หน้าหนังสือทั้งหมด

การปกครองด้วยราชธรรมในสมัยพุทธกาล
66
การปกครองด้วยราชธรรมในสมัยพุทธกาล
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) พลช้าง พลม้า พลรถ พลเดิน สำหรับประกอบกับจักรรัตนะประดับพระเดชานุภาพ ทรงจัดธรร มีการักขาวรณคุตติ คือการปกครองด้วยรักษาป้องกันอันเป็นไปโดยราชธรรม ใน ประชาชนผู้
…พื่อไม่ให้กระทบต่อราชกิจและศาสนกิจ ประกอบด้วยข้อมูลถึงการผ่อนปรนของพระมหากษัตริย์ในการให้โอกาสแก่ฝ่ายศรัทธาในการบวช และความสำคัญของความสงบในการปกครองของราชอาณาจักร ผ่านหลักธรรมที่เชื่อมโยงกับกฎหมายและคว…
พระราชกรณียกิจและการปกครองของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
65
พระราชกรณียกิจและการปกครองของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…งรับราชการ ทรงสร้างวัง พระราชทานและปลูกฝังตามนิยม เมื่อเป็นคราวที่สมควร ก็ทรงสถาปนาไว้ในพระราชอิสริยยศ ยิ่งขึ้นไป ทุกพระองค์ได้เป็นกำลังแห่งราชการประดับพระบรมเดชานุภาพ ในการปราบปฏิปักษ์ และพิทักษ์รักษาร…
บทความนี้นำเสนอพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งเป็นพ่อของพระราชโอรสที่มีบทบาทสำคัญในการปกครองและการรักษาความสงบในพระราชอาณาจักร ภายใต้การประรองราชอำนาจของพระองค์ และการพั
การพัฒนาจิตและการใช้งานอย่างชาญฉลาด
60
การพัฒนาจิตและการใช้งานอย่างชาญฉลาด
…ณ อณ์ อคคิ้ว สนธ สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ บุคคลผู้มีปัญญาคาดเห็นเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ ในยศศักดิ์ศฤงคารด้วยทรัพย์ที่ เป็นต้นทุนแม้มีประมาณน้อย ดุจชนผู้ก่อนไฟนิดเดียวให้เป็นกองโตขึ้นได้ฉะนั้น …
…ช้ทรัพย์สินอย่างชาญฉลาด โดยมีการยกตัวอย่างจากประวัติศาสตร์และคำสอนของพระพุทธเจ้า เรื่อง การตั้งตัวในยศศักดิ์จากการทำงานหนักและการประกอบกิจธุระอย่างมีระเบียบ ทั้งยังกล่าวถึงความสำคัญของการอยู่ร่วมกันในสั…
การปฏิสันถาร: ธรรมเนียมไทยในการต้อนรับแขก
52
การปฏิสันถาร: ธรรมเนียมไทยในการต้อนรับแขก
…สำนัก ก็เป็นหน้าที่ของเจ้าอาวาสจะต้องต้อนรับโดยกิจวัตร ถึงมีข้อห้ามไม่ให้สัทธาไทย คือขอที่เขาถวายด้วยศรัทธาให้ตกไป คือห้ามมิให้แจกจ่ายแก่คฤหัสถ์ผู้มิได้เกี่ยวข้อง ให้เจ้าของ เสียสัทธาและ มีข้อห้ามมิให้ท…
การปฏิสันถารเป็นประเพณีที่สำคัญในสังคมไทย โดยเฉพาะเมื่อมีแขกมาเยือน ผู้ที่ต้อนรับต้องแสดงความเคารพและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ สามารถเห็นได้จากพุทธประวัติในพระเวสสันดรและการปฏิบัติของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้
โอวาทแห่งพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
50
โอวาทแห่งพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
… มีพระราชอัธยาศัยเป็นที่มานอนแห่งพระเมตตา ทรงชุบเลี้ยงพระราชวงศานุวงศ์และเสวกามาตย์ให้เจริญด้วยอิสริยศักดิ์ศฤงคารบริวาร ทางอภิบาล ประชาชนให้อยู่เย็นเป็นสุขปราศจากอันตราย ได้ช่องขวนขวายในกิจการเป็นเครื่อ…
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้ประทานโอวาทให้สมาชิกในสังคมรักใคร่และดูแลต่อกัน รวมถึงการทำเมตตาให้กับผู้อื่น โดยไม่จำกัดแค่บุคคลใดบุคคลหนึ่ง ซึ่งจะนำไปสู่ความสุขและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ มีการก
พระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
44
พระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…าในหมู่มนุษย์ กุศลที่มหาชนบำเพ็ญ แล้วและจะพึงอุทิศถวาย ด้วยความหวังเพื่อทรงเจริญภัยโยภาพสืบไป ใน ฝ่ายศาสนจักร สมเด็จพระพุทธเจ้าได้เป็นสรณะที่พำนักนับถือพุทธศาสนิกบริษัท จำเดิมแต่ครั้ง ยังดำรงพระชนม์จนบั…
ข้อความนี้สื่อถึงพระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าในการให้ความยุติธรรมแก่ประชาชน และความพยายามที่จะนำพระพุทธศาสนาไปสู่ความเข้าใจแก่ผู้คน พระองค์มีพระกรุณาที่กว้างขวาง ตั้งใจให้ประชาชนได้พบกับความสุขแล
บทบรรยายเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
42
บทบรรยายเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ะการฉะนี้ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงบำเพ็ญญาติจริยาปกครองพระราชวงศานุวงศ์ ยกย่องให้ดำรงอิสริยยศโดยฐานานุศักดิ์ โปรดให้รับราชการโดยควรแก่สามารถด้วยปัคคหกิจ และทรงบำราบห้ามกันมิให้ประพฤติผิดจากธรรม…
บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงเป็นที่รักของประชาชนและบทบาทในการปกครองพระราชวงศ์ โดยเน้นการทรงบำเพ็ญญาติ และความมีมิตรธรรมต่อพระราชวงศ์และข้าราชการ การทรงทำห
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
37
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…พฤติดังนี้ ชนผู้เป็นญาติก็ประพฤติตน ตามฉันที่เป็นญาติคือนับถือกันตามสมควร ไม่ดูหมิ่นกันเพราะมีอิสริยยศอำนาจศฤงคารบริวารไม่เสมอกันดังนี้ ชื่อว่าประพฤติตนสม่ำเสมอ ในญาติธรรม คุณข้อนี้ เป็นสวัสดิมงคลให้เกิ…
ในพระบทธรรมที่กล่าวถึงสมานัตตาและการประพฤติตนตามธรรมชาติในความสัมพันธ์ของญาติและการบริหารจัดการทรัพย์สิน โดยอธิบายความสำคัญของการถือประโยชน์ส่วนรวมและโยงความสำคัญเรื่องญาติธรรมที่สร้างศุภผลให้กับผู้ปร
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
34
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…วาดหวั่นของคนทั้งหลาย ครั้งรุ่งขึ้นทรงอัญเชิญพระมหามณีรัตนปฏิมากร โดยขบวนแห่พร้อมด้วยพระบรมราชอิสริยยศไป ประดิษฐานไว้ตามที่มีการสมโภชข้อนี้แสดงให้เห็นว่า มีพระราชหฤทัยจอดอยู่ใน (๑) องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๙. ส…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการดำรงความเป็นเอกราชและความผาสุกของอาณาจักรไทย รวมถึงความสำคัญของพระมหามณีรัตนปฏิมากร และการอัญเชิญไปยังสถานที่ปลอดภัยในช่ว
พระอำนาจและการปกครองของจักรพรรดิ
33
พระอำนาจและการปกครองของจักรพรรดิ
…ปรา แต่เป็นข้อ สาธกให้เห็นผลแห่งอุบายโกศล อันเป็นเครื่องทวีความเจริญของอำนาจนั้น ๆ ให้ยิ่งขึ้น ในฝ่ายศาสนธรรม สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงอาศัยพระคุณข้อนี้เป็นที่ตั้งเมื่อทรง สั่งสอนเวไนยสัตว์ ก็อนุวัต…
บทความนี้กล่าวถึงอำนาจและวิธีการปกครองของจักรพรรดิซึ่งมีความสำคัญต่อความเจริญรุ่งเรืองของบ้านเมือง โดยมีการนำเสนอในบริบทของจักรวัติสูตรและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงดำเนินวิธีการสอนต่างๆ ตา
โอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
31
โอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติกิตฺติ เกียรติคุณย่อมไม่ละบุคคลนั้น ผู้เป็นพหุสุต มีอรรถธรรมได้สดับมาก ประกอบด้วยศีลาจารวัตร สถิตในธรรม ธมฺมฏฺฐ์ สีลสมฺปนฺนํ เนกข์ ชมโพนทสุเสว สจฺจวาที หิรีมน์ โก ต์ นินทิตมรห ใครควร…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับโอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามธรรมและการเป็นพหุสูตร ที่มีประโยชน์ต่อสังคมและได้รับการคุ้มครองจากธรรมอย่างยิ
สมเด็จพระมหาสมณเจ้กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
30
สมเด็จพระมหาสมณเจ้กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…งในนาถกรณธรรม คือคุณทำให้เป็นที่พึ่งของผู้อื่น ๑๐ ประการบ้างเป็นอาทิ, พหุ สุตบุคคล แม้ไม่มั่งคั่งด้วยศฤงคาร ก็ยังได้โวหารว่าผู้ยากจนขัดสน และชีวิตของผู้นั้นย่อมไม่เปล่า จากประโยชน์ ผู้นั้นจะเข้าสู่สมาคม…
ในบทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติของผู้ที่เข้าใจและประพฤติตนตามธรรมที่เป็นที่พึ่งสำหรับผู้อื่น โดยมีการยกย่องพหุสุต ได้แก่ พระอานนท์ ว่าเป็นสุดยอดในบรรดาภิกษุที่มีความรู้เกี่ยวกับธรรม โดยพระพุทธเจ้าทรงโปรด
ความสำคัญของการศึกษาในประวัติศาสตร์ไทย
29
ความสำคัญของการศึกษาในประวัติศาสตร์ไทย
…ละอุบายโกศลส่วนปรหิต ปฏิบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็นนิทัสสนนัย พาหุสัจจะนั้น กล่าวโดยศัพท์รูป คือความเป็นพหุสุตบุคคลผู้มีอรรถธรรมได้สดับมาก ชื่อ ว่า พหุสุตในที่นี้ กล่าวโดยความพาหุสัจจะน…
ในบทความนี้กล่าวถึงบทบาทของการศึกษาในสมัยโบราณ โดยเฉพาะการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งพระเจ้าสุทัสนราชได้ทรงเห็นคุณค่าแห่งการศึกษาและเลือกหาผู้มีความสามารถในการสอนให้กับพระราชบุตร เพื่อให้เกิดปรีชาสามารถแล
พระราชกุศลและการสร้างพระพุทธปฏิมากร
25
พระราชกุศลและการสร้างพระพุทธปฏิมากร
…้วยอันนาใหญ่เรียกว่า มณฑล เล็กเรียกว่า อัฑฒมณฑล ได้ชื่อต่าง ๆ กันตามท่อนผ้า เป็นจีวรตัด เศร้าหมองด้วยศัสตรา เป็นสมณสารูป ไม่เป็นของต้องการของโจร แต่กาลนั้นมา พระองค์ได้อนุญาตไตรจีวร คือสังฆาฏิ อุตตราสงค…
บทความนี้เสนอความสำคัญของการสร้างพระพุทธปฏิมากรที่ทำโดยสมเด็จพระมหากษัตริยาธิราชเจ้า ซึ่งเป็นการบำเพ็ญพระราชกุศลที่มีคุณค่าสูงและส่งผลต่อสังคมไทยในหลายประการ รวมถึงการสร้างพระพุทธชินราชที่วัดพระศรีรัต
บทความเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
23
บทความเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ขให้เกิด ดังนี้บ้าง สทฺธา พนฺธติ ปาเถยย์ ศรัทธา ย่อมรวมเสบียงไว้ ดังนี้บ้าง ความถึง พร้อมบริบูรณ์ด้วยศรัทธา มีลักษณะและประเภทดังพรรณนามาแล้วนั้น ชื่อว่าสัทธาสัมปทา สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงตั้งอ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญและการบำเพ็ญพระราชกุศลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยชี้ให้เห็นถึงการยืนยันในศรัทธาและการสร้างพระพุทธรูป รวมถึงการทำบุญหลายๆ อย่างในพระราชประวัติ ซึ่งมีพระเกีย
พระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
19
พระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ุตต์ อิธ บุตรภรรยาญาติพวกพ้องมิตรสหาย และคนผู้พึ่งเลี้ยงชีพ ย่อมอาศัยกุลบุตรผู้มีศรัทธา ถึงพร้อม ด้วยศีลแล้ว และเจริญด้วยคุณสมบัติ และวิบากสมบัติ ฉันนั้น ตุ้ยสฺส สีลวโต สีล จาค สุจริตานิ จ ชนเหล่านั้น ท…
บทความนี้เน้นถึงพระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการชักชวนประชาชนให้ประกอบกิจกรรมดี ๆ ยกตัวอย่างกิจกรรมบำเพ็ญทานและการสร้างคุณประโยชน์ให้กับสังคม พระองค์ดำเนินพระราชกิจในรูปแบบต่
พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
14
พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๑๔ คือพระปรีชาฉลาดในการยึดเหนี่ยวน้ำใจคน, อีกประการหนึ่ง โปรดเกล้า ฯ ให้ออก ประกาศแก้ไข พระราชบัญญัติพยาน และแก้กระบวนพิจารณาความแพ่ง ตั้งข้อบังคับสำหรับรัฐมน
…ได้อยู่ในสภาพผาสุก ตามวิสัยจะพึงมีได้ สิ่งเหล่านี้แสดงถึงการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชาติและพรั่งพร้อมด้วยศุภสิริสวัสดิ์อุดมมงคลที่พระราชทานมา
พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
13
พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…าม พระองค์เจ้านามสมเด็จพระเจ้าน้อยยาเธอ ๒ พระองค์ว่า พระเจ้าวรวงศ์เธอ และโปรดเกล้า ฯ ให้ บุตรบุตรีมียศเป็นหม่อมเจ้า ตั้งพระราชบัญญัติศักดินา และแบบเครื่องแต่งตัวข้าราชการหัวเมือง ฝ่ายพลเรือนเหล่านี้ หมว…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสเกี่ยวกับการพัฒนาเกษตรกรรม และการจัดตั้งกระทรวงและพระราชบัญญัติใหม่ที่ช่วยเสริมสร้างความเป็นอยู่ของประชาชนในพระราชอาณาจักร นอกจ
การปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม
10
การปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม
…ตสาหะ ทรงทราบด้วยกำลังพระปรีชาญาณว่าพระ พิริยภาพเสด็จสถิตมั่นในพระราชธรรมอันเป็นเหตุเจริญพระ เกียรติยศเดชานุภาพ เป็นที่ร่มเย็นของพระบรมวงศานุวงศ์ ข้าทูล ละอองธุลีพระบาท และทวย ราษฎร์ข้าขอบขัณฑสีมา ต้องด…
เนื้อหาได้กล่าวถึงการปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม โดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้สอนให้มีความอดทนและทำบุญเพื่ออำนวยผลให้เกิดมนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ และนิพพานสมบัติ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึง
พระราชจริยาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
7
พระราชจริยาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๗ ทรงบำเพ็ญให้บริบูรณ์ยิ่งขึ้น สิริสวัสดิ์พิพัฒนชัยมงคล ก็จะเกิดมีแก่แต่สมเด็จบรมบพิตรพระราช สมภารเจ้า ด้วยเหตุทรงบำเพ็ญพระราชจริยานั้น ข้อนี้สมด้วยประพันธคาถ
…ความสำเร็จแห่งพระราชธรรม โดยพูดถึงพระมหากษัตริย์เจ้าและการพิจารณาทศพิธราชธรรมที่ประกอบด้วยพระเกียรติยศและคุณธรรมอันสูงส่ง ซึ่งเกิดจากการบำเพ็ญพระราชจริยาและการเสริมสร้างความสุขในพระองค์ ทุกสิ่งเหล่านี้แ…