ปญฺญ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 31 / 125

…วัตร มีจิตเลื่อม ใส จึงปูลาดอาสนะแล้วนิมนต์ให้นั่ง - มนุสสา วตฺตสมปนโน ภิกขู ทิสวา ปสนฺนจิตตา อาสน์ ปญฺญาเปตวา นิสีทาเปส์ ฯ (ผิด) การใช้วจนะจึงพอสรุปได้ดังนี้ (๑) ศัพท์ที่นิยมใช้เป็น เอก. อย่างเดียว ก็ต้อ…

คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธนี้นำเสนอการวิเคราะห์การใช้คำและตัวอย่างที่ช่วยให้เข้าใจการแปลอย่างถูกต้อง โดยเฉพาะการใช้คำในเอกพจน์และพหูพจน์ ซึ่งมีการแก้ไขการใช้คำที่ผิดพลาดในประโยคต่างๆ เช่น การใช้คำที่ควรจ

…่ถูกทำนั้นยังไม่ได้สูญหายไป ยังคง อยู่ เช่น : ราชา นคเรหิ มานิโต โหติ ฯ : อิท สิกขาปท์ ภควตา ภิกขุน ปญฺญาต โหติ ต. ภาววาจก (ศัพท์กล่าวความมีความเป็น) ใช้ในกรณีที่ข้อความนั้นมิได้เน้นผู้ทำ มิได้เน้นสิ่งที่…

บทความนี้เน้นการศึกษาและการใช้งานไวยากรณ์ในพระไตรปิฎก โดยเฉพาะการเน้นและยกตัวอย่างประโยคที่ถูกต้องเพื่อให้เข้าใจในการสื่อสารทางธรรมได้ดียิ่งขึ้น โดยมีการอธิบายว่าประโยคต่าง ๆ สามารถเขียนในรูปแบบที่เน้

…ส อุปจาร์ อุปปชฺชติ, ตาว ปวตฺตา สมาธิภาวนา ปฏิปทาติ วุจจติ, อุปจารโต ปน ปฏฐาย ยาว อปปนา, ตาว ปวตฺตา ปญฺญา อภิญฺญาติ วุจฺจติ ฯ (วิสุทฺธิ.๑/๑๐๘) ยาว ตุมเห ชีวถ, ตาว โว สหตุถา ว อุปฏฐายิสสามิ ฯ (๕/๕๖) (๕) สำ…

คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยนักศึกษาในระดับ ป.ธ. ๔ ถึง ๙ ในการแปลและการใช้สำนวนทาง ภาษาไทย โดยนำเสนอวิธีการแปลจากภาษาไทยไปยังมคธ พร้อมกับตัวอย่างที่ชัดเจน ซึ่งรวมถึงการใช้สำนวน เช

…ึงกลัวไปพร้อมกับ ฤทธิ์ทั้งหลายของท่าน ดั่งกวางเข้าสู่ปากราชสีห์ กล่าวอะไรในคนทั้งหลายเช่นเราเล่า 5. ปญฺญามหตุตโต ระลึกโดยความมีปัญญามาก พึงระลึกอย่างนี้ว่า ยกเว้นพระโลกนาถเจ้าแล้ว สัตว์ทั้งหลายอื่นใดที่มี…

บทความนี้นำเสนอการระลึกถึงความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้แม้แต่ผู้มีบุญหรือผู้มีเรี่ยวแรงมาก เช่น พระมหาโมคคัลลานะและพระสารีบุตร ซึ่งแม้จะมีความสามารถเช่นไร ก็ยังคงต้องเผชิญกับความตาย และป

…มดไป พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน สังยุตตนิกาย สคาถ วรรคว่า “สีลํ ยาว ชรา สาธุ สทฺธา สาธุ ปติฏฺฐิตา ปญฺญา นรานํ รตน์ ปุญฺญ์ โจเรหิ ทูหร์ ศีลยังประโยชน์ให้สําเร็จจนกระทั่งชรา ศรัทธาตั้งมั่น แล้วยังประโยชน์…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของจิตใจในฐานะศูนย์รวมของความรู้สึกและความคิด โดยเน้นว่าจิตปกติควรบริสุทธิ์และต้องพัฒนาโดยการฝึกสมาธิเพื่อขจัดกิเลสที่ทำให้จิตหมองมัว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนไว้ถึงความสำคัญของ

X ๔๖ ม โ ห ส ถ บั ณ ฑิ ต ต อ น ที่ ๘ น ที ( แ ก้ ป ม ป ริ ศ น า ) นตฺถิ ปญฺญาสมา อาภา แสงสว่างเสมอด้วยปัญญาย่อมไม่มี

…น เข้าถึงพระธรรมกายอันเป็นที่พึ่งที่ ระลึกที่แท้จริง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน ชราสูตรว่า “นตฺถิ ปญฺญาสมา อาภา แสงสว่างเสมอด้วยปัญญาย่อมไม่มี” แสงสว่างแห่งดวงปัญญา ถ้าจะพูดให้เข้าใจอย่างลึกซึ้งใน ภาคปฏ…

ทุกคนในโลกล้วนปรารถนาความสุขและพึ่งตัวเองในการหลุดพ้นจากความทุกข์ โดยการปฏิบัติธรรมและเจริญสมาธิภาวนาเพื่อเข้าถึงความรู้แจ้งภายใน แสงสว่างแห่งปัญญาช่วยขจัดความไม่รู้ ทำให้สามารถสัมผัสกับดวงปัญญาภายในท

…ุฑโฒ พระรังสฤษดิ์ อิทธิจินฺตโก พระปลัดสุธรรม สุธมฺโม พระมหาวิชา อธิวิชฺโช พระสมชาย สุคนฺโธ พระวิษณุ ปญฺญาทีโป พระมหามนตรี จริตมนฺโต พระอารักษ์ ญาณารกฺโข พระมหาฉัตรชัย ฉตฺตญฺชโย พระมหาชัยฟ้า ธญฺญฺกุโล พระก…

เอกสารนี้ประกอบด้วยรายนามเจ้าภาพกิตติมศักดิ์และพระสงฆ์จำนวนมากที่มีบทบาทในกิจกรรมทางศาสนา เรียบเรียงข้อมูลจากการบันทึกไว้ในงานต่างๆ เพื่อเป็นเกียรติและประวัติที่น่าสนใจของวัดและพระสงฆ์ที่ทำงานในสังคม

…ู้ไม่ประมาท แล้วเพ่งพินิจอยู่ ย่อมบรรลุสุขอันไพบูลย์. ๕. เรื่องพระมหากัสสปเถระ [๑๙] ปมานํ อปฺปมาเทน ปญฺญาปาสาทมารยุท ปพฺพตฏโจว ภุมฺมฏฺเฐ ยทา นทติ ปณฺฑิโต อโสโก โสกินี ปช์ ธีโร พาเล อเวกฺขติ เมื่อใดบัณฑิตบ…

บทคาถานี้เน้นถึงความสำคัญของการไม่ประมาท โดยกล่าวถึงพาลที่มีปัญญาน้อยและการรักษาความไม่ประมาทเหมือนทรัพย์ที่ประเสริฐ ทั้งนี้เมื่อไรที่บัณฑิตลดละความประมาทได้ จะสามารถเห็นและเข้าใจธรรมชาติของชีวิตได้ชั

…าธรรมบท ภาค ๑-๘ (๓๖) ๕. เรื่องพระจิตตหัตถเถระ [๒๔] อนวฏฐิตจิตฺตสุส สทฺธมฺนํ อวิชานโต ปริปุลวปสาทสฺส ปญฺญา น ปริปูรติ อนวสฺสุตจิตฺตสฺส อนนุวาทตเจตโส ปุญญปาปปทีนสุส นตฺถิ ชาครโต ภย์. ปัญญาย่อมไม่บริบูรณ์ แก…

คาถาธรรมบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของจิตที่มั่นคงและปัญญาในการเข้าใจพระสัทธรรม โดยระบุว่าความกลัวไม่มีแก่ผู้มีจิตใจที่ปราศจากราคะและโทสะ และควรฝึกฝนสิกขาเพื่อความรู้และสันติสุข ของผู้ประพฤติธรรม สามารถทำ

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๓๗) กุมภูปม์ กายมิท วิทิตวา นครูปม จิตฺตมิท เกตุวา โยเธถ มาร์ ปญฺญาวุเธน ชิตญฺจ รกฺเข อนิเวสิโน สิยา (บัณฑิต) รู้จักกายนี้ อันเปรียบด้วยหม้อ, กั้นจิต อันเปรียบด้วย นค…

คาถาธรรมบทนี้สอนเกี่ยวกับการเข้าใจความจริงของกายและจิต โดยเปรียบกายกับหม้อและจิตกับนคร ผู้รู้ควรใช้ปัญญาเป็นอาวุธในการต่อสู้กับมารและรักษาความชนะ พระปูติคัตตติสสเถระเตือนว่ากายจะต้องคืนสู่แผ่นดินและวิ

…ู้ชอบ เหล่านั้น ๑๒. เรื่องครหทินน์ [๔๔] ยถา สงฺการธานสม ปทุม์ ตตฺถ ชาเยถ เอวํ สงฺการภูเตสู อติโรจติ ปญฺญาย อุชฌิตสฺมึ มหาปเถ สุจิคนธ์ มโนรม อนุธภูเต ปุถุชชเน สมมาสมฺพุทฺธสาวโก ดอกบัวมีกลิ่นดี จึงเกิดในกอง…

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ สอนให้เห็นถึงการหลุดพ้นจากความทุกข์และการชนะมาร พร้อมแนวทางการรักษาศีลและความไม่ประมาท เพื่อการเดินทางไปสู่การปรินิพพาน โดยอธิบายถึงธรรมชาติของความโศกและการไม่ประสบทางของคนที่มีศีลแ

…าะโทษอะไรหนอ? เรือนของท่านจึงไม่มี มนุสฺสสเสว เม สีส หตุถปาทา จ สิงฺคิล, ยาหุ เสฎฐา มนุสฺเสส, สา เม ปญฺญา น วิชชาติ นกขมิ้น ศีรษะและมือเท้าของเรา ย่อมมีเหมือนของมนุษย์, บัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่า ปัญญาใด ประเ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเปรียบเทียบระหว่างวานรและมนุษย์ รวมถึงปัญญาและความมั่นคงทางจิตของบุคคล เทียบเคียงสภาพภายในกับความเหมาะสมของการมีสุขภาพ โดยแสดงให้เห็นถึงหลักคิดที่ว่า สุขภาพที่ดีต้องอาศัยจิตที่มั่นค

…๑] สทฺธาธนํ สีลธนํ, หิรี, โอตฺตปุปิย์ ธน์, สุตธนญฺจ, จาโค จ, ยสฺส เอตา ธนา อตฺถิ “อทลิทโทติ ต์ อาหุ ปญฺญา เว สตฺตม์ ธน อิตถิยา ปุริสสฺส วา, อโม ตสฺส ชีวิตติ

ศาลาธรรมบทนี้เน้นการแยกแยะบุคคลที่มีปัญญาและบุคคลที่โง่เขลา บุคคลที่มองว่าตนเองเป็นบัณฑิตโดยที่เขาไม่รู้และไม่เข้าใจธรรมชาติของชีวิตจะเป็นคนโง่ ในขณะที่บุคคลที่สามารถเรียนรู้จากบัณฑิตแม้เพียงช่วงสั้น

…รม ๖๘] น อตฺตเหตุ น ปรสฺส เหตุ น ปุตฺตมิจฺเฉ น ธนํ น รฏฐ์ น อิจฺเฉยฺย อธมฺเมน สมิทธิมุตฺตโน ส สีลวา ปญฺญวา ธมฺมิโก สิยา บัณฑิตย่อมไม่ทำบาป เพราะเหตุแห่งตน, ย่อมไม่ทำบาป เพราะ เหตุแห่งบุคคลอื่น, บัณฑิต ไม่…

บทความนี้เป็นการอภิปรายเกี่ยวกับคาถาธรรมบทที่ครอบคลุมถึงความประพฤติของบัณฑิตในทางธรรม เช่น การไม่ปรารถนากาม, การรักษาศีล, และการตั้งอยู่ในธรรม บัณฑิตไม่ทำบาปเพื่อประโยชน์ตนเองและไม่หวังผลทางโลก ในการฟ

…ผู้นั้น) เรื่องพระยานุโกณฑัญญเถระ [๔๐] QO. โย จ วสฺสสต์ ชีเว เอกาห์ ชีวิต เสยฺโย ทุกฺปญฺโญ อสมาหิโต ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน ก็ผู้ใดมีปัญญาทราม มีใจไม่ตั้งมั่น จึงเป็นอยู่ ๑๐๐ ปี, ความเป็น อยู่วันเดียวของผู้มีป…

บทความนี้กล่าวถึงความสงบและความไม่หวาดกลัวของผู้ที่เข้าใจในธรรมและมีศีลธรรม แนวคิดนี้แสดงให้เห็นถึงคุณค่าของการมีจิตที่มั่นคง การไม่วิตกกังวลต่อความตาย ผู้ที่ฝึกฝนธรรมะจะผ่านทุกข์และภัยพิบัติไปได้ง่าย

២២ อปุปสฺสุตาย์ ปุริโส พลิพทโทว ชีรติ มิสานิ ตสฺส วฑฺฒนฺติ ปญฺญา ตสฺส น วฑฺฒตีติ คนมีสุตะน้อยนี้ ย่อมแก่เหมือนโคถึก เนื้อของ เขาย่อมเจริญ แต่ปัญญาของเขาหาเจริญไม่.…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างปัญญาและการเกิดซ้ำในชาติต่างๆ โดยเปรียบเทียบกับการแสวงหาช่างทำเรือนและผลของความเจริญเติบโตในปัญญาของบุคคล. โดยเฉพาะในบริบทของการเกิดใหม่ในสงสารซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดท

…ิตเตเนว สพฺพทา ญาตีนํว สมาคโม พาลสงฺคตจารี หิ ทุกโข พาเลหิ สวาโส ธีโร จ สุขสํวาโส (ตสฺมา หิ) ธีรญฺจ ปญฺญญฺจ พหุสฺสฺตญฺจ โธรยุหสีลํ วตวนฺตมริย์ ต๋ ตาทิสํ สมฺปุริส์ สุเมธั ภเชถ นกฺขตฺตปถั่ว จนฺทิมาติ

เรื่องนี้เกี่ยวกับท้าวสักกะที่กล่าวกับท้าววาสวะเกี่ยวกับการถามปัญหาที่ตนปรารถนา ท้าวสักกะยืนยันในการช่วยหาคำตอบ จึงสะท้อนถึงความสำคัญของปัญหาในชีวิตมนุษย์ การค้นหาความสุขและการทำความเข้าใจกับความจริงต

อาฉัททวุตติ เมธาวี ปญฺญาสีลสมาหิต นิกข์ ชมโพนทสุเสว โก ต์ นินทิตมรห เทวาปิ นํ ปสํสนฺติ พฺรหฺมุนาปิ ปสํสิโตติ ๗๓ อตุละ การนิ…

บทความนี้กล่าวถึงการนินทาและการสรรเสริญที่เกิดขึ้นในสังคม โดยบ่งบอกว่าไม่ว่าจะมีความประพฤติอย่างไร ผู้คนก็มีแนวโน้มที่จะนินทากันอยู่เสมอ และไม่มีใครในโลกนี้ที่จะไม่ถูกนินทาเลย เมื่อพิจารณาถึงผู้ที่ควร

…ว มีปกติเพ่ง ย่อมหลุดพ้น จากเครื่องผูกของมาร. เรื่องภิกษุ ๕๐๐ รูปอื่นอีก สพฺเพ สงฺขารา อนิจจาติ ยทา ปญฺญาย ปสฺสติ อก นิพพินฺทติ ทุกฺเข เอส มคฺโค วิสุทฺธิยาติ เมื่อใด บัณฑิตเห็นด้วยปัญญาว่า สังขารทั้งปวง ไ…

บทความนี้พูดถึงการดำเนินทางสู่การหลุดพ้นจากทุกข์ โดยการทำความเพียรเพื่อเผากิเลส และการเห็นว่าสังขารไม่เที่ยงซึ่งเป็นความเข้าใจที่นำไปสู่การหมดจดจากทุกข์ พระตถาคตสอนให้มีปัญญาในการมองเห็นสังขารเพื่อหลุ