ประณีต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 22 / 16

… ศัพท์ที่ลง ตร ปัจจัย อย่างนี้ ปาปาโร เป็นบาปกว่า, ปณฺฑิตตโร เป็นบัณฑิตกว่า, หินยโร เลวกว่า ปณีตตโร ประณีตกว่า

ในหนังสือเล่มนี้ กล่าวถึงอุปาทานียะและพหุลตัทธิต รวมถึงการใช้คำว่า อภิชฌา สีติ และ ทยา ในการแสดงความปกติและความมากในแต่ละชนหรือประเทศ นอกจากนี้ยังได้อธิบายเกี่ยวกับปัจจัย 5 ตัวในเสฏฐตัทธิต รวมถึงตัวอย

…ลางพวกโง่เขลา ลางพวกฉลาดเฉลียว เป็นเช่นนี้ ท่านว่าเพราะกรรม กรรมย่อม จำแนกสัตวโลกให้เป็นผู้ต่ำช้าและประณีตต่าง ๆ กัน. บุคคลผู้มีบุรพาธิการ เมื่อเกิดในโลก ย่อม เกิดในตระกูลสูงที่มียศมีอำนาจโภคทรัพย์ ทั้งมีปร…

ในบทความนี้จะสำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปุพเพกตปุญญตาและอปจายนธรรมซึ่งมีอิทธิพลต่อบุคคลในสังคม การเกิดในตระกูลที่แตกต่างกันส่งผลให้มียศทรัพย์สมบัติต่างแต่ละคน ข้อความยังแสดงให้เห็นถึงการใช้สมบัติทั้งสี่เพื่อ

…ุญาตให้สงฆ์ทำกรรมลงโทษผู้ประพฤติผิดพระธรรมวินัย เป็นส่วนนิคคหะทรงแสดงธรรมชักนำ ความประพฤติปฏิบัติให้ประณีตขึ้นสมควรแก่พุทธบริษัทผู้เป็นคฤหัสถ์ ประทานพระพุทธานุญาต ให้สาวก

ในปี พ.ศ. 2471, สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา 4 ประการ โดยอัตถกามตา สอนให้ผู้อื่นสนใจประโยชน์แก่สังคม และมีแนวทางในการประพฤติปฏิบัติที่เหมาะสม สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าตรั

…รียญชั้นตรี ชั้นโท ชั้นเอก เป็นมูลราก ของพระศาสนา โดยพระบรมราชูปถัมภ์ อบรมพสกเหล่านั้น ให้มีอัธยาศัยประณีตยิ่งขึ้น พร้อม ทั้งไตรทวารอีกการหนึ่ง เมื่อลาสิกขาแล้วเข้ารับราชการเป็นทหารหรือตำรวจ ก็ได้รับการศึกษ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบริหารจัดการและพระราชวิธีการปกครองของพระมหากษัตริย์ที่มุ่งหวังให้ประชาชนมีความสงบสุข โดยการใช้ทั้งการกำราบและการส่งเสริมให้ประชาชนมีการศึกษาเพื่อป้องกันความไม่สงบในสังคม การตั้งพระร

…ใจทั้งสองอย่าง ก็รู้ว่าความชอบใจไม่ชอบใจ เกิดขึ้นแล้วเป็นของปรุง แต่ง เป็นของหยาบ ส่วนธรรมชาตินี้สงบประณีต คืออุเบกขา เมื่อรู้ดังนี้ ความชอบใจไม่ชอบใจก็ ดับ อุเบกขาก็จะตั้งขึ้นโดยเร็ว อุเบกขาในพรหมวิหาร คือ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของเมตตาและอุเบกขาในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่า เมตตาคืออำนาจในการต่อสู้กับอธรรมนั้นต้องใช้สัจจะกิริยา และการฝึกอุเบกขาเพื่อความสงบสุขในจิตใจ เมตตาบารมีแบ่งออกเป็น 3 ชั้น มีอำนาจ

…ี้ดูเหมือนกาละจะเปลี่ยนแปลงไป เหตุดังนั้นสังขาร พิเศษ คือสิ่งที่ปัจจัยปรุงขึ้นแปลก ๆ จึงปรากฏเป็นของประณีต สุกใส ณ กาลบางคาบ ทุรพล เลวทรามในกาลบางครั้งเปลี่ยนเป็นยุคเป็นสมัยไป สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาคเจ้า …

บทความนี้เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงตามกาลในสังคม และการรู้จักประยุกต์ใช้เวลาของบุคคลที่มีความสามารถ ซึ่งพระมหาสมณเจ้าได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการปรับตัวในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง และพระร

…เสวยผลของกรรมนั้น ทำชอบก็ได้เสวยผลอันดี ทำผิดก็ได้เสวยผลอันชั่ว กรรมย่อมจำแนกสัตว์ผู้กระทำให้เป็นผู้ประณีตและเลวทรามต่าง ๆ กัน ความหยั่งรู้ดังนี้และเชื่อลง ชื่อว่า กัมมัสสกตาสัทธา เชื่อความที่สัตว์มีกรรมเป็…

บทความนี้สำรวจความเชื่อในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับกรรมและผลของกรรม โดยกล่าวถึงความเชื่อ ๔ ประการ คือ กัมมสัทธา เชื่อกรรม, วิปากสัทธา เชื่อผลแห่งกรรม, และกัมมัสสกตาสัทธา เชื่อความที่สัตว์มีกรรมเป็นของตน นอ

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) พระมงคลวิเสสกถา ต อายุ วัณณ์ ยส์ กิตติ์ รติโย ปตฺถยาเนน นมตฺถุ สุคตสฺส อปปมาท์ ปสนฺติ อปปมตดต อุโภ อตฺเถ ทิฏเฐ ธมฺเม จ โย อตฺโถ อตฺถาภิสมยา ธีโร สค์ อุจจากุล

…อสร้างขวัญกำลังใจให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง ผ่านพระราชกิจที่ทรงพระราชอุทิศและการประดิษฐานสิ่งต่างๆ อย่างประณีต และมอบการสาธยายพระธรรมเพื่อส่งเสริมพระพุทธศาสนาในครั้งนั้น นอกจากนี้ ยังรวมถึงการถวายบิณฑบาตและไทยธ…

…าวีนีฎีกา - หน้าที่ 430 ปัคคหะ กล่าวคือวิริยสัมโพชฌงค์ ที่ยังกิจแห่งสัมมัปปธานให้สำเร็จ ๑ ความสุขที่ประณีตยิ่ง ๑ ญาณที่เป็นวิปัสสนาเป็นไปในไตรลักษณ์ เป็นเช่นกับด้วยวชิระ (คือสายฟ้า) ที่พระอินทร์ฟาดลงมา ๑ สต…

เอกสารนี้อภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของวิริยสัมโพชฌงค์ในการบรรลุมรรคผลผ่านการวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับไตรลักษณ์ โดยเน้นให้เห็นถึงการกำหนดและวินิจฉัยลักษณะที่ถูกต้องเพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าใจผิดในทางธรรมและเส

…คต จักดับลงในปัจจุบันนี้ เหมือนกัน ธรรมทั้งหลายมีรูปภายใน รูปภายนอก รูปละเอียด รูปหยาบ รูปเลว และรูปประณีตเป็นต้น ก็เหมือนกัน เพราะฉะนั้น รูปนั้นจึงชื่อว่าไม่เที่ยง คือไม่ควรปรารถนา” ได้แก่ไม่พึงเข้าถึง ด้ว…

บทนี้กล่าวถึงการพิจารณาไตรลักษณ์ภายใต้หลักอภิธัมมาที่เกี่ยวข้องกับขันธ์และทวารต่าง ๆ โดยเฉพาะความไม่เที่ยงของธรรมในชีวิต รวมถึงการแสดงให้เห็นว่า รูปและธรรมต่าง ๆ ไม่มีความเที่ยงที่สามารถเข้าถึงได้ การ

…ฺตเมต์ ปณีตเมตนุติ ปริกมุม กโรนฺตสฺส ความว่า เมื่อพระโยคีเจริญอยู่ว่า อรูปที่ ๓ นี้สงบ อรูปที่ ๓ นี้ประณีต เพราะอรูปที่ ๓ มีเพียงความไม่มีเป็นอารมณ์ ฯ บทว่า อวเสเสสุ จ ความว่า ในกรรมฐาน ๑๐ อย่าง คือ อนุสสติ…

บทนี้กล่าวถึงการเจริญกรรมฐานและความสำคัญของสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการประณีตและการข่มนิวรณ์เพื่อพัฒนาจิตสู่ระดับอภิญญา ซึ่งเป็นการรู้ยิ่ง และการใช้กรรมฐาน ๑๐ เพื่อเจริญจิตอันเป…

…ลว่า นิดหนึ่งไม่มี หน่อยหนึ่งไม่มี อรูป ที่ ๓ ย่อมสำเร็จได้ ฯ เมื่อทำบริกรรมอรูปที่ ๓ ว่า นี่สงบ นี่ประณีต ดังนี้ อรูปฌานที่ ๔ ย่อมสำเร็จได้ฯ ก็ในกรรมฐานที่เหลืออีก ๑๐ อย่าง เมื่อ โยคาวจรปรารภอารมณ์มีพุทธคุ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการฝึกปฐมฌานและการพัฒนาจิตผ่านอรูปฌานในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยสามารถเข้าใจการตั้งมั่น การวิเคราะห์ และการทำบริกรรมที่นำไปสู่อรูปฌานที่แตกต่างกัน โดยมีการพิจารณาเชิงลึกเพื่อเข้าถึงองค

…อภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 244 ปานกลาง ชื่อว่ามัชฌิมฌาน ฌานที่บุคคลให้เกิดด้วยฉันทะเป็นต้น ที่ประณีต ชื่อว่าปณีตฌาน ดังนี้แล ฯ พอทีไม่ต้องกล่าวให้ชักช้านัก ฯ က สองบทว่า ปญฺจมชฺฌานํ ภาเวตวา ความว่า บุค…

ในคัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหบาลีได้มีการกล่าวถึงการเจริญฌาน โดยเฉพาะมัชฌิมฌานและปณีตฌาน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการเข้าถึงอภิญญา จากการเจริญปัญจมฌาน บุคคลสามารถพัฒนาจิตถึงขั้นวิญญาณได้ ที่สำคัญคือการทำความเข้า

…สุภกิณหา" ดังนี้ ฯ พรหมทั้งหลายแม้เหล่านั้น สถิตอยู่ในชั้นเดียวกันที่รุ่งเรือง ด้วยรัศมีแห่งรัตนะที่ประณีตกว่ากัน ฯ ที่ชื่อว่าเวหัปผลา เพราะอรรถ ว่า พรหมเหล่านั้นมีผลอย่างไพบูลย์ ซึ่งเกิดขึ้นด้วยอำนาจของฌาน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงรัศมีแห่งสรีระในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยการอธิบายถึงพรหมที่มีคุณลักษณะต่างๆ เช่น ปริตตสุภา, อัปปมาณสุภา, และสุภากิณณา เป็นต้น นอกจากนี้ยังพูดถึงการสถิตของพรหมที่มีรัศมีงดงามและความสำค

…ผู้มีอายุยืนนานเป็นต้นฯ พรหมแม้ ๒ จำพวกนี้ สถิตอยู่ในชั้น เสมอกัน ซึ่งรุ่งเรืองด้วยรัศมีแห่งรัตนะที่ประณีตกว่ากัน ฯ ก็พวกพรหม ที่ชื่อว่าปริตตาภา เพราะอรรถว่า พรหมเหล่านี้ มีรัศมีมีซ่านไป คือ พรหมชั้นสูงๆ ขึ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับความหมายและประเภทของพรหมในการพระอภิธรรม โดยมีการระบุถึงประเภทต่างๆ ของพรหม เช่น พรหมปาริสัชชา และพวกพรหมชั้นอื่น ซึ่งมีคุณลักษณะพิเศษตามที่กล่าวถึงในตำราอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอ

…ิสัชชา ครั้นเจริญปฐมฌานนั่นเอง ได้อย่างปานกลางแล้ว ย่อมเกิดในพวกพรหมชั้นปุโรหิตา ครั้น เจริญได้อย่างประณีตแล้ว ย่อมเกิดในพวกมหาพรหม ฯ ครั้น เจริญทุติยฌานและตติฌานได้อย่างเล็กน้อยแล้ว ย่อมเกิดในพวก พรหมปริตต…

เนื้อหาที่กล่าวถึงพระโยคาวจรที่เจริญฌานในชั้นต่างๆ ของพรหม โดยเริ่มจากปฐมฌานจนถึงปัญจมฌาน ซึ่งแต่ละระดับจะนำไปสู่วิสัยโคตรที่แตกต่างกัน เช่น การเกิดในพวกพรหมชั้นต่างๆ เช่น ปาริสัชชา ปุโรหิตา และมหาพรห

…่วนภาวะคือความสงบเป็นต้น แม้แห่งรูปกาย ย่อมมีได้เพราะกายปัสสัทธิเป็นต้น ด้วยอำนาจการแผ่ไปแห่งรูปที่ ประณีตซึ่งมีกายปัสสัทธิเป็นสมุฏฐาน เพราะฉะนั้น เพื่อจะประกาศ ความตามที่กล่าวแล้วนั้น พระผู้มีพระภาคจึงตรัส…

เนื้อหาต้องการอธิบายความหมายของกายและจิตผ่านหลักอภิธรรม โดยการอธิบายถึงการเกิดขึ้นของความสงบในจิตและกาย ซึ่งมีความสำคัญในด้านการปฏิบัติธรรม ภายในข้อความระบุถึงความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่ทำให้เกิดความ

…่อน ๆ จิตชื่อว่ามี 4 อย่าง เพราะอรรถว่า มีอย่าง คือประการ ๔ ฯ ก็เพราะธรรมที่เป็นไปในภูมิ ๔ เหล่านี้ ประณีตขึ้นโดยลำดับ ฉะนั้น ท่านอาจารย์จึงทำนิเทศแห่งธรรมเหล่านั้น โดยลำดับแห่งธรรมอันเลว ดี ดีกว่า และดีที่…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์จิตตามพระอภิธรรม โดยมีการอธิบายถึงประเภทของจิต 4 ประเภท พร้อมกับการวิเคราะห์ความหมายของกามาวจรจิตซึ่งเกี่ยวข้องกับกามภพ การท่องเที่ยวในกามภพถูกอธิบายอย่างละเอียดเพื่อให้เข้า

ประโยคส - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 395 จตุตถปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 395 วิสชฺชนํ ฯ ตสฺมา ทวิเหตุกาเหตุกาณ์ ญาณสมฺปยุตฺตวิปากาน อลภวํ วุตต์ ฯ [๔๗๗] นนุ ญาณวิปฺปยุ

…ทำความเข้าใจที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับหลักการและแนวคิดที่สำคัญในพระพุทธศาสนา ข้อความนี้เน้นที่การถอดความที่ประณีตและสร้างความเข้าใจที่ชัดเจนต่อมุมมองทางอภิธรรม และเสนอบทเรียนที่สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

อานิสงส์ให้ข้าวสุนัขกิน ๕๓๔ ย่อมได้รับผลตามที่ปรารถนานั้นทุกประการ ยิ่งถ้าเราให้ทาน อย่างประณีตให้อย่างต่อเนื่อง ความปีติเบิกบานใจย่อมมีตลอด เวลาไม่ขาดสาย ใจของเราจะมีความสุขความสบายใจ ใจที่มี คว…

…ใจและสร้างความสุข ความสบายใจ เป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาตนเองจากปุถุชนสู่การเป็นอริยชน การให้ทานอย่างประณีตและต่อเนื่องช่วยให้ได้บุญและบารมีติดตัวไปทุกภพทุกชาติ ดังที่กล่าวโดยหลวงพ่อเพื่อเชิญชวนให้ศึกษาฝึกฝน…