หน้าหนังสือทั้งหมด

วิถีธรรมครบท้อง: การเข้าใจและการพิจารณาในธรรม
116
วิถีธรรมครบท้อง: การเข้าใจและการพิจารณาในธรรม
ประโยค - วิถีธรรมครบท้อง ถาด ๑ - หน้าที่ ๑๑๕ แห่งการแสดงใช้ได้ ด้วยพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงหวังประโยชน์ ใครจะโปรดเวณในชน…
เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้า เพื่อช่วยให้ผู้คนรู้จักการพิจารณาและเข้าใจอารมณ์ โดยมีการแสดงความเข้าใจเกี่ยวก…
วิญญาณรวมเป็นภาค ๓ ตอนที่ 118
119
วิญญาณรวมเป็นภาค ๓ ตอนที่ 118
… ตอนที่ 118 กันตามที่เป็นภาคกัน ๑ เพราะวัดดแห่งความยึดถือว่าเป็นตนเป็นของตนมีเพียงนั้น ๑ เพราะรวมเอาธรรมที่จัดเป็นขึ้นอื่น ๆ ไว้ในนั้นได้ ๑ ด้วยว่า ในบรรดาสงฆ์ธรรมทั้งหลาย องมีประเภทเป็นอนาถ เมื่อสงเคราะห…
…นตัวตน ซึ่งประกอบด้วยรูป, เวทนา, สัญญา, สังขาร และวิญญาณ การเข้าใจความเป็นอนิจจังและการที่ผู้ปฏิบัติธรรมต้องเห็นความไม่เป็นตัวตนในขันธ์เหล่านี้ เพื่อช่วยให้เกิดการดับทุกข์ การรวมกันของธรรมต่างๆจึงสำคัญในก…
วิถีธรรมกรมเปล่า ตอน ๑
126
วิถีธรรมกรมเปล่า ตอน ๑
ประโยค - วิถีธรรมกรมเปล่า ตอน ๑ - หน้าที่ 125 ความ (แห่งศัพท์) สปลปิ - ถูกส่งออกไปว่า ถูกปล่อยขึ้น (ให้เป็นสิ่งที่รู้…
บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์และอธิบายศัพท์ประโยชน์ในภาษาธรรม และการแสดงถึงธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้ทางสัมผัส เช่น กลิ่น รส และการเชื่อมโยงในสิ่งที่รู้จั…
การอธิบายอายตนะในพระไตรปิฎก
127
การอธิบายอายตนะในพระไตรปิฎก
…ค ๓ ตอนที่ ๑ หน้า ที่ ๑๒๖ อรรถบทที่ ๑ คืออายตนะโต - เพราะเป็นที่สับต่อ) มีอธิบายว่า กิริยและเจตสิกธรรมทั้งหลาย ย่อมสับต่อ คือ หมื่นเพียรพยายามไปตาม กิจ (คือหน้านี้) ของตน ๆ มีภาระเสย (รายธรรม) เป็นอาทิ …
…รรถบทต่อๆ ที่เกี่ยวกับอายตนะในพระไตรปิฎก โดยอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับการผลักดันและขยายผลของจิตเจตสิกธรรมตามอายตนะ การสำรวจและการศึกษาในที่นี้ช่วยให้เข้าใจความเกี่ยวข้องของอารมณ์และกรอบของการศึกษาในทางธรรม
วิถีทิศมรรคแปล ภาค ๓ ตอนที่ 127
128
วิถีทิศมรรคแปล ภาค ๓ ตอนที่ 127
… (เพราะเหตุนี้ ทวาและอารมณ์ทั้งหลายนัน จึงชื่อ อายตนะ (แปลว่านำอายตนะ คือ สารทุกข้อน ยึดอยู่แล้วไป) ธรรมทั้งปวงนี้ ได้ชื่อว่า อายตนะ ฯ เพราะเป็นที่ส่งต่อ (แห่ง จิตเจตสิก) ฯ เพราะนำอายตนะ (คือ สารทุกข้อนยึ…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับคำว่า 'อายตนะ' ซึ่งหมายถึงสถานที่ที่จิตเจตสิกใช้ส่งต่ออารมณ์และธรรมต่างๆ โดยมีการนำเสนอความหมายที่หลากหลาย เช่น อายตนะในฐานะสถานที่อยู่ บ่อเกิด และถิ่นกำเนิด ที่แสดงถึ…
วิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑
130
วิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑
ประโยค - วิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ หน้า ๑๒๙ ทวารและอารมณ์มีจักุเป็นต้น ได้ชื่อว่าเป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก ทั้งหลายนี…
ในวิชาธรรมวรรณเปล่า ภาค ๓ ตอน ๑ กล่าวถึงทวารและอารมณ์ตามหลักธรรมว่ามีจักุและรูป เป็นเหตุแห่งจิตเจตสิก การเข้าใ…
วิชาธรรมะเทวทฤต ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๐
131
วิชาธรรมะเทวทฤต ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๐
ประกอบ - วิชาธรรมะเทวทฤต ภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๐ คือธรรมมันเหมาะเมื่อเป็นเช่นนั้น เหตุในจงไม่ตรัสว่า "ธรรมมตะนะ" แต่เท่านั้น…
บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับธรรมและอารมณ์ของกองวิญญาณ โดยเฉพาะอายตนะ ๑๒ ที่ถูกกำหนดเป็นอุทิศวารและอารมณ์ของกองวิญญาณ ๖ การแบ่งแยกทาง…
วิจัยมฺิธรรรมเปนภาค คำ ตอน ๑
136
วิจัยมฺิธรรรมเปนภาค คำ ตอน ๑
…ธาตุ มานวิญญาณธาตุ ชิวหาธาตุ รสธาตุ ชิวาหวิญญาณธาตุ กายธาตุ โพธวจํพธาตุ กายวิญญาณ- ธาตุ มโนธาตุ ธรรมธาตุ มโนวิญญาณธาตุ ชิวาหาธาตุทั้งหลาย วิจัยฉบับในธาตุเหล่านี้ บันฑิตพึงทราบโดย อรรถ โดยลักษณะเป็…
…่ยวกับอายตนะและธาตุจำนวน 14 ประการ โดยเน้นที่ความรู้ตามลักษณะและอันดับของธาตุ รวมถึงการเข้าใจอรรถและธรรมชาติของอายตนะต่างๆ ที่กล่าวถึงในวิจัย โดยการศึกษาเหล่านี้จะช่วยให้บันฑิตสามารถรับรู้และแยกแยะลักษณะข…
วิทยาธิธรรมภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๖
137
วิทยาธิธรรมภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๖
…ระโยค - วิทยาธิรรมในภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๖ ดั้งเป็นต้นก่อน ส่วนวินิฉัยโดยอรรถที่ไม่แปลกกัน พิงทราบดังนี้ ธรรมใดอ่อนจัด (จำทุกข์ให้เกิดขึ้น) เหตุนี้ ธรรมมั่นจึงชื่อว่า ว่าธาตุ (แปลวาธรรมผู้ตั้งขึ้น) หรือว่า ธรร…
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดทางวิทยาธิธรรมในภาค ๓ ตอนที่ ๑๓๖ โดยเน้นที่ธรรมชาติและทุกข์ รวมถึงการวิเคราะห์เรื่องธาตุและวิญาณ คำอธิบายเกี่ยวกับ…
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๗
138
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๗
ประโยค - วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๗ อึ่ง โลกียธาตุทั้งหลายมันอันสัตว์ทั้งหลายทรงไว้ หมายความว่า (ยึด) ถือไว้ ดู…
บทนี้สำรวจการศึกษาธรรมะโดยเฉพาะในบริบทของโลกียธาตุที่สัตว์ทั้งหลายถือไว้ โดยชี้ให้เห็นว่าทุกสิ่งล้วนมีเหตุผลและความหมายภาย…
วิสาขิมรรคและธาตุตามพระพุทธศาสนา
141
วิสาขิมรรคและธาตุตามพระพุทธศาสนา
…ัน ลูกธาตุยิอคือรูปเป็นต้นเอง จิตในรูบธาตุ 4 มีอากาสิญาณของธาตุเป็นต้น ก็เป็นนิมโม- วิญญาณธาตุ ธรรมทั้งหลายที่เหลือ เป็นธรรมธาตุ ส่วนสัญญา- เวทิฎฐิ นมีโอวาทะ เพราะสัญญาเวทิตนิโรธธาตุ นเป็น แค่คว…
…สนา รวมถึงความสัมพันธ์ของธาตุกับจิตใจและอารมณ์ต่าง ๆ ตัวอย่างการทำความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุที่มีอยู่ในธรรมชาติและวิธีการที่ธาตุสร้างผลกระทบต่อสติปัญญาและการดำรงอยู่ของชีวิตมนุษย์ การพิจารณาทางจิตใจและความคิ…
วิญญาณธาตุภาค ๑ ตอนที่ ๑
142
วิญญาณธาตุภาค ๑ ตอนที่ ๑
ประโยค - วิญญาณธาตุภาค ๑ ตอนที่ ๑ หน้าที่ 141 ธาตุ" ดังนี้ เทนุกัมมาตถุ เป็นธรรมธาตุแท้ มังจะเป็นโนวิญญาณธาตุ ก็ได้เหมือนกัน เพราะ (มี) บทกล่าว "ธรรมทั้งหมดที่เป็นกุศลทั้งปวง ชื่อเ…
ในหน้า 141 ของ 'วิญญาณธาตุภาค ๑ ตอนที่ ๑' กล่าวถึงธาตุต่างๆ เช่น เทนุกัมมาตถุ, พยาบาทถุ, และธรรมธาตุ โดยระบุถึงความสัมพันธ์ระหว่างพวกมัน รวมถึงการอธิบายคุณสมบัติที่เกี่ยวข้องกับวิญญาณและธรรมชาติขอ…
ธาตุและปัจจัยในวิทยา
145
ธาตุและปัจจัยในวิทยา
ประโยค - วิทยามีกรมเปล่า กด ดอน ๑ - หน้าที่ 144 ธาตุ (วา) โดยชาติถึงซึ่งความนับว่าเป็นธรรมจำนวน ๑ คือเป็น จักจุประสาท โสดาจุต มานะจุต ชิวหาจุต กายาจุต รูปจุต สัทธาจุต คันธาจุตและธาตุ คืออย่า…
บทความนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับธาตุและปัจจัยในวิทยา โดยเน้นที่การนับว่าเป็นธรรมในหลาย ๆ ด้าน ซึ่งรวมถึงธาตุ โสดาประสาท วิญญาณ และปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อธรรมชาติของธาตุ โดยชี้…
การศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยและวิญญาณธาตุ
147
การศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยและวิญญาณธาตุ
ประโยค - วีถีภูมิสรรค์ปลุก ภาค ๑ หน้าที่ 146 จ๊กชฎุตเป็นต้น และธรรมชฎุต่างอย่าง เป็นปัจจัยแม้เป็นปัจจัย อารมณ์ปัจจัยเป็นต้นแห่งนิวฏิญาณธาตุอย่าง อย่างไรก็ตาม ใช้แต่ จั…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆ และการเกิดขึ้นของวิญญาณธาตุในแง่มุมต่างๆ รวมถึงการอธิบายลักษณะและบทบาทของเหตุการณ์ต่างๆ เช่น อาทิตย์ญาณ แสงสว่าง และเสียง ผ่านปรากฏการณ์ทางปร
วิถีธรรมและอินทรีย์
150
วิถีธรรมและอินทรีย์
…ยนัน เบ้องแรก อรรถแห่งอินทรีย์ทั้งหลาย มีจัญญูเป็นต้น ชื่อแห่งนัยน์ (ที่กล่าวมาแล้วในอานินทนก) ว่า "ธรรมชาดใดอมเหน่ เหตุนี้ ธรรมชาตินั้นชี้อย่างลูก" ดังนี้เป็นต้น ส่วนในอินทรีย์ ๓ ข้างท้าย ข้อแรกก็ตรีเรี…
บทความนี้สำรวจธรรมะที่เกี่ยวข้องกับอินทรีย์จำนวน 21 ชนิด รวมถึงการจำแนกประเภทและบทบาทของแต่ละอินทรีย์ในกระบวนการปฏิบัต…
วิถีธรรมครอบแผ่: ความสำคัญและบทบาทของสาชาติธรรม
156
วิถีธรรมครอบแผ่: ความสำคัญและบทบาทของสาชาติธรรม
ประโยค - วิถีธรรมครอบแผ่ออก ๑ หน้า 155 แห่งมูนิธิธี" การที่คอยเลี้ยงสาชาติธรรมไว้ เป็นกิจแห่งชีวิตน- ธี" การที่คอยจั…
เนื้อหานี้สัมผัสถึงการปฏิบัติธรรมและบทบาทของสาชาติธรรมในชีวิต ประกอบด้วยการเลี้ยงสาชาติธรรมให้เจริญ, การจัดแจงเครื่องหมายและอากรแห่งจ…
วิถีธรรมแห่งอธิษฐาน: ความเข้าใจในอรรถธรรม
165
วิถีธรรมแห่งอธิษฐาน: ความเข้าใจในอรรถธรรม
…ัน (นอก) จากทุกข์มีฤิยดียมีอธิษฐานไม่มี เพราะเหตุนี้ ทุกนี้ จึงคว้าเป็นสัจจะ เพราะเหตุนี้ ทุกนี้ ธรรมชาติที่เมียดิน ____________________________ ๑. เครื่องหมายหัวปุหลัง นบ ครึ่งนี้อธิษฐานออก เช่นเดียวก…
…มเป็นสภาพที่แท้จริงซึ่งเป็นอมตะ นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นว่าความเป็นสัจจะในคำอธิษฐานมีความสัมพันธ์กับกฎธรรมชาติและว่าทุกสิ่งที่มีอธิษฐานนั้นมีความเป็นจริงที่ไม่แปรปรวน. สัจจะดังกล่าวยังกล่าวถึงความสำคัญของธร…
วิถีธรรมและการปฏิบัติธรรม
169
วิถีธรรมและการปฏิบัติธรรม
ประโยค - วิถีธรรมกรมเปล่า คาถา ค ตอบ ๑ - หน้าที่ 168 ข้าพเจ้าจักบอกปิดทุกข์ร่อยที่ (ว่า) เป็นร่อยร่างที่ ๑ นั้นเสร็จ…
เนื้อหานี้พูดถึงการเข้าใจในหลักการและวิธีการที่จะดับทุกข์ตามพระธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยอธิบายถึงธรรมะและหลักการที่ควรเข้าใจเพื่อเข้าถึงนิพพาน จากหลักการที่ได้แก่ก…
วิถีมังกรแห่งภาค ๓ ตอนที่ ๑๗๐
171
วิถีมังกรแห่งภาค ๓ ตอนที่ ๑๗๐
…ลือแห่งต้นหา นั้นนั่นแหละอันใด ความสะไป ความสลดถึงไปความสุดไปความหมด เอาใด แห่งต้นหนานั่นแหละอันใด" ธรรม ๒ ประการ ตรัสไว้ ๑. มหาภิกษ์ตั้งปัญหาว่า เหตุใดจึงไม่ทรงนิบเอาพยัญเข่าด้วย ? แล้วก็แก้ว่า เพราะพยั…
…มทุกข์ที่เกิดจากการมีและสูญเสียนั้น รวมถึงความความอยากที่ไม่ได้รับ และการตอบข้อสงสัยเกี่ยวกับพระพุทธธรรมว่าเพราะเหตุใดพระองค์ไม่ทรงอธิบายเรื่องพยัญในบางกรณี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความซับซ้อนและความไม่แน่นอนขอ…
วิเชียรธานวเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑๗๙
180
วิเชียรธานวเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๑๗๙
…ุกข์ทั้งปวง นี้เป็นวินิจฉัยในชาติเป็นข้อแรก [ชราทุกข์] ในข้อว่า "แม้จะก็เป็นทุกข์" นี้ มีวิตกฉัยว่า ธรรม ๒ อย่าง คือ สังขดลักษณะ ๑ ความเก่าไปแห่งชนนี้นั่นอยู่ในอพ้นหนึ่งใน (รูป) สันติดังรู้กันโดยอาการมีฟิ…
…ถึงความจริงที่ว่า ทุกสิ่งล้วนมีการเปลี่ยนแปลง และการเกิด-ตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ การวิเคราะห์ธรรม ๒ อย่างที่เกี่ยวข้องกับการทุกข์และความเก่าของขันธ์ ได้เสนอความเข้าใจในความเป็นจริงของชีวิต การเข้าใ…