ศัพท : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 22 / 53

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 64 ที่งอกบนหัว ผม เป็นต้น. เหตุนั้นไม่ต้องแจกให้พิสดาร จะแจก แต่ที่แปลก, ที่ไม่แจก ศัพท์…

บทนี้มุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในแง่มุมของวจีวิภาคที่ ๒ โดยมีการอธิบายถึงนามและอัพพยศัพท์ พร้อมให้ตัวอย่างหลากหลายศัพท์ เช่น เตช, เคช, มน และอื่น ๆ ผู้อ่านสามารถเทียบศัพท์ในแบบการันต์ได้ ซ…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 66 กมุม ศัพท์ จะแจกตามแบบ อ การันต์ น. ทีเดียวก็ได้ ที่แสดงไว้นี้ เพื่อจะให้เห็นว่าเป็นศ…

เนื้อหานี้อธิบายการแจกโดยดูจากแบบการันต์และความหมายของศัพท์วิเศษในภาษาบาลี โดยเน้นคำว่า 'โค' และการเปลี่ยนแปลงตามวิภัตติและการันต์ ซึ่งมีรายละเอียดเกี่ยวกับกา…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 67 ๕ โค ใน 1. เป็น โคณ, ใน อิต. เป็น คาวี, แจกตามการันต์ใน ลิงค์นั้นๆ. [๒๒] ศัพท์ทั้งหลา…

บทนี้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับศัพท์เฉพาะในบาลีและการใช้งาน รวมถึงการกระจายการันต์ในลิงค์ต่าง ๆ โดยมีการยกตัวอย่างศัพท์ที่ไม่ค่อยได้ใช้…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 68 สังขยาคุณนาม [๒๓] ศัพท์ที่เป็นเครื่องกำหนดนับนามนามชื่อ สังขยา, สังขยา แบ่งเป็น ๒ คือ…

…ปูรณสังขยา พร้อมตัวอย่างการใช้งานในประโยค ภายในเนื้อหายังมีการอธิบายเกี่ยวกับการแยกประเภทคำในคัมภีร์ศัพทศาสตร์ เช่น เอก จตุ และการจำแนกประเภทถ้าหากมีจำนวนมาก ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เข้าใจการใช้งานคำในบริบทต…

ฉ. จตุนน์ ส. จตุส ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 74 ฉ. จตสฺสนฺนํ ส. จต จตุ ศัพท์ ใน นปุ้. แจกเหมือนใน ปุ๋. แปลกแต่ ป. ท จตุตาริ เท่านั้น.…

ในบทนี้จะเสนอการศึกษาเกี่ยวกับศัพท์และการใช้วิภัตติในบาลี โดยเฉพาะการแจกแจงคำว่า 'จตุ' และ 'ปญฺจ' พร้อมตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงในการใช้ศ…

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 76 จตุตฺโถ จตุตถี-ถา จตุตถ์ ปญฺจ โม ปญฺจมี-มา ปญฺจม ฉฎโฐ ฉฏฐี-ซา ฉฎฐิ ที่ ๖ สตฺตโม สตฺตม…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการศึกษาบาลีไวยากรณ์ในบทที่ ๒ โดยเน้นที่นามและอัพพยศัพท์ นอกจากนี้ยังมีการจำแนกประเภทต่างๆ ของนามตั้งแต่จตุตฺโถถึงเอกูนวีสติโม นอกจากนี้ยังพูดถึงลิงค์และกา…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 78 อมุห ศัพท์ทั้ง ๒ นี้ แจกเป็นแบบเดียวกันทั้งปุ๋ลิงค์และอิตถีลิงค์ [๒๒] วิเสสนสัพพนามนั…

…ี้นำเสนอวิธีการแจกสัพพนามต่าง ๆ ในภาษาบาลี โดยเฉพาะการใช้วิเสสนสัพพนามที่เกี่ยวข้องกับคุณนามและอัพพยศัพท์มีการแบ่งการแจกที่แตกต่างกันและการใช้ศัพท์ที่หลากหลายในการแปลความหมาย เช่น ย อญฺญ กับ อญฺญตร. เรียน…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 79 เตสิ เตสาน เนส์ เนสานํ ฉ. ต ส อ ส ส. ตสฺมึ อสฺมึ ตมฺหิ เตสุ วิธีเปลี่ยน วิภัตติ และกา…

…เกี่ยวกับวิธีการเปลี่ยน วิภัตติ และการันต์ ในบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ โดยระบุถึงกฎเกณฑ์ในการแปลงคำศัพท์และการประยุกต์ใช้งานในบริบทของนามและอัพพยศัพท์ ยกตัวอย่างการเปลี่ยนรูปศัพท์ในอิตถีลิงค์และการจัดการ…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 80 ๒ เอา ส เป็น สฺสา เป็น สสาย แล้ว รัสสะ การันต์ ให้เป็น อ บ้าง แปลงเป็น อิ บ้าง. ๓ เอา…

บทนี้ครอบคลุมความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ในด้านนามและอัพพยศัพท์ โดยเน้นที่การแปลงคำศัพท์และการใช้ในบริบทต่าง ๆ เช่น การแปลง 'ส' เป็น 'สฺสา' และ 'อิ' การใช้คำในนปุ…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 83 [๘๔] ตุมห ท่าน ทั้งสองลิงค์ แจกอย่างเดียวกัน อย่างนี้ :- เอก. พหุ ป. ตว์ ตุว ตุมเห โว…

บทที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์นี้เน้นการจำแนกรูปแบบของนามและอัพพยศัพท์ โดยนำเสนอการเปลี่ยนวิภัตติและการันต์อย่างละเอียดและชัดเจน พร้อมกับการแจกแจงรูปแบบตัวอย่างต่างๆ รวม…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 84 จ. มยุห์ อมุห์ มม มม เม อมหาก อสมาก โน ปญฺ. มยา อมเหหิ ฉ. มยุห์ อมห์ มม มม เม อมหาก อ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาวิธีการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะการแบ่งแยกประเภทคำ เช่น นามและอัพพยศัพท์ รวมถึงวิธีเปลี่ยนแปลงวิภัตติและการันต์ พร้อมตัวอย่างการใช้ซึ่งช่วยให้เข้าใจการใช้คำในภาษาบาลีได้ชั…

ปญฺ. อมยา ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 91 ฉ. อมสฺสา ส. อมุสล อมูหิ อมูส์ อมูสานํ อมูส อมุ ศัพท์ ใน นปุสกลิงค์ แจกเหมือนใน ปุ๊ลิ…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 92 อัพยยศัพท์ ๕๑ ยังมีศัพท์อีกจำพวกหนึ่ง จะแจกด้วยวิภัตติทั้ง ๓ แปลงรูป ไปต่าง ๆ เหมือนน…

ในบทนี้กล่าวถึงอัพยยศัพท์ซึ่งเป็นศัพท์ที่จัดอยู่ในกลุ่มที่แปลงรูปไม่ได้ แต่สามารถใช้วิภัตติทั้ง ๓ ได้ ครั้งนี้เน้นบทบาทของอุ…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 94 อนุ อนุนายโก นายกน้อย อนุคจฺฉติ ไปตาม. อป อนุโช ผู้เกิดในภายหลัง (น้อง) อปเนติ นำปราศ…

บทนี้สำรวจเกี่ยวกับนามและอัพพยศัพท์ในภาษาบาลี พบกับคำศัพท์และความหมายต่าง ๆ เช่น 'อนุ', 'อป' และ 'อภิ' พร้อมกับการแปลที่มาจากภาษาสันสก…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 228 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 228 [๒๗๕] โก ปน เนส์ อธิปปาโยติ อาห อยยุติอาทิ ฯ หิ สจจ์ เนส์ อาจริยาน์ อธิปปาโย จิตตยมเก...อา

บทประโยคนี้มีการเสนอแนวคิดและการวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้องกับอภิธมฺมตฺถ รวมถึงแนวทางในการศึกษาธรรมะ ศัพท์ต่างๆ ที่ใช้ในข้อความนี้เป็นการนำเสนอแนวทางที่ลึกซึ้งในการเข้าใจและปฏิบัติตามหลักธรรม นอกจากนี้ ยัง…

…งฆ์ แม้เป็นผู้มีคุณ (แม้เป็น รัตนะที่เพิ่มขึ้น) ก็เป็นผู้ควรกราบไหว้ บัณฑิตย่อมทราบได้โดย ประกอบ สห ศัพท์ไว้ เปรียบเหมือนเมื่อชนกล่าวว่า (บิดา) มาพร้อม ทั้งบุตรและทาระ คนอื่นก็ทราบการมาแม้ของบุตรและทาระได…

ในเอกสารนี้ได้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเฉพาะการอธิบายผลสัมปทาและเหตุสัมปทาที่ท่านพระอนุรุทธาจารย์ได้แสดงไว้ ผ่านบทเรียนที่หมายถึงผลสัมปทาอันเกี่ยวข้องกับสัตว์ทั้งหลาย พร้อมทั้งการถวายความนอบน้อม

…อแสดงความไม่มีแห่งการกมีกัตตุเป็นต้น ที่พ้นไปจาก สภาพแห่งธรรมฯ พระอาจารย์ทั้งหลายพรรณนาอรรถแห่ง จิต ศัพท์ ไว้แม้โดยอรรถ มีอันทำให้วิจิตรเป็นต้น ฯ แต่ย่อเนื้อความในอธิการ นี้ได้ ดังนี้ ธรรมชาติที่ชื่อว่า จ…

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับความเข้าใจในอภิธรรมว่าด้วยจิตและอารมณ์ พระอาจารย์ได้อธิบายว่าจิตเป็นธรรมชาติที่ทำให้การรู้อารมณ์เกิดขึ้น และมีการสืบค้นสิ่งที่เป็นผลมาจากกรรมและกิเลสที่สั่งสมไว้ การแสดงธรรมนี้มีแง

…รรมก็บัญญัติว่า รูป ได้ฯ เฉลยว่า ไม่ได้ เพราะท่านประสงค์เอาความแปรผันที่ปรากฏ ชัดๆ โดยความสามารถแห่งศัพท์ มี สีต ศัพท์เป็นต้นฯ เมื่อจะ ถือเอาเนื้อความโดยประการอื่น ความแปรผันก็สำเร็จด้วยคำอันไม่ต่าง ๑. ขุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับธรรมชาติที่ชื่อว่าเจตสิก ซึ่งกล่าวถึงความสัมพันธ์ของจิตในการรับอารมณ์ และการที่จิตและเจตสิกมีความสำคัญร่วมกันในการดำรงอยู่ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับรูปธรรมที่แปรผันไปตาม ปัจจัย

…ระอนุรุทธาจารย์จึง กล่าวความเห็นผิดเท่านั้นว่า ทิฏฐิ ฯ ทิฏฐินั่นเอง ชื่อว่าทิฏฐิคตะ เพราะความที่ คต ศัพท์ เป็นไปในภาวะแห่งทิฏฐิศัพท์นั้น ดุจในคำว่า สงฺขารคต (สังขาร) ตมคติ (ความมืด) ดังนี้เป็นต้น ๆ อีกอย่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการอธิบายจิต ๒ ลักษณะ ได้แก่ โทมนัสสสหคตจิต และโสมนัสสสหคตจิตซึ่งรวมถึงความหมายของจิตที่ดีและความเห็นผิด ๆ ในบริบทของอภิธรรม โดยเฉพาะเกี่ยวกับอำนาจแห่งวิถีจิตที่ทำให้เกิดโสมนัสและทิฏ

…ม้มี ความเป็นไปในสันดานต่างกันก็มีจิตนี้เป็นผล จึงชื่อว่าสสังขาริก ด้วย อรรถว่า "มีสังขาร" เพราะ สห ศัพท์ แสดงอรรถว่า มี ดุจในบท มีอาทิว่า สโลมโก สัตว์มีขน สปกขิโก สัตว์มีปีก ๆ ส่วนจิตที่วิปริต จากสังขารน…

บทนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและสังขาร โดยพระอนุรุทธาจารย์ได้ชี้ให้เห็นถึงความมีและความไม่มีของสังขาร พร้อมกับการแยกประเภทของจิตที่เกิดขึ้นจากสังขาร ว่ากล่าวถึงจิตที่อิงกับสังขารและจิตที่แยกออกจาก