หน้าหนังสือทั้งหมด

คัมภีร์อุปนิษัทและความสำคัญในศาสนาพราหมณ์
41
คัมภีร์อุปนิษัทและความสำคัญในศาสนาพราหมณ์
…เล่ม และแต่ละเล่มก็ไม่ตรงกันหรือที่ขัดแย้งกันเองก็มี นักปราชญ์ฝ่ายฮินดูกล่าวว่า อุปนิษัทต้องเกิดก่อนพุทธศาสนาอย่างแน่นอน ส่วนบางท่านมีความเห็นแย้งกันว่าคัมภีร์ อุปนิษัทอาจเกิดขึ้นหลังพุทธกาล คือเป็นผลงานข…
…ล่านี้ทำให้คัมภีร์อุปนิษัทเป็นส่วนสำคัญในปรัชญาของฮินดูและมีอิทธิพลต่อความคิดในยุคต่อๆ มา ระหว่างที่พุทธศาสนากำลังได้รับความนิยม ด้วยความลึกซึ้งของคำสอนในอุปนิษัทยังทำให้เกิดคำสอนที่ขยายความออกไปในลัทธิเว…
ความเปลี่ยนแปลงในศาสนาพราหมณ์และการแสวงหาโมกษะ
44
ความเปลี่ยนแปลงในศาสนาพราหมณ์และการแสวงหาโมกษะ
…ความสุขทางจิตวิญญาณ แนวคิดและระบบปรัชญาอินเดีย 2 สาย สมัยที่ปรัชญาอุปนิษัทเกิดขึ้น เป็นยุคที่ใกล้กับพุทธกาลมากแล้ว เป็นยุคที่นักคิดชาว อินเดียเริ่มเป็นตัวของตัวเองมากขึ้น ไม่ผูกพันกับระบบประเพณีดั้งเดิมซึ…
เนื้อหาแสดงถึงความเปลี่ยนแปลงในศาสนาพราหมณ์จากการเน้นพิธีบูชายัญสู่การเข้าใจในโมกษะผ่านการบำเพ็ญตบะในยุคอุปนิษัท โดยเน้นบทบาทของสันยาสีและการแสวงหาความสันโดษเพื่อความสุขทางจิตวิญญาณ การเกิดนักคิดอิสระ
ลัทธิศาสนาในอินเดียยุคโบราณ
45
ลัทธิศาสนาในอินเดียยุคโบราณ
…่งใหญ่ของพระเจ้า และไม่ยอมรับประเพณีของพราหมณ์ ซึ่งหลัก ๆ ก็ได้แก่ ลัทธิของครูทั้ง 6 ศาสนาเชน และพระพุทธศาสนา ซึ่งหากจะแยกให้ชัดเจน ก็แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มคือ 1) กลุ่มเหตุผลนิยม (Rationalist) ที่เน้นการแสวง…
ในยุคนี้ ลัทธิศาสนาของอินเดียแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ อไวทิกวาทะ (Nastika) ซึ่งปฏิเสธพระเวทและความศักดิ์สิทธิ์ และไวทิกวาทะ (Astika) ซึ่งยังคงยึดถือพระเวทเป็นฐานข้อมูลหลัก อไวทิกวาทะประกอบด้วยกลุ่มเ
การปฏิบัติและปรัชญาโยคะในระบบคิดของอินเดีย
48
การปฏิบัติและปรัชญาโยคะในระบบคิดของอินเดีย
…่การบรรลุโมกษะหรือการ หลุดพ้น ซึ่งถือว่าเป็นเป้าหมายสูงสุดของทุก ๆ ชีวิต 1 พระมหาสมจินต์ สมมาปญฺโญ, พุทธปรัชญา สาระและพัฒนาการ, 2544 หน้า 3 สังคม อินเดีย ก่ อ น ยุ ค พุ ท ธ ก า ล DOU 39
บทความทำการสำรวจแนวคิดและวิธีการปฏิบัติในโยคะ รวมถึงหลักการของลัทธิมิมางสา โดยเน้นที่การพัฒนาจิตและการแสวงหาความเป็นจริงสูงสุดในชีวิต ทั้งนี้ สอนว่าแม้ว่าจะมีความแตกต่างในรายละเอียด แต่ทุกสำนักต่างมีเ
สังคมอินเดียสมัยพุทธกาล
51
สังคมอินเดียสมัยพุทธกาล
เนื้อหาบทที่ 3 สังคมอินเดียสมัยพุทธกาล 3.1 สภาพเศรษฐกิจและการปกครอง 3.1.1 การเมืองการปกครอง 3.1.2 สภาพเศรษฐกิจในสมัยพุทธกาล 3.2 ครูทั้ง…
บทที่ 3 ของหนังสือเล่มนี้ครอบคลุมเรื่องราวต่าง ๆ เกี่ยวกับสังคมอินเดียในยุคพุทธกาล ซึ่งมีรายละเอียดเกี่ยวกับสภาพเศรษฐกิจ การเมืองการปกครอง และงานของครูทั้ง 6 ในสมัยนั้น การศึกษาเห…
การปกครองและความเชื่อในสมัยพุทธกาล
52
การปกครองและความเชื่อในสมัยพุทธกาล
แนวคิด 1. การปกครองในสมัยพุทธกาล แบ่งออกเป็นแคว้นใหญ่ได้ 16 แคว้น และแคว้นเล็ก อีก 5 แคว้น รวมเป็น 21 แคว้น โดยรูปแบบการปกครองมี …
ในสมัยพุทธกาล แบ่งการปกครองออกเป็น 21 แคว้น รูปแบบมีแบบจักรวรรดินิยม สมบูรณาญาสิทธิราชย์ และประชาธิปไตย เศรษฐก…
วัตถุประสงค์การศึกษาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา
53
วัตถุประสงค์การศึกษาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา
วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้ความเข้าใจในสภาพเศรษฐกิจและการปกครองในสมัย พุทธกาล เพราะเป็นสิ่งแวดล้อมที่สำคัญซึ่งมีอิทธิพลต่อการกำหนดบทบาทและรูปแบบของ พระพุทธศาสนา 2. เพื่อให้นั…
วัตถุประสงค์การศึกษาคือการสร้างความเข้าใจในเศรษฐกิจและการปกครองในสมัยพุทธกาล ความรู้เกี่ยวกับเจ้าลัทธิทั้ง 6 ที่ร่วมสมัย บทเรียนจากประวัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และเหตุผลที่…
สังคมอินเดียสมัยพุทธกาล
54
สังคมอินเดียสมัยพุทธกาล
บทที่ 3 สังคมอินเดียสมัยพุทธกาล 3.1 สภาพเศรษฐกิจและการปกครอง การที่เราจะเข้าใจประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาได้อย่างลึกซึ้ง จำเป็นอย่…
บทที่ 3 สำรวจสังคมในอินเดียสมัยพุทธกาล โดยเน้นที่เศรษฐกิจและการปกครอง ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาของพระพุทธศาสนา การแบ่งพื้นที่การปกครอ…
ความเชื่อในศาสนาเชนและการดำรงชีวิตของศาสนิกชน
62
ความเชื่อในศาสนาเชนและการดำรงชีวิตของศาสนิกชน
…ชนนับเป็นศาสนาที่ถือหลักการไม่เบียดเบียนหรืออหิงสาอย่างเอกอุ เป็นศาสนาที่มี แนวคิดใกล้เคียงกันกับพระพุทธศาสนา แม้แต่การสร้างพระพุทธรูป ถ้าดูอย่างผิวเผินก็ไม่เห็ ความแตกต่างกันมากนัก ยกเว้นจะเปลือยกายและมี…
ลัทธิของนิครนถนาฏบุตรที่เรียกว่า ศาสนาเชน เป็นลัทธิที่ถือว่าการทรมานตนเองเป็นทางนำไปสู่การบรรลุธรรม โดยมีแก้ว 3 ดวง คือ ความเห็นชอบ ความรู้ชอบ และความประพฤติชอบ ศาสนานี้ยังเน้นความไม่เบียดเบียนและการร
ชีวิตของเจ้าชายสิทธัตถะและการตรัสรู้
64
ชีวิตของเจ้าชายสิทธัตถะและการตรัสรู้
… 16 พรรษา พระชนกเห็นว่าสมควรจะมีชายาได้แล้ว จึงไปสู่ขอเจ้าหญิงยโสธรา หรือพิมพา พระธิดาของพระเจ้าสุปปพุทธะที่ประสูติจากพระนางอมิตา มาอภิเษกเป็นชายา และต่อมาได้มีพระโอรสด้วยกันพระองค์หนึ่งนามว่า ราหุล ชีวิต…
…่งอำนวยความสะดวก และการออกบวชเพื่อค้นหาความจริงเกี่ยวกับชีวิตและความทุกข์ เมื่อทรงตรัสรู้ก็ได้เผยแผ่พุทธธรรมทั้งให้กลางชนทุกระดับในสังคม โดยให้คำสอนที่เข้าใจง่ายและเหมาะสมกับแต่ละบุคคล ก่อนที่พระองค์จะเสด…
วาเสฏฐะและอุบาสกผู้เข้าถึงพระรัตนตรัย
71
วาเสฏฐะและอุบาสกผู้เข้าถึงพระรัตนตรัย
…กผู้ถึงสรณะอย่างมอบกายถวายชีวิตตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป นอกจากพราหมณ์ทั้งหลายจะให้การยอมรับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะพระองค์ ทรงมีกายมหาบุรุษ และเพราะคำสอนพราหมณ์ขัดแย้งกันเองเป็นคำสอนไม่เป็นเหตุเป็นผลแล้ว พ…
…จริง การยอมรับในพระรัตนตรัยเป็นอุบาสกและการหยุดให้การยอมรับวรรณะแสดงถึงการกลับคืนสู่ความเสมอภาคในพระพุทธศาสนาในยุคใหม่ การสอนตามจริตผู้ฟังมีส่วนทำให้พราหมณ์ละทิ้งความเชื่อดั้งเดิมเพื่อเข้าถึงพระธรรมอย่างแ…
การแตกแยกในพระพุทธศาสนา
89
การแตกแยกในพระพุทธศาสนา
แต่ภายหลังจากที่พระพุทธองค์ทรงเสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว ความสมัครสมาน สามัคคีในหมู่สงฆ์ก็มีอันเปลี่ยนแปลงไป ทั้งนี้เป็นเพรา…
บทความนี้กล่าวถึงความเปลี่ยนแปลงในความสมัครสมานสามัคคีภายในคณะสงฆ์หลังจากที่พระพุทธองค์ทรงดับขันธปรินิพพาน ความแตกต่างในระดับสภาวธรรม ข้อวัตรปฏิบัติ รวมถึงความขัดแย้งที่เกิดจากการทำสั…
แนวคิดในมหายาน: การเปรียบเทียบพาหนะทางธรรม
93
แนวคิดในมหายาน: การเปรียบเทียบพาหนะทางธรรม
…งควรยกย่องว่าเป็นยานอันสูงสุดเพราะสามารถช่วยเหลือสรรพสัตว์ไปได้มากที่สุดนั่นเอง 2. แนวคิดเรื่อง “พระพุทธเจ้า 3 ประเภท” พระพุทธศาสนาในฝ่ายมหายานได้แบ่งพระพุทธเจ้าออกเป็น 3 ประเภท คือ 1) พระอาทิพุทธเจ้า พระ…
…แตกต่างในการเข้าถึงธรรมะ โดยเฉพาะแนวคิดโพธิสัตว์ที่รองรับทุกสรรพสัตว์ โดยไม่จำกัดเพศหรือชนชั้น ในพระพุทธศาสนาแบ่งพระพุทธเจ้าออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ พระอาทิพุทธเจ้า, พระธยานิพุทธเจ้า, และ พระมานุษิพุทธเจ้า…
การแบ่งประเภทพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
94
การแบ่งประเภทพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
การแบ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าออกเป็น 3 ประเภทนั้น เนื่องมาจากความเชื่อที่ว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าย่อมมีตรีกาย หรือพระกาย 3 กาย…
การแบ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าออกเป็น 3 ประเภท เนื่องจากความเชื่อในตรีกาย ได้แก่ ธรรมกาย, สัมโภคกาย, และนิรมาณกาย ซึ่งพระองค์เ…
แนวคิดเรื่องตรีกายและพุทธเกษตรในพระพุทธศาสนา
96
แนวคิดเรื่องตรีกายและพุทธเกษตรในพระพุทธศาสนา
…ะ ถือว่าเป็นสภาวะที่เป็นอมตะ และอยู่เหนือการอธิบายใด ๆ ในทางโลกียวิสัย จะเห็นได้ว่า การอธิบายภาวะของพุทธเจ้าในรูปตรีกายเช่นนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะ บอกว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่เป็นกายมนุษย์นั้นเป็นเพ…
เนื้อหาเสนอมุมมองเกี่ยวกับตรีกายของพระพุทธเจ้า ซึ่งมีการแสดงออกในรูปแบบต่าง ๆ โดยที่นิยมถือตามทัศนะของมหายานว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังคงอยู่ในร…
พระบารมีและพุทธเกษตรในมหายาน
97
พระบารมีและพุทธเกษตรในมหายาน
อำนาจพระบารมีนั้นจะส่งผลให้พุทธเกษตรของพระองค์รุ่งเรืองมากกว่าพุทธเกษตรของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่บำเพ็ญบารมีธรรมมาน้อยกว่า และพุทธเ…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอำนาจพระบารมีที่ส่งผลต่อพุทธเกษตร โดยเฉพาะสุขาวดี ซึ่งเป็นที่อยู่ของพระอมิตาภะและเป็นสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับการเข้าถึงนิพพาน แตก…
การปรับปรุงคำสอนพุทธศาสนาแบบมหายาน
100
การปรับปรุงคำสอนพุทธศาสนาแบบมหายาน
…ข้ากับสังคมและกาลสมัยตามแนวทางของคณาจารย์ฝ่าย มหายาน ถือว่าเป็นข้อเด่นที่เป็นประโยชน์ในการเผยแพร่พระพุทธศาสนา แต่อย่างไรก็ดี ใน ประเด็นนี้มีข้อที่ควรพิจารณาคือ 1) การปรับพุทธพจน์ มหายานได้ใช้หลักจิตวิทยาท…
บทความนี้พูดถึงการปรับปรุงคำสอนของพุทธศาสนามหายานให้เหมาะสมกับเวลาปัจจุบัน โดยการเตรียมความรู้สึกและเปิดโอกาสให้ผู้คนเข้าถึงพุทธธรรมได้ง่า…
การพัฒนาของนิกายมหายานในพระพุทธศาสนา
101
การพัฒนาของนิกายมหายานในพระพุทธศาสนา
…ย เมื่ออยู่ที่ใด สภาพแวดล้อมเปลี่ยนไป ความคิดที่จะปรับปรุงก็มีอยู่ อย่างไรก็ตาม ถ้าบุคคลมี จิตใจสูง พุทธพจน์ก็ไม่แปดเปื้อนมลทินมากนัก แต่ถ้าบุคคลมีจิตใจต่ำ พุทธพจน์ก็พลอย มัวหมองไปด้วย ด้วยเหตุนี้ พระพุทธ
พระพุทธศาสนามหายานมีการพัฒนาเป็นนิกายต่าง ๆ โดยเฉพาะสองสายที่มีต้นกำเนิดในอินเดีย คือ มาธยมิกะ และโยคาจาร น…
นิกายโยคาจารและนิกายมาธยมิกะในพุทธศาสนา
103
นิกายโยคาจารและนิกายมาธยมิกะในพุทธศาสนา
(Maitreya-natha) เป็นคณาจารย์ผู้เป็นต้นกำเนิดนิกายในปลายพุทธศตวรรษที่ 8 และได้ เขียนคัมภีร์ไว้หลายเล่ม เช่น อภิสมยาลังการะ มหายานสูตราลังการะ เป็นต้น แต่บางตำนา…
นิกายโยคาจารก่อตั้งขึ้นในปลายพุทธศตวรรษที่ 8 โดยมีท่านไมเตรยนาถเป็นผู้สร้างสรรค์ทฤษฎีสำคัญ องค์ความรู้สำคัญเช่น อภิสมยาลังการะและมหาย…
มนตรยานและตันตรยานในศาสนาพุทธ
106
มนตรยานและตันตรยานในศาสนาพุทธ
…ฮินดู คือกลับไปยกย่องเรื่องเวทมนตร์ อาคมขลัง พิธีหา ลาภ พิธีเสกเป่า ลงเลขยันต์ต่าง ๆ จนในที่สุดนิกายพุทธตันตระจึงระคนปนเประหว่างมหายาน นิกายโยคาจารกับศาสนาฮินดูจนแทบแยกไม่ออก พระสงฆ์เองก็ต้องทำหน้าที่เหมื…
…ะตันตรยานส่วนใหญ่เห็นความสำคัญของพิธีกรรมและเวทมนตร์ โดยมีที่มาจากการผสมผสานกับศาสนาฮินดูในหมู่นิกายพุทธตันตระ ซึ่งมีการสอนที่เข้มข้นและเฉพาะกลุ่ม การใช้ภาษาลึกลับในคัมภีร์ทำให้สามารถนี้เข้าถึงได้เฉพาะกลุ…