หน้าหนังสือทั้งหมด

คำสอนของครูอชิตเกสกัมพลและครูปกุทธกัจจายนะ
52
คำสอนของครูอชิตเกสกัมพลและครูปกุทธกัจจายนะ
…ื่อแยกธาตุต่างๆ ที่มาประชุมรวมกันแล้ว ก็จะสลายตัวออกไปเป็นธาตุ 4 เหมือนกันหมด ดังนั้น มนุษย์เราเมื่อตายแล้วก็ดับสูญ คือ กลับไปเป็นธาตุ 4 ดังเดิม จากคำสอนนี้ ย่อมสรุปได้ว่า บุญและบาปไม่มี การทำบาปไม่มีผล…
…ิตเกสกัมพลสอนว่าโลกประกอบด้วยธาตุ 4 คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ ที่รวมกันเพื่อสร้างมนุษย์และสิ่งต่างๆ โดยเมื่อตายทุกอย่างจะกลับสู่ธาตุเดิมและไม่มีบาป-บุญ ซึ่งเรียกว่านัตถิกทิฏฐิ ขณะที่ครูปกุทธกัจจายนะแสดงความเห็น…
การสอนและลัทธิของครูในพระพุทธศาสนา
53
การสอนและลัทธิของครูในพระพุทธศาสนา
…เรียกว่า “อัตตกิลมถานุโยค” นักบวชในกลุ่มนี้มีความเป็น อยู่อย่างเข้มงวดกวดขันต่อร่างกาย อดข้าว อดน้ำ ตากแดด ตากลม ไม่นุ่งห่มผ้า หรือที่เรียกกันว่า อยู่ใน สภาพของทิฆัมพร คือ ผู้นุ่งฟ้า สานุศิษย์ในลัทธินี้…
บทเรียนเกี่ยวกับลัทธิในพระพุทธศาสนาและศาสนาเชนได้รับการนำเสนอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเห็นของครูปกุทธกัจจายนะที่เชื่อว่าอณูและจิตเป็นของเที่ยงแท้และคำสอนของครูนิครนถนาฏบุตรซึ่งเผยแพร่สู่การทรมานกายว่าเป็
การปฏิบัติตนของพระเจ้าอชาตศัตรูต่อเจ้าลัทธิต่าง ๆ
54
การปฏิบัติตนของพระเจ้าอชาตศัตรูต่อเจ้าลัทธิต่าง ๆ
…หตุใดในครั้งที่ทรงเป็นราชกุมารคบหาสมาคมกับพระ เทวทัตอยู่นั้น จึงทรงปฏิบัติราวกับไร้สติปัญญา ทรงกระทำตามคำแนะนำอันชั่วช้าสามานย์ของพระทุศีล เทวทัต อย่างไร้ความละอายต่อบาปเล่า ถ้ายึดหลักธรรมชาติของมนุษย์ป…
พระเจ้าอชาตศัตรูทรงแสดงให้เห็นถึงความเข้าใจในคำสอนของเจ้าลัทธิต่างๆ โดยทรงใช้ปรีชาสามารถในการวินิจฉัย และไม่ส่งเสริมความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง พร้อมกับพิจารณาทางแก้ไขจากความผิดที่เกิดขึ้นในอดีต แม้จะทรงมี
การบวชและความเข้าใจในทางธรรม
60
การบวชและความเข้าใจในทางธรรม
…แต่บุญกุศลเท่านั้น 4. เมื่อบวชแล้วต้องอยู่อย่างสันโดษ คือ พอใจในปัจจัยอันเป็นเครื่องดำรงชีวิตของสมณะตาม มีตามได้ ไม่ปรารถนาความฟุ้งเฟ้อ ความสะดวกสบาย สุรุ่ยสุร่าย เยี่ยงชีวิตฆราวาส 5. เมื่อบวชแล้วต้องรั…
พระเจ้าอชาตศัตรูได้แสดงความเข้าใจในคุณค่าและประโยชน์ของการบวช ซึ่งช่วยยกระดับสถานภาพของผู้บวชในสังคม ถึงแม้จะมาจากฐานะต่ำติด แต่ก็กำลังเติบโตในทางธรรม ด้วยการสร้างบุญและระมัดระวังต่อการกระทำของตนเอง พ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ
64
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ
5.4.2 ทรงเป็นผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “สัมมาสัมพุทโธ” แปลตามศัพท์ว่า ตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง โดยชอบ หรือโดยถูกต้อง เมื่อพิจารณาพระบาลีในธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ที่ว…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยถูกต้องหรือ 'สัมมาสัมพุทโธ' โดยมีคุณวิเศษ 5 ประการ คือ จกฺขุ, ญาณ, ปญฺญา, วิชชา และ อาโลโก ซึ่งรวมความหมายว่า 'ทั้งรู้ทั้งเห็น' พระองค์พบเห็นความเป็นจริงโ
พระพุทธคุณและวิชชา 8 ประการ
65
พระพุทธคุณและวิชชา 8 ประการ
…นอยู่ ด้วยกิเลส สรรพสัตว์ที่ยังมืดมนอยู่ด้วยกิเลส ย่อมดำเนินชีวิตผิดพลาด จึงต้องรับผลกรรม เวียนว่าย ตายเกิดอยู่ในวัฏสงสารโดยหาทางออกไม่ได้ ส่วนพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น พระองค์ทรงเป็นผู้ที่สมบูรณ์ด้วยวิชช…
…ได้อย่างถูกต้อง ช่วยในการกำจัดความมืดมนให้หมดสิ้นไป ด้วยวิชชาและจรณะที่ทรงปฏิบัติและสอนให้ผู้ปฏิบัติตามได้.
คุณธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
66
คุณธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ฉพาะอย่างยิ่ง สติที่ตรึกเข้าไปใน กาย เวทนา จิต ธรรม 11) ปัญญา คือ ความรอบรู้ในกองสังขาร เพราะมองเห็นตามความเป็นจริง พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงมีความรู้ ความเห็นกว้างขวาง ทรงสามารถหยั่งรู้เหตุผลถูกต้อง ตามค…
บทความนี้เสนอการสำรวจคุณธรรมหลักของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ช่วยในการบรรลุสัมโพธิญาณ ประกอบไปด้วยสัทธา ความเชื่อมั่นในความดี ความรู้สึกละอายต่อความชั่ว (หิริ) และกลัวบาป (โอตตัปปะ) นอกจากนี้ยังพูดถึงการศ
สุคโต: ผู้เสด็จไปดีแล้ว
67
สุคโต: ผู้เสด็จไปดีแล้ว
…นแจ้งอริยสัจต่อไป เมื่อถูกส่วนแล้วจึงตกศูนย์ เข้าถึงความเป็นโสดาบันบุคคล สกิทาคามีบุคคล อนาคามีบุคคลตาม ลำดับ จนเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะเหตุนี้จึงทรงพระนามว่า “สุคโต” 3) เสด็จไปสู่ฐานะที่ดี ห…
…อาดและบริสุทธิ์ ผ่านการอบรมกาย วาจา ใจ จนเข้าถึงธรรมกายและนิพพานในที่สุด จึงเรียกพระองค์ว่า 'สุคโต' ตามนัยต่างๆ ที่มาจากการปฏิบัติทางจิตและการเข้าสู่อารมณ์ที่สูงส่ง
การเผชิญหน้าภายใต้กามในชีวิตฆราวาสและนักบวช
82
การเผชิญหน้าภายใต้กามในชีวิตฆราวาสและนักบวช
…จึง ไม่ต้องกังวลด้วยเรื่องการทำมาหากินแบบฆราวาสทำให้สามารถทุ่มเทเวลาและชีวิตเพื่อการศึกษาและปฏิบัติ ตามพระธรรมวินัยได้โดยบริบูรณ์ กรณีเช่นนี้ย่อมเอื้ออำนวยให้พระภิกษุห่างไกลจากกามคุณได้มากทีเดียว ซึ่งจะ…
บทความนี้นำเสนอการเผชิญหน้ากันของคนในสังคมที่ถูกกำหนดโดยกามซึ่งเป็นพลังแห่งบาปอกุศล การแข่งขันและความไม่บริสุทธิ์สร้างปัญหาให้กับชีวิตฆราวาส แต่กลับสร้างโอกาสที่ดีกว่าให้กับนักบวชที่มีโอกาสรักษาพรหมจร
แนวทางการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ
86
แนวทางการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ
สงบเสงี่ยม สายตาทอดต่ำลงไม่เหลียวซ้ายแลขวาดูหญิงดูชาย หรือสิ่งต่างๆ หรือแหงนดูเบื้องบน หรือ ก้มหน้าดูข้างล่าง จนปราศ…
บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ โดยเน้นที่โคจรที่ควรปฏิบัติและอโคจรที่ควรหลีกเลี่ยง ซึ่งรวมถึงการตั้งสติในกาย เวทนา จิต และธรรม นอกจากนี้ยังพิจารณาโทษของการเข้าไปในอโคจร เช่น สถานที่บ
การรักษาศีลและอาชีพบริสุทธิ์ในพระภิกษุ
88
การรักษาศีลและอาชีพบริสุทธิ์ในพระภิกษุ
…ต้อยติวิด รักษาฟองนิดฉันใด แลทราย ย่อมรักษาขนหาง มารดา ย่อมรักษาบุตรยอดรัก คนเอกจักษุ ย่อมรักษานัยน์ตาข้างเดียวไว้ ฉันใด เธอทั้งหลายจงรักษาศีลให้เหมือนอย่างนั้น จงเป็นผู้มีศีลเป็นที่รัก มีความเคารพจงดีท…
…่งมีค่า เช่น มารดาที่ดูแลบุตร การรักษาอาชีพบริสุทธิ์ที่ไม่ใช้กลวิธีที่ไม่ถูกต้อง และวิธีการดำรงชีวิตตามหลักศาสนาให้อยู่ในปัจจัย 4 อย่างเหมาะสม เรื่องราวนี้ช่วยให้เห็นถึงวิถีชีวิตของพระภิกษุที่มีความเคาร…
ติรัจฉานวิชาและความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา
99
ติรัจฉานวิชาและความสำคัญของศีลในพระพุทธศาสนา
…รพกราบไหว้ และต่อแต่นี้ไปพระองค์เองก็ จะทรงกราบไหว้พระภิกษุด้วยความเคารพอย่างสนิทใจมิใช่เพียงปฏิบัติตามมารยาทและประเพณีดังแต่ก่อน ที่สำคัญที่สุดทรงทราบชัดเจนแล้วว่า พระเทวทัตผู้ชักนำให้พระองค์ทรงหลงผิดน…
…องคำว่า "ติรัจฉานวิชา" ซึ่งหมายถึงวิชาที่ขัดกับการเป็นพระภิกษุ และความสำคัญของศีลที่ภิกษุต้องปฏิบัติตามเพื่อให้มีความสุขทั้งทางกายและใจ พระบรมศาสดาได้สอนถึงการรักษาศีลและการคุ้มครองทวารในอินทรีย์ ทั้งนี…
การอบรมจิตตามคำสอนของหลวงพ่อวัดปากน้ำ
103
การอบรมจิตตามคำสอนของหลวงพ่อวัดปากน้ำ
…ของดวงธรรมของกายมนุษย์ เอาใจไปหยุดอยู่ ตรงนั้น ถ้าหยุดตรงนั้นไม่ได้ละก็ สำรวมไม่ถูกเสียแล้ว... เมื่อตากระทบรูป ฉาดเข้าให้ มันก็แลบแปลบเข้ามาถึงใจ ถ้าใจไม่หยุด ก็ บอกว่า เอา สวยยิ่งเหลือเกิน ถ้าใจหยุด ก็…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการอบรมจิตตามคำสอนของหลวงพ่อวัดปากน้ำ โดยเน้นที่การสำรวมศีลและการตั้งใจที่ศูนย์กลางกาย เพื่อป้องกันอภิชฌาและโทมน…
ความหมายและความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
105
ความหมายและความสำคัญของสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…รตื่น การพูด การนิ่ง มหาบพิตร ภิกษุชื่อว่า เป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ ด้วย ประการดังกล่าวมานี้แล ตามรูปศัพท์ คำว่า “สติ” หมายถึง ความระลึกได้ นึกได้ อาการที่จิตฉุกคิดขึ้นได้ เช่นฉุกคิด ขึ้นได้ว่า ถึง…
…นพื้นฐานสำหรับการเจริญภาวนาเพื่อมรรคผลนิพพาน นอกจากนี้ยังมีการแบ่งประเภทของสัมปชัญญะออกเป็น 4 ประการตามคัมภีร์อรรถกถา ปาฏิกวรรค เพื่อให้เข้าใจถึงลักษณะและความสำคัญของสิ่งดังกล่าวในชีวิตประจำวัน.
สันโดษและอัปปิจฉา
107
สันโดษและอัปปิจฉา
“สันโดษ” คือ ความยินดีในของของตน พอใจด้วยปัจจัย 4 คือ ผ้านุ่งห่ม อาหาร ที่นอน ที่นั่ง และ ยา ตามมีตามได้ การมีความสุขความพอใจด้วยเครื่องเลี้ยงชีพที่หามาได้ ด้วยความเพียรพยายามอัน ชอบธรรมของตน ไม่…
เรื่องราวเกี่ยวกับคำว่า 'สันโดษ' ซึ่งหมายถึง ความยินดีในของของตน พร้อมอธิบายถึงความแตกต่างระหว่าง 'สันโดษ' และ 'อัปปิจฉา' ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างความรักในครอบครัวและสถาบั
คุณธรรมที่ทำให้เป็นผู้บริสุทธิ์
111
คุณธรรมที่ทำให้เป็นผู้บริสุทธิ์
…าะขาดสันโดษ นี่เอง เมื่อภิกษุเป็นผู้สันโดษ จิตย่อมคลายความกังวลและความยึดมั่นถือมั่น ย่อมมีความยินดีตามมี ตามได้ จึงสามารถชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งในโลกได้ จากพระธรรมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า…
…ชาตศัตรู ซึ่งได้ไขความเข้าใจว่า นักบวชที่แท้จริงต้องมีการบวชเพื่อละกามและประพฤติพรหมจรรย์ การปฏิบัติตามข้อปฏิบัติ 6 หัวข้อเป็นสิ่งสำคัญที่จะนำไปสู่การบรรลุสามัญญผลที่ละเอียดและบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น การตระหน…
องค์ 5 และการบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
121
องค์ 5 และการบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
…5 คือวิตก (ความตรึกหรือคิด) วิจาร (ความตรองหรือพิจารณา) ปีติ (ความอิ่มใจ) สุข (ความสบายใจ) และเอกัคคตา (ความมีอารมณ์เป็นหนึ่ง หรือสมาธิ) เมื่อผู้ปฏิบัติมีใจตั้งมั่นอยู่ด้วยองค์ 5 เช่นนั้นนานเข้า จนใจผ่อ…
บทความนี้ครอบคลุมการศึกษาองค์ 5 ในการปฏิบัติฌาน ซึ่งประกอบด้วยวิตก, วิจาร, ปีติ, สุข และเอกัคคตา. องค์เหล่านี้ช่วยสร้างสมาธิและความตั้งมั่นในการปฏิบัติจนสามารถบรรลุถึงทุติยฌาน, ตติยฌาน และจตุตถฌาน…
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
122
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
…ูง “สมาธิเบื้องสูง” คือสภาวะที่ใจสงบเป็นสมาธิดิ่งถึงที่สุด เป็นสมาธิของผู้ปฏิบัติซึ่งบรรลุฌานทั้ง 4 ตามลำดับดังกล่าวแล้ว 7.9 สมาธิในทางปฏิบัติ เพื่อให้เข้าใจการทำสมาธิทั้ง 2 ระดับดังกล่าวได้ชัดเจนยิ่งขึ…
ในพระพุทธศาสนา สมาธิสามารถแบ่งออกเป็นสองระดับ คือ สมาธิเบื้องต่ำซึ่งหมายถึงการทำใจให้สงบและปราศจากอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับอายตนะ 6 และสมาธิเบื้องสูงซึ่งเป็นสภาวะที่เกิดจากการบรรลฌานทั้ง 4 ขั้นตอนในการปฏ
สามัญญผลลำดับที่ 2
131
สามัญญผลลำดับที่ 2
…งานยิ่งขึ้น หากน้อมจิตไปเพื่อให้ได้ฤทธิ์ทางใจ ฤทธิ์ทางใจก็จะบังเกิดขึ้น จะนึกให้เป็นอย่างไรก็เป็นไป ตามนึก ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับพระเจ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่อง…
…คำสอนของพระพุทธเจ้า ภิกษุที่มีจิตเป็นสมาธิและปราศจากกิเลสจะสามารถนำจิตไปนิรมิตรูปต่างๆ ได้ อย่างไรก็ตาม เป้าหมายของการเจริญภาวนาคือการทำจิตให้บริสุทธิ์หมดจดจากกิเลส ไม่ใช่เพื่อฤทธานุภาพ การมีฤทธานุภาพเป…
ทิพยจักษุและการรับรู้กรรมของสัตว์
137
ทิพยจักษุและการรับรู้กรรมของสัตว์
จักษุ” อันบริสุทธิ์ ล่วงจักษุของมนุษย์ ย่อมรู้ชัดซึ่งหมู่สัตว์ผู้เป็นไปตามกรรมว่า สัตว์ที่ประกอบด้วยกายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต ติเตียนพระอริยเจ้า เป็น มิจฉาทิฏฐิ ยึดถือกา…
เนื้อหานี้กล่าวถึง ''ทิพยจักษุ'' หรือ ''จุตูปปาตญาณ'' ซึ่งเป็นญาณที่ทำให้สามารถเล็งเห็นการเวียนว่ายตายเกิดของสัตว์และกฎแห่งกรรมอย่างชัดเจน สัตว์ที่ประกอบด้วยกรรมดีจะไปสู่สุคติ ส่วนสัตว์ที่มีกรรมชั่วจะไ…