หน้าหนังสือทั้งหมด

การเวียนเกิดและกรรมในพระพุทธศาสนา
92
การเวียนเกิดและกรรมในพระพุทธศาสนา
…... ของธิดา... ความเสื่อมแห่งญาติ...ความเสื่อมแห่งโภคะ.... ได้ประสบความเสื่อมเพราะโรค ตลอดกาลนาน... น้ำนมมารดาที่พวกเธอผู้ท่องเที่ยวไปมาอยู่โดยกาลนานดื่มแล้วนั่นแหละ มากกว่า น้ำในมหาสมุทรทั้ง 4……. โลหิตท…
บทสนทนาระหว่างพระอานนท์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในเรื่องกรรมและการเกิดใหม่ การเข้าใจถึงกรรมที่เป็นเหตุในการเกิดในภพใหม่ และการเดินทางในเหล่าจิตวิญญาณที่ไม่มีที่สิ้นสุดนับตั้งแต่การปฏิสนธิจนถึงความตาย รวม
การปล่อยวางขันธ์ 5
111
การปล่อยวางขันธ์ 5
…ง ๆ เถอะว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จริงๆ น่ะคืออะไร รูปน่ะคือร่างกายประกอบด้วยธาตุทั้ง 4 ดิน น้ำ ไฟ ลม ผสมกันอยู่นี้ ถ้าว่า แยก ออกไปก็เป็น 28 มหาภูตรูป 4 อุปาทายรูป 24 เป็นรูป 28 ประการดังนี้ นี่…
การแบกขันธ์ 5 ทำให้เกิดทุกข์ หากไม่สามารถปล่อยวางได้ การปล่อยวางขันธ์นี้จะนำไปสู่ความสุข การเข้าใจในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นสิ่งสำคัญเพื่อการปฏิบัติที่ถูกต้องในการปล่อยวางในชีวิตจริง การตั้ง
ขันธ์ 5 ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา
115
ขันธ์ 5 ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา
… วิญญาณ เรียกว่า เบญจขันธ์ คือ ขันธ์ 5 รูป จะกล่าวในที่นี้ เฉพาะรูปหยาบๆ คือ สิ่งซึ่งธาตุทั้ง 4 ดิน น้ำ ลม ไฟ ประกอบกันเข้า รวมกันเป็นก้อนเป็นชิ้นเป็นอัน แลเห็นด้วยตา เช่นร่างกายมนุษย์และสัตว์ ที่เรียกว่…
…าใจว่า ขันธ์ 5 ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และเป็นอนัตตา โดยการพิจารณาองค์ประกอบที่เกิดขึ้นและดับไปเหมือนฟองน้ำ การเข้าใจลักษณะนี้ช่วยให้มองเห็นความเป็นจริงและปล่อยวางจากอุปาทาน.
ธาตุกระทบและอายตนะ
147
ธาตุกระทบและอายตนะ
…ีต่าง ๆ ที่อาศัยแสงสว่าง แล้วสะท้อนไปกระทบประสาทตา มีลักษณะที่หนาทึบด้วยเม็ดปรมาณูของมหาภูตรูป (ดิน น้ำ ไฟ ลม) ซึ่งแสงสว่างลอดไม่ได้ มีสภาพแตกดับอยู่ตลอดเวลา เมื่อแสงสว่างเกิดขึ้นสะท้อนไป กระทบกับสี สีจะ…
เบื้องต้นของการศึกษาในเรื่องธาตุกระทบ พบว่าอายตนะภายนอกและอายตนะภายในมีการกระทบกันซึ่งเกิดจากการรับรู้ทางประสาทต่างๆ รวมถึงจักขุวิญญาณธาตุและธาตุสัมผัสทั้ง 6 ซึ่งส่งผลต่อการสร้างบาปและบุญในชีวิตประจำว
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
148
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
…ท่ากับ 1 อวินิพโภครูป 5. อวินิพโภครูป (รูปที่แยกกันไม่ได้) เท่ากับรูป 8 ชนิด รูป 8 ชนิดนั้น คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม สี กลิ่น รส โอชา ละเอียดที่เป็นเม็ดปรมาณูกระจาย อยู่ทั่วไปหนาทึบในท่ามกลางบรรยากาศ ดังนั้นเสี…
บทความนี้กล่าวถึงสัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุซึ่งเป็นรูปธรรมในการกระทบโสตธาตุ จมูก และลิ้นตามลำดับ โดยมีความสำคัญต่อการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสต่างๆ สัททธาตุเป็นคลื่นที่กระทบโสตธาตุทำให้เกิดการรับรู้เสีย
ปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์
160
ปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์
… จักขุปสาทนั้น ซาบตลอดทั้ง 7 ชั้น เปรียบประดุจปุยสำลี ที่บุคคลนำ มารวมซ้อนๆ กันให้ได้ 7 ชั้น แล้วเอาน้ำมันหอมข้นหยอดลงในท่ามกลาง น้ำมันก็จะซึมซาบเข้าไป ในสำลีทั้ง 7 ชั้น จักขุปสาทเปรียบประดุจน้ำมันหอมข้น…
บทความนี้สำรวจปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์ โดยกล่าวถึงความเป็นใหญ่ของปัญญินทรีย์ในเรื่องต่างๆ เช่น การรู้ไตรลักษณ์, โสตาปัตติมรรคญาณ, และอรหัตตผลญาณ รวบรวมถึงการทำงานของจักขุนทรีย์ที่รับสี การทำงาน
การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน
177
การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน
… สิ่งนั้นเป็นปัญญาพละ สิ่งใดเป็นปัญญาพละ สิ่งนั้นเป็นปัญญินทรีย์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนแม่น้ำ ซึ่งไหลไปทางทิศตะวันออก หลั่งไปทาง ทิศตะวันออก บ่าไปทางทิศตะวันออก ที่ตรงกลางแม่น้ำนั้นมีเกาะปริยาย…
…ธินทรีย์และวิริยินทรีย์ เพื่อให้กันและกันช่วยเสริมสร้างในการบรรลุธรรม การอธิบายด้วยเปรียบเทียบถึงแม่น้ำและเกาะช่วยให้เข้าใจว่าส่วนต่างๆ ของอินทรีย์ทำงานร่วมกันอย่างไรในทางปฏิบัติ โดยสามารถส่งเสริมให้เกิด…
ประเภทของทุกข์ในพระพุทธศาสนา
190
ประเภทของทุกข์ในพระพุทธศาสนา
…ร หรือทรัพย์สมบัติ 5. ปริเทวทุกข์ คือ ความคร่ำครวญรำพันเป็นทุกข์ มีอาการร้องไห้ ร่ำไห้ พิรี้พิไร มี น้ำตาไหล ฟูมฟาย มีสาเหตุจากการที่มารดา บิดา บุตร ภรรยา หรือญาติ ถึงแก่ความตาย หรือ อาจมีสาเหตุมาจากการส…
เนื้อหานี้นำเสนอประเภทต่างๆ ของทุกข์ตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงโสกทุกข์ที่เกิดจากความสูญเสีย, ปริเทวทุกข์ที่เกิดจากการร้องไห้และการคร่ำครวญ, ทุกข์ที่เกิดจากความเจ็บปวดทางกาย, โทมนัสทุกข์ที่เก
ความทุกข์และขันธ์ 5 ในพระพุทธศาสนา
191
ความทุกข์และขันธ์ 5 ในพระพุทธศาสนา
…ัตว์ดิรัจฉานทั้งหลาย เพียงรูปขันธ์ อย่างเดียวก็เป็นภาระอันหนักเพราะต้องถนอมปรนเปรอ เลี้ยงดูด้วยข้าว น้ำ วันละหลาย ๆ ครั้ง จนตลอดชีวิต ยิ่งเวลาเจ็บป่วยก็จะเป็นภาระอันหนักยิ่งขึ้น เพราะฉะนั้นพระพุทธองค์จึง…
บทความนี้สำรวจและวิเคราะห์ความหมายของทุกข์ตามหลักพระพุทธศาสนา โดยแบ่งความทุกข์ออกเป็น 2 ประเภท คือ ทุกข์ที่เกิดจากร่างกาย เช่น การทำงานหนักแต่ไม่มีผลสำเร็จ และทุกข์ที่จิตใจ เช่น ความปรารถนาที่ไม่สมหวั
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
221
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
…ิดเป็น 5 ปุ่ม (ปัญจสาขา) ต่อจากนั้น มีผมขนและเล็บ (เป็นต้น) เกิดขึ้น มารดาของสัตว์ในครรภ์ บริโภคข้าวน้ำโภชนาหารอย่างใด สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดานั้น ก็ยัง อัตภาพให้เป็นไปด้วยอาหารอย่างนั้นในครรภ์นั้น” กลล…
บทความนี้จัดการกับความหมายของสังขารในฐานะที่เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดปฏิสนธิวิญญาณ โดยพระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าบุญและบาปที่เราทำจะปรากฏเป็นอารมณ์เมื่อใกล้ถึงช่วงเวลาตาย สังขารจะเป็นตัวผลักดันให้จิตเคลื
การศึกษาเกี่ยวกับวิญญาณธาตุและขันธ์ 5
239
การศึกษาเกี่ยวกับวิญญาณธาตุและขันธ์ 5
…ธ์ 5 ส่วนหยาบ รูป คือ สิ่งที่มองเห็นได้ และสัมผัสได้ เป็นส่วนของร่างกายนี้ ประกอบด้วยธาตุ 4 คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ เช่น ธาตุดินคือเนื้อหนัง ขน เล็บ ฟัน เป็นต้น ธาตุน้ำคือน้ำเลือด น้ำหนอง น้ำตา เป็นต้น ธาตุลมค…
…นา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ที่ทำหน้าที่เชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด ผลงานของพระมงคลเทพมุนี (หลวงพ่อวัดปากน้ำ) จัดพิมพ์ในปี 2523 ที่กรุงเทพฯ
ธรรมชาติและจิต: ความเชื่อมโยงแห่งขันธ์ 5
240
ธรรมชาติและจิต: ความเชื่อมโยงแห่งขันธ์ 5
…่น้อมไปหาอารมณ์และทำหน้าที่พร้อมกันหมดทั้ง 4 นี้เองที่มีชื่อว่า ใจ ดวงคิด หรือ จิตนั้น ลอยอยู่ในเบาะน้ำเลี้ยงของหัวใจอันใสบริสุทธิ์ มีประมาณเท่าหนึ่ง ซองมือของผู้เป็นเจ้าของ และจิตนี้ โดยสภาพเดิมของมันแล…
…งถึงอารมณ์ที่ส่งผลต่อจิตใจ การเปลี่ยนแปลงของจิตตามอารมณ์ต่างๆ เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ที่มีผลต่อสีของน้ำเลี้ยงในหัวใจ ซึ่งบ่งบอกถึงสถานะของจิตใจ และการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงสภาวะแห่งสุขภาพจิต
การพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมเพื่อการบรรลุธรรม
249
การพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมเพื่อการบรรลุธรรม
ซึ่งเป็น ตัวกำหนดความแก่อ่อนของธาตุธรรม คือ ตั้งแต่ธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ วิญญาณธาตุ อากาศธาตุ เห็น จำ คิด รู้ของบุคคลนั้น ดวงธรรมทั้ง 5 ดวงนี้ ถ้ายังมีขนาดไม่เท่ากัน …
เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมทั้ง 5 ซึ่งมีผลต่อความสามารถในการบรรลุธรรมของบุคคลในพระพุทธศาสนา หากดวงธรรมทั้ง 5 มีขนาดเท่ากันแสดงว่าบุคคลนั้นมีอินทรีย์แก่พอที่จะบรรลุธรรมได้ ซึ่งการเติ
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
260
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
…ารตกศูนย์กลายเป็น ดวงธรรม ที่ทำให้เป็นกายมนุษย์หุ้มจุดเล็กๆ ใสๆ นั้นเอาไว้ ดวงนั้นประกอบด้วยธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ และเห็น จำ คิด รู้ ใหม่ของกายมนุษย์ที่เกิดขึ้นในกลางนั้น ตรงนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของ นามรูป จาก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิสนธิวิญญาณซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดมนุษย์ โดยอธิบายถึงการรวมของธาตุหยาบและวิญญาณ รวมทั้งการเจริญเติบโตของกายมนุษย์จากจุดเล็กๆ ในกลางกาย การมีอายตนะและผัสสะ รวมถึงเวทนาที่เกิด
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
31
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
ธรรมะเพื่อประชา แนวคิดการบำเพ็ญบารมี(๓) ๑๐ น้ำก็ออกจากหม้อมิได้เหลืออยู่เลย มิได้รักษาน้ำไว้ในหม้อนั้น แม้ฉันใด เธอเห็นยาจกทั้งหลายทั้งที่เป็นชั้น…
…่เริ่มต้นจากความตั้งใจในการช่วยเหลือสัตว์ทั้งหลาย และการให้ทานอย่างเต็มที่ โดยยกโทษให้เป็นเหมือนหม้อน้ำที่ถูกคว่ำ เหมือนกับการใส่ใจในความทุกข์ของผู้อื่น พระบรมโพธิสัตว์ได้ตั้งความปรารถนาเพื่อช่วยเหลือสัต…
ธรรมะและการบำเพ็ญบารมี
57
ธรรมะและการบำเพ็ญบารมี
…่ยม ในสิ่งที่ เป็นประโยชน์ และมิใช่ประโยชน์ จึงมีจิตเป็นอย่างเดียวกันใน หมู่สัตว์ทั้งหลาย ธรรมดาว่า น้ำย่อมทำความเย็นให้แผ่ซ่านไป ทั้งแก่คนชั่วทั้งแก่คนดี ฉันใด แม้ท่านเมื่อเป็นผู้มีน้ำใจเป็นอัน เดียวกัน…
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดการบำเพ็ญบารมี โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่การฝึกฝนเมตตาต่อผู้อื่น และการพัฒนาอุเบกขาบารมีที่เป็นสิ่งสำคัญในการดำรงชีวิตเพื่อเข้าถึงธรรมะและเป็นพระพุทธเจ้า บารมีทั้ง 10 ประการจะต้องถูก
เวสสันดรชาดก ตอน ที่ ๑ (ปฐมเหตุ)
85
เวสสันดรชาดก ตอน ที่ ๑ (ปฐมเหตุ)
…คาดคิดมาก่อนก็บังเกิดขึ้นในขณะนั้น คือ ได้มี มหาเมฆตั้งขึ้นและยังฝนโบกขรพรรษให้ตก มีลักษณะไม่เหมือน น้ำฝนทั่วๆ ไป คือ มีสีแดง และผู้ที่ต้องการให้เปียกก็จะเปียก ถ้าไม่ต้องการให้เปียกก็ไม่เปียก เพราะฝนจะไม…
ในบทนี้กล่าวถึงเหตุการณ์สำคัญในการเสด็จของพระพุทธเจ้า เมื่อพระเจ้าสุทโธทนะถวายบังคม พระเจ้าได้แสดงอานุภาพถึงมหาเมฆที่ฝนโบกขรพรรษให้ตกลงมา โดยมีลักษณะพิเศษที่สามารถให้ผู้ที่ต้องการเปียกได้ตามใจ ชาวมหาช
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๔
111
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๔
ธรรมะเพื่อประชา เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๔ (พระราชทานช้างมงคล) ๑๑๐ “พระเวสสันดร ควรพระราชทานข้าว น้ำ ผ้านุ่ง ผ้าห่ม และเสนาสนะ เพราะของเหล่านั้นสมควรแก่พวกพราหมณ์ แทนที่จะพระราชทานช้างมงคล บัดนี้แคว้น…
ในตอนที่ ๔ ของเวสสันดรชาดก มีการกล่าวถึงการประทานช้างมงคลและการตัดสินใจของพระเจ้าสัญชัยในการเนรเทศพระเวสสันดร เพื่อให้ปัญหาความไม่พอใจของประชาชนลดน้อยลง พระเวสสันดรไม่หวั่นไหวกับการทำทานบารมีและยังคงม
ธรรมะเพื่อประช
116
ธรรมะเพื่อประช
…้น เป็นสิ่งที่มวลมนุษยชาติ ควรมีไว้เป็นคุณธรรมประจำใจ โลกใบนี้คือบ้านหลังใหญ่ที่ ทุกคนต่างอาศัย ดิน น้ำ ลม ไฟ อากาศธาตุ เพื่อการดำรงชีวิต อยู่ภายใต้ท้องฟ้าเดียวกัน มีผืนแผ่นดิน ทะเล สายน้ำ ลำธาร ภูเขา ป่…
ความเมตตาเป็นคุณธรรมที่สำคัญสำหรับมนุษยชาติ ความปรารถนาดีต่อเพื่อนร่วมโลกและสรรพสัตว์คือสิ่งที่ทุกคนควรมีอยู่ ความร่วมมือและความกรุณาจะนำไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์และเข้าถึงความสุขอมตะ เช่นในบทกลอนของพระ
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสัชนดรชาดก ตอนที่ ๑๒
179
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสัชนดรชาดก ตอนที่ ๑๒
…ับมาเถิด ชูชกนี้ ประกอบด้วยบุรุษโทษ ๑๘ ประการ คือ เท้าแป เล็บเน่า มีปลี น่องย้อยยาน มีริมฝีปากบนยาว น้ำลายไหล มีเขี้ยวยาวออก จากริมฝีปากเหมือนเขี้ยวหมู จมูกหัก ท้องโตเหมือนหม้อ หลังค่อม ตาเหล่ หนวดสีเหมื…
ในบทนี้พระราชกุมารชาลีได้ทูลอ้อนวอนพระบิดาที่จะไม่ประทานตัวเขาและพระน้องแก่ชูชก ผู้มีรูปลักษณ์น่าสะพรึงกลัว ตลอดจนแสดงถึงความเจ็บปวดทรมานที่เขาและพระน้องต้องเผชิญ พระบิดาของชาลีเผชิญกับการตัดสินใจที่ย