับเรื่องนั้นแล้ว ตรัสว่า "มหานพิธี ชีวิตของบุคคลผู้เป็นอยู่เช่นนั้น ชื่อว่า เป็นอยู่ประกอบด้วยธรรม; กิริยา มีกรรมของโจร…

ในบทนี้ พระศาสดาได้สอนเกี่ยวกับความสำคัญของการมีชีวิตด้วยธรรมและการทำดี เพื่อความสุขทั้งในโลกนี้และในโลกหน้า โดยชี้ให้เห็นว่าการมีความเพียรและการทำงานที่บริสุทธิ์จะนำมาซึ่งการเจริญเติบโตทางจิตใจและชีว

…า ว่าการบวงของคนทั่วทั้งโลก; ถ้าเจ้าถ่อไซร์ ก็ บวชดิ" ดังนี้แล้ว นำเขาไปสำนักพระศาสดา, เมื่อพระองค์ ตรัส (ถาม) ว่า "คุณหดีบ ท่านได้เด็กมาหรือ ?" กราบทูลว่า "พระเจ้าฯ เด็กคนนี้เป็นหลานของข้าราชการ องค์ ป…

ในบทนี้ พระเศรษฐีได้พูดถึงการบวชและความดีจากการบวช โดยมีพระศาสดาตรัสถามเกี่ยวกับเด็กที่จะบวช ซึ่งเป็นหลานของข้าราชการ และให้บวชในสำนักของพระองค์ พระเณรได้บรรชาและบรรล…

…นกุศลสิ ำบุญดูต่าง ๆ มีทานเป็นต้นตั้งแต่เล็กปลาย: "วันรุ่งขึ้น เธอไปเพื่อจะสักแต่เช็ดดู พระศาสดา ทรงตรวจดูโลก (คือหมู่สัตว์) เฉพาะในเวลาใกล้รุ่ง ทรงเห็นเหตุนี้แล้ว จึงเสด็จล่วงหน้าไปก่อน ได้ทรงหยุดจงกรม…

ในหน้า 117 ของพระธัมมปฏิรูปฉบับแปล ภาค ๒, มีการบรรยายเกี่ยวกับจิตของจูฬ์บิณกที่แตกแยกและการสนทนาระหว่างพระศาสดากับเขา พระศาสดาได้ชี้นำให้จูฬ์บิณกเข้าใจถึงความสำคัญของการบรรพชาในสำนักของพระองค์ เมื่อพร

…ภิกษุพันรูป) ในอัมพวันนั้นแล แล้วนั่นในอัมพวันนั้นนิรัมย์ จนกว่าเขาจะบอก เวลา." ลำดับนั้น พระศาศดา ตรัสะบุรุษนั้นว่า "เธอกไปวิหาร บอกว่า "พระศาสตรับส่งหาพระอุฟฟินณ" เมื่ออธิรับนั้นไปบอกตามรับสั่งแล้ว …

ในบทนี้ พระอุฟฟินคิดเกี่ยวกับการมีอยู่ของภิกษุในวิหารเมื่อพี่ชายบอกว่าไม่มีภิกษุ เขาจึงประกาศความจริงที่มีว่าภิกษุมีในวิหาร โดยการนิรมิตให้เห็นภิกษุต่างรูปที่นั่งอยู่ ทั้งนี้ เมื่อบุรุษเห็นจึงกลับไปบอ

ประโยค๒ - พระฐัมม์ทัณฑ์ฉบับแปล ภาค ๒ - หน้า ที่ 121 แม้ทุกรูป ชื่ออัพยนตก ทั้งนั้น." พระศาสดา ตรัสว่า " ถ้าระนั่น เธองไป. รูปใดเลยก่อนว่่า " ข้ามแล้ว ชื่ออัพยนก," งฉบับนี้ดูนั้นไว้, รูปที่เหลือจัก…

ในบทนี้ พระศาสดาได้สอนเรื่องการทำอนุโมทนาโดยการให้หมอชีวกทำตามคำสั่ง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีสติและการประกอบกิจกรรมด้วยความตั้งใจ โดยมีการบรรยายถึงภาพรวมของพระศาสดาและภิกษุที่มาร่วมทำอนุโมท

…ษุหนึ่ง ย่อมไม่ม, ภิกษุเหล่านี้แม้ทั้งหมด มีความเคารพร้อยพุทธธาระ อันเดชแห่งพระพุทธเจ้าคุณแล้ว เมื่อตรัง, (เฉยเสีย) ไม่พูดแม้ดอกชั่วอายุ ก็รีบไปไหน ๆ จักหายเรื่องนี้ขึ้นพูดก่อนไม่, อ๋อาธรรมเนียมของการยก…

…าบว่าควรพูดคุยและพิจารณาในสิ่งที่หยุดไว้ แม้ว่าจะเคยเป็นผู้โง่มาก่อน แต่ทุกคนก็สามารถเป็นเจ้าของโลกุตรทรัพย์ได้

…ล ภาค ๒ - หน้า ที่ 126 ระหว่างเรือน ๒ หลัง เพื่อคองเข้าเรือนทั้ง ๒ โดยอ้อมโขตดีวกัน. พระราชาทอดพระเนตรเห็นพวกมันแล้ว ได้ทรงแอชุมอยู่ในงา เรือน. ในวงที่พวกมันดูอุณโมงค์บ้านเรือน ได้เเสดงวูดสิ่งของ มาเทพ …

ในบทนี้พระราชาได้ทอดพระเนตรเห็นโจรที่กำลังดูอุณโมงค์ในเรือนของประชาชน โดยพบว่าโจรเหล่านั้นเกิดความกลัวเมื่อได้ยินเสียงของพระราช…

…้ว หมอบราบลงแทบพระบาท [กุลโลบายของพระราชา] ธรรมดาราชทั้งหลาย ยอมเป็นผู้ผิดลา เพราะฉะนั้น พระองค์จึงตรัสสะเขาอย่างว่า "เฮ้ย! อภัยภูมามาลาใจร้าย มึง เข้าใจว่า 'พระเจ้าแผ่นดินไม่รู้รึ้งหรือ?'" ภูมามาลา ข…

ในเนื้อเรื่องนี้ นายภูมามาลาเผชิญหน้ากับพระราชาและทำความเข้าใจถึงการให้อภัย คราวนี้พระราชาทรงทราบถึงการกระทำและอนุญาตให้อภัยแก่ภูมามาลา โดยสั่งให้เสนาบดีออกจากแผ่นดินและให้คุณค่ากับชีวิตที่ได้รับจากอา

…้ ๔ นับโดย ๔ เดือน ได้ ก็ไม่สะความเพียร ตั้งอยู่ในอารมณ์แล้ว บัดนี้ (ได้) เป็น เจ้าของทรัพย์คือโลกุตตรธรรมแล้ว" [พระศาสดาสอนให้ทำที่พึ่งด้วยธรรม ๔ ประการ] พระศาสดาเสด็จมาสมว่า “ภิกษุทั้งหลาย บัดนี้ พวก…

…มถึงการฝึกฝนเพื่อเข้าสู่ความรู้แจ้ง ในท้ายที่สุด แนวคิดเหล่านี้ช่วยให้ผู้มีปัญญากลายเป็นเจ้าของโลกุตตรธรรมที่มีคุณค่าและหมายถึงการทำความเข้าใจในชีวิตในทางที่ถูกต้อง ทางแก้กรรมถูกชี้แนะให้ทำตามหลักธรรมเพ…

…ประดิษฐ์ [๑๒] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวหา ทรงปรารถนานักประดิษฐ์ ของคนพาล ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า "มามนมนุษย์บุตร" [คนพาลชาวเมืองสาวัตดีเล่นนักประดิษฐ์] ความผิดดารว่า ดังได้กล่…

พระศาสดาได้ตรัสพระธรรมเทศนาเกี่ยวกับพาลนักประดิษฐ์ที่มีผลกระทบต่อสังคมในพระนครสาวัตดี โดยกล่าวถึงการที่พวกเขาสร้า…

…ระพุทธเจ้าทั้งหลายเท่านั้น " ดังนี้แล้ว ทรงแผ่พระรัศมีไปเป็นประิ่งว่า ประทับนั่งอยู่ในที่เฉพาะ หน้า ตรัสพระคาถานี้ว่า "เมื่อใดบัณฑิตบรรทมความประมาณด้วยความ ไม่ประมาณ เมื่อนั้นบัณฑิตนั้น จึงสู้ปัญญา เพีย…

บทนี้กล่าวถึงการรู้และการเห็นตามพระพุทธวจนะ โดยระบุว่าบัณฑิตสามารถหลีกเลี่ยงความประมาณได้เมื่อมีความไม่ประมาณ การรู้และการเห็นเป็นสิทธิของพระพุทธเจ้าที่มีปัญญาสูงกว่า การประพฤติตนของบัณฑิตจึงควรตั้งอย

…ื่องภิกษุ 2 สาย [20] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเทวเถรวัน ทรงปรารภกิริย 2 สายา ตรัสพระธรรมเทศนาว่า "อุปุปฏโต มุตมุตโต" เป็นต้น. [ภิกษุ 2 รูปมีปฏิปทาต่างกัน] ได้ยินว่า ภิกษุ 2 รูปนั้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสนทนาของภิกษุ 2 รูปที่มีปฏิปทาที่แตกต่างกัน ภิกษุหนึ่งมีการเตือนเกี่ยวกับการทำสมาธิและการปฏิบัติธรรม ความสำคัญของการมีวินัยในชีวิตของสงฆ์และการปฏิบัติตามธรรมของพระพุทธเจ้า โดยมีการก

…] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อทรงอาศัยเมืองวาสสดี ประทับอยู่ในฌาณวารา- ศาลา ทรงเปราสักกะเทวราช ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า "อุปปามเทน มจฺจ" เป็นต้น. [เหตุการณ์ท่ว่าสักกะได้รับพระนามต่าง ๆ] ความผิดฐานว่า…

บทนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระศาสดาประทับอยู่ในเมืองวาสสดีและตรัสพระธรรมเทศนาเกี่ยวกับท้าวสักกะ ผู้ซึ่งมีความสำคัญในบัลลังก์ของเทพ โดยพระองค์ทรงถามเกี่ยวกับการมองเ…

ประโยค๒ - พระธรรมปทุมถิ่นคาถาแปลภาค ๒ - หน้าที่ 146 ครันตรศัพท์ไวยากรณ์นี้แล้ว ได้พระสุทธิพุทธพจน์หลังว่า "ทวยเทพชั้นดาวดึงส์ เรียนครชนนู๋เลี้ยง มากมิด มีอั…

…พชื่อว่ามะ ที่แม้จะถูกผลักให้ย้ายที่ เขากลับไม่แสดงความโกรธและคงความสงบไว้ แต่ละคำสอนที่พระผู้พระภาคตรัสนี้เป็นเครื่องเตือนใจในการปฏิบัติตนให้มีลักษณะสุจริตและอ่อนน้อมตลอดไป.