พระราช : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 126 / 209

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 6 -L- ๑๓๔. ฤษี ท. อยู่แล้ว ในสวน แห่งพระราชา ๑๓๕. ดอกบัว เขียว เกิดแล้ว ในน้ำ ๑๓๖. กิ่งไม้ แห้ง ตกแล้ว จากตนไม้ ๑๓๓. พระราชา ออกแล้ว จากเมือง ด…

…ดงถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในราชสำนักและธรรมชาติ เช่น การเกิดขึ้นของดอกบัวในน้ำ การออกเดินทางของพระราชาและขุนนาง การหายไปของจีวรและการตายของลูกหญิงเศรษฐี ในบทนี้เป็นการสะท้อนถึงชีวิตและความสัมพันธ์ของตั…

…ได้ ซึ่งสมบัติ ของเขา. ๓๑๔. ศิษย์ ท., เมื่ออาจารย์ ของตน มาแล้ว, ลุกขึ้น จากที่นั่ง ด้วยเคารพ. ๓๑๕. พระราชา, ครั้นเมื่อเดือน ล่วงแล้ว, ประทาน ซึ่งทรัพย์ แก่บริวาร ท., ของพระองค์ ๓๑๖. ติตถิยะ ท., เมื่อพระพุท…

เนื้อหานี้เน้นการแปลประโยคจากภาษาไทยไปเป็นมคธ โดยมีตัวอย่างประโยคหลายประโยคที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติ ชีวิต และหลักธรรมต่างๆ เช่น การเกิด การตาย และความเคารพ นอกจากนี้ยังนำเสนอการใช้คำที่ถูกต้องในบริบทต

…พระสัมมา- สัมโพธิญาณ, มีธรรมจักรอันให้เป็นไปแล้ว เสด็จมาแล้ว โดยลำดับ ประทับอยู่แล้ว ในกรุงราชคฤห์, พระราชา สุทโธทนะ ทรงทราบแล้ว ซึ่งข่าวนั้น ทรงส่งไปแล้ว ซึ่ง ท่าน เพื่ออันนำมา ซึ่งพระศาสดา สู่กรุงกบิลพัสด…

…งกับพระศาสดาตั้งแต่เด็ก จนถึงการเป็นสาวกผู้สำเร็จพระอรหัตในสำนักของพระศาสดา ท่านได้รับการสนับสนุนจากพระราชาสุทโธทนะให้ไปนำพระศาสดากลับสู่กรุงกบิลพัสดุ์ และได้ฟังธรรมจากพระองค์.

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 21 ศีล จักมีแต่ที่ไหน พระราชาทรงประดับแล้ว ด้วยมุกดาและมณี ก็ยังงามไม่เหมือนนักพรต ผู้ประดับด้วยเครื่องประดับคือศีลแล้วงาม ศีล ย…

เนื้อหาเกี่ยวกับศีลแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของศีลในพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าศีลสามารถเสริมสร้างความงามภายใน และช่วยขจัดภัยต่างๆ ศีลมีหลายประเภท ได้แก่ จาริตศีล วาริตศีล อภิสาจารึกศีล รวมถึงลักษณะของแต

…ง" ดังนี้ชื่อว่า อลปนา (ทัก) อีกนัยหนึ่ง การที่ภิกษุเสนอตนเข้าไป พูดแบบชักเข้าหาตนว่า "อาตมาชื่อดิส พระราชาทรงเลื่อมใสในอาตมา ราชมหาอำมาตย์โน้น ๆ ก็เลื่อมใส ในอาตมา" อย่างนี้ก็ชื่อว่า อาลนปา (เสนอตัว) การที…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการพูดของภิกษุเมื่อพบผู้คนในวิหาร โดยมีการแบ่งประเภทของการพูดออกเป็นหลายแบบ เช่น อลปนา, อาลนปา, สกุลปนา เป็นต้น ซึ่งการพูดเหล่านี้มีจุดประสงค์ที่แตกต่างกัน เช่น การชักชวนหรือการทำให้

…้นนั้น พระเถระก็ไม่เคยแหงนดูเบื้องบนเลย ต่อได้เห็นเกสรร่วงลงมาที่พื้นดิน ตามฤดูปี จึงรู้ว่ามันมีดอก พระราชาได้ทรงสดับคุณสมบัติของพระเถระ มีพระประสงค์จะนมัสการ ทรงส่ง (ราชบุรุษไปนิมนต์) ถึง ๓ ครั้ง เมื่อพระเ…

…คยสังเกตไม้กากะทิงที่อยู่ใกล้ประตูถ้ำ จนกระทั่งได้เห็นเกสรดอกไม้หล่นลงมา ท่านจึงรู้ว่ามันมีดอก เมื่อพระราชาทรงทราบถึงคุณสมบัติของพระเถระ มีพระประสงค์นมัสการจึงส่งราชบุรุษไปนิมนต์ถึง 3 ครั้ง และเมื่อไม่สำเร็…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 80 แล้วโปรดให้นำเข้าไปถึงพระราชวังชั้นใน ทรงนมัสการพระเถระ ทรง อังคาสแล้วตรัสว่า "ท่านผู้เจริญ วันนี้ยังไม่มีโอกาส พรุ่งนี้ข้าพเจ้า…

ในบทนี้พระราชาและพระเทวีทรงนมัสการพระเถระซึ่งกล่าวถวายพระพรเพียงคำเดียว พระเถระอธิบายว่าไม่ได้จำกัดการถวายพรเฉพาะ…

…างนิ่งอยู่ ๔. วิจฉัททกอสุภกรรมฐาน วิจฉัททกอสุภ ย่อมมีอยู่ในสนามรบบ้าง ในดงโจรบ้าง ใน ป่าช้าเป็นที่ๆ พระราชาทั้งหลาย (สั่ง) ให้ (ประหาร โดยวิธี ) ตัด (ร่าง) พวกโจร ( เป็นท่อนๆ) บ้าง หรือว่าในป่าตรงที่มีคนถูก…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเรียนรู้เกี่ยวกับอสุภนิมิตชนิดต่างๆ ที่ระบุไว้ในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายถึงลักษณะและการปฏิบัติของอสุภนิมิต เช่น วิปุพพกอสุภและวิจฉัททกอสุภ พร้อมทั้งการใช้หัวข้อเหล่านี้ในกรรมฐาน เพื่

…คงาน )ดังนี้เป็นต้น ชื่อว่า อาวัตถิกนาม ชื่อเช่นว่า ทณฑี ( คนถือไม้เท้า = คนแก่) จตฺตี (ผู้มีฉัตร = พระราชา ) สิขี ( สัตว์มีหงอน = นกยูง ) กรี ( สัตว์มีงวง = ช้าง ) ดังนี้ เป็นต้น ชื่อว่าลิงคิกนาม ชื่อเช่นว…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของชื่อที่ใช้ในพุทธศาสนา ได้แก่ อาวัตถิกนาม คือลักษณะของการตั้งชื่อที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีอยู่จริง, ลิงคิกนาม ที่แสดงถึงลักษณะหรือความสามารถเฉพาะ และ เนมิตติกนาม ซึ่งมักถูก

…ไป เป็นนามเจาะจง เฉพาะอย่างหนึ่ง ๆ เหมือนคำว่า ทยุยเทโส ประเทศไทย เอราวโณ ช้างชื่อเอราวัณ พิมพิสาโร พระราชานามว่าพิมพิสารเป็นต้น เรียก อสาธารณนาม แปลว่านามที่ไม่ทั่วไป หรือเป็นชื่อที่เฉพาะไม่ทั่วไป หากจะมีค…

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของนามและอัพยยศัพท์ โดยมีการแยกประเภทนามออกเป็นสองประเภทหลัก คือ สาธารณนามที่เป็นชื่อทั่วไป เช่น มนุษย์ และอสาธารณนามที่เป็นชื่อเฉพาะ เช่น ประเทศไทย กา

…้า เช่น "มหาพรหม" ก็คงแจกอย่างนี้ และโดยกำเนิดท่านว่าเป็นชายสิ้น จึงเป็น ปุลิงค์ ได้อย่างเดียว ราช (พระราช) เป็น ทุวิลิงค์ ในปังลิงค์ แจกอย่างนี้ เอก. ป. ราชา เอา อะ กับ สิ เป็น อา ทุ. ราชานํ เอา อะ กับ อู๋…

บทนี้พูดถึงหลักการและวิธีการใช้บาลีไวยากรณ์ที่เกี่ยวกับนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการแจกแจงตามหลักของ ส วิภัตติ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและนำไปใช้ได้ถูกต้อง ผ่านตัวอย่างการแจกแจงคำว่า 'ราชา' รวมถึงค

…้วคง สุ ไว้ มหาราชาโน (เหมือน ป. พหุ.) ศัพท์เหล่านี้แจกเหมือนมหาราช อา. มหาราช ลบ สิ เสีย ๑. อนุราช พระราชาน้อย ๕. เทวราช เทวดาผู้พระราชา ๒. อภิราช พระราชายิ่ง ๖. นาคราช นาคผู้พระราชา ๓. อุปราช อุปราช เนื้อ…

…ิธีการเปลี่ยนแปลงระหว่างเอกและพหุ حسب способов. เราสามารถเห็นถึงความหลากหลายของศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับพระราชาและการส่งผ่านความหมายในแต่ละบริบท รวมถึงความสำคัญในการใช้ราชาศัพท์ในภาษาบาลี สามารถเรียนรู้เพิ่มเติ…

…มชั้นของบุคคลผู้ฟัง คำมัธยมบุรุษ ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ชั้นผู้พูด (อมฺห) ผู้น้อย ชั้นผู้ฟัง (ตุมุห) พระราชา ใต้ฝ่า าละอองพระบาท ผู้น้อย พระราชินี, พระยุพราช ใต้ฝ่าพระบาท ผู้น้อย เจ้านายชั้นสูง ฝ่าพระบาท เจ้…

…าลี ซึ่งแสดงถึงการแสดงความเหมาะสมในการสื่อสารจากผู้พูดไปยังผู้ฟัง โดยมีการจัดลำดับชั้นของบุคคล เช่น พระราชา, พระราชินี, และเจ้านายอื่นๆ ข้อควรระวังในการใช้คำมัธยมบุรุษให้ตรงตามสถานะของผู้ฟังเป็นสิ่งสำคัญ เพ…

…หน้านามแล้ว บอกลักษณะของนามนามตัวนั้นให้วิเศษขึ้น มีอาการคล้ายกับคุณศัพท์ ทีเดียว เช่น "ราช" แปลว่า พระราชา เมื่อเอา อภิ มานำหน้า เข้า เป็น "อภิราช" แปลว่า พระราชยิ่ง คือแสดงลักษณะอาการ ของนามคือพระราชานั้น…

…าหรือขยายความนามและกิริยาผ่านการอธิบายรูปแบบและความหมาย ตัวอย่างเช่น คำว่า 'อภิราช' ที่มีความหมายว่าพระราชายิ่ง หรือ 'อติกุมติ' ที่หมายถึงก้าวล่วงไป การศึกษานี้มุ่งเน้นให้ผู้เรียนเข้าใจถึงการใช้และความสำคัญ…

…หรือ ข้อนี้มีเรื่องอย่างไรบ้าง ? [สีลวชาดก] พึงทราบเรื่องในสีลวชาดกก่อน พระเจ้าสีสวะโพธิสัตว์ เมื่อ พระราชาผู้เป็นปฏิปักษ์ ที่อำมาตย์ชั่วผู้ประทุษร้ายในพระเทวีของ พระองค์ นำมายึดเอาราชอาณาเขต” อันมีเนื้อที่…

เนื้อหาหลักคือการพิจารณาถึงบุพจริยาคุณของพระศาสดาที่ไม่มีการประทุษร้ายต่อศัตรู แม้ในสถานการณ์ที่ท้าทายต่างๆ เช่น เรื่องของพระเจ้าสีสวะโพธิสัตว์ที่ไม่ใช้ความรุนแรงในการปกป้องตนเองและราชอาณาเขต นำไปสู่ก

…ตรเห็นศัตรูนอนอยู่บนพระแท่นบรรทม ก็มิได้ กริ้ว (กลับทรงปลุกขึ้นป ทรงทำสบถให้กันและกันแล้วโปรดสถาปนา พระราชาปฏิปักษ์องค์นั้น ไว้ในตำแหน่งพระสหาย (ในที่สุด) ตรัส (อุทาน) ว่า คนฉลาดจึงมุ่งหวังอยู่นั่น ไม่พึงเบ…

…ดก ที่เล่าเรื่องของดาบสโพธิสัตว์ที่ปฏิบัติอย่างมีจรรยาบรรณและไม่โกรธ แม้จะถูกทำร้ายอย่างรุนแรง โดยมีพระราชากระทำอัตลักษณ์ตามทางพระพุทธศาสนา ซึ่งสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนเรียนรู้เรื่องการไม่โกรธและการให้อภัย …

…ตุไฉน ? ตอบว่า เพราะความที่เนวสัญญานาสัญญายตนะละเอียดกว่า ประณีตกว่า อากิญ จัญญายตนะ เหมือนอย่างว่า พระราชาประทับคอช้างตัวประเสริญ เสด็จ ไปในถนนในพระนครด้วยราชานุภาพอันยิ่งใหญ่อยู่ (ต่างว่า) ทอด พระเนตรเห็น…

…นทนาเกี่ยวกับความคิดและการตั้งอยู่ในสมาบัติในทางธรรมซึ่งมีระดับความละเอียดและอธิบายการเปรียบเทียบกับพระราชาที่ไม่เห็นคุณค่าของการเป็นช่างฝีมือ อธิบายถึงความสำคัญของความคิดที่แยกจากการบรรลุถึงธรรมระดับละเอีย…

…ครมเหสีแก่ (นางมาคัณฑิยา) ธิดาของ ตน จึง (บอกอุบาย) ให้นางธิดาของตนนั้นซุกอสรพิษไว้ใน (ราง) พิณ (ของพระราชา) แล้วแสร้งทูลพระราชาว่า "ข้าแต่พระมหาราชเจ้า พระนางสามาวดีทรงคิดจะปลงพระชนม์พระองค์ ทรงจับอสรพิษขั…

…บาสิกาและเหตุการณ์รอบพระนางสามาวดีที่ต้องเผชิญกับพระเจ้าอุเทน เมื่อพระนางถูกกล่าวหาว่าคิดปลงพระชนม์ พระราชาทรงยกธนูขึ้น แต่เมื่อได้สัมผัสถึงเมตตาของพระนาง ทำให้พระองค์ไม่สามารถยิงศรออกไปได้ ในที่สุดพระนางจึ…

…ู้เสด็จ (ตาม) มา ตามทางของพระเจ้ามหากัปปินะนั้น มาถึงแล้วแม้ประทับนั่งอยู่ใกล้ ๆ ก็ไม่ทอดพระเนตรเห็นพระราชากับ ราชบริษัท ครั้นพระนางทูล (ถาม) ว่า "ทอดพระเนตรเห็นพระราชา บ้างหรือเพคะ" ตรัสว่า "ก็พระนางทรงหาพ…

ในบทนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระนางอโนชาพร้อมอำมาตย์ ๑,๐๐๐ คนตั้งอยู่ในโสดาปัตติผล ขณะที่พระราชาทรงตั้งอยู่ในอรหัตผล และพระมหินทเถรเจ้าก็ได้ทำปาฏิหาริย์ที่ทำให้พระราชาไม่ทอดพระเนตรเห็นผู้อื่น อีก…

…ริยานั้นใครทำได้ คำ คินโน สูงโก ยศสูง โล สินนสูงโก ราช ส่วย(นาคาร อันชาวเมือง ทั้งหลาย) ถวายแล้ว แต่พระราชาใด พระราชนั้น ชื่อว่ามีส่วนอัน ชาวเมืองทั้งหลายถวายแล้ว ในอุทธารนี้ เมื่อเห็นศพว่า ทินน- สูงโก ถ้าม…

ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงอริยาบถซึ่งเป็นแนวทางทางพระพุทธศาสนา และการวิเคราะห์การใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้องเช่น 'อุกิ', 'อาริโท', และ 'อุทยาโท' สำรวจความหมายและวิธีการใช้งานในบริบทที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังมีคำอ