ตาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 301 / 124

…นที่นั้นอีก ก็เห็นแต่ความ เปล่าเท่านั้น เห็นแต่ความว่างเท่านั้น ความคิดทำนองนี้ย่อมไม่มีแก่ เขาว่า "ตายจริง ภิกษุ (มาก) ตั้งเท่านั้น มรณภาพ (หมด) หรือว่า ต่างองค์ต่างไป (หมด)" โดยที่แท้เขาเห็นแต่ความไม่ม…

…คนก็จากไป ทำให้เห็นว่าบุรุษนั้นกลับมาแล้วเห็นแต่ความว่างเปล่าในสถานที่ประชุม โดยเขาไม่คิดว่าภิกษุได้ตายหรือจักไปไหน เป็นการเข้าถึงสภาพที่ว่างเปล่าในจิตใจ

…ันกับคนที่เป็นศัตรูกัน ผู้คอยทำความพินาศให้ ถูก เขาข่มเหงเอา ด้วยการกระทำต่าง ๆ เช่นทำร้ายเอา (จะให้ตาย) จับมัด (ทรมาน) หรือเผาเรือนเอาเป็นต้น (ทนไม่ไหว) ก็ไปอยู่ บ้านอื่น (ไป) เห็นคนที่มีรูปร่างเท่า หรื…

เนื้อหาในส่วนนี้แสดงให้เห็นถึงการอุปมาที่ใช้เพื่ออธิบายความรู้สึกของพระภิกษุที่ต้องเผชิญกับอารมณ์และความกลัวเมื่อพบเห็นสิ่งที่คล้ายคลึงกับศัตรู โดยยกตัวอย่างให้เห็นชัดว่าความกลัวนั้นเกิดจากความรู้สึกท

…มันว่า "โจรผู้นี้เป็นผู้มีความ สุข มีโภคะมากหนอ" ดังนี้เลย ที่แท้คนเขากรุณามัน "คนน่าสงสาร ผู้นี้จักตายบัดเดี๋ยวนี้ละ เพราะมันวางเท้าข้างใด ๆ ลงไป (ก้าวเดิน) มันก็ใกล้ความตายเข้าไปทุกทีด้วยเท้าข้างนั้น ๆ…

เนื้อหานี้จัดการกับการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับคนที่มีความสุขแต่ทำบาป โดยใช้ตัวอย่างเปรียบเทียบกับราชบุรุษที่มีความกรุณาต่อโจร เพื่อเน้นถึงความสำคัญของกัลยาณกรรมที่ต้องทำเพื่อหลีกเลี่ยงทุกข์ในอนาคตแม้ใ

…ว) ตาลสุกที่เพิ่มหลุดจาก ขั้วฉะนั้น ข้อว่า ไม่หลงทำกาลกิริยา ความว่า ขึ้นชื่อว่า สัมโมหมรณะ (ความหลงตาย) ของผู้มีเมตตาเป็นวิหารธรรม ย่อมไม่มี ท่านเป็นผู้ ไม่หลงเลยทำกาลกิริยา ดังว่าหลับไปฉะนั้น ข้อว่า เม…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของจิตที่ตั้งมั่นและการเจริญเมตตา โดยเฉพาะในผู้ที่มีเมตตาเป็นวิหารธรรม ซึ่งทำให้จิตของเขามีความมั่นคงและเข้าถึงสมาธิได้เร็ว ยกตัวอย่างความป่องใสของสีหน้าผู้มีเมตตา และอธิบายว่า

…ผ่) โดยไม่เป็นแถบ (คือรวมหมด) ในบทเหล่านั้น บทว่า สพฺพธิ ก็คือ สพฺพตฺถ (ในทิศ ทั้งปวง) บทว่า สพฺพตฺตตาย ความว่า โดยความเป็นตนในสัตว์ ทั้งปวง อันมีประเภทต่าง ๆ เช่นสัตว์ชั้นเลย ชั้นกลาง และชั้นสูง ที่เป็น…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาของพระโยคาวจร ที่ได้อธิบายถึงการตั้งจิตให้เมตตาในทุกทิศทุกทาง โดยใช้เปรียบเทียบกับการขับม้าในสนาม เพื่อแสดงถึงความสำคัญของการมีเมตตาและการไม่แบ่งแยกสัตว์ทั้งหลาย การอธิบายย

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 178 อานิสงส์ ๑๑ เป็นหวังได้ อานิสงส์ ๑๑ คืออะไรบ้าง อานิสงส์ ๑๑ คือผู้เจริญเมตตา ย่อม หลับเป็นสุข ตื่นเป็นสุข ไม่ฝันร้าย เป็นที่รักของมนุษย์ทั้งหลาย เป็น

…ข ไม่ฝันร้าย เป็นที่รักของคนและเทวดา ปลอดภัยจากอันตรายต่างๆ และจิตใจที่มั่นคงและสดใส. ผู้ที่เจริญเมตตาย่อมเข้าถึงพรหมโลกได้ หากไม่ให้จิตด้านร้ายทำลายความเจริญนี้ จะสามารถแยกธาตุในตนได้ ทำให้เกิดการเข้าใจ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 171 [จูฬธัมมปาลชาดก] แต่ในจูฬธัมมปาลชาดก พระธรรมปาลกุมาร โพธิสัตว์ แม้ยัง เมื่อ (ทั้ง ๆ ที่) พระมารดาทรงพระพิลาป เป็นเด็กอ่อนนอนแบอยู่ เมื่อ (ทั้ง ๆ อยู่

…้องเสียสละชีวิต พระธรรมปาลสามารถรักษาใจให้อยู่ในความสงบและซื่อสัตย์ต่อทุกคนรอบข้าง แม้จะเผชิญกับความตายก็ตาม เรื่องราวนี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการมีจิตใจที่มั่นคงในสถานการณ์เศร้าโศก

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 161 เพราะกายแตกตายไป ย่อมเข้าถึงอบายทุคติวินิบาตนรก" และว่า (๔) "ดูกรภิกษุทั้งหลาย คุ้นฟืนเผาศพ ไฟไหม้ทั้ง ๒ ข้าง ตรงก…

บทนี้เน้นถึงการมองโลกในแง่ดี และการควบคุมอารมณ์โกรธในการใช้ชีวิต โดยสอนให้ดำเนินตามคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า และหันมาเห็นคุณค่าของการระลึกถึงคุณงามความดีของผู้อื่น เพราะการโกรธนั้นจะทำให้วิบัติและไม่

…ฯลฯ "ขอ (ให้) มันเป็นคนไม่มี (เกียรติ) ยศเถิด" ฯลฯ "ขอ (ให้) มันเป็นคนไม่มีมิตรเถิด" ฯลฯ เพราะกายแตกตายไป ขอ (ให้) มันอย่าได้เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์เลย" ดังนี้ ข้อนั้นเป็น เพราะเหตุอะไร ภิกษุทั้งหลาย (เพรา…

ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการควบคุมความโกรธ โดยอธิบายว่าบุคคลที่มักมีความโกรธจะถูกความโกรธครอบงำ และส่งผลให้เขาประพฤติชั่วด้วยกาย วาจา และใจ ศัตรูไม่ยินดีด้วยความมีสุคติของผู้เป็นศัตรู และมักปรารถนาใ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 156 ไม่อยากตายฉันใด แม้สัตว์อื่น ๆ ก็ฉันนั้น" อนึ่ง แม้พระผู้มีพระ ภาคเจ้าที่ตรัสว่า "บุคคลตามค้นไปด้วยใจตลอดทุกทิ…

ในบทนี้มีการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเจริญเมตตาให้ตนเองก่อน จากนั้นจึงควรแผ่เมตตาไปยังผู้อื่น โดยเน้นว่าทุกคนต้องการความรักและไม่ควรเบียดเบียนผู้อื่น การทำให้ตนนั้นเป็นที่รักและให้เกียรติผู้อื่นจะส

…งท่าน น่าจะหมายถึงภาพที่ปรากฏแก่ใจของผุ้เพ่ง ตรวจดู (อย่างที่เรียกกันว่า "นั่งทางใน") เมื่อเห็นภาพคนตาย จึงได้รู้ว่าอาจารย์ถึง มรณภาพ (?)

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเข้าเมตตาฌานและความสำคัญของการพัฒนาตนเองก่อนการแผ่เมตตาไปยังผู้อื่น โดยมีพระมหาเถระแนะนำให้หานิมิตและศึกษาเกี่ยวกับการเข้าเมตตาฌาน เพื่อไม่ให้เกิดการเบียดเบียนและสร้างความสุขให้กั

…(ธรรมอันยั่งยืน) ด้วย...นิปปปัญจธรรม (ธรรมอันไม่มี สิ่งที่ทำให้เนิ่นช้า) ด้วย... อมตธรรม (ธรรมอันไม่ตาย) ด้วย... สิวธรรม (ธรรมอันปลอดโปร่ง) ด้วย...เขมธรรม ธรรมอันพ้น ภัย) ด้วย ... อัพภูตธรรม (ธรรมอันอัศจ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการแสดงอสังขตธรรมและสัจธรรมที่เกิดจากปัจจัยรวมทั้งอานิสงส์ของการอุปสมานุสติซึ่งช่วยให้จิตไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ และสามารถดำเนินยต่อการเจริญสติ ซึ่งจะนำไปสู่การเกิดองค

…ือ ประเสริฐสูงสุด แห่งสังขตธรรม และอสังขตธรรมทั้งหลายเหล่านั้น * อง, จตุกฺก. ๒๑/๔๔. คำแปลบาลีนี้ แปลตายนัยวิสุทธิมรรค ที่ท่านแก้วไว้ต่อไปนี้

…องวิราคธรรม เป็นธรรมที่สำคัญที่สุด ซึ่งหมายถึงการพ้นจากตัณหา และการสิ้นอาลัยที่ส่งผลให้ต้องเวียนว่ายตายเกิดในวัฏสงสาร.

…อยู่ภายในท้องของมารดา (๑) ไม่มีแก่พวก คนที่ดำลงในน้ำ (๑) อย่างเดียวกัน คือไม่มีแก่พวกคนที่สลบ (๑) คนตายแล้ว (๑) ผู้เข้าจตุตถฌาน (๑) ผู้ประกอบด้วยรูปภพและ อรูปภพ (๑) ผู้เข้านิโรธ (๑)" ฉะนี้แล้วจึงตักเตือน…

…ถึงลมอัสสาสะปัสสาสะ เพื่อทำความเข้าใจถึงสภาวะที่แท้จริงของการอยู่ในโลกนี้ ที่ไม่อยู่ในเงื่อนไขของการตายและการสลบ การคิดนี้นำไปสู่การสร้างจิตให้มั่นคงและเข้าใจถึงความเป็นจริงของประสบการณ์ด้านอารมณ์และการร…

…ผู้ประกอบโดยสมควรซึ่งกายคตาสตินี้แล้ว (๑) ย่อม * ข้อสำคัญที่ต่างกันนั้น คืออสุภ พิจารณาร่างคนอื่นที่ตายแล้ว ส่วนกายคตาสติ พิจารณา ร่างของตนที่ยังเป็นอยู่

ในตอนนี้ได้กล่าวถึงดวงตามและการเกิดของพระโยคาวจรที่สามารถเข้าใจธรรมะจากการปฏิบัติฌานแตกต่างกันตามวิธีการเข้าฌาน นอกจากนี้ยังพูดถึงความสำคัญของการพัฒนากายคตาสติและอานิสงส์ที่เกิดขึ้นจากการฝึกปฏิบัติกรร

…ที่ 72 คำว่า ปุพฺโพ มีอธิบายว่า บุพโพนั้น (โดยสีปกติ) มีสี (เหลืองอ่อน) ดังสีใบไม้เหลือง แต่ในร่างคนตาย (กลาย) เป็นมีสี (ขาวหม่น) ดังสีน้ำข้าวบูดข้น ๆ ไป โดยสัณฐาน มีสัณฐานตาม โอกาส (ที่อยู่ของมัน) โดยทิ…

…องสีและลักษณะของน้ำเหลืองและโลหิตในร่างกายมนุษย์ โดย 'ปุพฺโพ' จะมีสีเหลืองอ่อนในสภาพปกติ แต่ในร่างคนตายจะเปลี่ยนเป็นสีขาวหม่น ในขณะเดียวกัน โลหิตก็ถูกแบ่งออกเป็นสองประเภท คือ สันนิจิตโลหิต และ สังสรณโลหิ…

…ฌานนี้นั้นก็ถึงซึ่งความนับ (คือได้ชื่อ) ว่ามรณสติ นั้นเอง เพราะเกิดขึ้นด้วยกำลังแห่งความระลึกถึงความตาย [อานิสงส์เจริญมรณสติ ก็แกภิกษุผู้ประกอบเนืองๆ ซึ่งมรณสตินี้ ย่อมเป็นผู้ไม่ประ มาทเนืองนิตย์ ได้อนภิ…

…้าใจในมรณสติจะเป็นผู้ไม่ประมาทและลดความหลงใหลในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีการระลึกถึงความตาย ซึ่งส่งผลในการทำให้เกิดความตระหนักในอนิจจะแห่งชีวิตและลดความกลัวเมื่อเผชิญหน้ากับความตาย.

…ัน โลก (คือสัตว์) ชื่อว่าไม่เกิด เพราะจิตไม่เกิด ชื่อว่าเป็นอยู่ เพราะจิตเกิดขึ้น จำเพาะหน้า ชื่อว่าตายเพราะจิตดับ (นี้) บัญญัติ ทางปรมัตถ์ พระโยคาวจร พึงระลึกถึงความตาย โดยชีวิตมีขณะสั้น โดยนัยดัง กล่าว…

เนื้อหาพูดถึงการระลึกถึงความตายและการฝึกฌานในชีวิตประจำวัน อธิบายลักษณะของจิตที่เกิดขึ้นและดับไป การพิจารณาอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับควา…

…งชีวิตสั้น (จน) ไม่น่าวางใจ ชั่วขณะเคี้ยว (อาหารกลืนลงไป) ๔-๕ คำ ดังนี้แล พระโยคาวจรพึงระลึกถึง ความตาย โดยชีวิตมีกาลกำหนด โดยนัยดังกล่าวมาฉะนี้ [อธิบายอาการที่ ๘ - ขณปริตฺตโต) 22 บทว่า ขณปริตฺตโต ความว่…

…่าวถึงการนำคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับมรณสติและความสั้นของชีวิต เพื่อเตือนสติให้พิจารณาความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน โดยอุปมาเปรียบเทียบชีวิตกับล้อรถที่หมุน ด้วยการเน้นว่าชีวิตเป็นไปในขณะจิตเดี…

…ลาย อายุของมนุษย์ทั้งหลาย นี้น้อย สัมปรายภพ (เล่า) ก็จะต้องไป จึงควรทำกุศล ประพฤติ พรหมจรรย์ ความไม่ตายแห่งสัตว์ผู้เกิดแล้วหามีไม่ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดเป็นอยู่ยืน ผู้นั้นก็เป็นอยู่สัก ๑๐๐ ปี เกินนั้นไ…

…มดีและประพฤติพรหมจรรย์ โดยมีการยกตัวอย่างเหมือนหยาดน้ำค้างที่ไม่คงอยู่ สิ่งเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าความตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ จึงควรใช้ชีวิตให้เต็มที่เพื่อสะสมกุศลผลบุญ บทเรียนจากอรรถกถาและพระสูตรต่…