อาจาร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 37 / 74

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 382 อาจารย์กล่าวไว้ว่า ธรรมมีราคะและศรัทธาเป็นต้น อันบุคคล อบรม (คือให้สำเร็จ) ในภายใน (คือใน สันดานของตน) แล…

ในข้อความนี้ อาจารย์ได้นำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างราคะ ศรัทธา และธรรมที่มีอิทธิพลต่อการอบรมในธรรมะ มีการกล่าวถึงธรรมที่เ…

…ีมังสา เป็นปัจจัยแก่นามรูปที่เกิดร่วมกันตามสมควร ในปวัติกาลเท่านั้น ด้วย อำนาจแห่งสหชาตาธิบดี ๆ ท่านอาจารย์ทำในใจว่า ความที่รูปธรรม อาศัยอรูปธรรมเป็นสหชาตปัจจัย พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ด้วยอำนาจ แห่งวัตถุในปฏ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา พูดถึงอารมณ์ที่ใช้ในการวิเคราะห์สหชาตาธิบดี ซึ่งประกอบด้วยฉันทาธิบดี วิริยาธิบดี จิตตาธิบดี และวีมังสาธิบดี ที่มีอำนาจร่วมกันในการเกิดนามร

… หมวด ดังพรรณนามาฉะนี้แล ฯ บัณฑิตพึงทราบ จริยา ๖๓ คือ ๔๕ จริยาที่กล่าวมาแล้ว และ ๑๔ จริยาก่อน ๆ แต่ อาจารย์บางพวกพรรณนาว่า รวมกับทิฏฐิ มี ๖๔ จริยา ฯ [อธิบายภาวนาเป็นต้น] ภาวนาในส่วนเบื้องต้น เป็นกรรมเตรียม…

บทความนี้กล่าวถึงการแบ่งประเภทของจริตในอภิธัมมัตถ รวมถึงการภาวนาในแต่ละระดับ โดยชี้ให้เห็นถึงกรรมเตรียมการและอุปจารภาวนา วิตกอัปปนาที่สำคัญในชีวิตและการฝึกจิตตามหลักพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงค

…วามเบียดเบียน และความไม่ยินดียิ่ง ที่สหรคตด้วยโทมนัส เพราะฉะนั้น อัปปมัญญาทั้ง ๓ มีเมตตาเป็นต้น ท่านอาจารย์จึงกล่าว ว่า จตุกฺกชฺฌานิกา (สำเร็จฌานหมวด ๔ ได้) ฯ อุเบกขาท่าน อาจารย์กล่าวว่า ปญฺจมชฺฌานิกา (ประ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับเมตตากรุณาและอุเบกขาซึ่งเป็นคุณธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา ในส่วนนี้กล่าวถึงการสร้างจิตที่ปราศจากโทมนัสและการนำไปสู่อัปปมัญญา รวมถึงวิธีพัฒนาจิตที่สงบนิ่งจาก

…ามยินดีในธรรมมีวิตกเป็นต้นได้ ฯ บทว่า ยถาร คือ สมควรแก่อารมณ์มีกสิณเป็นต้น ซึ่งเป็นอารมณ์ของฌานนั้น อาจารย์กล่าวคำว่า อากาสวชชิเตสุ ดังนี้ ก็เพราะกสิณคืออากาศไม่ อาจจะเพิกถอนได้ ฯ บทว่า กสิณ ได้แก่ ปฏิภาคน…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายเสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลีซึ่งเขียนถึงการออกทางจิตและความคล่องแคล่วในการพิจารณา โดยระบุถึงบทบาทของวิตกและฌาน รวมทั้งความสำคัญของอันตรายขององค์ที่หยาบที่อาจเกิดขึ้นในระยะต่าง

…คุณ มีศีล ความฝึกฝน ความสำรวม ระวัง และความสันโดษถึงพร้อมดีแล้ว นับถือบูชายำเกรงแล้ว ได้ถึงความเป็น อาจารย์ที่ผู้รู้ทั้งหลายควรบูชา ในศาสตร์ ทั้งหลาย มีคำสอนของพระจอมมมุนีเป็น ต้น และในประชุมแห่งคัมภีร์มาก…

เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของพระเถระในวิหารเชตวัน ที่รวมตัวกันเพื่อการศึกษาศาสตร์และคำสอนของพระพุทธสามา สามารถนำเสนออานุภาพและความรู้อันสืบเนื่องจากพระวินัยและเทศนาในคัมภีร์ งานชิ้นนี้ไม่เพียงแต่สร้างการ

…ริสุทธิ์ เป็นที่นับถือบูชาของมหาชน พระองค์ตรัสรู้ธรรมที่จริงที่ชอบตามลำพังพระองค์ ไม่มีผู้ใดเป็นครู อาจารย์สั่งสอน รู้ชอบไม่วิปริตให้สำเร็จประโยชน์ของพระองค์และผู้อื่นได้ สวากขาโต ภวตา ธม โม ธรรมอที่พระองค…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญและการบำเพ็ญพระราชกุศลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยชี้ให้เห็นถึงการยืนยันในศรัทธาและการสร้างพระพุทธรูป รวมถึงการทำบุญหลายๆ อย่างในพระราชประวัติ ซึ่งมีพระเกีย

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๐ พระองค์ประทานโอวาทไว้ ให้มารดาบิดากับบุตรธิดา อาจารย์กับศิษย์ สามีกับภรรยาญาติมิตร กับญาติมิตร เจ้ากับข้า สมณพราหมณ์กับคฤหัสถ์ รักใคร่นับถือกันตามฉันที…

…ใคร่ที่เป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม เช่นการดูแลกันระหว่างบิดามารดาและบุตรธิดา อาจารย์และศิษย์ รวมถึงการสร้างความอุดมสมบูรณ์ในชีวิตผู้คน โดยสามารถพัฒนาได้ตามโอกาสและเงื่อนไขของแต่ละสถา…

…ยชน์คุณที่จะควรได้ควรถึงเช่นนี้ แม้ในคัมภีร์ชาดก ท่านก็ได้ยกข้อนี้ขึ้นแสดงในคาถา โดยความเป็นภาษิตของอาจารย์ทิศาปาโมกข์ในเมืองตักสิลา ผู้สอนมาณพ ๕๐ ให้เล่าเรียนศิลปะศาสตร์ มาณพผู้หนึ่งรับใช้ไปหาฟืนไปเขื่อนเ…

เรื่องราวเกี่ยวกับการต่อสู้ของกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็น

…ุณที่ควรจะได้ควรถึงเช่นนี้ แม้ในคัมภีร์ชาดก ท่านก็ได้ยกความข้อนี้ขึ้นแสดงใน คาถา โดยความเป็นภาษิตของอาจารย์ทิศาปาโมกข์ในเมืองตักกศิลาผู้สอนมานพ ๕๐๐ คน ให้ เล่าเรียนศิลปะศาสตร์ มานพผู้หนึ่งรับใช้ไปหาฟื้น ไป…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา

ต้องลำบากบอบช้ำทั้งอาจารย์แลศิษย์ก็มีเนื่อง ງ ๓๓๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) เมื่อมีกุลบุตรศรัทธาจะบวช ท่านเหล่…

การบวชในพระพุทธศาสนาเป็นกิจกรรมที่สำคัญซึ่งต้องการความพยายามจากทั้งอาจารย์และศิษย์ อาจารย์ต้องมีวิธีการเผยแผ่คำสอนที่ไม่เพียง แต่เพื่อต้องการให้นิยมกัน แต่ยังต้องการให้เกิด…

…- ห ภควา ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาค ตรัสแล้ว อย่างนี้ กล่าวแล้ว. ๒ ๒ เตนา - ทุ โปราณา ด้วยเหตุนั้น อาจารย์มีในปางก่อน ท. ๒ က 0 ها ๕. นิยตฺตนี บอกอดีตกาล ตั้งแต่วานนี้ แปลว่า แล้ว, ถ้ามี "อ" อยู่หน้า แปลว่…

ในบทที่ 2 ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค หน้านี้อธิบายเกี่ยวกับอาขยาตและกิตก์ โดยเน้นถึงการบอกอดีตกาลและคำแปลที่สำคัญ เช่น 'ดึง' และ 'แล้ว' พร้อมตัวอย่างที่ช่วยในการเข้าใจนี้รวมถึงการจัดรูปแบบประโยคต่างๆ สา

…โยชน์เกื้อกูล, หิต เป็นบทหน้า กรุ ธาตุ ในความ ทำ ซ้อน ก. นิสสาย น วสติ - ติ นิสสโย (ศิษย์] อาศัยซึ่งอาจารย์ นั้นอยู่, เหตุนั้น (อาจารย์นั้น] ชื่อว่าเป็นที่อาศัยอยู่ (ของศิษย์] นิ เป็นบทหน้า สี ธาตุ ในความ …

ศึกษาละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะในหัวข้ออาขยาตและกิตก์ โดยจะวิเคราะห์การใช้ภาษาจากประโยคต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงความหมายและการเปลี่ยนแปลงของคำในบริบทต่างๆ เช่น การให้ การ

… ฯ ตติยจตุกเกฯ อุตตรกุรุกาณ์ มนุสสาน อวีติกฺกโม ปกติสีล กุลเทสปาสณฑานํ อตฺตโน อตฺตโน มริยาทาจาริตต์ อาจารสีล ธมุมตา เอสา อานนฺท ยทา โพธิสตฺโต มาตุกุจ โอกกันโต โหติ น โพธิสตฺตมาตุ ปุริเสสุ มานสํ อุปฺปชฺชติ …

วิสุทธิมคฺคจัดเป็นแนวทางหนึ่งในการปฏิบัติศาสนา โดยนี่คือการศึกษาที่เน้นการเข้าใจในสภาพที่เป็นจริง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติที่มีวินัย ได้แก่ ศีลและสมาธิ สำหรับผู้ที่ต้องการพัฒนาจิตใจและปัญญาให้สูงขึ

…ุกสีลนฺติ ฯ เอว ปกติสีลาทิวเสน จตุพุพิธ์ ฯ จตุตถ จตุกเกฯ ย์ ภควตา อิธ ภิกขุ ปาฏิโมกขสวรสิวโต วิหรติ อาจารโคจรสมปนโน อนุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภัยทสฺสาวี สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสูติ” เอว วุตต์ สีลมิท ปาฏิโมกขสวร …

เนื้อหาวิสุทธิมคฺคสฺสนี้พูดถึงสีลนิทฺเทโส ซึ่งเป็นแนวทางการปฏิบัติที่สำคัญสำหรับภิกขุ โดยมีการกล่าวถึงหลักการการรักษาศีลและสวัสดิภาพ ในการดำเนินชีวิตโดยใช้ประโยชน์จากธรรมนิยมเพื่อให้เกิดความสุขความสงบ

… ปาฏิโมกขสวโร ฯ เตน ปาฏิโมกขสิวเรน สวโต ปาฏิโมกข สวรสวโต อุปกโต สมนาคโตติ อตฺโถ ๆ วิหรตีติ อิริยา ๆ อาจารโคจรสมฺปนฺโนติอาทีนมตฺโถ ปาลีย์ อาคตนเยเนว เวทิตพฺโพ ฯ วุตตญเหตุ อาจารโคจรสมปนโนติ อตฺถิ อาจาโร อตฺถ…

…ปาฏิโมกขที่มีผลต่อการปฏิบัติตามศีลในชีวิตประจำวันและวินัยในการประพฤติปฏิบัติศาสนา นอกจากนี้ยังพูดถึงอาจารย์และความสำคัญของลักษณะการเป็นอาจารย์ที่ดี รวมถึงบทบาทของศีลในการเลี้ยงชีวิตอย่างมีคุณธรรม... สุดท้า…

…าจาเรน อิมินา จ โคจเรน อุเปโต โหติ สมเปโต อุปาคโต สมฺปาคโต อุปปันโน สมุปปนฺโน สมนฺนาคโต เตน วุจฺจติ อาจารโคจรสมฺปนฺโนติฯ อปิเจตฺถ อิมินาปิ นเยน อาจารโคจรา เวทิตพฺพา ฯ ทวิโธ หิ อนาจาโร กายิโก จ วาจสิโก จ ตต…

บทความนี้พูดถึงอาจารโคจรในพระพุทธศาสนาซึ่งเกี่ยวข้องกับการมีความประพฤติที่ดีและการใช้ชีวิตอย่างมีจริยธรรม ในกรณีที่กล่าว…

…ติ อย วุจฺจติ อุปนิพนธ์โคจิโรฯ อิติ อิมินา จ อาจาเรน อิมินา จ โคจเรน อุเปโต สมนฺนาคโต เป็นปี วุจจติ อาจารโคจรสมฺปนฺโนติฯ อนุมัตฺเตสุ วชฺเชส ภัยทสฺสาวีติ อนุปปมาเณสุ อสัญจิจจ อาปนฺนเสขิยอกุสลจิตฺตุปปาทาทิเก…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล โดยอธิบายเกี่ยวกับการสังเกตและเข้าใจเกี่ยวกับปัจจุบันและเป็นการชี้ให้เห็นถึงสิ่งที่ควรซึมซับในกระบวนการเรียนรู้ ด้วยการอ้างอิงถึงคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาแ

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 164 ปฐวีกสิณนิทเทโส โหติ โส สปปาโย อิตโร อสปาโยติ เวทิตพฺโพ ฯ อิติ อิม สตฺตวิธ อสปาย วชฺเชตวา สปปาย เสวิตพฺพฯ เอว ปฏิปนฺนสฺส หิ นิมิตตาเ

…เรียนนี้สำรวจสิ่งที่มีผลกระทบต่อการพัฒนาจิตใจและการฝึกฝนการมีสติ รวมถึงผลของการปฏิบัติตนในแต่ละเวลา อาจารย์ได้เน้นถึงความสำคัญของการปรับสมดุลของจิตและเพิ่มพูนความตั้งใจในการฝึกฝนจิตใจ เพื่อให้เกิดการทำความ…

…วตฺติอาการ ตสฺมา สกุลกขย์ พุโธ สมติ วิริยสุเสว โยชเยก ปุนปฺปุนํ ฯ อีสามปี ลย์ ยนต์ ปกคุณเหเถว มานส์ อาจารทธ์ นิเสเธตวา สมเมว ปวตฺตเย ฯ เรณุมหิ อุปปลาเล สุตฺเต นาวาย นาฬิยาร ยถา มรุกราน ปวตฺติ สมปรณณิตา ลื่…

บทความนี้สื่อถึงการศึกษาเกี่ยวกับปฐวีกสิณนิทเทโส ซึ่งสำคัญต่อการเข้าใจจิตตปปวตฺติอาการในทางพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติและการเจริญรุ่งเรืองในทางธรรม เช่น การมุ่งมั่นและการเข้าใ