องค์ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 25 / 184

…ร ] [ โดยย่อ ] ข้อว่า โดยย่อและโดยพิสดารนั้น มีวินิจฉัยว่า ก็ธุดงค์เหล่านี้ โดยย่อมี 4 เท่านั้น คือ องค์เป็นประธาน ๓ องค์ที่ไม่ระคนกัน ๕ ในองค์เหล่านั้น องค์ ๓ นี้ คือ สปาทานจาริกังคะ အ เอกาสนิกังคะ อัพโภ…

บทความนี้กล่าวถึงธุดงค์ในวิสุทธิมรรคและการรักษาสศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติธรรม โดยเน้นองค์ประธานและหลักการที่เกี่ยวข้อง เช่น สปาทานจาริกังคะ และเอกาสนิกังคะ รวมถึงการปฏิบัติเพื่อสร้างความสงบ…

…สพไม่เสพ กรรมฐานก็ไม่เจริญเล่า ก็ควรเสพ เหมือนกัน เพื่อเป็นวาสนาต่อไป ธุดงค์เป็น ๒ ก็ได้ โดยจัดเป็น องค์ที่ควรเสพ และไม่ควรเสพ ดังนี้แล แม้ในอรรถกถาทั้งหลาย ก็กล่าว (ย่อ) ไว้ว่า "ธุดงค์ทั้งปวง นั่น เป็นอย…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับความสำคัญของธุดงค์ในวิสุทธิมรรค โดยเน้นย้ำความสัมพันธ์ระหว่างเจตนาและกรรมฐาน ภิกษุที่เสพธุดงค์จะต้องพิจารณาว่ากรรมฐานเจริญหรือเสื่อมตามการปฏิบัติ นอกจากนี้ยังมีการแบ่งประเภทธุ

…พยัญชนะที่สุดวรรค ซ้อนหน้าพยัญชนะในวรรคของตนดังนี้ :- ก เช่น สุงโก ง ซ้อน บ เช่น สงฺโข ง ซ้อน ง ค " องค์ ง " ม สงฺโฆ " " ญ ปญฺจ ณ " " จ " " " ญ ก สญฺฉนฺนํ วญฺฌา ญ ณ ณ ณ น น " " " " " " จ ช ณ ฎ ท ณ ต ท " "…

ในเนื้อหานี้ เราจะมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้งานพยัญชนะในบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่งการซ้อนพยัญชนะที่ 3 หน้า 3 หรือ 4 และการซ้อนในระดับวรรค ความหมายและความสำคัญจะถูกอธิบายผ่านอุทาหรณ์ต่างๆ ที่ช่วยให้เข้า

…กิดเป็นธรรมดา อาศัยเราเป็นกัลยาณมิตรแล้ว ย่อม พ้นจากความเกิดได้ ดังนี้เป็นต้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์เดียว จึงเป็นกัลยาณมิตรที่ถึงพร้อมด้วยอาการทั้งปวง เพราะเหตุนั้น เมื่อ พระองค์ยังเสด็จอยู่ กรรมฐานที…

…่อมีกรรมฐานในสำนักที่ถูกต้อง ตามแนวทางของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จะนำไปสู่การพ้นจากความเกิด ในสมัยที่พระองค์ยังมีชีวิตอยู่ และหลังจากพระองค์เสด็จปรินิพพานแล้ว ก็ยังมีพระมหาสาวกที่สามารถสืบทอดกรรมฐานได้อย่างถู…

…ใน ๒ ภูมินั้น ในอุปจารภูมิ จิตเป็นสมาธิด้วยการละนิวรณ์ เป็นปฏิลาภ ภูมิ จิตเป็นสมาธิด้วยความปรากฏแห่งองค์ (ฌาน ) ส่วนข้อที่ทำ ให้ต่างกันแห่งสมาธิ ๒ อย่าง (นั้น) ดังนี้ ในอุปจาร องค์ทั้งหลาย ยังไม่เกิดกำลัง…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงสมาธิ ๒ อย่างคือ อุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิ โดยอธิบายถึงธรรมชาติของนิมิตและการตั้งมั่นของจิตเมื่อประสบกับภาวนา การเข้าใจในความแตกต่างระหว่างสองระดับของสมาธิ และพัฒนาการของจิตในขณ

…หลายเกิดขึ้น ดุจฝาหีบชิ้นบน สัมผัส ที่ฝาหีบชิ้นล่าง ฉะนั้น นี้เป็นความพิเศษ กว่ากามาวรจิตนอกนี้แห่ง องค์ ๕ นั้น ในองค์ ๕ นั้น เอกัคคตาพระผู้มีพระภาคเจ้ามิได้ทรงชี้ไว้ ในปาฐะว่า สวิตกก สวิจาร์...นี้ก็จริงอ…

…ในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายลักษณะและความงามสามประการที่เกี่ยวข้องกับปฐมฌาน พร้อมอธิบายความแตกต่างระหว่างองค์ญาณในบริบทของจิตและการปฏิบัติทางพุทธศาสนา โดยมีการอ้างอิงถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า การวิเคราะห์ใ…

…นานั่นแล้ว ดุจวิตกวิจารอันละไปในขณะอัปปนาแห่งทุติย ฌานเช่นกัน เพราะเหตุนั้น ปีตินั้นจึงเรียกว่า เป็นองค์สำหรับละ ส่วนความที่ตติยฌานประกอบด้วยองค์ ๒ พึงทราบโดยเกิดขึ้นแห่ง องค์ ๒ นี้คือ สุข จิตเตกัคคตา เพร…

บทนี้สำรวจการทำความเข้าใจเกี่ยวกับตติยฌานในวิสุทธิมรรค โดยเน้นองค์ประกอบสำคัญที่ประกอบกัน เช่น สุขและเอกัคคตาแห่งจิต อีกทั้งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างองค์ต่างๆ…

…เสี้ยวที่ ๑๖ แห่ง ปัญญาของท่านสารีบุตร ๒. ญาณ ได้แก่สัมมาทิฏฐิ วิริยะ ได้แก่สัมมาวายามะ ท่านว่าเมื่อองค์ทั้งสองนี้สำเร็จแล้ว อริยมรรคย่อมเป็นอันสำเร็จพร้อมทั้ง 4 องค์

บทนี้กล่าวถึงความมีปัญญาและการเป็นพระปัจเจกพุทธะ โดยชี้ให้เห็นว่าพระอัครสาวกอย่างสารีบุตรแม้จะมีปัญญามาก แต่ก็ประสบกับความตายเช่นเดียวกับสัตว์อื่นๆ การทำลายความยึดมั่นในกิเลสต้องอาศัยญาณและวิริยะ ซึ่ง

…ขจิ้งจองซึ่งมาจะ (หา) กินซากศพ (ทำให้ดิน หลวม) จึงทรงทำบุรุษการ (คือใช้กำลังแรงของลูกผู้ชาย ช่วยพระ องค์เองขึ้นจากหลุม) รอดมาได้ (ลอบ) เสด็จเข้าไปถึงห้องพระ บรรทมของพระองค์ได้ด้วยอานุภาพของยักษ์ (ซึ่งสวาม…

บทความนี้พูดถึงขันติวาทีชาดก ที่เล่าเรื่องของดาบสโพธิสัตว์ที่ปฏิบัติอย่างมีจรรยาบรรณและไม่โกรธ แม้จะถูกทำร้ายอย่างรุนแรง โดยมีพระราชากระทำอัตลักษณ์ตามทางพระพุทธศาสนา ซึ่งสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนเรียนร

…ศ ที่ 4 โดยก้าวล่วงความปราศไปแห่งวิญญาณที่ เป็นไปอยู่ในอากาศ แต่บัณฑิตทั้งหลายไม่ต้องการความก้าวล่วงองค์ แห่งสมาบัติเหล่านั้น เพราะความก้าวล่วงองค์ในสมาบัติเหล่านั้นหามี ดังในรูปาวรสมาบัติทั้งหลายไม่ ด้วย…

…ดถึงอารูปสมาบัติ 4 ซึ่งประกอบด้วยการก้าวล่วงที่มีความแตกต่างกัน โดยอธิบายว่าบัณฑิตไม่ต้องการก้าวล่วงองค์แห่งสมาบัติเหล่านั้น เนื่องจากทุกข้อมีองค์ฌานอยู่ 2 องค์ จึงควรได้ทราบถึงความประณีตในแต่ละขั้นของอาร…

…(มาถึงที่ท่านนั่งอยู่) คิดว่าป่านนี้ ไม่มีใครตามรอยพวกตนมาละ ก็ใคร่จะหยุดพัด เมื่อจะปลงของลง สำคัญ (องค์พระเถระ) ว่า นี่หัวตอ จึงพากันวางของทั้งปวงลงไปบน (องค์) พระเถระนั่นเอง เมื่อพวกมันพัก (พอ) แล้วจะไป…

เรื่องราวของพระขาณุโกณฑัญญะซึ่งมีอิทธิฤทธิ์จากสมาธิวิปผารา เมื่อพวกโจร 500 คนมาที่ที่ท่านนั่งอยู่ แต่ท่านไม่มีความกลัว จนได้ทำให้โจรเหล่านั้นเลื่อมใสและบวชในพระธรรม และนางอุตตราซึ่งถูกความหึงหวงราดน้ำ

- ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 139 โดยกาลกำหนดเท่านี้ " ดังนี้แล้วทรงหายพระองค์ ตรัสพระคาถานี้ว่า (ภเววาห์ ภย์ ทิสฺวา ภวํ นาภิวที กิญจิ ภวญฺจ วิภเวสิน นนฺทิญฺจ น อุปาทิย์) เราเห็น…

…วามเกี่ยวกับความหมายของคำและการเล่นอักษรในคาถา ซึ่งมีการอธิบายถึงเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าได้ทรงหายพระองค์ผ่านทางปาฏิหาริย์ และไม่ให้พวกพรหมเห็นพระองค์ อันเป็นที่มาของการนับถือในเรื่อง 'คาถาหายตัว' โดยในที่…

…ให้หมดพิษ แล้ว ก็พาไปสู่สำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้า นาคราชบังคมพระผู้มี พระภาคเจ้ากล่าวว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ของถึง พระองค์เป็นที่พึ่ง" พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส (ประทานพร) ว่า "สุขี โหหิ นาครา…

เนื้อหาที่นำเสนอในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ กล่าวถึงการเสด็จมาของพระบรมศาสดาและการที่นาคราชสนทนากับพระเถระ โดยเฉพาะตอนหนึ่งที่พระพุทธเจ้าได้ประทานพรให้แก่นาคราชพร้อมกับกล่าวถึงสงครามระหว่างโมคคัลลานะ

…ี่เลี้ยง ย่อตอมรับ (แต่) พระกุมารที่ได้พระกำเนิดมาเฉพาะหน้าแล้ว ตามที่อยู่ในหน้าที่ของตน (เท่านั้น) องค์วิจิตนาย์นั้น ย่อมเป็นไปแต่โดยสัมพันธกับธรรม (คือสิ่ง) ที่ตนให้เป็นไปเองเท่านั้น ดูว่าคุณเองย่อมเป็น…

เนื้อหาพูดถึงวิถีชีวิมรรคที่สื่อสารถึงการดำรงอยู่ในปัจจุบัน โดยเน้นว่าทุกสิ่งเกิดขึ้นเฉพาะหน้าและมีการเชื่อมโยงกับธรรมทั้งหลาย ว่าด้วยการเลี้ยงรับและการมีอยู่ของตัวตนที่ไม่ได้ผูกพันกับสิ่งใด ผู้อ่านจะ

…รมทั้งหลาย จัดเป็นปฏิญาณรณา (แก่ปก ปิด) คำวิกา (มีความหยาบเป็นดิน) นั้น หมื่น่เก็บปฏิฐิชนวันนี้ ไม่ องค์ ความชราซึ่งมีในแผ่นดิน น้ำ ภูเขา และจันทร์ สุริย์ เป็น ต้น อันได้ชื่อว่า อริวิธรา (รซาไม่มีเปลือย) …

บทความนี้วิเคราะห์ธรรมชาติของรูปและอธิบายความแก่ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงและการเสื่อมสลายของรูปลักษณ์ สื่อถึงแนวคิดอันลึกซึ้งเกี่ยวกับความไม่ยั่งยืน การรู้แจ้งในธรรมชาติของสิ่

ประโยค = วิชาธรรมะแปล ภาค 3 ตอน 1 หน้าที่ 54 ด้วยอำนาจแห่งที่มาที่เป็นอาทิ องค์เมือความแปลกกันแห่งสัมปุฏ-ธรรมทั้งหลายไม่มี ก็ผงธราบว่า จิปรา วิญญาณเป็นธรรมชาติไม่มี (อุตสาหะ) กำลั…

บทความนี้พูดถึงวิชาธรรมะแปลภาค 3 ตอน 1 ที่อธิบายถึงธรรมชาติของวิญญาณและอุตสาหะวิญญาณ โดยมีการจำแนกประเภทของวิญญาณและอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างกุศลกับอุตสาหะ นอกจากนี้ยังต้องการให้เข้าใจถึงการทำงานขอ

ประโยค - วิจารณ์ธรรมเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๕๑ อินทรีย เพราะทรงมีความเป็นใหญ่ยิ่ง องค์นี้ คุฬผลคุณธรรม ก็ชื่อว่า อินทรีย เพราะไม่มีใคร ๆ เป็นใหญ่ในธรรมทั้งหลาย (แต่ธรรมเป็น ใหญ่ยิ่ง) เพร…

…มารถสื่อความเป็นจริงในพระพุทธศาสนาได้ อธิบายถึงความสำคัญของอินทรียที่มีส่วนต่อการเฟ้นหาความรู้ที่พระองค์ตรัสรู้ ประเทศและธรรมชาติของอินทรียที่สื่อถึงคุณค่าและอิทธิพลในโลกธรรม ในบรรดากรรมทั้งหมดนั้นเกี่ยวข…

…ธ์ทั้งหลายเอง เหมือนหญิงและไม้เทา เป็นต้นเกิดที่พื้นดิน เหมือนดอกผลและหน่อเกิดที่ดินทั้งหลาย ฉะนั้น องค์ ทุข์ในเบื้องต้นของอุปาทานขันธ์ทั้งหลาย ก็ถือชาติ ทุกใน่ในกลาง คือ วราฯ ทุกในที่สุด คือ มรรคะ ทุกข์ค…

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับทุกข์และอุปาทานขันธ์ว่ามีความเชื่อมโยงอย่างไรกับชีวิตประจำวันของผู้คน โดยใช้ตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การทำเกษตรกรรม การเป็นโจร และการประสบกับความเจ็บปวดทั้งทางกายและใจ การค้

…กตรัสรู้ แห่งพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยบอกว่า "ครั้งนั้นแลพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงสมาธิปฏิจจสมุปบาท ทั้งองค์โฉมและปฏิโลม ดลอดอุปจารยาแห่งกรรม" ดังนี้เป็นอาติ องค์ วิภธรรมเป็นส่วนหนึ่งแห่งปฏิจจสมุปบาทนั้น ชื่อ…

ในบทนี้เน้นถึงการวิเคราะห์คำว่า 'ปฏิจจสมุปบาท' ซึ่งเป็นที่ถกเถียงในทางความหมายและการอ้างอิงในพระสูตรว่าทำไมคำนี้ถึงไม่สอดคล้อง โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของเหตุผลทางเทววิทยาและการปรากฏการณ์ของกรรมในบริ

…ร ข้างเจ้าทั้งหลายจักพรรณนาความลักขังนั้น ข้างหน้า ความลักขังนั้นหมิในก็ย่อมเพียงแต่ความเกิดขึ้นไม่ องค์ บันฑิตทั้งหลายพรรณนาปฏิสนธบุตรนั้นไว้ให้ประเด็นด้วย นัย ๕ ประการ แม้น้อยทั้ง ๕ นี้ก็มีในก็ย่อมเพีย…

บทนี้วิเคราะห์ความหมายของปฏิสนธบุตรในแง่ของความลักขังและนัยตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ โดยอธิบายลักษณะต่างๆ ของปฏิสนธบุตรทั้ง ๔ ประการ รวมถึงการทำความเข้าใจในความหมายของสัททเทกและการใช้คำในบริบ