สาร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 61 / 210

…่แล้ว" ดังนี้ ในวันรุ่งขึ้นได้ช่วยกันจัด ทำข้าวปายาสอย่างนั้นเตรียมไว้ พระมหาโมคคัลานเถระมา (ที่พระ สารีบุตร) แต่เช้า กล่าวว่า "อาวุโส ท่านจงอยู่ที่นี่จนกว่าข้าพเจ้า ไปบิณฑบาตกลับมา" แล้วเข้าไปสู่บ้าน คน…

เนื้อหานี้บรรยายถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อพระมหาโมคคัลลานะและโยมหญิงของผู้เขียนได้ถวายข้าวปายาสที่ปรุงด้วยนมสด เนยใส น้ำผึ้ง และน้ำตาลกรวด ส่วนพระมหาโมคคัลลานะเกิดคำพูดในใจเกี่ยวกับบุญที่สะสมไว้ และ

…ยความไม่ เกิดขึ้นแห่งบาปธรรมทั้งหลายเช่น โกธะ อุปนาหะ มักขะ ปลาสะ อิสสา มัจฉริยะ มายา สาเถยยะ ถัมภะ สารัมภะ มานะ อติมานะ 0 มทะ ปมาทะ เป็นต้นประการ ๑ ด้วยความบังเกิดแห่งคุณทั้งหลาย มีอัปปิจฉตา สันตุฏฐิตา …

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของศีลในการปฏิบัติธรรม โดยนำเสนอถึงศีลที่ไม่ขาดและวิธีการรักษาความบริสุทธิ์ของศีลผ่านการทำคืนสิกขาบทและการหลีกเลี่ยงบาปธรรมต่างๆ เช่น โกธะ อุปนาหะ รวมถึงการบังเกิดคุณทั้ง

…พยัญชนะที่ 4 ใน วรรคของตน เช่น ปริ=ขย์ เป็น ปริกฺขย์, อนุ=ฉวิโก เป็น อนุจฉวิโก อธิฐาน เป็น อธิฏฐาน, สารีปุตฺต-เถโร เป็น สารีปุตฺตตฺเถโร มห=ผลานิ เป็น มหปุผลาน, มห=ฆโส เป็น มหคฆโส นิ-ฌาน เป็น นิชฌาน, อุ-ธ…

เอกสารนี้อธิบายหลักเกณฑ์และวิธีการของไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะในเรื่องของสมัญญาภิธานและสนธิ รวมถึงการใช้พยัญชน…

…ะหลังเป็นสระอื่น นอกจาก อ (เช่นเป็น อา หรือ อุ) ลบสระหลังเสียบ้าง เอา อา เป็น อย เอา โอ เป็น อว. อนุสาร (คือนิคคหิต) ถ้าพยัญชนะวรรคอยู่หลัง อาเทสหรือ อ่านออกเสียงสะกดเป็น พยัญชนะที่สุดวรรค ดังกล่าวแล้วใน…

…ี่ยนแปลงในสระอื่นๆ ที่สัมพันธ์กัน เช่น การรักษาทรงของสระหน้าเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงสระหลัง รวมไปถึงอนุสารและพยัญชนะในตำแหน่งต่างๆ สาระสำคัญนี้ช่วยให้เข้าใจโครงสร้างของคำภาษาบาลีมากขึ้น

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 1 วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ กัมมฐานคหณนิเทส เพราะเหตุที่สมาธิ ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้ด้วยหัวข้อ คือ จิต ตามพระบาลี ( นิกเขปบท ) ว่า สีเล ปติฏฺฐา

…ลี ซึ่งมีความสำคัญต่อการบำเพ็ญในทางโยคะ การตั้งมั่นในศีล และความพยายามบรรลุธรรมตามที่พระองค์ได้สอน. สาระสำคัญคือ การเข้าใจสมาธิไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องมีการบำเพ็ญและปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง การวิเคราะห์คาถาเพื…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - - หน้าที่ 15 อยู่ในวิหารอันเหมาะ ตัดความกังวลเล็กๆ น้อยๆ (เสียให้หมดด้วย ) แล้วพึงเป็นผู้ไม่ทำภาวนาวิธีทั้งปวงให้บกพร่องไป เจริญขึ้นเถิด นี้เป็นความสังเขปในการเจ

…กษุ โดยปลิโพธ ๑๐ ประกอบด้วย อาวาส ตระกูล ลาภ คณะ การงาน การเดินทาง ญาติ อาพาธ การเล่าเรียน และฤทธิ์ สาระสำคัญของอาวาสถูกอธิบายว่าเป็นที่อยู่ที่ภิกษุต้องกำจัดความกังวลทั้งปวง เพื่อเจริญสมาธิให้มีประสิทธิภ…

…ตอน ๒ - หน้าที่ 118 อิริยาปกสุขเสวนตา เสพอิริยาบถเป็นที่สบาย มชุฌตฺตปฺปโยคตา ประกอบความเพียรปานกลาง สารทฺธกายปุคฺคลปริวชฺชนตา หลีกเว้นบุคคลผู้มีกายกระสับ กระส่าย ปสฺสทฺธกายปุคฺคลเสวนตา คบหาบุคคลผู้มีกายส…

เนื้อหาเกี่ยวกับอิริยาบถที่เป็นที่น่ารื่นรมย์และการพัฒนาจิตเพื่อสร้างสมาธิ โดยมีการอธิบายถึงความสำคัญของการคบหาผู้มีจิตสงบ รวมถึงธรรม ๑๑ ประการที่เป็นแนวทางในการฝึกสมาธิและการควบคุมอารมณ์เพื่อการทำสมา

…อในอารมณ์ ดำเนินอยู่ในวิถีแห่งสมถะ ในกาลนั้น เธอไม่ต้องขวนขวายในการยก การข่ม และการทำให้ร่าเริง ดุจ สารถี เมื่อม้าทั้งหลายวิ่งไปเรียบร้อยแล้วก็ไม่ต้องขวนขวาย (อะไร) ฉะนั้น พระโยคาวจรย่อมเพ่งดูจิตอยู่เฉยๆ…

บทความนี้สำรวจแนวทางการปฏิบัติสมาธิในวิสุทธิมรรค โดยยกตัวอย่างการหลีกเลี่ยงบุคคลที่มีจิตไม่สงบ และการเสริมสร้างสมาธิผ่านการเข้าใกล้บุคคลที่มีจิตใจสงบ การธำรงจิตให้มั่นในสมาธิจึงเป็นสิ่งจำเป็นในการปฏิบ

…ฉพาะอย่างหนึ่ง ๆ เหมือนคำว่า ทยุยเทโส ประเทศไทย เอราวโณ ช้างชื่อเอราวัณ พิมพิสาโร พระราชานามว่าพิมพิสารเป็นต้น เรียก อสาธารณนาม แปลว่านามที่ไม่ทั่วไป หรือเป็นชื่อที่เฉพาะไม่ทั่วไป หากจะมีคำถามว่า คนไทยเป…

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของนามและอัพยยศัพท์ โดยมีการแยกประเภทนามออกเป็นสองประเภทหลัก คือ สาธารณนามที่เป็นชื่อทั่วไป เช่น มนุษย์ และอสาธารณนามที่เป็นชื่อเฉพาะ เช่น ประเทศไทย กา

เอก ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 28 ปญฺ. รญฺญา เอา ราช กับ สุมา เป็น รญฺญา ฉ. รญฺโญ ราชิโน เอา ราช กับ ส เป็น รญฺโญ ราชิโน ส. รญฺเญ ราชินิ เอา ราช กับ สฺมึ เป็น รญฺเญ ราชินิ

ในเอกสารนี้ได้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่เน้นไปที่การใช้คำว่า 'ราช' กับคำที่เกี่ยวข้อง เช่น 'ราชิโน' และ …

… ก็สัตว์ทั้งหลาย อื่นใดมีอยู่ สัตว์เหล่านั้น (ว่า) โดยปัญญา ย่อม (มีค่า) ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๖ แห่งพระ สารีบุตร" พระอัครสาวกที่ ๑ ได้ชื่อว่ามีปัญญา มากอย่างนี้ ยังถึงซึ่งอำนาจของความตาย กล่าว อะไรคนทั้งหลาย…

บทนี้กล่าวถึงความมีปัญญาและการเป็นพระปัจเจกพุทธะ โดยชี้ให้เห็นว่าพระอัครสาวกอย่างสารีบุตรแม้จะมีปัญญามาก แต่ก็ประสบกับความตายเช่นเดียวกับสัตว์อื่นๆ การทำลายความยึดมั่นในกิเลสต้องอาศัยญ…

… โหติ สีตสุส อุณหสฺส ชิฆจฉาย ปิปาสาย สมกสวาตาตปลิสปสมผสุสาน บุรุตฺตานํ ทุราคตาน วจนปลานํ อุปฺปนฺนาน สารีริกานํ เวทนาน ทุกขาน ติพพาน ขราน กฎกานํ อสาตาน อมนาปานํ ปาณหราน อธิวาสกชาติโก โหติ ๔. ที่เป็นได้ดัง…

บทความนี้พูดถึงการเป็นผู้ที่สามารถควบคุมความรู้สึกต่างๆ เช่น ความไม่ยินดีและความกลัวได้ รวมถึงการอดกลั้นต่อทุกขเวทนา สามารถพัฒนาจิตใจให้มีอานิสงส์ที่มากมาย โดยเน้นการบำเพ็ญกายคตาสติตามหลักการทางธรรมใน

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 105 [สมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตร] ในท่านเหล่านั้น เมื่อครั้งท่านสารีบุตรพักอยู่ที่วิหาร ชื่อ กโปตกันทรา (ซอกเขานกพิราบ) กับพระม…

ในบทนี้กล่าวถึงสมาธิวิปผาราอิทธิของท่านสารีบุตรและท่านสัญชีวะ โดยท่านสารีบุตรขณะนั่งอยู่กลางแจ้งนับว่าเป็นพระเถระที่มีอิทธิฤทธิ์เมื่อเผชิญหน้า…

…ะองค์สั่นอยู่ ดังนั้นพระนางจึงทูล (ถาม) พระองค์ว่า "ทรงลำบาก (พระวรกาย) อยู่หรือเพคะ " พระราชาตรัส (สารภาพ) ว่า "จ้ะ ฉันกำลังลำบาก" พระนางจึงทูลว่า "ถ้ากระนั้น ของพระองค์จงทรงลดธนูลงเถิด " (พอขาดพระดำรัส…

ในบทนี้พูดถึงรายละเอียดเกี่ยวกับสมาธิวิปฺผาราอิทธิของพระนางอุตตราอุบาสิกาและเหตุการณ์รอบพระนางสามาวดีที่ต้องเผชิญกับพระเจ้าอุเทน เมื่อพระนางถูกกล่าวหาว่าคิดปลงพระชนม์ พระราชาทรงยกธนูขึ้น แต่เมื่อได้สั

… - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 222 สำเร็จได้ในทิฏฐธรรมนี้แน่ อุปมาฉันใด อุปไมยนี้ก็ฉันนั้น สาริบุตร เรากล่าวว่า บุคคลไม่เลิกคำพูดอันนั้น ไม่ละความคิดอันนั้น ไม่สละ ทิ้งความเห็นอันนั้น เสียแล้ว ย…

ในพระธรรมที่ถูกกล่าวถึงนี้ กล่าวถึงอันตรายของมิจฉาทิฏฐิ ซึ่งถูกนิยามว่าเป็นแนวคิดที่มีโทษมากที่สุดในการดำเนินชีวิต พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ให้ข้อคิดเกี่ยวกับการไม่ละทิ้งความคิดเห็นที่เห็นผิด และผลที่ตามม

…ย ยสุ สา วฑูมนากฐายา (เวลา) เวลามีเจตนารึอยู่ ฎ วรรค เสฏฐิโน ชานี เสฏฐิชุชาน ตำแหน่งแห่งเศรฐ ฏ วรรค สารีปุตโต แกริ สารีปุตตกุโณ โภ พระสารีปุตระ ป วรรค มหนุต ผล มหนุผล ผลใหญ่ สมาสีชื่อ 6 อย่าง ๑. กัมมารา…

บทความนี้ศึกษาเกี่ยวกับคำไว้อาณ์นิยมและคติธรรม รวมถึงการอธิบายชื่อสมาสีที่สำคัญ 6 อย่างที่ใช้ในพุทธศาสนา เช่น กัมมารายะ, ทิฏฐิ และตัณญประะ โดยจะเน้นในเรื่องการใช้ชื่อและตำแหน่งในพุทธศาสนา รวมถึงวิธีกา

…นขวัญรับประทาน หมาย ก็หมายความถึงพูด้วย จะนั้น เอกเสสสมาสนี้ บทปลงแม้ คำพูดดีๆก็ต้องเป็นพวกวนะ เช่น สารีปุตโต จ โมคคลานิโน จ= สาริโปดก พระสาริโดด้วย พระโมคัลลานะด้วย ชื่อ พระสาริโดร และพระโมคัลลานะ ท. ข้…

…้างสมาคมในการพูด ซึ่งเป็นการปรับใช้เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ชัดเจนและเหมาะสม และการใช้เอกเสสสมาสในการสื่อสาร เช่น ตัวอย่างการพูดถึงอุบาสกและอุบาสิกา การอภิปรายเกี่ยวกับภาษาพุทธและการใช้คำอย่างสร้างสรรค์ รวมถึ…

…ุไลโพ กล้าเพียงดังสิระ วิสาสโนמפบ ชนิด อุปมานตรบทธ 334. สุไล สีไม=สุไลโพ สีทะกล วิสสนบพพ. กมม. 335. สารปู่โต เกโร=สาริปุตโตเกโร พระสารปุตโตผู้เระ วิสสน-นุบุตร กมม. 336. สาริปุตโต เกโร=สาริปุตโตเกโร พระเก…

เนื้อหาในบทนี้เสนอข้อมูลเกี่ยวกับคำสอนและหลักธรรมในพุทธศาสนา โดยมีการกล่าวถึงบุคคลสำคัญเช่น พระสาริปุตร ซึ่งเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในหมู่สาวกของพระพุทธเจ้า และเน้นถึงการค้นหาความสุขในเสียงและชีวิตที่…

…ลง นะ ปัจจัย แทนศัพท์ได้มาก มีราค ศัพท์ เป็นต้น เมื่อลงแล้วลบ นะ ที่สิเส พฤกษ์ คือ ที่จะ หรือ วิการ สารตาบันที่ที่จะพิทา ใช้แทนทั้งกิริยา และ คุณนาม เมื่อ สำเร็จแล้วเป็นคุณ เหมือนกับตราตากิริย นั่นเอง. …

…ร์ นอกจากนี้ยังนำเสนอการเปรียบเทียบการใช้กับศัพท์อื่นๆ เพื่อให้เห็นภาพรวมของการทำงานของภาษาในการสื่อสารอย่างชัดเจนและถูกต้อง โดยมุ่งเน้นไปที่ความสำคัญของแต่ละคำและการประยุกต์ใช้ในบริบทที่เหมาะสม ช่วยให้ผ…

…นว่างเป็นปฐมฐาน มโนฐานนั้นเป็นธรรมชาติเครื่องประกอบ ด้วยอุบาเหตุเท่านั้น ส่วนโมโนญาณาธุ เป็น ๒ คือ สารนะ (ทั่วไปแก่พระอัสสะ) และบุญนะ (ไม่ทั่วไป คือเฉพาะพระอัสสะ) ใน ๒ นั้น มโนวิญญาณาธุที่เป็นสารนะ ก็คื…

บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับกิริยาวจีญาณตามประเภทแห่งภูมิที่มี 3 แบบคือ กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร โดยในกามาวจรมีการจำแนกเป็นอเหตุคู่และสหเหตุคู่ ซึ่ง อเหตุนนั้นถูกแยกเป็นมโนฐานและโมโนญาณาธุ ประกอบด้วยลั