นาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 246 / 247

…สำเหนียกว่า เราจักระงับ กายสังขาร หายใจออก ย่อมสำเหนียกว่า เราจักระงับกายสังขาร (ลมหายใจ) หายใจเข้า นายช่างกลึง หรือลูกมือของนายช่างกลึงผู้ฉลาด เมื่อชักเชือกกลึงยาว ก็รู้ชัดว่า เราชักยาว เมื่อชักเชือกกลึ…

อิทธิบาทเป็นสิ่งที่ต้องใช้พร้อมๆ กันเพื่อทำให้สมาธิเกิดขึ้น แต่สมาธิทั้ง 4 ประเภท ที่แบ่งตาม อิทธิบาทนี้ ก็เพื่อจำแนกให้เห็นความเด่นของธรรมแต่ละข้อ 1.5.3. การเจริญสมาธิโดยใช้สติเป็นตัวน่า ในที่นี้มีพ

ผู้ยิงขนทรายและเหมือนดังพ่อครัว กล่าวคือ นายขมังธนูผู้ชาญฉลาด ทำงานในการยิงขนทรายอยู่ ยิ่งถูกขนทรายในวาระใด จึง กําหนดจับอาการแห่งเท้าที่เหยียบย…

…ม่คล่องแคล่วให้คล่องแคล่วก็ดี เธอก็อาจจักทำให้ถึงอัปปนาได้บ่อยๆ ะ เปรียบเหมือนพ่อครัวผู้ฉลาด ปรนเปรอนายจ้างอยู่นายจ้างบริโภคอาหารใด ๆ ด้วยความ พอใจสังเกตอาหารนั้นๆ ไว้แล้ว

…ิษของงูนั้น เรียกว่าถึงที่สุดฉันใด ผู้ที่มีอายุอยู่นาน สิ้นอายุแล้วก็ตายไปก็ฉันนั้น ๆ อีกอย่างหนึ่ง นายขมังธนูยิงลูกธนูออกไป ลูกธนูนั้นจะต้องไปจนสุดกำลัง ในเมื่อ ไม่มีสิ่งใดกีดขวาง ฉันใด ผู้ที่มีชีวิตอยู…

3. สมมติมรณะ คือ ความตายที่ชาวโลกสมมติกัน เช่น นาฬิกาตาย รถตาย ต้นไม้ตาย เหล็กตาย เป็นต้น 4. ชีวิตินทรียุปัจเฉทมรณะ คือ ความตายในภพหนึ่ง ๆ ชาติหนึ่ง ๆ เมื่อชีวิตรูปนาม ดับสิ้นลงไป การเจริญมรณานุสติ ไ

… ต้องถือเอาแต่เพียงอันเดียว ไม่ต้องถือเอาทั้ง 32 อย่าง ท่านอรรถกถาจารย์ได้เปรียบเทียบข้อนี้ว่าดุจดังนายพรานต้องการจับลิงซึ่งอยู่ในป่าตาล มีตาล 32 ต้น เขาเอาลูกศรยิงใบตาลซึ่งลิงเกาะอยู่ต้นแรก แล้วทำการขู่…

นั้นอีก ข้อนี้ฉันใด เมื่อปฏิกูลนิมิตปรากฏแล้ว ผู้เจริญก็พึ่งก้าวล่วงบัญญัติฉันนั้น 6. อนุปุพฺพมุญจนโต การพิจารณาโดยทิ้งโกฏฐาสะที่ไม่ปรากฏ โดยทิ้งสี สัณฐาน ที่เกิด ที่ตั้ง ขอบเขต ตามลำดับ คือ ในขณะที่

…่องราวต่อไปนี้ เรื่องพญาช้างฉัททันตะ ในครั้งที่พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นพญาช้างชื่อว่าฉัททันตะ ถูกนายพรานยิงด้วย ลูกศรอาบยาพิษ เข้าที่ท้องทะลุออกด้านหลัง ก็ไม่ได้มีจิตคิดประทุษร้ายต่อนายพราน ผู้ทําความ…

เรื่องธรรมปาลกุมาร การที่พระโพธิสัตว์เป็นผู้ใหญ่แล้วดำรงอยู่ในเพศบรรพชิต สามารถอดกลั้นได้เหมือน พระเจ้าสีลวะและขันติวาทีดาบสนั้นยังไม่ใช่เรื่องอัศจรรย์ในจุฬธัมมปาลชาดก พระโพธิสัตว์เสวย พระชาติเป็นธรร

…มั่นถือมั่นจึงกลายเป็นอุปาทาน ก็ทําให้ความรู้สึกเกิดความมีความเป็นขึ้นมาว่าเป็นนั่นเป็นนี่ เช่น เป็นนายกฯ เป็นนายพล เป็น นายพัน เป็นพ่อ เป็นแม่ เป็นต้น และในตอนท้ายตัวชาติ ชรา มรณะ ก็ทำให้เกิด การเวียนว่…

1.) ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ ในแง่ข้ามภพข้ามชาติ เราสามารถมองวงจรของปฏิจจสมุปบาทได้ ดังนี้ - ข้ามภพข้ามชาติจากอดีตมาสู่ปัจจุบัน การที่เราเวียนว่ายตายเกิดอยู่นี้ก็เพราะมีอวิชชาเป็นราก ทำให้เกิดกา

…ีได้? ประการนี้พรานมิอาจมิเชื่อได้เลย นับว่าพรานหมดหวังที่จะเข้าถึงตัวพญาช้างฉัททันต์ได้อีกแล้ว แต่ นายพรานไม่สามารถกลับไปได้อีก ถ้างานไม่สำเร็จ ก็ตายเช่นกัน! พรานตกลงใจพักอยู่ในป่านี้เพื่อเก็บข้อมูลให้ล…

พรานมาถึงเขาลูกที่ 7 แล้ว ช้างฉัททันต์อยู่หลังเขานี้ แต่หนทางไปต่อกลับไม่มี เพราะหลังจาก ฝ่าดงหนามสารพัดชนิด ต้องปลิดหนามเอาเคียวเกี่ยวฟันตลอดทาง บัดนี้กลับปรากฏเป็นทางขาด พรานจึงต้องต่อเรือข้ามน้ำ เ

…หลังครั้งก่อน จึงคิดว่า.. “พระนางสุภัททาใช่ต้องการงาของเราไม่ แต่นางแค้นเราต้องการฆ่าเรา! ต้องการให้นายพราน เอางาไปเป็นพยานเท่านั้นเอาเถอะ! เมื่อเขามาของเราก็จะให้ นายพรานนี้ย่อมไม่มีแรงพอที่จะตัดงา ของเ…

…หลังครั้งก่อน จึงคิดว่า.. “พระนางสุภัททาใช่ต้องการงาของเราไม่ แต่นางแค้นเราต้องการฆ่าเรา! ต้องการให้นายพราน เอางาไปเป็นพยานเท่านั้นเอาเถอะ! เมื่อเขามาของเราก็จะให้ นายพรานนี้ย่อมไม่มีแรงพอที่จ

…ยทูลอ้อนวอนแล้ว จึงทรงนำอดีตมาสาธกดังต่อไปนี้ ในอดีต มีนกกระจาบหลายพันตัวอยู่ในป่าแห่งหนึ่ง กาลนั้น นายพรานคนหนึ่งทำเสียงร้อง เหมือนนกกระจาบเพื่อล่อนกมารวมกันแล้วทอดตาข่ายจับนกมาบรรจุเต็มกระเช้าไปขายเลี้…

ฝ่ายหนึ่งถูกลมพายุพัดจนฉิบหาย อีกฝ่ายลมหาช่องทำลายไม่ได้ จะเห็นว่า การรักความสงบสุข ของหมู่คณะ ยอมรับเหตุผลและชอบใจในระเบียบวินัยที่จะทำให้หมู่คณะอยู่ร่มเย็น ช่วยป้องกัน การกระทบกระทั่งกันภายในและภัย

…ลวง จะต้องเกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้แล้ว จึงรีบเข้าไปเกลี้ยกล่อมขอร้องให้ทั้งสองเลิกรากันก่อนที่ นายพรานจะมา แต่กลับไม่มีใครฟัง นกกระจาบบัณฑิตอยู่รอช่วยเหลือต่อไปไม่ได้อีกแล้ว มิฉะนั้นจะ ตายกันทั้งหมด…

ล่วงไป 3 วัน การอยู่ร่วมกันในฝูงนกที่เคยสงบสุขเพราะอุบายยกข่ายยังใช้ได้ดี แต่บัดนี้เริ่ม มีเค้าลางแห่งความตายปรากฏแล้ว นกกระจาบตัวหนึ่งเกิดบินพลาดไปเหยียบหัวของนกกระจาบอีก ตัวนกที่ถูกเหยียบก็โกรธ แม้

…น แต่ถ้าพูด ออกไปความพยายามที่ทำมา 16 ปีก็จะล้มเหลวทันที!” จึงทรงอดกลั้นโศกาดูรไว้ไม่ตรัสกับพระชนนี นายสารถีนำพระกุมารขึ้นรถแล้วขับไปป่าช้า ขณะที่เอาจอบขุดหลุมอยู่ พระกุมารได้ลงจาก รถมาประทับยืนหน้าหลุมแ…

พระราชาทรงสดับแล้วก็เกิดกลัวภยันตรายทั้ง 3 นั้นเป็นอย่างยิ่ง จึงโปรดให้ทำตามที่โหร อำมาตย์แนะนำทันที พระมเหสีทราบข่าวก็ตกพระทัยรีบมาทูลวิงวอนขอร้องพระสวามีให้ปล่อย พระกุมารไป แต่พระองค์ก็ไม่ทรงยินยอม

…มิได้ง่อยเปลี้ยก็ต้องให้คนเข้าใจว่าเราง่อยเปลี้ย แกล้งนอนเกลือกกลิ้งใน ปัสสาวะอุจจาระของตน เช่นนั้น นายสารถีเอ๋ย! ชีวิตนี้เป็นของลำบากเป็นของน้อยทั้งยังมีทุกข์มาก ใครเล่าจะอาศัยชีวิตสั้น ๆ นี้ทำกรรมเวรด้…

…มิได้ง่อยเปลี้ยก็ต้องให้คนเข้าใจว่าเราง่อยเปลี้ย แกล้งนอนเกลือกกลิ้งใน ปัสสาวะอุจจาระของตน เช่นนั้น นายสารถีเอ๋ย! ชีวิตนี้เป็นของลำบากเป็นของน้อยทั้งยังมีทุกข์มาก ใครเล่าจะอาศัยชีวิตสั้น ๆ นี้ทำกรรมเวรด้…

ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่าเทพธิดาในกาลนั้นมาเป็นภิกษุณีอุบลวรรณา นายสุนันทสารถี มาเป็นพระสารีบุตร ท้าวสักกะเป็นพระอนุรุทธ์ พระชนกและพระชนนีเป็นมหาราชสกุล ส่วนบัณฑิต ผู้…

จากชาดกเรื่องนี้ พระเตมียราชกุมารทรงยอมสละราชสมบัติอันเป็นที่รวมแห่งกามทั้งห ลงได้ทรงยอมตายเพื่อให้ได้มาซึ่งพรหมจรรย์ ส่วนผู้ได้พรหมจรรย์มาครอบครองแล้วก็สมควรยอมตาย เพื่อรักษาเอาไว้ แม้ต้องรักษาพรหมจร

4.1 เลือกนายดีเป็นศรีแก่ตัว 1 สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ พระวิหารเวฬุวัน ใกล้กรุงราชคฤห์ ภิกษุพากันกล่าวว่าพระเทวทัต มอ…

…รรดิเสียจริง พระราชาทรงสดับเสียงสรรเสริญแต่มงคลหัตถี ทรงอดพระทัย ไม่ได้ให้ริษยาเหลือกำลัง รับสั่งให้นายหัตถาจารย์ขี่ช้างขึ้นเขา ให้ไสช้างไปที่เหวแล้วแสดงการยืน 3 ขา นายหัตถาจารย์ก็ทำให้ช้างยืน 3 ขาได้ พร…

…นั้นมา พระราชาได้ถวายภัตตาหารอยู่ทุกวัน ทรงอิ่มเอมในทานบารมีที่ทำในพระปัจเจกพุทธเจ้าเป็น ล้นพ้น ส่วนนายสุมังคละซึ่งเป็นคนเฝ้าอุทยานก็บำรุงดูแลพระปัจเจกพุทธเจ้าโดยเคารพเสมอมา.... จนมาวันหนึ่ง ข่าวลือระบือ…

เพียงไหนก็อดกลั้นใจไว้ให้อยู่กับธรรมไม่ยอมให้โกรธแค้นและน้อยใจในสิ่งใดทั้งสิ้นได้ผู้ที่มิได้ฝึกข่มใจ ให้เป็นนิสัย ถึงเวลาเจ็บปวดทรมานมีเวทนากล้าแข็งก็ยากที่จะครองสติไว้อยู่ มักจะโอดครวญโวยวาย ให้เป็น

…ตามเดิม” อำมาตย์กราบทูลอย่างใคร่รู้ว่า.. “ข้าแต่พระองค์ผู้สมมติเทพ! เหตุไรพระองค์ได้ฟังคำพรรณาคุณของนายสุมังคละถึง 2 ครั้ง ก็ไม่ยอมตรัสอะไรเลย แต่พอได้ฟังในครั้งที่ 3 จึงทรงให้เรียกมาล่ะ พระเจ้าข้า” พระร…

…ตามเดิม” อำมาตย์กราบทูลอย่างใคร่รู้ว่า.. “ข้าแต่พระองค์ผู้สมมติเทพ! เหตุไรพระองค์ได้ฟังคำพรรณาคุณของนายสุมังคละถึง 2 ครั้ง ก็ไม่ยอมตรัสอะไรเลย แต่พอได้ฟังในครั้งที่ 3 จึงทรงให้เรียกมาล่ะ พระเจ้าข้า” พระร…

…ยไม่เชื่อกรรมและผลแห่งกรรม เป็นการ ไม่สมควรเลย แต่นี้ไปท่านควรเชื่อกรรมและผลแห่งกรรมแล้วให้ทานเถิด” นายบ้านก็รับคำ แล้วกล่าวกับฤาษีว่า... “ท่านผู้เจริญ ท่านดำรงเป็นทักขิไณยบุคคลของข้าพเจ้า แต่ไม่ยินดีประ…

นักปราชญ์ ข้าพเจ้าเองก็อนุวัตรตามธรรมเนียมของตระกูล กำหนดใจไว้ว่าอย่าได้เป็นคนตัดธรรมเนียม ของตระกูลเสียเลย ข้าพเจ้าแม้ไม่อยากจะให้ทานก็ทนให้ได้” สามีตอบฤๅษีจบจึงหันไปถามภรรยาสุดรักอย่างงุนงงและปวดร้า

…ุจเดิมจึงขอ อำลา ก่อนจากกันชายหนุ่มยังได้เตรียมเสบียงให้แก่เราและม้าของเรา ตามมาส่งเรา เราได้บอกฝาก นายประตูเอาไว้ว่าถ้ามีชายหนุ่มมาทำธุระแล้วถามหาคนชื่อมหาอัสสาโรหะ ก็ให้พามาหาเราทันที” พระราชาตรัสเล่าเ…

ต่อมา พวกอำมาตย์ทั้งหลายพากันโกรธแค้นพระราชาของตนที่ให้ชาวบ้านธรรมดาคนหนึ่ง มาเป็นพระราชาโดยมองข้ามพวกตนไป จึงมิอาจยอมรับได้ หากพระองค์ทรงไร้เหตุผลก็เห็นที ราชบัลลังก์ถึงกาลต้องสั่นคลอนแล้ว อำมาตย์ยัง

…แบบนี้ เรากลับไปถิ่นที่อยู่เดิมของเราดีกว่า” สุนัขจิ้งจอกตัดสินใจเข้าไปหาราชสีห์แล้วกล่าวอำลาว่า.. “นาย! เราเองก็อยู่ในถ้ำของท่านมานานมากแล้ว ผู้ที่อยู่นานๆ ย่อมไม่เป็นที่พอใจเท่าไรนัก ตอนที่เราออกไปหาอา…

ครอบครัวของสหาย เมื่อไปเห็นครอบครัวของสุนัขจิ้งจอก ราชสีห์ได้พูดกับสหายว่า.. “ตั้งแต่นี้เป็นต้นไป เราจะดูแลปรนนิบัติท่านเองเพื่อเป็นการตอบแทนที่ท่านให้ชีวิตเรา” แล้วราชสีห์ก็ชวนครอบครัวของสุนัขจิ้งจอ

…หลายของเราให้ดี อย่าทอดทิ้งหมู่ญาติของเรา!" ขณะที่หงส์ทั้งสองสนทนากันอยู่นั้น บุคคลที่สามก็พลันปรากฏนายพรานเดินเข้ามาใกล้ๆ เห็น หงส์ตัวหนึ่งติดบ่วง อีกตัวไม่ติดบ่วงแต่กลับมายืนใกล้ๆ กัน จึงถามหงส์ว่า... …

…หลายของเราให้ดี อย่าทอดทิ้งหมู่ญาติของเรา!" ขณะที่หงส์ทั้งสองสนทนากันอยู่นั้น บุคคลที่สามก็พลันปรากฏนายพรานเดินเข้ามาใกล้ๆ เห็น หงส์ตัวหนึ่งติดบ่วง อีกตัวไม่ติดบ่วงแต่กลับมายืนใกล้ๆ กัน จึงถามหงส์ว่า... …