อาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 86 / 182

… อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 338 อาทิว่า จกฺขวายตน์ ฯ จักษุนั้นด้วย เป็นอายตนะด้วย เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าจักขวายตนะ ฯ แม้ในบทที่เหลือ ก็มีวิเคร วิเคราะห์อย่างนี้ ฯ [อธิบายการแ…

บทความนี้วิเคราะห์การแสดงลำดับอายตนะภายในและภายนอก โดยเน้นที่จักขวายตนะซึ่งมีอารมณ์เป็นสนิทัสสนะและสัปปฏิฆะ พระผู้มีพระภาคจึงยกจักขวา…

…้าจึงทรงยกขันธ์ ๒ ขึ้น แสดงไว้ ฯ ท่านอาจารย์ทำไว้ในใจว่า ก็พระนิพพาน พระผู้มีพระภาค ทรงสงเคราะห์ลงในอายตนะและธาตุ มิใช่หรือ ? เพราะเหตุไร จึงไม่ สงเคราะห์ลงในขันธ์ จึงได้กล่าวคำเป็นอาทิว่า เภทาภาเวน ดังน…

…เป็นตัวแทนแห่งธรรมต่าง ๆ ที่มีความแตกต่างและเกิดจากเหตุปัจจัย มุ่งเน้นไปที่การวิเคราะห์ธรรมะทั้ง 12 อายตนะ 18 ธาตุ และความเข้าใจเกี่ยวกับวัฏฏะและผลกรรม นอกจากนี้ยังอภิปรายถึงรายละเอียดของตัณหาที่นำมาซึ่ง…

…ว์ผู้งมงายในนาม จะรู้จักขันธ์ได้ เพราะแจกนามไว้ 4 อย่างในขันธ์นั้น ๆ สัตว์ผู้งมงายในนามและรูปทั้ง ๒ อายตนะได้ เพราะแจกรูปไว้ ๑๑ ทั้งกึ่งๆ สัตว์ผู้งมงายในนามและรูปทั้ง ๒ จะรู้จักธาตุได้ เพราะแจกนามและรูปแ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับอำนาจแห่งความชอบในคำย่อและการเข้าใจขันธ์จากมุมมองของบัณฑิต. สัตว์ที่งมงายในนามและรูปสามารถรู้จักขันธ์และธาตุได้จากการแจกนามและรูปตามหลักอภิธัมมะแปล. บรรยายถึงความสัมพันธ์ระหว่า

…ัย (คือวิธีที่ เหลือศัพท์มีรูปเหมือนกันไว้ศัพท์เดียว) ว่านามด้วย รูปด้วย นามรูป ด้วย ชื่อว่านามรูปฯ อายตนะภายใน 6 มีจักษุเป็นต้น ชื่อว่าอายตนะ, อีกอย่างหนึ่ง ตามมติของอาจารย์บางพวก แม้อายตนะภายนอก ๖ มีรู…

…าร, อปุญญาภิสังขาร และอเนญชาภิสังขาร นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับนามรูปที่เกี่ยวข้องกับขันธ์ และอายตนะทั้งภายในและภายนอก โดยอิงตามคำสอนของอาจารย์บางพวกเพื่อนำเสนอความเข้าใจในหลักธรรมอย่างลึกซึ้งที่เก…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 360 ว่าอายตนะ ฯ อายตนะ ๖ และอายตนะที่ ๖ ชื่อว่าสฬายตนะ ผัสสะ ที่เป็นไปในทวาร ๖ ด้วยอำนาจแห่งจักขุสัมผัสเป็นต้น…

ในหน้าที่ 360 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา กล่าวถึงอายตนะ ๖ และการรับรู้ผ่านสัมผัส การแบ่งประเภทเวทนาเป็น ๓ ประเภท รวมถึงการจัดประเภทตัณหาและอุปาทาน โดยอธ…

…- หน้าที่ 366 และ (ตามอำนาจ) แห่งอวิชชาและสังขารทั้ง ๒ ซึ่งท่านได้โดยการ ประมวล (สงเคราะห์) ฯ คำว่า อายตี ผลปญฺจก ได้แก่ผล ๕ อย่าง มีวิญญาณเป็นต้น ที่ท่านกล่าวไว้ด้วยศัพท์คือชาติชารและมรณะ ซึ่งจะ เกิดในอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาที่อธิบายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในทางธรรม โดยเฉพาะการเชื่อมโยงระหว่างอดีตกับปัจจุบันและอนาคต โดยเน้นว่าสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบ

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) พระมงคลวิเสสกถา ต อายุ วัณณ์ ยส์ กิตติ์ รติโย ปตฺถยาเนน นมตฺถุ สุคตสฺส อปปมาท์ ปสนฺติ อปปมตดต อุโภ อตฺเถ ทิฏเฐ ธมฺเม จ โย…

บทความนี้กล่าวถึงการถวายพระราชทานวิสัชนาในพระมงคลวิเสสกถา โดยเชื่อมโยงกับพระราชกิจในช่วงเวลาสำคัญ ที่มีการบูชาสักการะและถวายพระปริตรเพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง ผ่านพระราชกิจที่ทรงพระรา

…ลังพระ ปัญญาบารมีและพระอัปปมาทธรรม ในอภิลักขิตสมัยจันโทปลักขิตกาลนี้ เป็นปฏิปทาให้อิฏฐิวิบุล ผล คือ อายุ วรรณ สุข ยศ และสวรรค์ เป็นไปโดยชอบ ต้องตามสุคโตวาทสัมมาปฏิบัติ ด้วย ประการฉะนี้. อิโต ปร์ ปวกขามิ …

บทความนี้สรรเสริญความสำคัญของความไม่ประมาทในบุญกิริยาและประโยชน์ที่มาจากการทำบุญในทั้ง 4 ภูมิ ได้แก่ กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร และโลกุตตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีปัญญาซึ่งจะสามารถยึดประโยชน์ในชี

…รญาณวโรรส) ៧២ อุบายโกศลนั้น คือความเป็นผู้ฉลาดในอุบายสำหรับประกอบกิจนั้น ๆ มีวิภาคเป็น ๒ ประการ คือ อายโกศล ความเป็นฉลาดรอบรู้ เหตุเป็นเครื่องเจริญ ๑ อบายโกศล ความเป็นผู้ลาด รอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม ๑…

เนื้อหาว่าด้วยความฉลาดในการประกอบกิจการและการใช้กลยุทธ์ที่ดีกว่าในการจัดการปัญหา จากเรื่องราวในมหาปริพพานสูตร การแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์พระสารีริกธาตุโดยไม่แจกจ่ายก่อนให้ระวังภัย และกระบ

… ทรงพิจารณาเห็นอุปนิสัยของสัตว์โลก ผู้จะรู้ ทั่วถึงธรรมมีอยู่ และทรงสันนิษฐานว่าจะแสดงธรรมแล้ว ทรงทำอายุสังขาราธิษฐาน คือ ตั้ง ปรารถนาที่จะดำรงพระชนมายุอยู่ กว่าพุทธบริษัทจะได้ความเข้าใจธรรมชัดเจน และปฏิ…

บทความนี้นำเสนอบทบาทของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการประกอบพระราชธรรมและการดูแลประชาชน โดยทรงมีจริยาวัตรที่สมบูรณ์ ใช้ปัญญาและวิริยภาพในการปกครองและดูแลราษฎร เพื่อเป็นหัวหน้าในการส่งเส

…ัฐมหาชนบทนี้ในกาลไหน ๆ จงบำราญไกล ด้วยประการทั้งปวง ขอความเป็นผู้ไม่มีโรค ความสุขสำราญ ความเป็นผู้มีอายุยืนนานและความบริบูรณ์แห่งวัตถุทั้งหลาย อันเป็นที่ตั้งแห่ง วิบุลผลมากมี ทั้งสุขโสมนัสสวัสดี ในที่ทุก…

…ะอย่างยิ่งไปยังสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าที่เป็นปฐมสุขในประเทศ ทั้งยังมีความขอพรให้มีสุขภาพดี อายุยืน มีความมั่งคั่งในชีวิตและวัตถุต่าง ๆ เพื่อนำไปสู่ความสงบสุขในสังคมและชาติ เพื่อให้การปกครองดำเนิ…

…รับมหาชนบทนี้ในกาลไหน ๆ จงบำราญไกลด้วยประการทั้งปวง ขอความเป็นผู้ไม่มีโรค ความสุขสำราญ ความเป็นผู้มีอายุยืนนาน และความบริบูรณ์แห่งวัตถุ ทั้งหลายอันเป็นที่ตั้งแห่งวิบุลผลทั้งสุขโสมนัสสวัสดีในที่ทุกสถานจงเ…

ข้อความนี้แสดงความปรารถนาดีจากสมเด็จพระญาณสังวรถึงประชากรไทย โดยขอให้ทุกคนมีสุขภาพดี อายุยืน และความเจริญรุ่งเรือง พร้อมทั้งขอให้พระบรมราชสมภารและพระบรมวงศ์ช่วยอภิบาลประเทศชาติและประชาชน เ…

…ี่ยวไปในโคจร (ที่เที่ยว) ซึ่งเป็นวิสัยอันสืบมาจากบิดาของตน (สกเปตติกวิสัย) แล้ว ตรัสว่า จักเจริญด้วยอายุบ้าง จักเจริญด้วยวรรณะบ้าง จักเจริญด้วยสุขบ้าง จักเจริญด้วยโภคะ บ้าง จักเจริญด้วยพละบ้าง ๓ ได้ถวายว…

…ึงแนวทางการดำเนินชีวิตที่มีพระธรรมเป็นเกาะ เป็นที่พึ่งพิง ซึ่งนำมาซึ่งสุขและความเจริญในหลายด้าน ทั้งอายุ วรรณะ สุข และโภคะ. บทความนี้ยังสะท้อนถึงความสำคัญของการพัฒนาตนเองตามหลักธรรมในการเจริญเติบโตและบรร…

…ัฐมหาชนบทนี้ในกาลไหน ๆ จงบำราญไกล ด้วยประการทั้งปวง ขอความเป็นผู้ไม่มีโรค ความสุขสำราญ ความเป็นผู้มีอายุยืนนานและความบริบูรณ์แห่งวัตถุทั้งหลาย อันเป็นที่ตั้งแห่ง วิบุลผลมากมี ทั้งสุขโสมนัสสวัสดี ในที่ทุก…

…งยืน เนื้อหายังเน้นถึงการป้องกันอุปสรรคและอุปัททวันตรายที่อาจเกิดขึ้น ทั้งยังขอให้ประชาชนมีสุขภาพดี อายุยืน และความมั่งคั่งในชีวิตด้วย

…คฤหัสถ์ทั้งบรรพชิต ผู้ประสงค์สำเร็จสิ่งที่ประสงค์ซึ่งไม่ เหลือวิสัยทั้งทางคดีโลกทั้งทางคดีธรรม ในข้ออายุตามที่ตรัสไว้ว่า กัปป์ ๑ หรือเกินกัปป์ นั้น พระอาจารย์แสดงว่า หมายถึงอายุกัปปะ คือกำหนด อายุ ๑๐๐ ปี…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอายุวัฑฒนธรรมและวรรณวัฑฒนธรรม ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตนในชีวิตประจำวัน ทั้งสำหรับบุคคลทั่วไปและภิกษุ…

…อยู่ ๗ วัน เรียกว่า สัตถันตรกัปป์ (กัปป์ที่ พินาศในระหว่างด้วยศาสตรา) ผู้ที่หนีไปอยู่ในป่าจึงรอยตาย อายุ สัตว์คือมนุษย์ทั้งหลายที่รอดตายจึงเริ่มได้สติคิดว่า เราถึงความสิ้นญาติอย่างใหญ่เห็น ปานนี้ เหตุเพร…

…ศลธรรม เช่น การลักทรัพย์ การฆ่าสัตว์ การพูดเท็จ และประพฤติผิดในกาม ซึ่งส่งผลกระทบต่อความเสื่อมถอยของอายุและวรรณะของมนุษย์ ในทางกลับกัน การปฏิบัติตามกุศลธรรมจะนำไปสู่การเจริญของอายุและวรรณะ การฝึกฝนและหลี…

…ย พระราชประสงค์ ซึ่งมีข้อศีลรวมอยู่ด้วยแล้ว ชื่อว่าได้ทรงปฏิบัติพระองค์อยู่ในวรรณวัฑฒนธรรม พร้อมด้วยอายุวัฑฒนธรรม จึงรับพระราชทานถวายวิสัชนาวรรณวัฑฒนธรรม เป็นมงคลวิเสสที่ ๒ ต่อจาก อายุวัฑฒนธรรมที่ได้รับพ…

เนื้อหาเกี่ยวกับจักกวัตติวัตรที่เป็นวิธีการปกครองอาณาจักรตามหลักธรรมของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช โดยยกหลักธรรมที่ต้องปฏิบัติ เพื่อสร้างความมั่นคงและความผาสุกให้กับแผ่นดิน เน้นถึงการเคารพธรรมใน

…้มครองป้องกัน ทรงประกอบด้วยธรรม ดังพระพุทธภาษิตที่ตรัสถึงพระราชาจักรพรรดิและจักกวัตติวัตร พร้อมทั้ง อายุวัฑฒนธรรม วรรณวัฑฒนธรรม ได้ทรงประยุกต์ธรรมทั้งปวงโดยนัยที่ได้ถวายวิสัชนามาใน จักกวัตติสูตร ในพระราช…

เนื้อหาพูดถึงวัตรที่พึงปฏิบัติในหมวดต่างๆ เช่น ชนภายใน พลกาย กษัตริย์ และพราหมณ์ รวมถึงการมอบทรัพย์ให้แก่ผู้ไม่มีทรัพย์ การลาจากอกุศล สะท้อนถึงการปฏิบัติธรรมในฐานะผู้นำ ซึ่งรวมถึงการดูแลปราบทุกข์และส่

…ญแล้วด้วยดี ย่อมเป็นบุญราศี บุญนิธิสุขบาย มงคลวิเสสปโยคสมบัติ วิวัฒน์ให้สัมฤทธิ์อิฏฐ์กันตมนาปผล คือ อายุ วรรณะ สุข ยศ สวรรค์ สมด้วยนิคมคาถา ประพันธ์แห่งพระสูตรพุทธภาษิต ตรัสประทานโอวาทแก่อนาถบิณฑิกคฤหบดี…

…นา เพื่อสร้างความเจริญสุขในทั้งพระราชวงศ์และประชาชน โดยมีการอ้างอิงถึงการแผ่พระราชกุศล การทำบุญเพื่ออายุ วรรณะ และความสำเร็จในชีวิต โดยใช้หลักธรรมคำสอนจากพระพุทธเจ้า มุ่งหวังให้ผู้คนได้ปฏิบัติตนให้มีความ…

…ลมหาสังฆปริณายก *********: รับพระราชทานถวาย ***************** นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส อายุ วัณณ์ ยส์ กิตติ รติโย ปตฺถายาเนน อปปมาท์ ปสนฺติ อปฺปมตฺโต อุโภ อตฺเถ สค์ อุจจากุลีนต์ อุฬารา อปราป…

ในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2529 สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช ได้รับพระราชทานถวายวิสัชนาในพระมงคลวิเสสกถา ซึ่งมีการสักการบูชาพระพุทธาภิรัต