หน้าหนังสือทั้งหมด

อารมณ์และผลของสมถกัมมัฏฐาน
40
อารมณ์และผลของสมถกัมมัฏฐาน
…า จตุธาตุววัตถาน 2.1.3 ผลของสมถกัมมัฏฐาน เมื่อฝึกปฏิบัติ โดยการใช้อารมณ์อย่างใดอย่างหนึ่งข้างต้น จากสมาธิในระดับต้นที่เป็น ขณิกสมาธิ เมื่อได้หมั่นฝึกจิตบ่อยๆ จิตก็จะตั้งมั่นมากขึ้น จนกระทั่งเป็นอุปจารสมา
…์เดียว อารมณ์ของสมถะทำให้จิตสงบ มี 40 วิธีแบ่งเป็น 7 หมวด โดยการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง จะทำให้จิตเกิดสมาธิ ส่งผลให้กิเลสสงบ โดยมีองค์ฌาน 5 ที่ช่วยข่มนิวรณ์ 5 จุดประสงค์เพื่อให้เข้าถึงอัปปนาสมาธิ ซึ่งเป็นผ…
วิจารและปีติในสมาธิ
41
วิจารและปีติในสมาธิ
…่ปรากฏนั้นเป็นสภาวธรรมภายในจริงๆ วิตกและวิจารนี้มีส่วนสนับสนุนกันในการยกจิตให้เข้าสู่สภาวะแห่งอัปปนาสมาธิ โดยเมื่อวิตก ยกจิตขึ้นสู่อารมณ์กรรมฐานแล้ว วิจารก็ประคองจิตนั้นไว้ไม่ให้ตกไป แต่ถ้าวิตกไม่ยกจิตขึ…
เนื้อหานี้พูดถึงการทำสมาธิผ่านการวิจารและปีติ โดยวิจารหมายถึงการประคองจิตไม่ให้ลังเล และปีติคือความรู้สึกปลาบปลื้มจากการทำสม…
การรวมจิตเป็นเอกัคคตาและฌานในสมาธิ
43
การรวมจิตเป็นเอกัคคตาและฌานในสมาธิ
…งค์ คือ วิตก วิจาร ปีติ และสุข ก็จะเกิดขึ้น อย่างเต็มที่ เพราะฉะนั้นเอกัคคตาจึงมีความสำคัญมากในการทำสมาธิ เพราะเมื่อได้เอกัคคตาจิตแล้ว ความ ผ่องใส ความสุข ความเข้มแข็ง ความมีพลัง ความสามารถ และการที่จิตใ…
…งๆ เกิดขึ้นตามมา ความสำคัญของเอกัคคตาคือการขจัดความเผลอแปรและทำให้จิตแน่วแน่ การฝึกฌานจึงช่วยให้เกิดสมาธิที่ลึกซึ้งมีหลายระดับ รวมถึงรูปฌานและอรูปฌานที่จะนำไปสูภาวะแห่งจิตที่สงบและพลังที่แข็งแกร่ง พร้อมก…
วิปัสสนาและทิพพญาณ
45
วิปัสสนาและทิพพญาณ
…งาม - อภิธัมมัตถสังคหะ และปรมัตถทีปนี พระคันธสาราภิวงศ์ แปล, สำนักพิมพ์ตาลกุด, 2546 หน้า 760 36 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับทิพพญาณที่ช่วยในการรับรู้สภาวะต่าง ๆ เช่น ทิพพโสตญาณ ที่ทำให้ได้ยินสิ่งที่คนทั่วไปไม่ได้ยิน, เจโตปริยญาณ ที่รู้ความคิดของผู้อื่น, และปุพเพนิวาสานุสติญาณ ที่ระลึกชาติได้ นอกจากน
การเข้าใจอนิจจังและการละสังโยชน์
47
การเข้าใจอนิจจังและการละสังโยชน์
…ัมภาคิยสังโยชน์ 6. รูปราคะ คือ ความยินดีในรูปฌาน หรือในรูปภพที่จะพึงเข้าถึงได้ด้วยรูปฌานนั้น 38 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น
อนิจจังหมายถึงการที่ทุกอย่างมีการเปลี่ยนแปลงและไม่มีสิ่งใดถาวร โดยมนุษย์ต้องเรียนรู้เพื่อไม่ติดยึดกับอวัยวะหรือความรู้สึกที่เปลี่ยนแปลงได้ สังโยชน์คือกิเลสที่ผูกใจซึ่งมีอยู่ 10 อย่าง และการปฏิบัติวิปั
การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานเพื่อการหลุดพ้น
49
การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานเพื่อการหลุดพ้น
…ย่อมละอวิชชาได้” ในพุทธพจน์นี้ได้ชี้ให้เห็นถึงหลักการของสมถะและวิปัสสนาว่า คือ การอบรมจิต หรือตัวของสมาธิ ส่วนวิปัสสนา คือ การอบรมปัญญา เป็นปัญญาในขั้นสูงที่เรียกว่า ภาวนามยปัญญา นอกจากนี้ ยังได้ กล่าวถึ…
บทความนี้นำเสนอถึงจุดมุ่งหมายของการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานที่มุ่งมั่นสู่การหลุดพ้นจากทุกข์ เพื่อการบรรลุนิพพานและพระอรหันต์ โดยมีการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสมถะและวิปัสสนาที่ต้องทำควบคู่กันเพื่อการรู้
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
51
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
…ฏิบัติของผู้ฟังธรรมที่ชี้ให้เห็นถึง ลักษณะของการปฏิบัติที่เป็นไปตามขั้นตอนคือ ได้ผลคือใจหยุดนิ่งเป็นสมาธิแล้ว จึงใช้สมถะเป็นบาทเพื่อ เจริญวิปัสสนาต่อไป ดังตัวอย่างของพระยสกุลบุตร “เมื่อยสกุลบุตรนั่งเรียบ…
…วามเชื่อมโยงกับการปฏิบัติทั้งสมถะและวิปัสสนา โดยมีประสบการณ์จากพระยสกุลบุตรที่แสดงให้เห็นถึงการเจริญสมาธิและการเห็นอริยสัจ 4 ที่ต้องอาศัยการพิจารณาอย่างจริงจัง เพื่อเข้าสู่การบรรลุธรรม จึงจำเป็นต้องมีควา…
ความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน
52
ความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน
…ว มีความเข้าใจถูกต้องในธรรม ไปตามอารมณ์ ทั้งปวง 4. เหตุใกล้ให้เกิด (เหตุปัจจัยที่ทำให้เกิด) ความสุข สมาธิ 5. องค์ธรรม 6. อารมณ์ 7. จิต 8. ผล 9. อานิสงส์ เอกัคคตาเจตสิก กสิณ อสุภะ อนุสติ พรหมวิหาร อรูป กั…
…ดยแบ่งออกเป็นลักษณะ, กิจ, ผลปรากฏ, เหตุใกล้ที่เกิดความสุขและองค์ธรรมที่เกี่ยวข้อง มีการสนับสนุนการทำสมาธิและวิปัสสนา เพื่อให้เกิดสติปัญญาและความสุขในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่ได้รับจากการปฏิบัติธรรมที่ถูกต้…
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
55
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
…ต่างของสมถะและวิปัสสนา 3.3.1 สมถะและวิปัสสนาในกายต่างๆ 3.3.2 ความแตกต่างของการเห็นในกายต่างๆ 46 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
บทที่ 3 นี้จะกล่าวถึงสมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี โดยเริ่มจากการอธิบายความหมายของสมถะ วิธีปฏิบัติและผลของสมถะ รวมถึงระดับและการศึกษาสมถะ ต่อมาเป็นการวิเคราะห์วิปัสสนา ทั้งความหมาย วิธี
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
57
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
…ชชาธรรมกาย, ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, 2528 หน้า 272 48 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
บทที่ 3 นี้เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนา ซึ่งเป็นวิชชาที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความหมายและความสำคัญของคำสอนของพระมงคลเทพมุนี ในการปฏิบัติธรรมเพื่อค้นหาความหมายที่แท้จริงของชีวิต
การทำให้ใจหยุด
59
การทำให้ใจหยุด
…ชชาธรรมกาย, ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, 2528 หน้า 274 50 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
เนื้อหาที่กล่าวถึงวิธีการทำใจให้หยุดเพื่อให้ได้สมาธิที่แท้จริง โดยเน้นที่การรวมความคิด ความจำ ความเห็น และความรู้ ให้เป็นจุดเดียวกันที่ศูนย์กลางกาย โด…
ผลของสมถะในพระพุทธศาสนา
61
ผลของสมถะในพระพุทธศาสนา
…วงอาทิตย์เหมือนกัน หยุดอยู่กลางดวงศีลนั้นแหละ พอถูกส่วนเข้าเท่านั้น เกิดขึ้นอีกดวงหนึ่ง เรียกว่า ดวงสมาธิ โตเท่าดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์เหมือนกันหยุดอยู่กลางดวง สมาธินั่นแหละ พอถูกส่วนเข้าเท่านั้นเกิดขึ้นอีก…
…ทางไปสู่มรรคผลนิพพานนั้นต้องหยุดกลางดวงที่เกิดขึ้น และเมื่อใจหยุดอยู่กลางดวงนั้น จะนำไปสู่ดวงศีล ดวงสมาธิ และสุดท้ายดวงปัญญาและวิมุตติ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่สำคัญของการปฏิบัติธรรมในการบรรลุผลตามที่พระมงคลเทพ…
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
65
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
…ิธิพุทธภาวนาวิชชาธรรมกาย, ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, 56 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
วิปัสสนากัมมัฏฐานเป็นการเห็นวิเศษและแจ้ง โดยพระมงคลเทพมุนีอธิบายว่าหมายถึงการเห็นความจริงของสิ่งทั้งหลาย เช่น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา การเห็นด้วยตาธรรมกายเป็นการรู้ที่ตรงตามความจริง แล้วกล่าวถึงวิธีการศ
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
67
การพิจารณาไตรลักษณ์ในพระพุทธศาสนา
…นธ์ 5 นี้ จะเรียกว่าเป็นของเที่ยงไหม ตอบว่าไม่เที่ยง เมื่อไม่เที่ยงแล้ว เป็นทุกข์หรือเป็นสุข 58 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
การพิจารณาไตรลักษณ์เป็นการเห็นด้วยธรรมจักขุ เพื่อเข้าใจขันธ์ 5 และความไม่เที่ยงของชีวิต โดยพระมงคลเทพมุนีเสนอว่าขันธ์ 5 ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ซึ่งมีลักษณะไม่เที่ยง โดยฐานะของขันธ์ 5
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
68
ความทุกข์และการปล่อยอุปาทานในพุทธธรรม
…วตัณหา วิภวตัณหา เห็น เหตุเกิด และเหตุดับ รู้เห็นถึงนิโรธ อันเป็นข้อปฏิบัติให้ถึงความดับได้ ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา เห็นด้วยตา ธรรมกาย รู้ด้วยญาณของธรรมกาย ถูกส่วนธรรมกายโคตรภูก็จะเปลี่ยนเป็นกายธรรมพระโสดา เ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความทุกข์และการถืออุปาทานตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุถึงสาเหตุของทุกข์ที่เกิดจากตัณหา ทั้งกามตัณหา ภวตัณหา และวิภวตัณหา การเข้าถึงพระธรรมกายที่ช่วยให้เห็นธรรมะและเปลี่ยนแปลงจากทุกข์สู่นิ
ความดับทุกข์และการเจริญวิปัสสนา
69
ความดับทุกข์และการเจริญวิปัสสนา
…ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, 2 กัณฑ์ที่ 1 2 กัณฑ์ที่ 2 60 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับกระบวนการดับทุกข์ในกายรูปพรหม และการพัฒนาจากสมถะไปสู่วิปัสสนา โดยอธิบายถึงลักษณะและความแตกต่างระหว่างทั้งสอง รวมถึงการจำแนกกายต่างๆ ซึ่งรวมถึงกายมนุษย์และกายพรหมละเอียด เน้นความ
การเห็นในกายทิพย์และอรูปพรหม
71
การเห็นในกายทิพย์และอรูปพรหม
…มถะทั้งนั้น ไม่ใช่วิปัสสนา ถ้าวิปัสสนาละก็ต้องเห็นด้วยตาธรรมกาย นั่นแหละเป็นตัววิปัสสนาจริงๆ 62 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
การเห็นในกายทิพย์ชี้ให้เห็นถึงพลังการมองเห็นที่เหนือกว่าด้วยตาของมนุษย์ เมื่อเข้าสู่ชั้นกายทิพย์สามารถเห็นเหตุการณ์ได้ขณะหลับตา และสามารถควบคุมการนอนหลับได้เหมือนฤาษีที่บำเพ็ญฌาน ในการบำเพ็ญฌานถึงระดั
หน้า18
73
64 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า กัมมัฏฐาน
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
75
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
… การเข้าหากัลยาณมิตร 4.3.4 แนวทางการเลือกอาจารย์สอนกัมมัฏฐาน 4.4 เว้นสถานที่ที่ไม่เหมาะสมต่อการเจริญสมาธิ 4.5 ตัดความกังวลเล็กๆ น้อยๆ 4.6 การมีอัชฌาสัย 6 ประการ ของพระโพธิสัตว์ 4.7 การรับกัมมัฏฐาน 66 DOU…
…ึงการหากัลยาณมิตรที่มีคุณสมบัติเหมาะสม เช่น การเลือกอาจารย์และการเว้นสถานที่ที่ไม่เหมาะสมต่อการเจริญสมาธิ นอกจากนี้ยังมุ่งเน้นการลดความกังวลเล็กๆ น้อยๆ รวมทั้งการมีอัชฌาสัย 6 ประการของพระโพธิสัตว์ การรับ…
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
77
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
…ึกปฏิบัติ ทั้งหลายได้ศึกษา ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคกล่าวถึงหลักเบื้องต้นในการเตรียมความพร้อมก่อนการเจริญสมาธิ ไว้ 6 ประการ คือ 1. ตั้งอยู่ในศีลอันบริสุทธิ์ 2. ตัดมหาปลิโพธ 10 ประการ 3. เข้าไปหากัลยาณมิตรผู้ใ…
…เหมาะสม, เลือกสถานที่ที่สงบ, และตัดความกังวลเล็กน้อย โดยเฉพาะรากฐานของศีลจะช่วยให้จิตใจสงบและเข้าถึงสมาธิได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ยังพูดถึงอัชฌาสัย 6 และการรับกัมมัฏฐาน ที่สำคัญต่อการฝึกสมาธิ