หน้าหนังสือทั้งหมด

วิปัสสนาและทิพพญาณ
45
วิปัสสนาและทิพพญาณ
2) ทิพพโสตญาณ คือ มีหูทิพย์ สามารถได้ยินเสียงที่เบาหรืออยู่ห่างไกลได้ โดยที่คนปกติ ไม่สามารถได้ยิน 3) เจโตปริยญาณ หรือปรจิตตวิชานนญาณ คือ สามารถรู้จิตใจของผู้อื่นว่าเขากำลังคิดอะไรอยู่ 4) ปุพเพนิวาสาน
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับทิพพญาณที่ช่วยในการรับรู้สภาวะต่าง ๆ เช่น ทิพพโสตญาณ ที่ทำให้ได้ยินสิ่งที่คนทั่วไปไม่ได้ยิน, เจโตปริยญาณ ที่รู้ความคิดของผู้อื่น, และปุพเพนิวาสานุสติญาณ ที่ระลึกชาติได้ นอกจากน
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
63
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
โดยสรุปผลแห่งการปฏิบัติสมถะหรือใจหยุดของพระมงคลเทพมุนีในเบื้องต้น คือ การเข้าถึงดวง ปฐมมรรคภายใน และเข้าถึงกายมนุษย์ละเอียดที่เป็นปฐมฌาน และเข้าถึงกายทิพย์ อันเป็นทุติยฌาน เข้าถึงกายรูปพรหมอันเป็นตติย
บทความนี้สำรวจถึงการปฏิบัติสมถะของพระมงคลเทพมุนีที่แบ่งออกเป็นสองระดับคือ สมาธิโดยปริยายเบื้องต่ำ และเบื้องสูง ทั้งสองระดับเน้นการเข้าถึงสภาวะจิตที่สงบและละเอียดที่เริ่มจากการกำหนดบริกรรมนิมิตจนถึงการ
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
65
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
3.2 วิปัสสนากัมมัฏฐาน 3.2.1 ความหมายของวิปัสสนา พระมงคลเทพมุนีได้อธิบายความหมายของวิปัสสนาว่า เห็นวิเศษ เห็นแจ้ง หรือเห็นต่างๆ ท่านอธิบายลักษณะการเห็นว่า หมายถึง การเห็นในรูป แจ้ง คือ แจ่มแจ้งโดยสามัญ
วิปัสสนากัมมัฏฐานเป็นการเห็นวิเศษและแจ้ง โดยพระมงคลเทพมุนีอธิบายว่าหมายถึงการเห็นความจริงของสิ่งทั้งหลาย เช่น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา การเห็นด้วยตาธรรมกายเป็นการรู้ที่ตรงตามความจริง แล้วกล่าวถึงวิธีการศ
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
77
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
บทที่ 4 กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน การเตรียมตัวให้พร้อมก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน เป็นสิ่งที่ช่วยเกื้อกูลส่งเสริมสนับสนุนให้เกิดผลดี ต่อการปฏิบัติธรรม โบราณจารย์ผู้เจริญกัมมัฏฐาน จึงได้วางแบบแผนการเ
บทที่ 4 เน้นเรื่องการเตรียมความพร้อมก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน ซึ่งประกอบด้วย 6 หลักสำคัญ ได้แก่ ศีลอันบริสุทธิ์, ตัดมหาปลิโพธ 10, สร้างสายสัมพันธ์กับกัลยาณมิตร, เลือกกัมมัฏฐานที่เหมาะสม, เลือกสถานที่ที่สง
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
105
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
สิงค จาปลุย เป็นคนมีแง่งอน เป็นคนโลเล ชอบประดิษฐ์ประดอยเครื่องนุ่งห่มและเครื่องประดับ กับ ทั้งมีความพิถีพิถันเป็นพิเศษในเรื่องความสวยความงาม โทสจริต บุคคลผู้มีโทสจริตตามธรรมดาย่อมเป็นผู้มีจิตใจต่ำ ประ
บทนี้สำรวจลักษณะของคนที่มีโทสจริตและโมหจริต โดยโทสจริตคือผู้มีจิตใจต่ำ โกรธง่าย และไม่มีความเคารพผู้อื่น ขณะที่โมหจริตหมายถึงคนง่วงเหงาหาวนอน ตื่นตระหนก และขาดความมั่นใจในตนเอง พฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลต่
พุทธิจริตและกัมมัฏฐานในหลักสมาธิ
111
พุทธิจริตและกัมมัฏฐานในหลักสมาธิ
จ. จาคานุสติ ระลึกถึงทานที่ตนได้บริจาค พิจารณาคุณธรรมคือ ความเผื่อแผ่เสียสละที่มีในตน เป็นอารมณ์ 5.5.5. พุทธิจริต คนมีปัญญาเฉลียวฉลาด คิดอะไรเป็นเหตุเป็นผล และมีปฏิภานไหวพริบดี ท่านให้เจริญ กัมมัฏฐาน
บทความนี้กล่าวถึงพุทธิจริตที่เกี่ยวข้องกับการเจริญกัมมัฏฐาน 4 อย่าง ได้แก่ มรณานุสติ อุปสมานุสติ อาหาเรปฏิกูลสัญญา และจตุธาตุววัฏฐาน ซึ่งสนับสนุนให้มีการพิจารณาถึงคุณธรรมในการตอบแทนสังคม นอกจากนี้ยังแ
จริตและการปฏิบัติในกัมมัฏฐาน
113
จริตและการปฏิบัติในกัมมัฏฐาน
จริต อิริยาบถ กิจจะ โภชนะ ทัสสนะ ธัมมปวัตติ กัมมัฏฐาน ที่เหมาะ เชื่อง งานหยาบ ม ไม่ถี่ถ้วน ไม่เลือกอาหาร เห็นดีก็ว่าดีด้วย มีแต่ง่วงเหงา- อานาปานสติ อย่างไหนก็ เห็นไม่ดีก็ว่า หาวนอน ภูตกสิณ โมหจริต เห
ในเนื้อหานี้จะเสนอการวิเคราะห์จริตทั้ง 6 ประเภท และความสำคัญในการเลือกวิธีปฏิบัติกัมมัฏฐานที่เหมาะสมกับจริตนั้น ๆ นักศึกษาควรเข้าใจคุณลักษณะเฉพาะของจริตแต่ละประเภทเพื่อความสำเร็จในการปฏิบัติที่รวดเร็ว
สารบัญวิชาการเจริญสมาธิ
5
สารบัญวิชาการเจริญสมาธิ
สารบัญ คํานํา รายละเอียดรายวิชา วิธีการศึกษา บทที่ 1 กสิณ 10 1.1 ความเป็นมาของกสิณ 1.2 ความหมายของกสิณ 1.3 ประเภทของกสิณ 1.4 วิธีการเจริญกสิณ (3) (7) (8) 1 1.5 การขยายปฏิภาคนิมิต 1.6 การรักษาปฐมฌาน 1.
บทคัดย่อว่า คู่มือการศึกษามีรายชื่อเนื้อหาเกี่ยวกับกสิณและอนุสติ รวมถึงการเจริญสมาธิ โดยเนื้อหาจะแบ่งเป็นบทต่าง ๆ ตั้งแต่พื้นฐานของกสิณ ประเภทของกสิณ วิธีการเจริญ และอานิสงส์พิเศษของการปฏิบัติ นอกจากน
ความรู้เกี่ยวกับกสิณ 10
12
ความรู้เกี่ยวกับกสิณ 10
บทที่ 1 กสิณ 10 1.1 ความเป็นมาของกสิณ 1.2 ความหมายของกสิณ 1.2.1 มณฑลกสิณ 1.2.2 อารมณ์และนิมิตของกสิณ 1.3 ประเภทของกสิณ 1.4 วิธีการเจริญกสิณ 1.4.1 ปฐวีกสิณ (กสิณดิน) 1.4.2 อาโปกสิณ (กสิณน้ำ) 1.4.3 เตโช
บทที่ 1 แนะนำเกี่ยวกับกสิณ 10 โดยอธิบายถึงความเป็นมาของกสิณ ความหมาย และประเภทต่างๆ เช่น ปฐวีกสิณ, อาโปกสิณ, เตโชกสิณ และอื่นๆ โดยมีการให้ความสำคัญกับวิธีการเจริญกสิณและลักษณะพิเศษของแต่ละประเภท พร้อม
ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
17
ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
“แต่ยังมีอีกพวกหนึ่ง กล่าวยืนยันวิญญาณกสิณของอัตตามีสัญญาชนิดใดชนิดหนึ่ง เหล่านี้ ที่เป็นไปล่วงชนิดทั้ง 7 ว่า หาประมาณมิได้” ข้อความเช่นนี้ทำให้ทราบว่า การปฏิบัติกสิณเป็นที่ยอมรับกันว่าเป็นหลักปฏิบัติ
การปฏิบัติกสิณได้รับการยอมรับว่าเป็นพื้นฐานสำคัญของนักบวชในสมัยก่อนพระพุทธศาสนา และมีคุณสมบัติช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงอิทธิฤทธิ์และอภิญญาได้ แต่การปฏิบัติกสุณนี้แตกต่างจากการปฏิบัติในพระพุทธศาสน
ประเภทของกสิณในพระพุทธศาสนา
19
ประเภทของกสิณในพระพุทธศาสนา
1.3 ประเภทของกสิณ กสิณในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 10 ประเภท คือ 1. ปฐวีกสิณ กสิณดิน 2. อาโปกสิณ กสิณน้ำ 3. เตโชกสิณ กสิณไฟ 4. วาโยกสิณ กสิณลม 5. นีลกสิณ กสิณสีเขียว 6. ปีตกสิณ กสิณสีเหลือง 7. โลหิตกสิณ
กสิณในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 10 ประเภท คือ ปฐวีกสิณ, อาโปกสิณ, เตโชกสิณ, วาโยกสิณ, นีลกสิณ, ปีตกสิณ, โลหิตกสิณ, โอทาตกสิณ, อาโลกกสิณ, และอากาสกสิณ โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มคือ ภูตกสิณ, วรรณกสิณ และเสสกสิณ
วิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่
21
วิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่
วิธีการทำมณฑลกสิณที่อยู่กับที่ de de วิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่ ให้นำเอาหลักหลายๆ อันมาตอกกับพื้นดี ผ่นดินมีลักษณะ คล้ายฝักบัว (คือตอกให้ข้างล่างสอบข้างบนผายโดยรอบสัณฐานดังฝักบัว) แล้วตรึงหลักเหล่
เนื้อหาเกี่ยวกับวิธีการทำปฐวีกสิณที่อยู่กับที่ซึ่งครอบคลุมการเตรียมการและการปฏิบัติเพื่อให้เกิดสมาธิและการเจริญกสิณอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการจัดเตรียมสถานที่และท่านั่งให้เหมาะสมสำหรับการทำสมาธิ นำเส
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
42
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
“พระผู้มีพระภาคองค์นั้น ทรงเป็นพระอรหันต์.... ทรงตรัสรู้เอง โดยชอบ... ทรงบรรลุวิชชาและจรณะ... เสด็จไปดี... ทรงทราบโลก... ทรงเป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึกไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า.... ทรงเป็นศาสดา ของเทพและมนุ
บทความนี้เสนอความหมายและอานุภาพของพระพุทธคุณ 9 ประการ ซึ่งเป็นชื่อที่ตั้งขึ้นตามลักษณะและคุณสมบัติของพระพุทธองค์ เมื่อทรงบรรลุพระโพธิญาณ โดยเฉพาะบทความจำแนกความหมายของคำว่า "อรหัง" และคุณสมบัติของพระอ
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
45
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
ไม่มีแก่พระองค์ เพราะเหตุนี้ จึงทรงปรากฏพระนามว่า “พระอรหันต์” 2.3.2 สัมมาสัมพุทโธ ทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ ทรงพระนามว่า “สัมมาสัมพุทธเจ้า” เพราะทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ คำว่
บทความนี้อธิบายความหมายของคำว่า 'สัมมาสัมพุทโธ' ว่าทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ จากการตีความคำในพระบาลีและเหตุผลที่พระองค์สามารถตรัสรู้ได้เองโดยไม่มีผู้สอน โดยมีการยกตัวอย่างและคำอธิบายจากพระ
วิชชาและจรณะในพระพุทธศาสนา
47
วิชชาและจรณะในพระพุทธศาสนา
วิชชา 3 ประกอบด้วย 1. ปุพเพนิวาสานุสติญาณ คือ ญาณที่ทำให้ระลึกชาติได้ 2. จุตูปปาตญาณ คือ ญาณที่ทำให้รู้ถึงการตายและการเกิดของสัตว์ทั้งหลาย 3. อาสวักขยญาณ คือ ญาณที่ทำให้กิเลสอาสวะหมดสิ้น วิชชา 8 ประกอ
บทความนี้สำรวจวิชชา 3 ซึ่งประกอบด้วยปุพเพนิวาสานุสติญาณ, จุตูปปาตญาณ และอาสวักขยญาณ ที่ช่วยให้เกิดความเข้าใจในชาติก่อน และอิสรภาพจากกิเลส นอกจากนี้ยังมีวิชชา 8 รวมถึงวิปัสสนาญาณ และมโนมยิทธิญาณที่ช่วย
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
58
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
2.9 สังฆานุสติ สังฆานุสติ คือ การตามระลึกถึงคุณของพระสงฆ์เป็นอารมณ์พระสงฆ์ มี 2 จำพวก คือ สมมติสงฆ์ และอริยสงฆ์ พระอริยสงฆ์ คือ ท่านที่ดำรงอยู่ในมรรค 4 ผล 4 สมมติสงฆ์ คือ พระสงฆ์โดยสมมติ หมายถึง พระภิ
สังฆานุสติ คือ การระลึกถึงคุณของพระสงฆ์ มี 2 จำพวก ได้แก่ สมมติสงฆ์ และอริยสงฆ์ โดยพระอริยสงฆ์คือผู้ดำรงอยู่ในมรรค 4 ผล 4 ส่วนสมมติสงฆ์คือพระสงฆ์ที่มีจำนวนตั้งแต่ 4 รูป พระสงฆ์มีคุณเพราะเป็นผู้รักษาแล
การตรวจสอบศีลและผลของมันต่อสมาธิ
62
การตรวจสอบศีลและผลของมันต่อสมาธิ
ก็ตามแต่วิญญูชนทั้งหลายนั้นย่อมสรรเสริญศีลของเรานี้เป็นเหตุทำให้สมาธิเกิดขึ้นอย่างแน่นอน แล้วตรวจตราดูศีลของเราว่าเป็น “ศีลที่มีโทษ” หรือ “พ้นไปจากโทษ” ซึ่ง “ศีลที่มีโทษ” นั้นมี 4 อย่าง คือ ศีลที่มีโท
บทความนี้นำเสนอการตรวจสอบศีลของบุคคล ว่ามีโทษหรือพ้นจากโทษ พร้อมอธิบายประเภทของศีลที่มีโทษ 4 ประเภท ได้แก่ ขัณฑศีล, ฉิททศีล, สพลศีล และกัมมาสศีล รวมถึงประเภทที่พ้นจากโทษ 4 ประเภท ได้แก่ อขัณฑศีล, อฉิท
การศึกษาส่วนประกอบของร่างกาย: เล็บ ฟัน และหนัง
106
การศึกษาส่วนประกอบของร่างกาย: เล็บ ฟัน และหนัง
3. เล็บ (นขา) คำว่า นขา เป็นชื่อของใบเล็บ 20 อัน เล็บทั้งปวงนั้น โดยสี : เป็นสีขาว โดยสัณฐาน : มีสัณฐานเหมือนเกล็ดปลา โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องบนและเบื้องล่างของร่างกาย คือ เล็บเท้า เกิดในทิศ เบื้องล่า
เนื้อหานี้พูดถึงเล็บซึ่งมีจำนวน 20 อัน สีขาวและมีสัณฐานคล้ายเกล็ดปลา โดยแสดงตำแหน่งในร่างกายที่แบ่งเป็นเล็บเท้าและเล็บมือ ฟันนั้นมีจำนวน 32 ซี่ สีขาวและมีรูปทรงต่างๆ รวมถึงการจัดเรียงตัวของฟันในช่วงต่
ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ
125
ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ
4.4.5 ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ โดยความเป็นสี สัณฐาน ทิศ โอกาส ปริจเฉท ตามธรรมดาคนทั้งหลาย เมื่อได้เห็นกันและกันแล้ว ย่อมสำคัญผิดยึดถือว่าเป็น คนนั้น คนนี้ เป็นชาย เป็นหญิง งาม ไม่งาม อยู่อย่างนี้เ
การพิจารณาโกฏฐาสะตามความเป็นสีและสัณฐานช่วยลดความทุกข์ของจิตใจโดยการทำให้เห็นความจริงแท้ของร่างกาย ทำให้ผู้ปฏิบัติหลุดพ้นจากการยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้งหลาย และสามารถเข้าถึงอรหัตมรรค อรหัตผลได้ นอกจาก
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
128
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
สมาธิและวิริยะจะได้มีกำลังเสมอกัน อันจะทำให้ได้ ฌาน มรรค และผล การปฏิบัติตามหลัก อธิจิตตสูตร นั้น ผู้ปฏิบัติต้องพิจารณาในนิมิตทั้ง 3 คือ สมาธินิมิต จิตใจเข้าสู่ความสงบ ปัคคหนิมิต จิตใจเกิดความพยายาม อ
บทความนี้พูดถึงการปฏิบัติตามหลักอธิจิตตสูตร โดยเน้นการพิจารณานิมิตทั้งสาม ได้แก่ สมาธินิมิต, ปัคคหนิมิต, และอุเบกขานิมิต เพื่อให้เกิดสมาธิที่มีพลังและเบาใจในการปฏิบัติ หากมีนิมิตใดมากหรือน้อยเกินไปอาจ