หน้าหนังสือทั้งหมด

โพชฌงค์และองค์มรรคในอภิธัมมัตถ
314
โพชฌงค์และองค์มรรคในอภิธัมมัตถ
…๑ วิริยสัมโพชฌงค์ ๑ ปีติสัมโพชฌงค์ ๑ ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ ๑ สมาธิสัมโพชฌงค์ ๑ อุเปกขาสัมโพชฌงค์ ๑ ฯ 0 องค์มรรค ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ๑ สัมมาสังกัปปะ ๑ สัมมา 0 วาจา ๑ สัมมากัมมันตะ ๑ สัมมาอาชีวะ ๑ สัมมาวายามะ ๑ ส…
ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงโพชฌงค์ ๗ ซึ่งรวมถึง สติสัมโพชฌงค์ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ และอื่น ๆ รวมไปถึงองค์มรรค ๘ ที่ประกอบด้วยสัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา และอื่น ๆ โดยเน้นที่ สัมมาสติ ซึ่งเรียกว่า สต…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 325
325
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 325
… ที่เป็นกุศลอกุศลและอัพยากฤต ฯ ભૈ ชื่อว่ามรรค เพราะทำให้บุคคลมุ่งหน้าตรงไปถึงสุคติ ทุคติ และ นิพพาน องค์ที่เป็นทางแห่งมรรคเหล่านั้น หรือองค์แห่งอัฏฐังคิกมรรค ชื่อว่ามัคคังคะ ฯ ธรรมชาติที่ชื่อว่าสัมมาทิฏฐิ…
…ึงกลไกของจิตประเภทต่างๆ รวมถึงโทมนัสและวิถีแห่งมรรคที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติไปยังสุคติและนิพพาน โดยอธิบายองค์แห่งมรรคอย่างละเอียด เช่น สัมมาทิฏฐิ, สัมมาสังกัปปะ, สัมมาวายามะ, และสัมมาสมาธิ ซึ่งมีความสำคัญต่อกา…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
330
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ะอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 330 แม้มีอยู่ในปัญจวิญญาณเหล่านั้น พระผู้มีพระภาคไม่ทรงยกขึ้นเป็น องค์ฌาน เพราะไม่มีอาการคือการเข้าไปเพ่ง เพราะปัญจวิญญาณเป็น เพียงตกไปในอารมณ์ โดยเว้นจากวิตก ฯ แท้จริง พ…
ในบทนี้มีการอธิบายถึงการตรัสของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับองฌานและปัญจวิญญาณ โดยมีการกล่าวถึงสมาธิและอาการต่างๆ ของจิต นอกจากนี้ยังนำเสนอความแตกต่างระหว่างอเหตุกจิตและจิตปกติ เกี่ยวกับการเกิดของอธิบดีในจิ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 331
331
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 331
…นว่า ฉันทา ธิบดีเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่สัมปยุตด้วยฉันทะ ฯ ธรรมที่เป็นเหตุโดยวัตถุ คือโดยอำนาจธรรมมี ๖, องค์ฌาน มี ๕ เพราะโสมนัสโทมนัสและอุเบกขา รวมเข้าไว้ในฐานเดียวกัน ด้วยอำนาจแห่งเวทนา ฯ องค์มรรคมี ๕ เพราะ…
…งหลาย การยกอธิปติปัจจัยและความสำคัญของเหตุปัจจัยต่างๆที่สัมพันธ์ในพระพุทธศาสนา มีการจัดแบ่งประเภทขององค์ฌาน, องค์มรรค, และอินทรียธรรม พร้อมทั้งกล่าวถึงพลธรรมหลายอย่าง รวมถึงกุศลและมิสสกสังคหะ เป็นต้น เนื้…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี - หน้าที่ 334
334
อภิธัมมัตถสังคหบาลี - หน้าที่ 334
…พราะไม่มีกิเลสกำเริบ ด้วยธรรมสามัคคี มีสติเป็นต้นอันใด ธรรม สามัคคีอันนั้น ชื่อว่าโพธิ ฯ (ธรรม) เป็นองค์ คือเป็นเหตุของ บุคคลผู้ตรัสรู้นั้น หรือของธรรมสามัคคีเป็นเหตุตรัสรู้นั้น เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าโพชฌ…
ในหน้าที่ 334 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี กล่าวถึงการตื่นจากกิเลส และการได้รับผลจากการมีธรรมสามัคคี โดยอาจารย์ได้อธิบายถึงโพชฌงค์ที่มีความสำคัญ โดยเฉพาะสติสัมโพชฌงค์ สภาพที่เรียกว่า ธรรมวิจัน หมายถึง การไต
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
350
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…เป็นปัจจัยแก่กันและกัน ด้วยสามารถแห่งสัมปยุตตปัจจัย ๑ ฯ นามย่อมเป็นปัจจัยแก่นามรูป ๕ อย่าง คือ เหตุ องค์ฌาน และองค์ มรรคเป็นปัจจัยแก่นามรูปที่เกิดร่วมกัน ด้วยอำนาจแห่งเหตุปัจจัยเป็นต้น, เจตนาที่เกิดร่วมกั…
ข้อความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างนามและรูป รวมถึงปัจจัยต่างๆที่มีอิทธิพลต่อการเกิดของนามและรูปในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา เนื้อหานี้อภิปรายถึงความสำคัญของเจตนาและวิบากขันธ์ โดยช
'analyse บทความอภิธัมมัตถสังคหบาลี
364
'analyse บทความอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ะมรณะ ชื่อว่าอนาคตทธา เพราะจะเกิดในอนาคต จากเหตุปัจจุบัน ฯ คำว่า มชฺเญ อฏฺฐ ปจฺจุปันโน อทธา ความว่า องค์ ๘ มีวิญญาณเป็นต้นในท่ามกลาง ชื่อว่าเป็นปัจจุบันนัทธา เพราะ องค์เหล่านั้นเป็นผลซึ่งเกิดในภพนี้จากอดี…
…จจุบัน และอนาคตในแง่มุมต่างๆ จากอวิชชาและสังขารถึงการเกิดผลในชีวิต ฯลฯ นำเสนอแนวทางการศึกษาในธรรมและองค์ประกอบต่างๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างละเอียด โดยมีความเข้าใจลึกซึ้งในสิ่งที่ไม่สามารถมองเห็นได้ในแต่ละช่วงเ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
441
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ะยังสาธุชนให้ยินดีด้วยการแสดง อรรถสาระที่ไพเราะ ๆ ข้าพเจ้าใดอาศัย ความเอ็นดูของพระเถระ ชื่อสารีบุตร องค์นั้น ผู้เป็นบ่อเกิดแห่งคุณที่เป็น สาระมั่นคงหนักแน่น ได้ความเฉียบ แหลม มีคัมภีร์มากหลาย เป็นวิสัย ขอ…
ข้อความนี้นำเสนอในเชิงลึกเกี่ยวกับญาณปรีชาของพระสารีบุตรและบทบาทในการสอนศาสนาอย่างเข้มข้น โดยมีการอธิบายถึงความสำคัญของการพรั่งพร้อมในทางธรรมและความผูกพันกับพระศาสนา ข้อความนี้แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจ
พระรัตนตรัย: หลักชัยแห่งชีวิต
1
พระรัตนตรัย: หลักชัยแห่งชีวิต
…บัน พระพุทธศาสนาได้หยั่งราก ฝังลึกอยู่ในจิตใจของประชาชนชาวไทยทุกหมู่เหล่า ภายใต้พระบรมราชูปภัมภ์ ขององค์พระมหา กษัตริยาธิราชเจ้า ผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐทุกพระองค์ทุกสมัยรัชกาล ฯ พระพุทธศาสนาได้แนบสนิทใจขอ…
พระรัตนตรัยเป็นหลักชัยในชีวิตของพุทธศาสนิกชนไทย โดยที่พระพุทธ, พระธรรม, และพระสงฆ์เป็นที่พึ่งทางจิตใจ พุทธศาสนาได้สร้างรากฐานในจิตใจของประชาชนผ่านเวลาหลายยุคสมัย โดยมีการเผยแผ่หลักธรรมคำสอนต่างๆ ส่งผล
พระธรรมเทศนา พระมงคลวิเสสกถานี
2
พระธรรมเทศนา พระมงคลวิเสสกถานี
…ประเพณี และพระ ราชกรณียกิจที่ทรงปฏิบัติเพื่อความผาสุกของพสกนิกรทุก ประการล้วนแต่อำนวยผลเป็นการสร้าง องค์ความรู้ให้เกิดแก่ผู้สนใจใคร่รู้ได้อย่างดียิ่ง จึงได้ขออนุญาตพระมหาเถระผู้เป็นเจ้าอาวาสในพระ อารามนั้…
…มพุทธเจ้า โดยมีการพิจารณาในหลายด้าน เช่น อรรถสาระ ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และประเพณี อันจะช่วยสร้างองค์ความรู้และการเรียนรู้ให้กับพระภิกษุและสามเณร รวมถึงผู้สนใจทั่วไป ด้วยการเผยแพร่โดยการอนุญาตจากพระมหา…
ความสำคัญของพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
35
ความสำคัญของพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…อนี้ แม้เป็นแต่บุตรสงเคราะห์นับเข้า ในสถานว่า กลยาเณ นิเวเสนฺติ คือให้ตั้งอยู่ในความดี ความามส่วนพระองค์ ถึงดังนั้นก็ชื่อว่า ทรงแสดงความนิยมในพระพุทธศาสนา ให้ปรากฏในเมื่อมีโอกาสจะทำได้ เป็นเครื่องมั่นใจขอ…
พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ทรงแสดงความสำคัญแก่พระพุทธศาสนา และได้โปรดให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าอัษฎารค์ เดชาวุธ ทรงบรรพชาเป็นสามเณร เพื่อสะท้อนความนิยมในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ ทรงพระก
การป้องกันและรักษาความดีตามพระบรมพุทโธวาท
70
การป้องกันและรักษาความดีตามพระบรมพุทโธวาท
…ของถิ่นเกียจคร้าน เลินเล่อ ไม่ค่อยระวังและระงับความเสียหาย อันตรายก็ได้ช่องเกิดขึ้นเจ้าของตั้งอยู่ในองค์สงบัติ ๔ ประการ คือมีเพียรเพื่อจะจัดจะทำกิจที่ยังไม่ได้จัดไม่ได้ทำ และเพื่อจะรักษาธุระที่ได้จัดได้ทำ…
…ได้เผยเเพร่แนวทางการป้องกันและรักษาความดี โดยเปรียบเปรยถึงการทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วม โดยอธิบายถึง 4 องค์สมบัติที่จำเป็นในการรักษาใจและอารมณ์ของตนเองไม่ให้ตกต่ำ ด้วยการมีความเพียร ใส่ใจ รักษาความดี และระมั…
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
77
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ประกอบด้วยองค์สมบัติ ๗๗ ราชนิยม แลสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชเจ้านั้น อันท่านที่เป็นมุขมนตรี และเจ้ากระทรวงเข้า ช่วยเป็…
บทความนี้กล่าวถึงสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส และคุณสมบัติของพระบรมโอรสาธิราชตามหลักการ 5 ประการ ได้แก่ อัตถัญญู, ธัมมัญญู, มัตตัญญู, กาลัญญู และ ปริสัญญู ซึ่งช่วยให้สามารถบริหารราชการได้อ
การปกครองพระราชอาณาจักรในบริบทของพระมหากษัตริย์
108
การปกครองพระราชอาณาจักรในบริบทของพระมหากษัตริย์
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณสมเด็จพระสังฆราช(กิตฺติโสภณมหาเถระ) ๑๑๑ ។ อันองค์ รัฏฐาภิปาลโนบาย นั้น คืออุบายการปกครองพระราชอาณาจักร พระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุขของปวงชน เป็นธงช…
บทความนี้นำเสนออุบายการปกครองของพระมหากษัตริย์ผ่านเนื้อเรื่องในหังสชาดก โดยมีการถามตอบระหว่างพระยาหงส์โพธิสัตว์และพระเจ้ากรุงพาราณสีเกี่ยวกับการปกครองรัฐและความสุขของประชาชน พระราชกุมารและการสร้างฐานะ
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช
142
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช
…ฏฐาภิบาลโนบาย และพระราชกุศลบุญนิธิให้อุฬาราดิเรกไพศาล เพิ่มพระบรมสมโพธิสมภารสัปปุริสปฏิบัติ ทรงเป็น องค์บรมนาถบพิตรแห่งประชานิกรทุกหมู่เหล่าเทพทั้งมนุษย์อารักษ์ทุกสถานทรงเบิกบานด้วยพระ ราชกัลยาณเกียรติคุณ…
บทความนี้กล่าวถึงสมเด็จพระญาณสังวรและพระราชทานคำแนะนำเกี่ยวกับการทำความดีเพื่อประโยชน์และสุขของคนและเทพ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการทำความดี โดยอิงตามหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา การกระทำที่ถูกต้องย่อม
พระราชกรณียกิจและพระราชจริยา
180
พระราชกรณียกิจและพระราชจริยา
…ับเจ้านาย และ รัฐบาลข้าราชการทุกท่าน ต่างได้รับทรงชัยและช่วยรับปฏิบัติสนองพระราชกรณียกิจต่าง ๆ แห่ง องค์พระมหากษัตริย์และปฏิบัติตามโครงการพระราชดำรินั้น ๆ ให้สำเร็จสมบูรณ์เพื่อประโยชน์สุข แห่งประชาชนทั้งป…
บทความนี้พูดถึงพระราชกรณียกิจในฝ่ายอาณาจักรที่มีความสำคัญต่อประชาชน โดยเฉพาะการทำงานในการปกครองและการดำเนินโครงการพระราชดำริต่าง ๆ ที่นำไปสู่ความสุขของประชาชน พัฒนาประเทศชาติให้มีความสุข ตลอดจนการเฉลิ
อุเบกขาในปัญญา
189
อุเบกขาในปัญญา
…มจนพระเจ้าอังคติราชถอน ความเห็นผิด เรื่องนี้แสดงว่า พระพรหมนารทะได้นำเพ็ญสมาธิจนได้ญาณสมาบัติมาแล้ว องค์ สำคัญของญาณชั้นสูงคือ อุเบกขาอันบริสุทธิ์ จึงถือชาดกนี้ว่าแสดงอุเบกขาบารมี สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพ…
อุเบกขาในปัญญาเป็นการพิจารณาและค้นคว้าที่มีความมัธยัสถ์กลางๆ เมื่อค้นพบสิ่งต่างๆ จึงไม่ต้องยึดมั่นอีกต่อไป ในบริบทของวิปัสสนา ผู้ที่ดำเนินการวิปัสสนารู้ได้ถึงไตรลักษณ์ จึงสามารถวางใจได้อย่างอุเบกขา นอ
การก่อสร้างแหล่งเก็บน้ำอเนกประสงค์ตามพระราชดำริ
200
การก่อสร้างแหล่งเก็บน้ำอเนกประสงค์ตามพระราชดำริ
…ัยพัฒนาจะพิจารณา ให้การสนับสนุนให้เกิดโครงการได้มูลนิธิ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงดำรงตำแหน่ง องค์นายกกิตติมศักดิ์และสมเด็จพระเทพรัตนราชุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงดำรงตำแหน่ง องค์ประธานกรรมการ สำนักง…
หม่อมถวายมีวัตถุประสงค์ในการก่อสร้างแหล่งเก็บน้ำอเนกประสงค์ขนาดใหญ่เพื่อรองรับน้ำจากทางเหนือในฤดูฝน และส่งน้ำเพื่อบรรเทาน้ำเสียในคูคลองต่าง ๆ การจัดตั้งมูลนิธิชัยพัฒนามุ่งสนับสนุนกิจกรรมตรวจสอบความก้า
สมเด็จพระญาณสังวรและการเฉลิมพระชนมพรรษา
221
สมเด็จพระญาณสังวรและการเฉลิมพระชนมพรรษา
…ระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๒๒๕ สมเด็จพระสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงอบรมพระองค์ให้สมบูรณ์ด้วย ธรรมเป็นมงคลวิเสสส่วนอัตตสมบัติ ทรงดำรงราไชศวรรย์ปกครองอภิบาลประเทศชาติ ประชาชนโดยธรร…
…หมด มีการแสดงความจงรักภักดีจากประชาชนทั่วประเทศ และการถวายสิ่งของเป็นสัญลักษณ์แห่งความรักภักดีต่อพระองค์ พระพุทธรูปและพิธีกรรมนี้ถือเป็นสัญลักษณ์ของความศรัทธาในศาสนาและความสามัคคีของปวงชนชาวไทยในวันสำคัญน…
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
269
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
…วกอื่นหาใช่ทางไม่ ต้องทำตนให้บริบูรณ์ด้วยคุณธรรมนั้น ๆ ซึ่งเป้นเครื่องป้องกัน บำรุงรักกา เป็นต้นว่า องค์สมบัติ ๔ ประการ ในหนหลัง อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ โก หิ นาโถ ปโร สิยา ตนของตนแล ย่อมเป็นที่พึ่งของตน ผู้…
ข้อความดังกล่าวเน้นถึงความสำคัญของการรักษาความดีและความเพียรในตนเองตามพระพุทธบัญญัติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่แสดงให้เห็นว่าความดีและธรรมเป็นที่พึ่งที่แท้จริงของเรา และควรพึ่งพาตน