หน้าหนังสือทั้งหมด

การปฏิบัติตามพระธรรมวินัยของพระภิกษุ
87
การปฏิบัติตามพระธรรมวินัยของพระภิกษุ
และคำเทศน์สอนของพระภิกษุที่ท่านไปเคารพกราบไหว้นั้นมี ความเหมาะสมหรือไม่ เป็นมิจฉาทิฏฐิหรือไม่ ถูกต้องตามหลัก ธรรมคำสั่งสอนขอ…
ข้อความนี้กล่าวถึงการประเมินคำเทศน์และการปฏิบัติของพระภิกษุว่ามีความเหมาะสมตามพระธรรมวินัยหรือไม่ หากพระภิกษุไม่ปฏิบัติตาม ธรรมวินัย ก็ควรมีการสละจากไปอย่างสงบ…
ความหมายของบรรพชา
133
ความหมายของบรรพชา
…ยิ่ง ๆ ขึ้นไป การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “บรรพชาเป็นทาง ปลอดโปร่ง” นั้นหมายความว่า บรรพชิตหรือพระภิกษุย่อมมี โอกาสประพฤติพรหมจรรย์ให้บริบูรณ์บริสุทธิ์ได้ง่าย เมื่อเทียบ กับฆราวาสหรือผู้ครองเรือน ทั้งนี้…
…วชโดยเฉพาะในบทบาทของสามเณร ในปัจจุบันแก่ได้มีการใช้คำว่าบรรพชาและอุปสมบทร่วมกันเพื่ออธิบายถึงการเป็นพระภิกษุ การบวชจะช่วยให้บรรพชิตมีโอกาสในการประพฤติพรหมจรรย์ได้ง่ายกว่าฆราวาส เพราะการเลี้ยงชีพของพระภิกษุขึ้…
มรรยาทและโคจรในพระพุทธศาสนา
137
มรรยาทและโคจรในพระพุทธศาสนา
…โดษ ไม่คลุกคลีกับหมู่คณะ อาจาระที่ไม่ดี คือ การล่วงละเมิดทางกายหรือทางวาจา หรือทั้งทางกายและทางวาจา พระภิกษุที่มีอาจาระไม่ดีย่อม ๑๓๕
บทความนี้กล่าวถึงมรรยาทและโคจรในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงคำศัพท์ที่สำคัญ 2 คำ คือ มรรยาท และ โคจร ซึ่งอธิบายถึงอาจาระที่ดีและไม่ดี อาจาระที่ดีประกอบด้วยความเคารพ ยำเกรง และการสำรวมในศีล ขณะที่อาจาระที่ไ
อาชีพที่ไม่เหมาะสมในพระพุทธศาสนา
138
อาชีพที่ไม่เหมาะสมในพระพุทธศาสนา
…งวัลจากเขา อาจาระที่ไม่ดีนั้นถือว่าเป็นการ ประพฤติทุศีลด้วยประการทั้งปวง นอกจากนี้ อาจาระที่ไม่ดีของพระภิกษุ ยังรวมถึงกิริยา อันไม่สมควรต่าง ๆ เช่น การไม่ทำความเคารพพระเถระหรือ พระภิกษุผู้มีพรรษาสูงกว่า การยื…
…รพูดประจบสอพลอ หรือการให้ของขวัญในที่ประชุมสงฆ์โดยหวังสิ่งตอบแทน ถือว่าเป็นการประพฤติทุศีล ในกรณีที่พระภิกษุไม่แสดงความเคารพต่อตนที่มีพรรษาสูงกว่า หรือกิริยาที่ไม่เหมาะสมในการอยู่ร่วมกับสงฆ์จะนำไปสู่ความเสื่อ…
อาจาระและการโคจรในพระพุทธศาสนา
139
อาจาระและการโคจรในพระพุทธศาสนา
…ถวายสิ่งใดให้บ้าง ความประพฤติดัง กล่าวแล้วนี้ล้วนเป็นตัวอย่างของอาจาระที่ไม่ดีทั้งสิ้น ในทางกลับกัน พระภิกษุที่มีความเคารพอ่อนน้อมต่อ พระเถระ นุ่งห่มสละสลวย เรียบร้อย สำรวมระวังกิริยาใน ขณะที่เคลื่อนไหวตลอดเว…
เนื้อหาเกี่ยวกับอาจาระที่ดีและไม่ดีของพระภิกษุ โดยอธิบายถึงพฤติกรรมที่สมควรและไม่สมควร เช่น ความสำรวมกิริยาและการมีสายตามุ่งมั่น พร้อมกับการอธิบาย…
การตั้งสติในพระธรรม
142
การตั้งสติในพระธรรม
…ยต่าง ๆ ตั้ง แต่กายมนุษย์จนถึงกายธรรม ตรงกันข้ามกับโคจร คือ อโคจร “อโคจร” หมายถึงบุคคลและสถานที่ซึ่งพระภิกษุไม่ควร ไปมาหาสู่ มี 5 อย่าง คือ หญิงแพศยา (โสเภณี) หญิงหม้าย สาวเกื้อ (สาวแก่) ภิกษุณี บัณเฑาะก์ (กะ…
…ติในการเห็นธรรมที่ทำให้เกิดร่างกายต่างๆ ตั้งแต่ร่างกายมนุษย์จนถึงร่างธรรม สำหรับอโคจร คือ สถานที่ที่พระภิกษุไม่ควรเข้าชุมชนหรือไปหาสถานที่ เช่น โรงมหรสพและร้านสุรา เพื่อรักษามรรยาทและชื่อเสียงของตน
พระภิกษุและอโคจรในพระธรรม
143
พระภิกษุและอโคจรในพระธรรม
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกล่าวเปรียบพระภิกษุผู้เที่ยวไปใน อโคจรว่า “เหมือนโคที่เที่ยวไปในถิ่นเสือและราชสีห์ หรือเหมือน เต่าปลาอันเที่ยวไปในเขตที…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เปรียบเทียบพระภิกษุที่เที่ยวไปในอโคจรว่าเหมือนโคในถิ่นเสือ โดยให้ความสำคัญว่าพระภิกษุต้องไปในฐานะนักบวชเพื่อปฏิบัติหน้า…
การระมัดระวังในพระพุทธศาสนา
144
การระมัดระวังในพระพุทธศาสนา
…่โตออกไปอีกด้วย อุปมาเหมือนลูกไฟ แม้เล็กนิดเดียว หากกระเด็นไปถูกวัตถุไวไฟเข้าก็อาจจะเผาบ้านเมืองได้ พระภิกษุที่บวชเข้ามาในพระพุทธศาสนา ก็เพราะมีจุด มุ่งหมายที่จะประพฤติพรหมจรรย์ให้บริบูรณ์ บริสุทธิ์ เพื่อให้ถ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการระมัดระวังเพื่อป้องกันความผิดพลาดในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเมื่อพระภิกษุประพฤติพรหมจรรย์ การละเว้นความชั่วนั้นสำคัญอย่างยิ่ง และความผิดเล็กน้อยก็ยังถือเป็นความผิด ทำให้พระภ…
สมาทานศึกษาในสิกขาบท
145
สมาทานศึกษาในสิกขาบท
…ศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย “สมาทาน” หมายถึง การรับเอาเป็นข้อปฏิบัติ “สิกขา บท” หมายถึงศีลแต่ละข้อ ๆ พระภิกษุในพระพุทธศาสนา เมื่อ สําเร็จญัตติจตุตถกรรม ในท่ามกลางสงฆ์ ได้รับความยินยอม จากพระภิกษุทั้งปวงในองค์ป…
บทความนี้กล่าวถึงการสมาทานศึกษาในสิกขาบท ซึ่งหมายถึงการรับข้อปฏิบัติในพระพุทธศาสนาอย่างถูกต้อง โดยพระภิกษุจะต้องศึกษาเจตนารมณ์ของแต่ละข้อเพื่อให้สามารถปฏิบัติได้อย่างถูกต้องและเป็นที่ยอมรับในสงฆ์ สิกขาบทที่…
การสำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์
146
การสำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์
…์พร้อมด้วย “ปาฏิโมกข สังวรศีล” มีสิ่งที่น่าพิจารณาอยู่อย่างหนึ่ง คือ การสำรวมระวังใน พระปาฏิโมกข์ของพระภิกษุจะประสบความสำเร็จได้ ก็ด้วย ศรัทธาของพระภิกษุเอง ไม่มีใครบังคับได้ พระสัมมาสัมพุทธ เจ้าจึงทรงกำชับพร…
บทความนี้อธิบายถึงความสำคัญของการสำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ ซึ่งเป็นAspectหลักในการรักษาศีลสำหรับพระภิกษุโดยอิงแนวคิดจากคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่เน้นให้พระภิกษุมีความเคารพรักในศีลอย่างสูงสุด การสำรวม…
อาชีวปาริสุทธิศีลของพระภิกษุ
147
อาชีวปาริสุทธิศีลของพระภิกษุ
๒. มีอาชีพบริสุทธิ์ การมีอาชีพบริสุทธิ์ของพระภิกษุนั้น มีคำศัพท์โดย เฉพาะว่า “อาชีวปาริสุทธิศีล” ศัพท์เฉพาะคำนี้แยกพิจารณาได้ ๓ ค่ำ คือ คำที่ ๑ “อาชีว…
การมีอาชีพบริสุทธิ์ของพระภิกษุที่เรียกว่า 'อาชีวปาริสุทธิศีล' หมายถึงการเลี้ยงชีวิตอย่างสะอาดหมดจด ปราศจากการประพฤติทุศีล เนื่องจา…
ลักษณะอาชีพบริสุทธิ์และไม่บริสุทธิ์ของพระภิกษุ
148
ลักษณะอาชีพบริสุทธิ์และไม่บริสุทธิ์ของพระภิกษุ
ประพฤติทุศีล ย่อมพอใจปัจจัย ๔ ตามมีตามได้ จัดว่าเป็นผู้มี อาชีพบริสุทธิ์ ในทํานองกลับกันพระภิกษุที่มุ่งแสวงหาปัจจัย ๔ มาปรนเปรอตนเองด้วยกลวิธีทุศีลต่าง ๆ จัดว่าประพฤติมิจฉา อาชีวะ มีอาชีพไม่บริสุท…
เนื้อหานี้พูดถึงความหมายของอาชีพบริสุทธิ์และไม่บริสุทธิ์ของพระภิกษุ โดยกล่าวถึงการแสวงหาปัจจัย ๔ ด้วยวิธีที่ผิดศีล ซึ่งนำไปสู่อาชีววิบัติ การหลอกลวง และการละเมิดสิกขาบ…
การไม่ตั้งใจรับของถวายและพฤติกรรมที่หลอกลวง
149
การไม่ตั้งใจรับของถวายและพฤติกรรมที่หลอกลวง
…ย ไม่ปรารถนาจะรับสิ่งของใด ๆ เพื่อท่าให้ ทายกนึกนิยมสรรเสริญตนและคิดว่า ถ้าจะหาเครื่องไทย ธรรมมาถวายพระภิกษุรูปนี้ก็จะได้บุญมาก ครั้นเมื่อทายกนำ สิ่งของมาถวาย ก็จะเสแสร้งกล่าวว่า ความจริงตนไม่ปรารถนา จะรับสิ่…
เนื้อหานี้กล่าวถึงพฤติกรรมของพระภิกษุที่แสร้งทำเป็นผู้สันโดษ เพื่อให้ทายกเห็นคุณค่าและนำสิ่งของมาถวาย แต่ในความเป็นจริงแล้วมีเจตนาที่ต่าง…
ความหมายและพฤติกรรมของพระภิกษุในธรรม
150
ความหมายและพฤติกรรมของพระภิกษุในธรรม
… นานา โดยมีเจตนาจะได้ปัจจัยไทยธรรมจาก ทายก พระอรรถกถาจารย์ได้ยกอุทาหรณ์ไว้หลายอย่าง เป็นต้นว่า เมื่อพระภิกษุเห็นทายกเข้ามาสู่วิหาร ก็รีบชิงทักถามขึ้นก่อนว่า ทายกต้องการนิมนต์ภิกษุหรือ ถ้ามีความประสงค์เช่นนั้น…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิธีการที่พระภิกษุจะสื่อสารและประพฤติตนในการน้อมนำสักการะจากทายก โดยมีการพูดจาประจบและเลียบเคียงเพื่อให้ได้รับความช่วย…
พฤติกรรมการพูดของพระภิกษุ
151
พฤติกรรมการพูดของพระภิกษุ
พระภิกษุบางรูปก็พยายามพูดเอาอกเอาใจยกยอคฤหบดี ต่าง ๆ นานา ด้วยเกรงว่าคฤหบดีที่น้อมนำลาภสักการะมาสู่ ตนนั้นจะ…
บทความนี้สำรวจพฤติกรรมการพูดของพระภิกษุในการสร้างสัมพันธภาพกับคฤหบดีและทานบดี โดยมีการยกยอและพูดเกี้ยว ในการโน้มน้าวใจให้ถวายทาน อีกทั้งยัง…
วิธีการชักชวนให้ทายกถวายลาภสักการะ
152
วิธีการชักชวนให้ทายกถวายลาภสักการะ
…กระทำ หรือการพูดอ้อมค้อม เพื่อล่อใจให้ทายกถวายของ เพราะจะขอ กันตรง ๆ ก็รู้สึกเก้อเขิน และเป็นอาบัติ พระภิกษุจึงแสดงนิมิต คือ พฤติกรรมให้ทายกรู้ ด้วยการพูดเป็นนัยว่าตนต้องการอะไร หรืออยากฉันอะไร แม้ทายกจะรู้เท…
เนื้อหาเกี่ยวกับการชักชวนทายกให้ถวายลาภสักการะโดยใช้วิธีการพูดและการกระทำต่าง ๆ เช่น เนมิตติกตา ที่พระภิกษุใช้พูดเป็นนัยเพื่อให้ทายกรู้ว่าเขาต้องการอะไร และนิปเปสิกตา ที่ใช้การพูดเพื่อบีบบังคับหรือให้ทายกเกิ…
มิจฉาอาชีวะของพระภิกษุ
153
มิจฉาอาชีวะของพระภิกษุ
…ทะนา และต่อหน้าพูดหวาน ลับหลังตั้งนินทา ๕) นิชิคึสนตา หมายถึง การแสวงหากำไร เป็นการต่อ ลาภด้วยลาภของพระภิกษุบางรูป เช่น พระภิกษุได้รับสิ่งของ จากทายกผู้หนึ่ง ตนรู้สึกว่ายังไม่พอใจนัก จึงนำสิ่งของนั้นไปให้ ผู้…
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการหาเลี้ยงชีพด้วยวิธีการที่ไม่บริสุทธิ์ของพระภิกษุ โดยระบุถึง 5 วิธีที่พระภิกษุใช้รวมถึงการพูดลับหลัง สร้างความข่มขู่ และแสวงหาผลประโยชน์จากผู้อื่น สิ…
การละเมิดสิกขาบท: เรื่องราวและผลกระทบ
154
การละเมิดสิกขาบท: เรื่องราวและผลกระทบ
…ี่ยวกับ เรื่องมิจฉาอาชีวะไว้ 5 ข้อ พร้อมทั้งระบุชื่ออาบัติเพราะละเมิด สิกขาบทเหล่านั้นไว้ ดังนี้ ๑) พระภิกษุอวดอุตริมนุสสธรรมที่ไม่มีในตน เพราะ เห็นแก่อาชีวะ ต้องอาบัติปาราชิก ๒) พระภิกษุชักสื่อให้ชายหญิงเป็น…
…เมิดสิกขาบทเกี่ยวกับอาชีพไม่บริสุทธิ์ ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้บัญญัติไว้ 5 ข้อ อธิบายพฤติกรรมของพระภิกษุที่อาจมีอาบัติในเรื่องศีล และข้อห้ามที่ควรปฏิบัติเพื่อรักษาศีลให้บริสุทธิ์ หัวข้อที่นำเสนอนี้จะมีควา…
การปฏิบัติตนของพระภิกษุในอาชีพบริสุทธิ์
155
การปฏิบัติตนของพระภิกษุในอาชีพบริสุทธิ์
5) พระภิกษุโดยทั่วไปเอ่ยปากขออาหารจากนายก ทายิกามาฉันเอง ต้องอาบัติทุกกฎ การขอดังกล่าวแล้วนี้ จะเห็นว่า แม้พระภ…
พระภิกษุมีข้อบังคับเกี่ยวกับการขออาหารจากนายกทายิกา ซึ่งถ้าเปิดปากขออาหารแม้จะยังไม่บริโภคก็เป็นการละเมิดแนว…
ปัจจัยบริสุทธิ์และการปฏิบัติของพระภิกษุ
156
ปัจจัยบริสุทธิ์และการปฏิบัติของพระภิกษุ
…ี่เกิดขึ้นอย่างบริสุทธิ์นั้นมีอยู่หลายทาง เช่น ปัจจัยที่ฆราวาสถวายเพราะมีความเลื่อมใสศรัทธาในคุณของ พระภิกษุ เช่น ศรัทธาในการแสดงธรรม เป็นต้น รวมทั้งปัจจัย ที่เกิดขึ้นจากการบิณฑบาตก็ถือว่าบริสุทธิ์อย่างยิ่ง ส…
…ขึ้นอย่างบริสุทธิ์ในสายพระพุทธศาสนา โดยเน้นไปที่ปัจจัยที่ได้จากการบิณฑบาตและความเลื่อมใสของฆราวาสต่อพระภิกษุ รวมทั้งการปฏิบัติที่ถูกต้อง ของพระภิกษุในฐานะผู้ประพฤติอาชีพบริสุทธิ์ และเป้าหมายของการบวชในพระพุทธ…