ยศ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 122 / 13

…รมีและพระอัปปมาทธรรม ในอภิลักขิตสมัยจันโทปลักขิตกาลนี้ เป็นปฏิปทาให้อิฏฐิวิบุล ผล คือ อายุ วรรณ สุข ยศ และสวรรค์ เป็นไปโดยชอบ ต้องตามสุคโตวาทสัมมาปฏิบัติ ด้วย ประการฉะนี้. อิโต ปร์ ปวกขามิ มหาราชาธิราชส…

บทความนี้สรรเสริญความสำคัญของความไม่ประมาทในบุญกิริยาและประโยชน์ที่มาจากการทำบุญในทั้ง 4 ภูมิ ได้แก่ กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร และโลกุตตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีปัญญาซึ่งจะสามารถยึดประโยชน์ในชี

…มฺมา อิฏฺฐา กนฺตา มนาป ทุลลภา โลกสุม มีความว่า ดูก่อนคฤหบดี ธรรมเหล่านี้ ๕ ประการ คือ อายุ วรรณ สุข ยศ สวรรค์ สัตว์ปรารถนารักใคร่เป็นที่เจริญจิต สัตว์ได้ด้วยยากในโลก เราถตาคตไม่กล่าวความได้ธรรม ๕ ประการ…

…รญาณวโรรสได้ตรัสไว้แก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี โดยเน้นถึงธรรม 5 ประการที่มนุษย์ปรารถนา ได้แก่ อายุ วรรณ สุข ยศ และสวรรค์ ซึ่งกล่าวถึงว่าความปรารถนาเหล่านี้ไม่ได้มาเพียงจากการอ้อนวอน แต่ต้องการการปฏิบัติและความไ…

…ดงามด้วยจารีต คือ มารยาทประจำตระกูบ ผู้มีบ่อเกิดแห่งคุณมีทานศีลเป็นต้นเจริญรุ่งเรือง และบริสุทธิ์ด้วยศรัทธา ที่มีกรรมเป็นต้นเป็นวิสัย ปรารถนาความเอ็นดู แก่คนอื่น คือความอนุเคราะห์ผู้อื่น ซึ่งมีการหยั่งล…

บทความนี้พูดถึงผู้ที่มีชื่อว่านัมพะในพระอภิธัมมัตถสังคหะ โดยเน้นความสำคัญของศีลและคุณธรรมในการดำเนินชีวิต รวมถึงการเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่แก่ผู้อื่น ผ่านการศึกษาพระธรรมและวิถีชีวิตที่ดีในตระกูลที่มีเกียรติ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 393 ในลำดับแห่งโสตวิญญาณวิถี ด้วยศัพท์ว่า โสตวิญญาณวิถี จึงได้ กล่าวคำว่า โสตวิญญาณวิถียา ฯ แท้จริง เมื่อบุคคลได้ยินเสียงว่าฆฏะ เป็นต้…

บทความนี้สำรวจลำดับแห่งโสตวิญญาณวิถี โดยกล่าวถึงกระบวนการที่บุคคลได้ยินเสียงและการรับรู้ที่เกิดขึ้น ซึ่งเชื่อมโยงกับอารมณ์ในปัจจุบันและอดีต สารบัญเกี่ยวกับโสตวิญญาณวิถีแสดงให้เห็นถึงการรับรู้เสียงและก

…ีกา - หน้าที่ 383 คำว่า สทฺธาทโย ได้แก่ ศีล จาคะ และปัญญาฯ คำนี้ว่า แท้จริง ทาน ศีลเป็นต้นของตน อาศัยศรัทธาเป็นต้นของตนจึงมีได้ ๆ และทานศีลเป็นต้นของคนอื่น ก็อาศัยศรัทธาและศีลเป็นต้นของกัลยาณ มิตรจึงมีไ…

เนื้อหาตัวอย่างนี้พิจารณาความหมายของคำว่า สทฺธาทโย ที่ประกอบด้วยศีล จาคะ และปัญญา มีความสำคัญต่อการพัฒนาของตนและของคนอื่น โดยอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างศรัทธาและศีล…

…ะศรัทธาเป็นต้นของตน ย่อมเป็นนิสัย (อุปนิสัย) แก่ธรรมมีกุศลธรรมเป็นต้นของตน และของคนเหล่าอื่น ผู้อาศัยศรัทธาเป็นต้นของกัลยาณมิตรแล้วกระทำกุศลฯ บัณฑิตพึงเห็น คำตามสมควรอย่างนี้ คือ ทาน ศีล อุโบสถ ฌาน อภิญ…

ในข้อความนี้ อาจารย์ได้นำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างราคะ ศรัทธา และธรรมที่มีอิทธิพลต่อการอบรมในธรรมะ มีการกล่าวถึงธรรมที่เป็นนิสัยแก่กุศลธรรมทั้งภายในและภายนอก พร้อมกับความสำคัญของการเลือกทำความดีเช่นทาน

…้โดยการ ประมวล (สงเคราะห์) ฯ คำว่า อายตี ผลปญฺจก ได้แก่ผล ๕ อย่าง มีวิญญาณเป็นต้น ที่ท่านกล่าวไว้ด้วยศัพท์คือชาติชารและมรณะ ซึ่งจะ เกิดในอนาคตจากปัจจัยคือปัจจุบันเหตุฯ [อธิบายอาการ ๒๐ สนธิ ๓ และสังเขป ๔…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาที่อธิบายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในทางธรรม โดยเฉพาะการเชื่อมโยงระหว่างอดีตกับปัจจุบันและอนาคต โดยเน้นว่าสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบ

…านถือเอาโดยสัง ขารศัพท์ เพราะเป็นเหมือนกับกรรมภพ ฯ สัมพันธ์ความว่า ก็อวิชชา และสังขาร ท่านก็ถือเอาโดยศัพท์ว่า ตัณหาอุปาทานและภพเหมือนกันฯ แม้ในคำเป็นต้นว่า ตถา นี้ บัณฑิตพึงทราบการสงเคราะห์อวิชชาและ สัง…

บทความนี้เป็นการวิเคราะห์หลักธรรมเกี่ยวกับอวิชชา ตัณหา และอุปาทานในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นถึงการเกิด ความแก่ และความดับของวิญญาณ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคตตามอำนาจของเหตุทั้งส

…ี่ไหลออกมา (จากชาติ) ฯ แต่ในปฏิจจสมุปบาทนัยนี้ ทั้งตัณหา อุปาทาย และภพ ย่อมเป็น อันท่านถือเอาแล้วด้วยศัพท์ว่า อวิชชาและสังขาร, อนึ่ง อวิชชา และสังขาร ท่านก็ถือเอาด้วยศัพท์ว่า ตัณหา อุปาทานและภพ และ ผล ๕…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงปฏิจจสมุปบาทนัยซึ่งอธิบายการเกิดขึ้นของทุกข์ โดยเริ่มต้นจากสฬายตนะซึ่งเป็นปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดผัสสะและเวทนาจนถึงชาติและมรณะ ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นตามลำดับของปัจจัยที่เครือข่ายและเกี

…ไว้ให้เปลื้องได้โดยมากฯ การยึด ถือโดยประการอื่น คือโดยไม่เป็นจริง อย่างนี้ว่า ความบริสุทธิ์มีได้ ด้วยศีลและด้วยวัตร มีศีลวัตรอย่างโคเป็นต้น และด้วยทั้ง ๒ อย่าง ชื่อว่า ปรามาส ฯ ความถือมั่น คือความยึดมั่…

ในบทนี้ มีการอธิบายเกี่ยวกับการยึดมั่นและการถือศีลวัตรในทางพระพุทธศาสนา ซึ่งการยึดถือเหล่านี้ส่งผลต่อกรรมและวัฏฏะของสัตว์. คำว่า กามุปาทาน และ สีลัพพตุปาทาน ถูกกล่าวถึงเพื่อชี้ให้เห็นถึงการมีอยู่ของคว

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 292 แสดงไว้ในวิภังคปกรณ์ โดยทรงแสดงนัย (เพราะเห็นได้โดยนัย) ฯ แม้ในวิภังค- ปกรณ์นั้น ก็ไม่ได้ตรัสความตั้งอยู่แห่ง ความสืบเนื่องกัน เพรา

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์อภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยศึกษานัยที่แสดงในวิภังคปกรณ์ ข้อความที่กล่าวถึงลักษณะแห่งสังขตธรรมและความเกิดขึ้นของจิตในภาคจิตและรูป…

…ันฯ อปจายนะและเวยยาวัจจะ (ความประพฤติ อ่อนน้อมและความช่วยขวนขวาย) ท่านก็สงเคราะห์เข้าในบุญสำเร็จ ด้วยศีล เพราะเป็นจาริตศีลฯ ท่านอาจารย์ธรรมปาลเถระ กล่าวไว้

บทความนี้วิเคราะห์ความสำคัญของจิตและบุญกิริยาวัตถุในอภิธัมมะ โดยเฉพาะการทำความเห็นให้ตรง และความเชื่อมโยงระหว่างการให้และการส่งเสริมบุญ การศึกษาเชิงลึกเกี่ยวกับทานและการอนุโมทนาแสดงถึงการส่งเสริมความด

…โดยประเภทแห่งเปรต มีนิชฌานตัณหักเปรตเป็นต้น ชื่อว่าเปรตวิสัย ฯ ก็ในดิรัจฉานกำเนิดและเปรตวิสัยนี้ ด้วยศัพท์ว่า ดิรัจฉานกำเนิดและเปรตวิสัยหมายเอาเฉพาะขันธ์เท่านั้น เพราะโอกาสที่ กำหนดเช่นนั้น ไม่มีแก่ดิรั…

บทความนี้นำเสนอคำอธิบายเกี่ยวกับนรกและกำเนิดของสัตว์ต่าง ๆ เช่น ดิรัจฉานและเปรต โดยใช้คำศัพท์และคำอธิบายที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติของแต่ละประเภทสัตว์ เนื้อหาเน้นการเข้าใจในความหมายและเหตุผลที่อยู่เบื้อง

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 39 กันฉะนั้น เพราะฉะนั้น วิบากทั้ง 4 มีจักขุวิญญาณเป็นต้นเหล่านั้น จึงสหรคตด้วยอุเบกขาเท่านั้น แม้ในอารมณ์ทั้งหมด ฯ ก็ภูตรูปทั้ง ๓ นั่น

…ียวกัน ซึ่งช่วยให้เห็นภาพรวมของการผลักดันให้มีความสุขและอุเบกขาในการตอบสนองต่ออารมณ์ต่างๆ เป็นการช่วยศึกษาในระดับลึกถึงปฏิสัมพันธ์ระหว่างวิญญาณกับทั้งสภาวะกายและจิตใจว่าเป็นไปอย่างไรในเชิงวิทยาศาสตร์จิต…

…ล้ว ดังนี้ แม้โสตะเป็นต้นก็มีความชอบในเสียงเป็นต้น เพราะฉะนั้น การที่ จะขนานนามโสตะเป็นต้นแม้นั้นด้วยศัพท์ว่าจักขุ ก็ย่อมถูกต้อง เฉลยว่า ไม่ถูก เพราะศัพท์ว่าจักขุ เป็นศัพท์จำกัดความ ๆ ที่จริง ศัพท์ว่า จ…

เนื้อหาในบทนี้พิจารณาถึงแนวคิดเกี่ยวกับประสาทสัมผัสโดยเฉพาะจักขุและโสต ว่ามีบทบาทในการรับรู้และความรู้สึกต่อรูปและเสียง โดยเชื่อมโยงกับคำสอนของพระพุทธเจ้าที่ชี้ให้เห็นถึงเหตุผลในความชอบและการรับรู้เป็

…ังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 22 กันว่า รุปปติ ทั้งนั้น เพราะฉะนั้น จะประโยชน์อะไรด้วยศัพท์ มี สิต ศัพท์ เป็นต้นฯ ก็ศัพท์ว่า สีต เป็นต้นนั้น อรรถที่จะให้รู้ว่า ความ แปรผันแห่งรูปอันวิโรธป…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงคำว่า รูปปติ และการแปรผันของรูปตามปัจจัยต่าง ๆ โดยเฉพาะในพรหมโลกที่ไม่มีปัจจัยเบียดเบียน แต่ยังคงมีปัจจัยที่ค้ำชูให้เกิดการแปรผันนั้นได้ ทั้งนี้การแสดงธรรมชาติที่ชื่อว่านิพพานย่อ

…มินา เม สีลวตาทินา สสารสุทธีติ เอว์ สีลวตาทีน คหณ์ สีลพฺพตูปาทานํ ฯ วทนฺติ เอเตนาติ วาโท ฯ ขนฺเธหิ พยศิริตตาพยศิริตฺตวเสน วีสติปริกปปิตสฺส อตฺตโน วาโท อตฺต วาโท ฯ โสเยว อุปาทานนฺติ อตฺตวาทูปาทานํ ฯ ฌานา…

บทความนี้สำรวจคำอธิบายเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา รวมถึงการอธิบายลักษณะของอุปาทานและความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ต่าง ๆ การเข้าใจในคำอธิบายเหล่านี้จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติเข้าถึงการปฏิบัติได้ดียิ่งขึ้

ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมาตุวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสงฺคหฎีกา - หน้าที่ 187 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 188 อฏฐกถายมปน คตินิมิตต์ มโนทวาร อาปากมากจนตีติ วุตตตตา การมุมนาย จ ปัญจทวาริกปฏิ

…างอิงถึงการปฏิสนธิชนกกรรมในมุมมองต่าง ๆ เพื่อให้เข้าใจถึงจักรวาลและกฎแห่งกรรมได้อย่างลึกซึ้ง คำสอนโดยศาสนาพุทธมีความสำคัญที่ช่วยแสวงหาความเข้าใจในหลักการแห่งการเกิดและการเกิดใหม่

ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมาตุวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสงฺคหฎีกา - หน้าที่ 64 ปฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 65 อิทานิ เสสรตนานมุปี ปณามมารภนฺโต อาห สสทฺธมฺม คณุตฺตมนฺติ ฯ คุณภูตานมปิ หิ ธมฺมสงฆ

…ี่แท้จริงในด้านการพัฒนาจิตใจและการหลุดพ้นจากทุกข์สนับสนุนด้วยหลักการที่ถูกต้องในธรรมชาติของวิญญาณ โดยศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอภิธมฺมตฺถสงฺคหและการปฏิบัติอย่างลึกซึ้งในแบบที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 388 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 388 จ ตานิ รูปาน จาติ จิตต...ปาน ๆ จสทโท นามานญฺจ กมุม... ปานญฺจ จิตต...นญชาติ โยเชตพฺโพ ฯ [๒๓๒

…้นำเสนอคำอธิบายเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ที่รวมถึงความหมายและการใช้งานของปัญจิกาในเชิงอภิธรรม โดยศึกษาเรื่องที่เกี่ยวข้องกับความรู้และการเข้าใจในธรรมชาติของจิตและโปน่าตต่าง ๆ รวมถึงการปฏิสนธิในทางธร…