อรรถกถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ

…ทธโฆสาจารย์ ท่านเกิด ใกล้กับพุทธคยา ประเทศอินเดีย (ในราว พ.ศ. ๙๐๐) ภายหลังได้เดินทางไปลังกา เพื่อแปลอรรถกถาจากภาษาสิงหลเป็น ภาษามคธ (บาลี) ให้เราได้ศึกษาภาษาบาลี กันได้ง่ายขึ้น และคำว่า “ธรรมกาย” ก็ได้ ปราก…

…ทธโฆสาจารย์ ท่านเกิด ใกล้กับพุทธคยา ประเทศอินเดีย (ในราว พ.ศ. ๙๐๐) ภายหลังได้เดินทางไปลังกา เพื่อแปลอรรถกถาจากภาษาสิงหลเป็น ภาษามคธ (บาลี) ให้เราได้ศึกษาภาษาบาลี กันได้ง่ายขึ้น และคำว่า “ธรรมกาย” ก็ได้ ปราก…

…ริญเมตตานั้นสามารถทำได้ 2 ช่วงคือ เจริญเมตตาในช่วงท้ายก่อนเลิกนั่งสมาธิ ทุกครั้ง โดย - ปรมัตถโชติกา อรรถกถาขุททกนิกาย สุตตนิบาต อรรถกถามหาวรรค, มก. เล่ม 47 หน้า 593. ธัมมปทัฏฐกถา อรรถกถาขุททกนิกาย คาถาธรรมบ…

บทความนี้สำรวจความหมายของบารมีในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะสัจจะซึ่งหมายถึงความมีจริงในการพูดและการกระทำ รวมไปถึงอธิษฐานที่คือความตั้งมั่นในความดี และเมตตาที่เป็นความรักที่มีต่อผู้อื่น โดยการปฏิบัติตามหลักพ

๙. มาฆกุฎราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย พระสูตรและ อรรถกถา. ที่ ปว. เล่มที่ ๑๖. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย, ๒๕๒๖. ๙. มาฆกุฎ…

เอกสารนี้เป็นการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับพระไตรปิฎกภาษาไทย รวมพระสูตรและอรรถกถาที่พิมพ์จากโรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัยในปี ๒๕๒๖ โดยครอบคลุมหลายเล่ม เช่น เล่มที่ ๑๖ ถึง เล่มที่ ๗๔ ซ…

… ปัญญาสําเร็จด้วยการฟัง ปัญญาสำเร็จด้วยการคิด 3) ภาวนามยปัญญา ปัญญาสำเร็จด้วยการอบรม - ปรมัตถโชติกา อรรถกถาขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ, มก.เล่ม 39 หน้า 311-312. * สัทธัมมปกาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค, ม…

บทความนี้กล่าวถึงปัญญาและบารมีในพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่การอภัยทานซึ่งจัดเป็นเมตตาบารมี และอธิบายความสำคัญของศีล 5, 8, 10 และปาฏิโมกขสังวรศีล รวมถึงเนกขัมมบารมีที่เกี่ยวข้องกับการบวชให้เป็นไปตามระบบศาส

…ยากรณ์ไว้ว่า ในอีก 1 แสนกัปจากนี้ไปจะได้สำเร็จเป็น พระปัจเจกพุทธเจ้าพระนามว่าสุมนิสสระ ส่วนพระเทวทัตอรรถกถาบันทึกไว้ว่าเหลือเวลาสร้างบารมีอีกเพียง 1 แสนกัปเช่นกัน ก็จะได้สำเร็จเป็นพระปัจเจกพุทธเจ้าพระนามว่า…

…้างบารมีมีความสัมพันธ์ต่อภูมิที่ปรารถนาในนาคตในอีก 1 แสนกัป การบรรยายนั้นถูกบันทึกไว้ในพระไตรปิฎกและอรรถกถา เพื่อหวังให้ทุกคนที่ศึกษาได้รับเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการสร้างบารมีให้ครบถ้วน

…ิเลสและ ความฟุ้งซ่าน สามารถทำให้ผู้ปฏิบัติเข้าสู่เป้าหมายสูงสุดคือพระนิพพานได้ ดังความใน ปปัญจสูทนี อรรถกถามัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ กล่าวไว้ดังนี้ สัมมาสมาธิ (เมื่อเกิดขึ้น) ย่อมละมิจฉาสมาธิ กิเลส ที่เป็นข้า…

บทความนี้สำรวจลักษณะของสัมมาสมาธิว่าเป็นการที่จิตไม่ฟุ้งซ่านและมีความตั้งมั่น ซึ่งสามารถขจัดมิจฉาสมาธิและกิเลสต่างๆ ได้ การปฏิบัติสัมมาสมาธิทำให้ผู้ปฏิบัติเข้าถึงสภาวะที่ไม่มีทั้งสุขและทุกข์ และนำไปสู

…ยความสัมพันธ์ ลำดับ ๒ - หน้า 206 บาลี เอว่าสุตตมะ-อนุญามญฺฌาวุจฺจา นมฺมันฺ.มหาวิกฺขด ๑/๔๔๐. อรรถกถา ยทิฏฐิ วุทฺติภารณนีทสมนฺดา นิ ปโม โต, เตน ย อิก อนุญามญฺฌาวุจฺจา น สุตตมา ปริสาเอ วุตฺถิการณา …

เอกสารนี้นำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างบาลีและอรรถกถาในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยมีการนำเสนอข้อความบาลีและการอธิบายความหมายผ่านอรรถกถา ซึ่งยกตัวอย่างจากข้…

…่ม ๒ - หน้าที่ 222 ยคร เป็นปฐมาวิจิตติ บาลี ปญฺญติคโย ภูญฺญา อานโป...ยคร...หินาม.... [อุ. ที่. ๓]. อรรถกถา ยคร หินามาติ โยนาม...[สมฺม ATM. ๓/๒๒๖]. บาลี อจจริย วิญฺญา...ยคร หินาม... เทวดาศสโป อุปาฏามุ ปญฺญ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาและอธิบายคำว่า 'ยคร' ในบริบทของบาลี ผ่านข้อความและอรรถกถาที่จัดแบ่งเป็นหลายกรณี ทั้งในเชิงการใช้และความหมายในทางปรัชญา นำเสนอให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างคำ…

… อีกทั้งคำว่า “ดูสัตบุรี” ยังปรากฏอย่างชัดเจนในคัมภีร์พระพุทธศาสนาอยู่หลายแห่ง เช่น ในพระไตรปิฎกและอรรถกถา ฉบับมหากูฎฯ เล่ม ๑๔ หน้า ๒๑–๒๓ ที่มีนิยายมหาวรรค อรรถกถามหาโควิณสูตร ดังนี้ “...แม่บุตรภาพถัดจากอั…

… ไม่ควรเชื่อถือความคิดเห็นที่ไม่เคยมีการศึกษาอย่างจริงจัง เช่นเดียวกับที่มีการอ้างถึงในนิยายมหาวรรค อรรถกถามหาโควิณสูตร.

… จึงขอนำพระ สูตรและอรรกถาแปล ของมหามกุฎ ราชวิทยาลัยทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่มที่ ๑ ภาคที่ ๑ หน้า ๑๒๗ อรรถกถา พรหมชาลสูตร มาลงไว้ ณ ที่นี้ อรรถกถา พรหมชาลสูตร แก้อรรถบท เอวมเม สุต เอก สมย์ ภควา ก็ด้วยลำดับแห่…

… จึงขอนำพระ สูตรและอรรกถาแปล ของมหามกุฎ ราชวิทยาลัยทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่มที่ ๑ ภาคที่ ๑ หน้า ๑๒๗ อรรถกถา พรหมชาลสูตร มาลงไว้ ณ ที่นี้ อรรถกถา พรหมชาลสูตร แก้อรรถบท เอวมเม สุต เอก สมย์ ภควา ก็ด้วยลำดับแห่…

…ล่มที่ ๒๕ (ฉบับมหาจุฬาฯ) ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ - พุทธวังสะ-จริยาปิฎก ๒. สุเมธกถา ว่าด้วยสุเมธดาบส, อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑. พุทธวรรค ๑. พุทธาปทาน, อรรถกถา เอกกนิบาตชาดก อปัณณกวรรค นิทานกถ…

…ล่มที่ ๒๕ (ฉบับมหาจุฬาฯ) ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ - พุทธวังสะ-จริยาปิฎก ๒. สุเมธกถา ว่าด้วยสุเมธดาบส, อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑. พุทธวรรค ๑. พุทธาปทาน, อรรถกถา เอกกนิบาตชาดก อปัณณกวรรค นิทานกถ…

…ับเต็มมือ ย่อมร้อนกว่า การรู้ว่าร้อนแล้วจับ เพราะถ้ารู้ว่าร้อน เราก็ จะจับมันอย่างระมัดระวัง! C จาก อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑ พุทธวรรค และ อรรถกถา ขุททกนิกาย อุทาน เมมิยวรรคที่ ๔ สุนทรีสูตร …

…ับเต็มมือ ย่อมร้อนกว่า การรู้ว่าร้อนแล้วจับ เพราะถ้ารู้ว่าร้อน เราก็ จะจับมันอย่างระมัดระวัง! C จาก อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑ พุทธวรรค และ อรรถกถา ขุททกนิกาย อุทาน เมมิยวรรคที่ ๔ สุนทรีสูตร …

…เรื่อง ๆ ไป (10) พระพุทธองค์ เป็นสรรพนามบุรุษที่ 3 คือเป็นคำแทนชื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า (11) พรหมกาย อรรถกถากล่าวไว้ว่า “ชื่อว่าพรหมกายเพราะมีธรรมเป็นกายนั่นเอง แท้จริง พระ ธรรมท่านเรียกว่าพรหม เพราะเป็นของป…

บทความนี้อธิบายคำต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เช่น พระศาสดา, พระพิชิตมาร, พระอรหันตอนันตชินะ, และความหมายของคำว่า 'นิพพาน' ซึ่งแสดงถึงการชนะกิเลสในการเข้าถึงความเป็นอรหันต์ เรื่องราวนี้มี

…จ้าไม่ได้เป็นศาสดาของมนุษย์เท่านั้น แต่ยังเป็นศาสดาของเทวดาด้วย ดังที่ปรากฏในพุทธกิจ - ปรมัตถโชติกา อรรถกถาขุททกนิกาย สุตตนิบาต มก. เล่ม 47 หน้า 531. “มธุรัตถวิลาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย พุทธวงศ์ มก. เล่ม 73 …

เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตอัธยาศัยที่แตกต่างกันของสัตว์โลก ซึ่งถูกสั่งสมจากภพต่าง ๆ และต้องการการสอนธรรมที่ตรงตามจริตของทุกคน สิ่งที่เรียกว่าโอกาสโลก หมายถึงสถานที่อยู่ของสัตว์โลก รวมถึงจักรวาล พระสัมมาสั

…จ้า คือ อริยบุคคล 4 คู่คือ 8 บุคคล อันหมายถึง พระอริยสงฆ์ ไม่ได้หมายถึง พระสงฆ์ปุถุชนทั่ว ๆ ไป ดังในอรรถกถาที่ว่า “คำว่า บุคคล 8 คือผู้ตั้งอยู่ใน มรรค 4 ชื่อว่า พระอริยสงฆ์” พระอริยสงฆ์ที่ชาวพุทธรู้จักกันใน…

บทความนี้กล่าวถึงความหมายของพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะคำว่า "พระอริยสงฆ์" ซึ่งหมายถึงบุคคลผู้มีบรรลุธรรมในระดับสูง ได้แก่ พระสารีบุตร พระมหาโมคคัลลาน เป็นต้น นอกจากนี้ยังกล่าวถึงพระสมมติสงฆ์ซึ่งเป

อรรถกถา ทุกทักษา คาถาธรรมมบท วิวรรณ์ที่ ๒๔ หน้า ๑๑ ใน ๑๒ http://www.84000.org/tipitaka/attha/attha_nbh2b…

บทความนี้พูดถึงอรรถกถา ทุกทักษา และคาถาธรรมมบท ที่เน้นการเห็นธรรมและการปฏิบัติสมาธิ ในการสำรวจความหมายต่าง ๆ ของพระไตรปิฎ…

…ปฏิสังขรณ์บำรุงวัด ทำให้มีพร้อมในทุกสิ่ง แม้จะต้องไปอยู่ในป่าที่ลำบากกันดารก็ตาม เรียบเรียงจาก: ๑. อรรถกถา ขุทฺทกนิยคฺยา เอกคาถา ติกนิบาต พากุลเถรคาถา อรรถกถาพากุลเถรคาถา ๒. อรรถกถา มัฑิมนิยคฺยา อุปริปันนา…

การทำบุญปฏิสังขรณ์บำรุงวัดมีผลดีต่อผู้ทำ ทำให้มีพร้อมในทุกสิ่ง แม้ในขณะที่ต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ลำบาก จากประวัติพระพุกเถรที่มีอาพาธน้อย และพลังจากผลบุญ สามารถผ่านพ้นอุปสรรคต่างๆ ได้ รวมถึงการอธิญญาด

…ลักหินที่สลักปรากฎ พระมหาทาพงศ์ดี จานุโย บทคัดย่อ บทความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ของชาดกในพระไตรปิฎก อรรถกถา และภาพสลักหินที่สลักปรากฏ มีผลแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ภาพสลักหินเล่าเรื่องชาดกส่วนใหญ่ได้อ้าศัย …

บทความนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างชาดกในพระไตรปิฎก อรรถกถา และภาพสลักหิน โดยวิเคราะห์ว่า ภาพสลักหินสนับสนุนเรื่องชาดกที่อยู่ในคาถาชาดกและอรรถกถา ดังนั้น การศ…

…ฉบับรวมเล่มที่ 9) 2562 อักษรย่อคำศัพท์ และฉบับที่ใช้อ้างอิง ชูซา. ขุททกนิภาย ชาดก (แปลไทย) ชุ.ชอ. อรรถกถาขุททกนิภาย ชาดก (แปลไทย) ชุ.อ. อรรถกถาขุททกนิภาย ธรรมบท (แปลไทย) มจร ฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์มห…

ธรรมนิธาราเป็นวารสารวิชาการทางพระพุทธศาสนาที่ให้ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับคำศัพท์และอรรถกถาในพระไตรปิฎก โดยเฉพาะชาดกและธัมมบทที่มีการแปลเป็นไทย วารสารนี้ยังนำเสนอข้อมูลจากฉบับต่างๆ เช่น มหาว…

ประเทศอินเดีย เช่น อรรถกถาอันมีอยู่ตั้งแต่ สมัยที่พระพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ หรือ อรรถกถาที่พระมหามหินทเถระ นำไปประดิษ ฐานท…

ประเทศอินเดีย เช่น อรรถกถาอันมีอยู่ตั้งแต่ สมัยที่พระพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ หรือ อรรถกถาที่พระมหามหินทเถระ นำไปประดิษ ฐานท…