หน้าหนังสือทั้งหมด

ปัจจัยในการฟังธรรม
56
ปัจจัยในการฟังธรรม
…ีอุรุเวลกัสสปะเป็นต้น ท่านเหล่านี้บวชเป็นฤาษีบำเพ็ญตบะทางด้านบูชาไฟ นับถือไฟว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงธรรมเกี่ยวกับไฟแก่เหล่าชฎิล ไฟที่พระองค์ทรง แสดงไม่ใช่ไฟภายนอก แต่เป็นไปภายในที่มีพิษร้ายแ…
การฟังธรรมเพื่อให้บรรลุธรรมมีปัจจัยหลายอย่าง เช่น ความศรัทธาและความพร้อมของผู้ฟัง พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมตามจริตอัธยาศัยของผู้ฟัง รวมถึงการเปลี่ยนแปลงความคิดเพื่อให้เกิดการบรรลุธรรมจริงๆ ตัวอย่างเช่น ช
ประเภทของบุคคลที่ฟังธรรม
57
ประเภทของบุคคลที่ฟังธรรม
…ยเถระเป็นตัวอย่าง ท่านเป็นบุคคลที่ ไปเข้าเฝ้าพระพุทธศาสดาขอฟังธรรม ในขณะที่พระองค์กำลังเสด็จบิณฑบาต พระพุทธองค์ได้ทรงตรัส ห้ามถึง 3 ครั้ง ว่ายังไม่ใช่เวลาฟังธรรม แต่พาหิยะก็ได้อ้อนวอนขอให้พระองค์ทรงแสดงธรรม พระพ…
การฟังธรรมแบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ อุคฆฏิตัญญูบุคคล ซึ่งสามารถเข้าใจธรรมได้จากการยกหัวข้อเพียงเล็กน้อย เช่น ตัวอย่างพระพาหิยเถระที่บรรลุธรรมได้ทันทีจากพระดำรัสสั้น ๆ, วิปจิตัญญูบุคคล ต้องการการอธิบ
การสั่งสมนิสัยในการฟังธรรม
58
การสั่งสมนิสัยในการฟังธรรม
…ที่ยังไม่เข้าใจ สำหรับอุปนิสัยของการฟังธรรมเพื่อเข้าถึงธรรมในพุทธพจน์นี้จะเห็นว่า คนที่จะฟังธรรมจาก พระพุทธองค์ หรือแม้แต่จากคนอื่นก็ตาม จะต้องไม่หลบหลู่ผู้ฟัง มีความยอมรับในตัวของผู้แสดงธรรม อันจะทำให้ผู้ฟังเกิ…
การสั่งสมนิสัยในการฟังธรรมมีความสำคัญในการเข้าถึงธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ผู้ฟังควรมีลักษณะไม่ลบหลู่และมีความยินดีในการฟัง รวมถึงมีศรัทธาและปัญญาเพื่อเข้าใจธรรมอย่างแท้จริง โดยแบ่งออกเป็นระดับการรับ
อิทธิบาท 4 จากผลการปฏิบัติตามหลักวิชชาธรรมกาย
105
อิทธิบาท 4 จากผลการปฏิบัติตามหลักวิชชาธรรมกาย
…างๆ จะหายไปหมด เกิดกำลังกาย กำลังใจที่จะทำ สิ่งที่ดีๆ มีความรู้สึกว่า ถ้า ไม่ได้ทำแล้ว เสียชาติเกิด พระพุทธองค์จึงเรียกดวงนี้ว่า “ฉันทะ” ความพอใจที่จะทำงาน เป็นดวงธรรม อยู่ข้างใน นี่เป็นขั้นต้นที่ทำให้เกิดความสำ…
บทความนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับอิทธิบาท 4 จากหลักวิชชาธรรมกาย ซึ่งพระภาวนาวิริยคุณได้อธิบายถึงลักษณะและคุณสมบัติของอิทธิบาท 4 ที่ประสบจากการปฏิบัติธรรม เด็กๆ ที่มีความสนใจได้เข้าไปศึกษายัง dmc.tv และได
คุณสมบัติของดวงวิมังสาและอิทธิบาท
106
คุณสมบัติของดวงวิมังสาและอิทธิบาท
…า สามารถปรับปรุงได้หมด อิทธิบาท มี 4 ดวงแค่นี้ ไล่กันเป็นชั้นๆ ดวงที่ทำให้บังเกิดความสำเร็จมี 4 ดวง พระพุทธองค์ จึงตรัสอิทธิบาทมีอยู่ 4 ประการ คือ 1) ฉันทะ เต็มใจที่จะทํา 2) วิริยะ แข็งใจทำ 3) จิตตะ ตั้งใจทำ 4) …
เนื้อหาเกี่ยวกับคุณสมบัติของดวงวิมังสา ที่สามารถปรับปรุงได้ทุกอย่างเมื่อใจจรดที่นิพพานและการทำความเข้าใจในอิทธิบาท 4 ประการเพื่อทำให้เกิดความสำเร็จ มุ่งเป้าเข้าไปในธรรมะที่พระพุทธเจ้าได้สอน โดยแสดงให้
กัมมัฏฐานและวิธีปฏิบัติในพระไตรปิฎก
13
กัมมัฏฐานและวิธีปฏิบัติในพระไตรปิฎก
…ากมีกิจที่ต้องทำมาก กับบรรพชิตที่มีการ ตระเตรียมน้อย มีกิจที่ต้องทำน้อย ว่าอย่างไหนจะมีผลมากกว่ากัน พระพุทธองค์จึงตรัสตอบว่า หน้า 16 1 ราชบัณฑิตยสถาน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542, (กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส…
บทนี้เสนอแนวทางการศึกษาเกี่ยวกับกัมมัฏฐานและวิธีปฏิบัติในพระไตรปิฎก โดยเริ่มจากการทำความเข้าใจความหมายและความสำคัญของกัมมัฏฐาน รวมถึงหลักการปฏิบัติสมาธิในชีวิตประจำวัน เนื้อหาครอบคลุมถึงพื้นฐานของการเ
การเข้าถึงสติและการหลุดพ้นจากทุกข์
21
การเข้าถึงสติและการหลุดพ้นจากทุกข์
…่อมมองโลกและทุกสิ่งตาม ความเป็นจริง สามารถควบคุมใจของตนเองได้ในยามที่จะต้องประสบทุกข์ดังกล่าว ดังที่พระพุทธองค์ ตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงเจริญสมาธิ ภิกษุมีจิตตั้งมั่นแล้ว ย่อม รู้ชัดตามเป็นจร…
…ิและปัญญาสามารถที่จะมองเห็นความจริงของชีวิต, ต่อต้านความทุกข์ และควบคุมใจตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ พระพุทธองค์ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการเจริญสมาธิและการมีจิตตั้งมั่น เพื่อให้รู้ชัดตามเป็นจริงเกี่ยวกับความเกิด…
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในทางพุทธศาสนา
82
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในทางพุทธศาสนา
“ความเป็นผู้มีมิตรดีมีสหายดีมีจิตน้อมไปในคนที่ดี เป็นคุณกึ่งหนึ่งแห่งพรหมจรรย์” พระพุทธองค์ตรัสว่า “ความเป็นผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีจิตน้อมไปในคนที่ดี เป็นทั้งหมดของพรหมจรรย์” มีตัวอย่างการได้…
พระพุทธองค์สอนถึงความสำคัญของการมีมิตรดีหรือกัลยาณมิตรในการปฏิบัติธรรม โดยยกตัวอย่างการสนทนาของพระเมฆิยะ ซึ่งได…
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
30
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
… โดยเฉพาะกสิณที่เกี่ยวกับสีทั้ง 4 แล้ว จะยิ่งเกิดอุคคหนิมิต ปฏิภาคนิมิตและฌานได้เร็วยิ่งกว่าภูตกสิณ พระพุทธองค์ทรง ยกย่องโอทาตกสิณ (กสิณสีขาว) ว่าเลิศกว่ากสิณสีอื่น เพราะทำให้จิตใจของผู้ที่เจริญกสิณนั้น ผ่องใส ป…
เนื้อหาเกี่ยวกับคุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 ซึ่งช่วยให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตได้ง่าย รวมทั้งสามารถทำให้เข้าถึงฌานได้เร็วกว่ากัมมัฏฐานอื่นๆ อธิบายถึงฤทธิ์พิเศษของกสิณแต่ละชนิดในการปฏิบัติ เช่น อำนาจ
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
42
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ร ข้างต้นนี้ แต่ละบทเป็นเนมิตกนาม คือ นามที่เกิดขึ้นตามลักษณะและคุณสมบัติ ซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับเมื่อ พระพุทธองค์ทรงบรรลุพระโพธิญาณ อรหันต์ เป็นนามเหตุ พระคุณนามที่เหลือนอกนั้น เป็นนามผล พระพุทธคุณแต่ละบททรงไว้ซึ่…
…ทความนี้เสนอความหมายและอานุภาพของพระพุทธคุณ 9 ประการ ซึ่งเป็นชื่อที่ตั้งขึ้นตามลักษณะและคุณสมบัติของพระพุทธองค์ เมื่อทรงบรรลุพระโพธิญาณ โดยเฉพาะบทความจำแนกความหมายของคำว่า "อรหัง" และคุณสมบัติของพระอรหันต์ที่มีอ…
พระพุทธเจ้า สัตถา เทวมนุสสานัง
51
พระพุทธเจ้า สัตถา เทวมนุสสานัง
….6 อนุตตโร ปุริสทัมมสารถ ทรงเป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึก ไม่มีผู้อื่น ยิ่งกว่า หมายถึง ยอดเยี่ยม เพราะพระพุทธองค์เป็นผู้ประเสริฐสุดในหมู่มนุษย์และสรรพสัตว์ ไม่มีใครเหนือกว่า หาใครเทียบไม่ได้ พระพุทธองค์ทรงยอดเยี่ย…
พระพุทธเจ้าเป็นอนุตตโรปุริสทัมมสารถี ผู้เป็นครูที่ไม่มีใครเสมอเหมือนในการฝึกมนุษย์และเทวดา ทั้งยังทรงเป็นผู้นำที่พาให้พ้นจากการเกิด แก่ เจ็บ ตาย และเข้าถึงพระนิพพาน ผลงานต่าง ๆ ของพระองค์แสดงถึงความมุ
การเจริญพุทธานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
54
การเจริญพุทธานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…อธิบายวิธีการปฏิบัติได้ดังนี้ เมื่อเราตรองระลึกถึงพระพุทธคุณทุกประการดังได้อธิบายข้างต้นแล้ว ใจจะมี พระพุทธองค์เป็นอารมณ์ แล้วจึงน้อมตรึกระลึกถึงองค์พระปฏิมากรองค์ใดองค์หนึ่งที่เราคุ้นเคย มาเป็น “บริกรรมนิมิต” ท…
…สามารถเข้าถึงพระธรรมกายได้ด้วยวิธีการหลายล้านวิธี สรุปในวิสุทธิมรรค 40 วิธี โดยเริ่มจากการตรึกนึกถึงพระพุทธองค์และบริกรรมเพื่อเข้าถึงดวงปฐมมรรค ผู้ที่ปฏิบัติเจริญพุทธานุสติจะได้รับอานิสงส์มากมาย เช่น ความมั่นคงใ…
การระลึกถึงความตายและการเจริญมรณานุสติ
88
การระลึกถึงความตายและการเจริญมรณานุสติ
…ห็นว่า ชีวิตสิ้นสุดที่ความตาย ก็จะคิดว่า ขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ควรจะ ดำเนินชีวิตอย่างไรจึงจะไม่ประมาท พระพุทธองค์ทรงสรรเสริญผู้ที่เจริญมรณานุสติ หรือระลึก ถึงความตายทุกลมหายใจเข้าออกว่า เป็นผู้ไม่ประมาท จะเป็นผู้ส…
การระลึกถึงความตายช่วยให้เกิดการพัฒนาในระดับอุปจารฌาน โดยมี 8 ขั้นของความรู้สึกที่เกี่ยวกับความตาย เช่น ชีวิตจะอยู่ต่อไปได้อีก 24 ชั่วโมง หรือ เพียงเวลาหายใจเข้าออก การเจริญมรณานุสติช่วยให้ปฏิบัติตนได
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
128
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
…้นผู้ปฏิบัติจึงไม่ควรใฝ่ใจในนิมิตอย่างใดอย่างหนึ่งให้มากเกินไป แต่ควรใส่ใจใน นิมิตทั้ง 3 ให้เสมอกัน พระพุทธองค์ทรงอุปมาไว้ว่า เสมือนนายช่างทอง ก่อนที่จะทำทอง ต้อง ผูกเบ้า ครั้นผูกแล้วจึงฉาบทาปากเบ้า ครั้นฉาบปากเ…
บทความนี้พูดถึงการปฏิบัติตามหลักอธิจิตตสูตร โดยเน้นการพิจารณานิมิตทั้งสาม ได้แก่ สมาธินิมิต, ปัคคหนิมิต, และอุเบกขานิมิต เพื่อให้เกิดสมาธิที่มีพลังและเบาใจในการปฏิบัติ หากมีนิมิตใดมากหรือน้อยเกินไปอาจ
อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ
136
อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ
…ความเป็นมาของอานาปานสติ อานาปานสติ เป็นกัมมัฏฐานหนึ่งในอนุสติ 10 และปรากฏอยู่ในสติปัฏฐานด้วย ดังที่ พระพุทธองค์ตรัสไว้ว่า “ถ้าบุคคลปฏิบัติอานาปานสติ เธอชื่อว่าทำสติปัฏฐาน 4 ให้บริบูรณ์ ถ้าบุคคลปฏิบัติสติปัฏฐาน 4…
…ับอานาปานสติและอุปสมานุสติ ซึ่งเป็นอนุสติสำคัญที่ควรศึกษา โดยอานาปานสติ เป็นกัมมัฏฐานในอนุสติ 10 ที่พระพุทธองค์ทรงแนะนำ พร้อมอธิบายถึงความสำคัญในด้านการเข้าถึงสติปัฏฐาน 4 และโพชฌงค์ 7 รวมทั้งหลักการต่างๆ ที่ช่วย…
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
137
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
…ิที่เป็นลำดับ 16 ขั้นตอน จนกระทั่ง ผู้ปฏิบัติสามารถหมดกิเลส ในการปฏิบัติเมื่อต้องการเจริญอานาปานสติ พระพุทธองค์ทรงแนะนำให้เข้าไปสู่ป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง แล้วให้นั่งคู่บัลลังก์ ตั้งกายตรง ดำรงสติอยู่เฉพาะหน้า …
การเจริญอานาปานสติเป็นวิธีการที่สำคัญในการเข้าถึงความสงบภายใน โดยการตั้งสติอยู่ที่ลมหายใจเข้าและออก ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนให้ผู้ปฏิบัติหาโอกาสอยู่ในที่สงบ เพื่อทำความเข้าใจลมหายใจ ทั้งนี้จุดเด่นของการฝ
การรู้ลมหายใจและปฏิบัติการทางจิต
140
การรู้ลมหายใจและปฏิบัติการทางจิต
…ไม่สามารถกำหนดได้ในเบื้องต้นและท่ามกลาง บางคนย่อมปรากฏได้แม้ทั้งหมดเมื่อเขาสามารถกำหนดได้แม้ทั้งหมด พระพุทธองค์ทรงประสงค์ ให้กำหนดให้ได้ทั้งหมด จึงจะได้ชื่อว่า รู้แจ้งซึ่งกองลมทั้งปวงหายใจเข้า ย่อมสำเหนียกว่า เร…
เริ่มต้นด้วยการทำความเข้าใจเกี่ยวกับการหายใจของสิ่งมีชีวิตต่างๆ เช่น ช้าง งู สุนัข และกระต่าย ลมหายใจยาวหรือสั้นสามารถจำแนกได้จากเวลาในการหายใจ การฝึกกำหนดรู้อย่างมีสติในลมหายใจจะช่วยให้การหายใจเข้าแล
พรหมวิหาร 4 และการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
33
พรหมวิหาร 4 และการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
…อไปอยู่ร่วมกับพรหมแต่ไม่สามารถหาข้อสรุปได้จึงพากันไปกราบทูล ถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าถึงข้อปฏิบัตินั้น พระพุทธองค์ทรงอธิบายให้พราหมณ์ทั้งสองทราบว่า การเจริญพรหมวิหารเป็นทางที่ถูกต้องที่จะบรรลุถึงความไปอยู่ร่วมกับพร…
บทที่ 2 นี้นำเสนอหลักการปฏิบัติพรหมวิหาร 4 แห่งพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นวิธีที่พระโพธิสัตว์เคยปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพรหมโลกและพระนิพพาน การเจริญพรหมวิหารส่งผลให้จิตสงบ และสามารถพัฒนาจิตสู่การบรรลุผลในศาสนา น
พรหมวิหาร: การเจริญเมตตาและความกรุณา
35
พรหมวิหาร: การเจริญเมตตาและความกรุณา
…ฉย เพราะไม่มีกิจที่พึงขวนขวายทำให้อีก ด้วยว่าอุเบกขามีความเป็นกลางเป็นลักษณะ เพราะเหตุดังกล่าวมานี้ พระพุทธองค์จึงตรัสเมตตาไว้ก่อน ด้วยอำนาจการมุ่งประโยชน์ เกื้อกูล ต่อจากนั้นจึงแสดงกรุณาเป็นอันดับที่ 2 มุทิตาเป…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นธรรมที่ช่วยปราบอกุศลธรรมและทำให้เกิดการเกื้อกูลแก่กัน โดยมีลำดับการปฏิบัติที่สำคัญคือการช่วยเหลือสัตว์ที่ทุกข์ทรมาน การ
อาหาเรปฏิกูลสัญญา
115
อาหาเรปฏิกูลสัญญา
…ให้เราต้องเสียเวลา เหนื่อย และบางครั้งก็เป็นทางมาแห่ง อกุศลกรรม มีการแก่งแย่ง ทะเลาะเบาะแว้งกันขึ้น พระพุทธองค์ทรงเห็นปัจจัยสำคัญในข้อนี้ จึงได้กำหนดกัมมัฏฐานที่เรียกว่า อาหาเรปฏิกูลสัญญาขึ้น เพื่อให้คนไม่สนใจยึ…
บทที่ 4 ศึกษาอาหาเรปฏิกูลสัญญาซึ่งเป็นกัมมัฏฐานที่ช่วยลดความยึดติดต่ออาหาร พระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าการบริโภคส่งผลกระทบต่อชีวิตและการปฏิบัติอย่างไร บทนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจในกัมมัฏ…