การประณีตของอารูปสมาบัติ : หน้า 262/266

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 261 จริงอยู่ อารูปสมาบัติเหล่านี้ พึงทราบว่าแม้เป็น ๔ โดยการล่วง อารมณ์ทุกประการ คือ ในสมาบัติ 4 นั้น สมาบัติที่ ๑ เป็นโดยการ ก้าวล่วงรูปนิมิต ที่ ๒ โดยก้าวล่วงอากาศ ที่ ๓ โดยก้าวล่วงวิญญาณ ที่เป็นไปอยู่ในอากาศ ที่ 4 โดยก้าวล่วงความปราศไปแห่งวิญญาณที่ เป็นไปอยู่ในอากาศ แต่บัณฑิตทั้งหลายไม่ต้องการความก้าวล่วงองค์ แห่งสมาบัติเหล่านั้น เพราะความก้าวล่วงองค์ในสมาบัติเหล่านั้นหามี ดังในรูปาวรสมาบัติทั้งหลายไม่ ด้วยในสมาบัติเหล่านั้นทุกข้อมีองค์ ฌานอยู่ ๒ องค์เท่านั้น คือ อุเบกขา จิตเตกัคคตา [อารูปประณีตกว่ากันเพราะองค์ประณีตเข้าโดยลำดับ] แม้เมื่อเป็นเช่นนั้น ในอารูปสมาบัตินี้ สมาบัติข้อหลัง ๆ ก็ย่อม ประณีตดีกว่า (ข้อหน้า ๆ) บัณฑิตพึงทราบ าๆ) (เรื่อง) พื้นปราสาทและผ้า เป็นอุปมาในความ ที่ประณีตดีกว่ากันนั้น เหมือนอย่างว่า ในพื้นชั้นล่างแห่งปราสาท 4 ชั้น เบญจกามคุณ อันประณีตโดยอำนาจเครื่องบำเรอมีการฟ้อนรำ ขับร้อง และบรรเลง ดนตรี เครื่องหอม และพวงดอกไม้หอม โภชนะ ที่นอนและเครื่อง นุ่งห่ม (ราวกะเป็นของ) ทิพย์เป็นต้น ต่างว่าเป็นสิ่งจัดไว้ครบ (แต่) ในชั้นที่ ๒ เบญจกามคุณ (จัดไว้) ประณีตกว่าชั้นล่างนั้น ในชั้น ที่ ๓ ประณีตกว่านั้น (ไปอีก) ในชั้นที่ 4 ประณีตกว่าเพื่อนหมด ในความอุปมานั้น พื้นทั้ง 4 นั้น ก็เป็นพื้นปราสาท (ด้วยกัน) นั่นเอง ๓