พระราช : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 125 / 204

…ีวะเป็นคุณสำคัญอันจะพึง ปรารถนาทั้งในฝ่ายบรรพชิต ทั้งในฝ่ายคฤหัสถ์ ด้วยประการอย่างนี้ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงอบรมพระคุณสมบัตินี้มาเป็นอาจิณ พระราชทานความสะดวกแก่ ข้าทูลละอองธุลีพระบาทผู้จะกราบบังค…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคดีอาชญากรรมและการรับสารภาพ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของอาชีวะสำหรับทั้งฝ่ายบรรพชิตและคฤหัสถ์ นอกจากนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของมิตรและอมิตรในทางพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นสอง

…ถึงความสวัสดีพ้นจากความบีบคั้นของชาติปาป มิตร เป็นช่องจะได้แผ่อำนาจแลขยายอาณาเขตออกไป สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงรักษาพระราชไมตรีกับต่างชาติอันได้ เริ่มทำมาแล้วในครั้งรัชกาลแห่งสมเด็จพระบรมชัยกาธิราชบ…

…้ ในขณะที่การติดต่อกับชาติที่ดีและเป็นกัลยาณมิตรสามารถนำพาประเทศไปสู่ความเจริญรุ่งเรืองได้ สมัยก่อน พระราชสมภารเจ้าได้มีการรักษาความสัมพันธ์ดีกับต่างชาติ ทำให้ประเทศมีเกียรติยศปรากฏในเวทีโลก และช่วยให้ประชา…

…ในฝ่ายอาณาจักร สัจจะจัดเป็นราชธรรมประการหนึ่งโดยชื่อว่าอาชีวะ คือความเป็นผู้ตรง ในทศพิศราชธรรมสำหรับพระราชาธิบดี ในเรื่องโบราณกล่าวถึงพระราชาบาง พระองค์พลั้งพระ พระราชทานพรแก่ผู้ใดผู้หนึ่งแล้วทรงรู้สึกภายหล…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในบริบทของราชธรรมและการปกครองของพระราชาธิบดี โดยเน้นว่าพระราชาจะต้องรักษาสัจจะเพื่อความเชื่อมั่นของประชาชน และยังมีการอธิบายถึงผลกระทบของก…

…รรมะ ย่อมให้ถึง สุคติ ผู้เสพธรรมะ ธรรมะย่อมส่งให้ถึงความเจริญ ผู้คบอธรรมะอธรรมะย่อมนำไปสู่ความพินาศ พระราชกรณียะ คือธัมมตาณตานี้ เป็นส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ประการหนึ่ง ความมีชัยย่อมเกิดในลำดับกัน นี้เป็นผลอันท…

เนื้อหาเกี่ยวกับผลของธรรมะและอธรรมะที่ไม่ให้เกิดผลเสมอกัน โดยธรรมะนำไปสู่นิรยาบายและอธรรมะนำไปสู่นิรยาบาย เสนอโอกาสในการพิจารณาความสำคัญของการชนะใจตน ซึ่งเหนือกว่าการชนะศัตรู รายละเอียดเกี่ยวกับการบริ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๖๓ พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ มีบรรยายดังรับพระราชทานถวายวิสัชนามานี้ ธรรม ๓ ประการ…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ที่จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ ซึ่งมีพื้นฐานจากธรรม ๓ ประการ ได้แก่ ไมตรี สัจจะ แ…

…ชนนิกรต่างฝ่ายต้องแบ่งกันออกเป็นพวกหนึ่ง มีหน้าที่สำหรับต่อสู้ปรปักษ์ ครั้งโบราณ เรียกว่ากษัตริย์ มีพระราชาเป็นประมุขด้วยเหตุนี้ ราชกุมารผู้สืบสายจากพระราชาผู้มีหน้าที่ ในทางนี้ตามกัน จึงได้นามวิสามัญว่ากษั…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมในการป้องกันประเทศและการทำสงครามในประเทศไทย โดยมีการอ้างอิงถึงสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้

…ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์ แก่ท่านผู้ได้บำเพ็ญ จึงได้ชื่อว่าเป็นมงคลวิเศษ แต่ละประการ มีนัยดังรับ พระราชทานถวาย วิสัชนามา ด้วยประการฉะนี้ ในลำดับ ของพระสงฆ์ผู้มาสันนิบาตในมหามงคลงานนี้ จงพร้อมใจกันตั้งสัต…

ในงานมงคลนี้ ขอให้พระพุทธรัตนะและพระธรรมรัตนะประเสริฐ ร่วมจิตรเสนอบาตรพระราชสมภารพรพระองค์ ให้อยู่ในเกษมสุขตลอดพระชนมายุ และปกครองแผ่นดินให้อยู่ดีมีสุขไม่มีภัยอันตราย พระมหากษั…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ព៨០ แทนพระราชบิดา พระเจ้าพรหมทัตต์ตกพระราชหฤทัยตรัสของพระชนม์ชีพประทานสัจจะว่า จะ คืนโกศลรัฐให้ กุมารนึกถึงพระวาจ…

…ะมีผลต่อความสำเร็จของกิจการต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหน้าที่ราชการและการปกครอง ซึ่งเป็นสิ่งที่พระองค์พระราชทานแก่ประชาราษฎร์

…ที่นับถือของคนชาวมคธเป็นอันมาก จึงต้องเสด็จพระพุทธดำเนินไปโปรด ท่านก่อน ข้อความในประถมสมโพธิ ซึ่งรับพระราชทานชักมาพรรณนาในที่นี้นั้น ก็เพื่อที่จะ สันนิษฐานเห็นว่า สมเด็จพระบรมศาสดาจารย์ทรงบำเพ็ญพุทธกิจสำเร็…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงแนวทางการทำงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และพระพุทธเจ้าในการเลือกพระภิกษุเพื่อการสอนธรรม อ้างถึงการเลือกพระอุรุเว

… ทรงจำแนกนิพัทธทานที่ทรงทำประจำแลมหาทานเป็นพิเศษ ใคร ต้องการอาหารเงินทอง ยานพาหนะ ข้าทาส แลอื่น ๆ ก็พระราชทานให้สมปรารถนาบรรดาชนผู้ ได้รับพระราโชปถัมภ์ น่าจะตั้งตนได้ในโภคสมบัติ แลรู้จักอิ่มเอิบ หาเป็นเช่นน…

เนื้อหานี้ให้เราเข้าใจถึงพระเวสสันดรที่ทรงบำเพ็ญพระทานบารมี และความโลภของบุคคลรอบข้างที่ไม่รู้จักพอ แม้การบริจาคของพระองค์จะมีคุณค่ามาก แต่กลับเป็นการกระตุ้นความอยากได้ในหมู่ประชาชน ในที่สุดพระองค์ได้

…งกษัตริย์, นีล อุปปล - นีลุปุป ดอก อุบลเขียว, " ในสมาสนี้ เอามหันตศัพท์ เป็นมหา อย่างนี้ " มหา ราชา พระราชาผู้ใหญ่, มหาธานี เมืองใหญ่, มหาวน์ ป่าใหญ่ " เป็นต้น. บางสมาสท่านก็ย่อบทวิเสสนะ เหลือไว้แต่อักษรตัว…

บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสในภาษาบาลี โดยชี้แจงการสร้างคำที่มีนามศัพท์สองบท ซึ่งสามารถประธานและวิเสสนะ มีกระบวนการย่อคำและการเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างความหมายที่หลากหลาย เช่น การใช้คำว่า 'มห' เพ

…อย่างนี้ 'ทินโน สุงโก ยสฺส โส ทินสุงโก ราชา ส่วย [นาคเรหิ ด ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๒ อันชาวเมือง ท.] ถวายแล้ว แด่พระราชาใด พระราชา นั้น ชื่อว่า က ๖ ๔ มีส่วยอันชาวเมือง ท. ถวายแล้ว

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการของบาลีไวยกรณ์ที่รวมถึงการใช้วจีวิภาค สมาส และตัทธิตในรูปแบบต่างๆ พร้อมกับตัวอย่างการใช้อย่างชัดเจน เพื่อความเข้าใจในการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การบูชาพราหมณ์และการถือปฏิ

…ือญาณ ๔๗.นิททรถ ความไม่มีแห่งความกระวนกระวาย ๔๘.นิททรโถ ๔๕.เทวราชา มีความกระวนกระวายหามิได้ เทวดาผู้พระราชา ๔๖.เทวราชา พระราชาแห่งเทวดา. จบสมาสแต่เท่านี้

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ในเรื่องเสียงและการวิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ โดยเฉพาะคำว่า สทฺทสญฺญา และ ญาณชาลิ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับนิททรและเทวราชา ซึ่งเป็นคำสำคัญที่ใช้ในการสื่อสารถึงธรรมชาติและควา

… อยู่ ๓. เกนา - ย์ กูโป ปติฏฺฐาปิยเต ? สตูป นี้ อันใคร ให้ตั้ง จำเพาะอยู่ ? ๔. มหาราชา ติ การาเปติ, พระราชาผู้ใหญ่ให้ทำอยู่ ซึ่งสตูปนั้น ๕. กก มาตาปิตโร ปุตฺเต อนุสาเลยย ? มารดาและบิดา ท. จึง ตามสอน ซึ่งบุต…

เอกสารสอนเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในเรื่อง วจีวิภาค ภาคที่ ๒ พร้อมตัวอย่างคำถามที่ใช้ในการศึกษา ซึ่งมีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจการใช้ภาษาบาลีในบริบทที่หลากหลาย เช่น การประดิษฐ์คำถามและการอธิบายความหมาย

…ึ่งโอวาท ของท่าน ๑๕. กห์ อิเม คมิสฺสนฺติ ? [ชน ท.] เหล่านี้ จักไป ในที่ไหน ? ๑๖. ราชนิเวสน์ คมิยเต. พระราชวัง (อันเขา ท.] ไป ๑๗. จิริ อิธ วสุมหา. [ข้า ท.] อยู่แล้ว ในที่นี้ นาน ๑๘. พาล น เสเวยย. [เขา] ไม่พึ…

ในหน้า 185 ของหนังสือ บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ ได้แสดงตัวอย่างการใช้คำในประโยคที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารและแนวทางการใช้ภาษาในบาลี โดยมีการพูดถึงศัพท์และโครงสร้างที่สำคัญ เช่น การให้โอวาท, การถาม

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 6 -L- ๑๓๔. ฤษี ท. อยู่แล้ว ในสวน แห่งพระราชา ๑๓๕. ดอกบัว เขียว เกิดแล้ว ในน้ำ ๑๓๖. กิ่งไม้ แห้ง ตกแล้ว จากตนไม้ ๑๓๓. พระราชา ออกแล้ว จากเมือง ด…

…ดงถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในราชสำนักและธรรมชาติ เช่น การเกิดขึ้นของดอกบัวในน้ำ การออกเดินทางของพระราชาและขุนนาง การหายไปของจีวรและการตายของลูกหญิงเศรษฐี ในบทนี้เป็นการสะท้อนถึงชีวิตและความสัมพันธ์ของตั…

…ได้ ซึ่งสมบัติ ของเขา. ๓๑๔. ศิษย์ ท., เมื่ออาจารย์ ของตน มาแล้ว, ลุกขึ้น จากที่นั่ง ด้วยเคารพ. ๓๑๕. พระราชา, ครั้นเมื่อเดือน ล่วงแล้ว, ประทาน ซึ่งทรัพย์ แก่บริวาร ท., ของพระองค์ ๓๑๖. ติตถิยะ ท., เมื่อพระพุท…

เนื้อหานี้เน้นการแปลประโยคจากภาษาไทยไปเป็นมคธ โดยมีตัวอย่างประโยคหลายประโยคที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติ ชีวิต และหลักธรรมต่างๆ เช่น การเกิด การตาย และความเคารพ นอกจากนี้ยังนำเสนอการใช้คำที่ถูกต้องในบริบทต

…พระสัมมา- สัมโพธิญาณ, มีธรรมจักรอันให้เป็นไปแล้ว เสด็จมาแล้ว โดยลำดับ ประทับอยู่แล้ว ในกรุงราชคฤห์, พระราชา สุทโธทนะ ทรงทราบแล้ว ซึ่งข่าวนั้น ทรงส่งไปแล้ว ซึ่ง ท่าน เพื่ออันนำมา ซึ่งพระศาสดา สู่กรุงกบิลพัสด…

…งกับพระศาสดาตั้งแต่เด็ก จนถึงการเป็นสาวกผู้สำเร็จพระอรหัตในสำนักของพระศาสดา ท่านได้รับการสนับสนุนจากพระราชาสุทโธทนะให้ไปนำพระศาสดากลับสู่กรุงกบิลพัสดุ์ และได้ฟังธรรมจากพระองค์.

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 21 ศีล จักมีแต่ที่ไหน พระราชาทรงประดับแล้ว ด้วยมุกดาและมณี ก็ยังงามไม่เหมือนนักพรต ผู้ประดับด้วยเครื่องประดับคือศีลแล้วงาม ศีล ย…

เนื้อหาเกี่ยวกับศีลแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของศีลในพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าศีลสามารถเสริมสร้างความงามภายใน และช่วยขจัดภัยต่างๆ ศีลมีหลายประเภท ได้แก่ จาริตศีล วาริตศีล อภิสาจารึกศีล รวมถึงลักษณะของแต

…ง" ดังนี้ชื่อว่า อลปนา (ทัก) อีกนัยหนึ่ง การที่ภิกษุเสนอตนเข้าไป พูดแบบชักเข้าหาตนว่า "อาตมาชื่อดิส พระราชาทรงเลื่อมใสในอาตมา ราชมหาอำมาตย์โน้น ๆ ก็เลื่อมใส ในอาตมา" อย่างนี้ก็ชื่อว่า อาลนปา (เสนอตัว) การที…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการพูดของภิกษุเมื่อพบผู้คนในวิหาร โดยมีการแบ่งประเภทของการพูดออกเป็นหลายแบบ เช่น อลปนา, อาลนปา, สกุลปนา เป็นต้น ซึ่งการพูดเหล่านี้มีจุดประสงค์ที่แตกต่างกัน เช่น การชักชวนหรือการทำให้