พระพุทธ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 119 / 309

3.4.1 วธกปัจจุปฏฐานโต ระลึกโดยปรากฏเหมือนเพชฌฆาต ผู้ปฏิบัติพึงระลึกว่า เพชฌฆาตคิดว่าจะตัดศีรษะคนผู้นี้ ถือดาบจ่อที่คอ ยืนประชิดตัว อยู่ฉันใด แม้ความตายก็ปรากฏฉันนั้นเหมือนกัน เพราะเหตุใด เพราะความตายม

…วามตายที่เกิดขึ้นพร้อมกับการเกิดและความแก่ของสัตว์ ตั้งแต่การเริ่มต้นของชีวิตที่เกี่ยวข้องกับการตาย พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า ชีวิตไม่สามารถย้อนกลับได้เหมือนดวงอาทิตย์และลำธารที่ไหล น้ำในลำน้ำที่แห้งในฤดูร้อน และ…

…ห็นว่า ชีวิตสิ้นสุดที่ความตาย ก็จะคิดว่า ขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ควรจะ ดำเนินชีวิตอย่างไรจึงจะไม่ประมาท พระพุทธองค์ทรงสรรเสริญผู้ที่เจริญมรณานุสติ หรือระลึก ถึงความตายทุกลมหายใจเข้าออกว่า เป็นผู้ไม่ประมาท จะเป็น…

การระลึกถึงความตายช่วยให้เกิดการพัฒนาในระดับอุปจารฌาน โดยมี 8 ขั้นของความรู้สึกที่เกี่ยวกับความตาย เช่น ชีวิตจะอยู่ต่อไปได้อีก 24 ชั่วโมง หรือ เพียงเวลาหายใจเข้าออก การเจริญมรณานุสติช่วยให้ปฏิบัติตนได

…รปิฎก ก็ตาม เพราะว่าการท่องด้วยวาจานั้น เป็นเหตุสำคัญที่จะให้ได้รับความสะดวกสบายในการ พิจารณาด้วยใจ พระพุทธโฆษาจารย์ได้แสดงไว้ในสติปัฏฐานวิภังค์แห่งสัมโมหวิโนทนีอรรถกถาว่า วิธีการเจริญกายคตาสตินี้ ผู้เจริญจะ…

การเจริญกายคตาสติกัมมัฏฐานนี้แนะนำให้ท่องด้วยวาจาทุกๆ คน เพื่อเพิ่มความสะดวกสบายในการพิจารณา โดยมีวิธีการในการบริกรรมแบ่งเป็นหลายหมวด ทั้ง อนุโลมและปฏิโลม เป็นการช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถพิจารณาสำเร็จได

…้นผู้ปฏิบัติจึงไม่ควรใฝ่ใจในนิมิตอย่างใดอย่างหนึ่งให้มากเกินไป แต่ควรใส่ใจใน นิมิตทั้ง 3 ให้เสมอกัน พระพุทธองค์ทรงอุปมาไว้ว่า เสมือนนายช่างทอง ก่อนที่จะทำทอง ต้อง ผูกเบ้า ครั้นผูกแล้วจึงฉาบทาปากเบ้า ครั้นฉาบ…

บทความนี้พูดถึงการปฏิบัติตามหลักอธิจิตตสูตร โดยเน้นการพิจารณานิมิตทั้งสาม ได้แก่ สมาธินิมิต, ปัคคหนิมิต, และอุเบกขานิมิต เพื่อให้เกิดสมาธิที่มีพลังและเบาใจในการปฏิบัติ หากมีนิมิตใดมากหรือน้อยเกินไปอาจ

…ความเป็นมาของอานาปานสติ อานาปานสติ เป็นกัมมัฏฐานหนึ่งในอนุสติ 10 และปรากฏอยู่ในสติปัฏฐานด้วย ดังที่ พระพุทธองค์ตรัสไว้ว่า “ถ้าบุคคลปฏิบัติอานาปานสติ เธอชื่อว่าทำสติปัฏฐาน 4 ให้บริบูรณ์ ถ้าบุคคลปฏิบัติสติปัฏฐ…

…ับอานาปานสติและอุปสมานุสติ ซึ่งเป็นอนุสติสำคัญที่ควรศึกษา โดยอานาปานสติ เป็นกัมมัฏฐานในอนุสติ 10 ที่พระพุทธองค์ทรงแนะนำ พร้อมอธิบายถึงความสำคัญในด้านการเข้าถึงสติปัฏฐาน 4 และโพชฌงค์ 7 รวมทั้งหลักการต่างๆ ที่…

…ิที่เป็นลำดับ 16 ขั้นตอน จนกระทั่ง ผู้ปฏิบัติสามารถหมดกิเลส ในการปฏิบัติเมื่อต้องการเจริญอานาปานสติ พระพุทธองค์ทรงแนะนำให้เข้าไปสู่ป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง แล้วให้นั่งคู่บัลลังก์ ตั้งกายตรง ดำรงสติอยู่เฉพาะห…

…จริญอานาปานสติเป็นวิธีการที่สำคัญในการเข้าถึงความสงบภายใน โดยการตั้งสติอยู่ที่ลมหายใจเข้าและออก ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนให้ผู้ปฏิบัติหาโอกาสอยู่ในที่สงบ เพื่อทำความเข้าใจลมหายใจ ทั้งนี้จุดเด่นของการฝึกคือการทำใ…

…ไม่สามารถกำหนดได้ในเบื้องต้นและท่ามกลาง บางคนย่อมปรากฏได้แม้ทั้งหมดเมื่อเขาสามารถกำหนดได้แม้ทั้งหมด พระพุทธองค์ทรงประสงค์ ให้กำหนดให้ได้ทั้งหมด จึงจะได้ชื่อว่า รู้แจ้งซึ่งกองลมทั้งปวงหายใจเข้า ย่อมสำเหนียกว่…

เริ่มต้นด้วยการทำความเข้าใจเกี่ยวกับการหายใจของสิ่งมีชีวิตต่างๆ เช่น ช้าง งู สุนัข และกระต่าย ลมหายใจยาวหรือสั้นสามารถจำแนกได้จากเวลาในการหายใจ การฝึกกำหนดรู้อย่างมีสติในลมหายใจจะช่วยให้การหายใจเข้าแล

22 แรงบันดาลใจ มารต้องการแสดงฤทธิ์ จึงแปลงร่างเป็น พระพุทธเจ้า ซึ่งก็สามารถทำได้เพียงคล้ายๆ เท่านั้นเอง เมื่อพระเถระ มองดูรูปที่มารเนรมิต ก็ คิดว่า “นี่ขนาดมา…

ในบทความนี้พูดถึงแรงบันดาลใจที่เกิดจากการเผชิญหน้ากับมารที่แปลงร่างเป็นพระพุทธเจ้า พระเถระได้เห็นความงามและได้เกิดความปีติจากพระพุทธเจ้า จึงสามารถเจริญวิปัสสนาจนบรรลุธรรมเป็นพระอ…

…อไปอยู่ร่วมกับพรหมแต่ไม่สามารถหาข้อสรุปได้จึงพากันไปกราบทูล ถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าถึงข้อปฏิบัตินั้น พระพุทธองค์ทรงอธิบายให้พราหมณ์ทั้งสองทราบว่า การเจริญพรหมวิหารเป็นทางที่ถูกต้องที่จะบรรลุถึงความไปอยู่ร่วมก…

บทที่ 2 นี้นำเสนอหลักการปฏิบัติพรหมวิหาร 4 แห่งพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นวิธีที่พระโพธิสัตว์เคยปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพรหมโลกและพระนิพพาน การเจริญพรหมวิหารส่งผลให้…

…ฉย เพราะไม่มีกิจที่พึงขวนขวายทำให้อีก ด้วยว่าอุเบกขามีความเป็นกลางเป็นลักษณะ เพราะเหตุดังกล่าวมานี้ พระพุทธองค์จึงตรัสเมตตาไว้ก่อน ด้วยอำนาจการมุ่งประโยชน์ เกื้อกูล ต่อจากนั้นจึงแสดงกรุณาเป็นอันดับที่ 2 มุทิ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นธรรมที่ช่วยปราบอกุศลธรรมและทำให้เกิดการเกื้อกูลแก่กัน โดยมีลำดับการปฏิบัติที่สำคัญคือการช่วยเหลือสัตว์ที่ทุกข์ทรมาน การ

…ให้เราต้องเสียเวลา เหนื่อย และบางครั้งก็เป็นทางมาแห่ง อกุศลกรรม มีการแก่งแย่ง ทะเลาะเบาะแว้งกันขึ้น พระพุทธองค์ทรงเห็นปัจจัยสำคัญในข้อนี้ จึงได้กำหนดกัมมัฏฐานที่เรียกว่า อาหาเรปฏิกูลสัญญาขึ้น เพื่อให้คนไม่สน…

บทที่ 4 ศึกษาอาหาเรปฏิกูลสัญญาซึ่งเป็นกัมมัฏฐานที่ช่วยลดความยึดติดต่ออาหาร พระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าการบริโภคส่งผลกระทบต่อชีวิตและการปฏิบัติอย่างไร บทนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจในกั…

…อาหารเรปฏิกูลสัญญา คำว่า อาหาร หมายถึง สิ่งที่นำผลมาให้แก่ตน เป็นคำบ่งถึงการดำรงชีพของสัตว์ทั้งหลาย พระพุทธองค์ได้ทรงตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาหาร4 อย่างเหล่านี้เพื่อความตั้งอยู่แห่งเหล่าสัตว์ที่เกิด…

อาหารเรปฏิกูลสัญญาเป็นกัมมัฏฐานที่มีความละเอียดลึกซึ้ง ที่ต้องใช้ปัญญาในการพิจารณา โดยพระพุทธเจ้าทรงสอนว่าอาหารมี 4 ประเภท ได้แก่ กวฬิงการาหาร, ผัสสาหาร, มโนสัญเจตนาหาร, และวิญญาณาหาร ซึ่งแต่ละ…

…ารสำคัญ ส่วนอาหารอื่น ๆ แม้จะมิได้นำมากำหนดเป็นอารมณ์กัมมัฏฐาน แต่ก็ควรทราบถึงภัย ทั้งหลายเหล่านั้น พระพุทธองค์ทรงกล่าวไว้ว่า ยังกิญจิ ทุกขัง สัมโภติ สัพพัง อาหาระปัจจะยา อาหารานัง นิโรเธนะ นัตถิ ทุกขัสสะ สั…

บทความนี้พิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหาร ที่บริโภคผ่านทวารช่องเดียวแต่หลั่งออกทางทวารทั้ง 9 อาหารที่เคยมีค่ากลับกลายเป็นสิ่งสกปรกเมื่อออกจากร่างกาย ทั้งนี้ยังมีการเน้นถึงการเปรอะเปื้อนที่เกิดจากอาหารในข

…ดความเห็นว่าเป็นหญิง ชาย ฯลฯ ให้หายไป 5.3.1 วิธีพิจารณาโดยย่อ วิธีพิจารณาโดยย่อมาในมหาสติปัฏฐานสูตร พระพุทธองค์ทรงตรัสสอนให้พิจารณา โดยอุปมาเหมือนคนฆ่าโคขาย เมื่อฆ่าเสร็จแล้วย่อมต้องเชือดชำแหละแยกส่วนต่างๆ ข…

ธาตุทั้ง 4 ประกอบขึ้นเป็นร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นหญิง ชาย สัตว์ หรือบุคคล เมื่อพิจารณาถึงธาตุดังกล่าว เราจะเห็นว่าเป็นเพียงรูปแบบที่เกิดจากกรรม การพิจารณาโดยย่อและพิสดารเป็นหนทางในการเข้าใจ โดยอุปมาคล้ายก

…ว่า เห็นแจ้ง เป็นธรรมเบื้องสูง เรียกว่า วิปัสสนา สมถวิปัสสนา 2 อย่างนี้ เป็นธรรมอันสุขุมลุ่มลึกในทางพระพุทธศาสนา ผู้พูดนี้ได้ศึกษามาตั้งแต่บวช พอบวชออกจากโบสถ์แล้วได้วันหนึ่ง รุ่งขึ้นอีก วันหนึ่งก็เรียนทีเดี…

…ทและภูมิของสมถะและวิปัสสนา นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงคำสอนของพระมงคลเทพมุนีเกี่ยวกับหลักการปฏิบัติในทางพระพุทธศาสนา ที่ทำให้ผู้เรียนมีความเข้าใจในธรรมอันลึกซึ้งและสามารถขจัดอาสวกิเลสได้

…เรื่องร้ายๆ อันเป็นสาเหตุให้ คนเราแสดงพฤติกรรมชั่วร้าย และทำร้ายตัวเราเองในที่สุด ในพระไตรปิฎก ปรากฏพระพุทธพจน์ที่พระผู้มีพระภาคตรัสถึงทุกข์โทษภัย อันเกิดจาก กิเลสไว้โดยประการต่างๆ ซึ่งจะขอยกนำมาแสดงพอสังเขป…

…ิกรรมชั่วร้ายจากความโลภ ความโกรธ และโมหะ ซึ่งนำมาซึ่งทุกข์และความลำบากจากการเป็นทาสของตัณหาและกิเลส พระพุทธเจ้าสอนไว้ว่า ผู้มีจิตผ่องใสและปราศจากกิเลสจะนำไปสู่ความสุขแท้จริง ข้อความนี้อิงจากพระไตรปิฎกหลายตอน…

…้' ในที่นี้จะได้อธิบายรายละเอียดแห่งกรรม ซึ่งจัดแบ่งเป็นประเภทต่างๆ 3.3.1 ลักษณะการจัดประเภทของกรรม พระพุทธโฆษาจารย์ ได้จัดโครงสร้างภาพรวมของกรรม โดยจำแนกกรรมเป็น 3 ประเภท ประเภทที่ 1 กรรมให้ผลตามความหนักเบา…

…ัก ได้แก่ กรรมที่ให้ผลตามความหนักเบาและกาล โดยมีกระบวนการลักษณะต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในแต่ละประเภท ซึ่งพระพุทธโฆษาจารย์ได้อธิบายกรณีคลาสสิฟายด์กรรมกับอานุภาพของกรรมต่างๆ ในช่วงชีวิตและการเติบโตภาวนา การทำความเข…

เขาจะต้องไปถือปฏิสนธิในกำเนิดที่ดีก่อน แต่เนื่องจากผลแห่งกรรมดีน้อยมาก จึงหย่อนกำลัง ให้ผลเพียงเล็กน้อยแล้วหมด จึงเปิดโอกาสให้กรรมชั่วต่าง ๆ ที่เคยทำไว้รุมล้อมให้ผลต่อไป ทำให้ต้องรับทุกขเวทนา ประสบควา

…ทั้งทางกาย วาจา และใจ การฝึกฝนใจให้หยุดนิ่งจะช่วยให้เรารู้เห็นกรรมและวิบากในอดีตและส่งผลต่ออนาคตได้ พระพุทธเจ้าตรัสถึงความสำคัญของจิตที่มีสมาธิในการเข้าใจกรรมและวิบาก

…ะ แต่การที่เรายังไม่เห็นก็ไม่ได้หมายความว่า ภพภูมิเหล่านั้นจะเป็นสิ่งที่ไม่มีอยู่จริงเห ความรู้ในทางพระพุทธศาสนาเป็นความรู้ที่อาศัยเครื่องมือคือ ญาณทัสสนะ ที่เกิดจากการ ปฏิบัติธรรม การรู้เห็นนั้นกว้างใหญ่ เป…

บทความนี้สำรวจความรู้ในทางพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับการเห็นภพภูมิและจักรวาล โดยใช้เครื่องมือญาณทัสสนะซึ่งเกิดจากการปฏิบัติธรรม การเข้าถึงค…

4.4 ลักษณะของภพภูมิทางวิทยาศาสตร์กับพระพุทธศาสนา แม้ว่าภพภูมิจะเป็นสิ่งที่มีอยู่แล้วตามธรรมดาแต่มนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลายยากที่จะ มองเห็นเพราะ…

…ตาเปล่า แม้จะมีเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ช่วยให้เห็นจักรวาลและดวงดาว แต่ความเข้าใจเกี่ยวกับภพภูมิในทางพระพุทธศาสนายังไม่ชัดเจน ดวงตาของพระธรรมกายจึงมีความสำคัญในการเผยให้เห็นความจริงเกี่ยวกับโลกจักรวาล ดังนั้น…