หน้าหนังสือทั้งหมด

การต้องได้มาซึ่งผัสสาหารและการพิจารณาธรรม
122
การต้องได้มาซึ่งผัสสาหารและการพิจารณาธรรม
เมื่อจะต้องได้มาซึ่งผัสสาหาร เช่น ตามองเห็นรูป หูได้ยินเสียง จมูกได้ดมกลิ่น ลิ้นได้ รับรส กายได้สัมผัสถูกต้อง ให้ปลงใจพิจารณาระแวดระวัง ประดุจเป็นโคที่ไม่มีหนังหุ้มร่าง มีแต่เนื้อสดอยู่ทั้งตัว อารมณ์ต
บทความนี้เสนอการพิจารณาผัสสาหารที่เข้ามากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ดุจโคที่ไม่มีหนังหุ้มร่าง ซึ่งต้องมีความระมัดระวังจากภัยต่าง ๆ เพื่อไม่ให้ตกไปในทุกข์ เหมือนหลุมเพลิงที่คุกรุ่นที่ทุกชีวิตต้องเผชิญ
การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญาเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
123
การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญาเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
4.4 การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญาเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคอธิบายว่า เมื่อพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหารจนจิตสงบ ตั้งมั่น จะบรรลุได้เพียง “อุปจารสมาธิ” เท่านั้น แต่หากจะเจริญให้ยิ่งขึ้น
ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้อธิบายวิธีการเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญาเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย โดยเริ่มจากการพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหารจนจิตสงบไปยังอุปจารสมาธิ จากนั้นน้อมอาหารเป็นบริกรรมนิมิตเพื่อเข้าถึงอัปป
จตุธาตุววัตถาน
128
จตุธาตุววัตถาน
จตุธาตุววัตถาน เป็นการพิจารณาธาตุทั้ง 4 ที่ปรากฏในร่างกายจนกระทั่งเห็นเป็น แต่เพียงกองแห่งธาตุ โดยปราศจากความจำว่า เป็นหญิง ชาย เรา เขา สัตว์ บุคคล เสียได้ เรียกว่า “จตุธาตุววัตถาน ในจตุธาตุววัตถานนี้
จตุธาตุววัตถาน เป็นการพิจารณาธาตุทั้ง 4 ที่มีอยู่ในร่างกาย โดยมุ่งเน้นที่การเห็นเป็นกองแห่งธาตุ การพิจารณานี้แบ่งธาตุออกเป็น 42 ประเภท รวมถึงปฐวีธาตุ (20), อาโปธาตุ (12), เตโชธาตุ (4) และวาโยธาตุ (6).
ลักษณะและประเภทของธาตุในธรรมชาติ
145
ลักษณะและประเภทของธาตุในธรรมชาติ
ปรากฏ 4. ลกฺขณาทิโต โดยลักษณะ รส ปัจจุปัฏฐาน กล่าวคือ ปฐวีธาตุ มีความแข็งเป็นลักษณะมีการทรงอยู่เป็นกิจ มีการรองรับรูปอื่นเป็นอาการ อาโปธาตุ มีการไหลหรือเกาะกุมเป็นลักษณะ ทำให้รูปที่เกิดร่วมด้วยมีความเ
เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะและการระบุธาตุในธรรมชาติ ตามปัจจุบัน อธิบายถึงธาตุต่างๆ เช่น ปฐวีธาตุที่มีความแข็ง, อาโปธาตุที่มีการไหล, เตโชธาตุที่อบอุ่น, และวาโยธาตุที่มีความเคร่งตึง รวมถึงการกำเนิดและความแตก
ความเข้าใจทางธรรมเกี่ยวกับธาตุ
146
ความเข้าใจทางธรรมเกี่ยวกับธาตุ
สมควรแก่ตน ชื่อว่าธรรม เพราะทรงลักษณะธรรมชาติของตนและเข้าไปทรงอยู่ได้ชั่วขณะอัน ชื่อว่า ไม่เที่ยง เพราะจะต้องเสื่อมสลายไป ชื่อว่า เป็นทุกข์ เพราะเป็นสภาพมีอันตราย ชื่อว่า มิใช่ตน เพราะหาสาระมิได้ 7. ว
บทความนี้เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุต่างๆ ในชีวิตและระบบธรรมชาติ การแบ่งแยกธาตุภายในและภายนอก และความสัมพันธ์ระหว่างธาตุ การทำงานของธาตุต่างๆ ในการปฏิบัติและการเป็นอยู่ของสิ่งมีชีวิต ซึ่งรวมถึงบทบาทขอ
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา
14
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา
.... บทที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา ในชุดวิชาสมาธินักศึกษาได้เคยศึกษาไปแล้วเกี่ยวกับหลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน ซึ่ง ถือว่าเป็นหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการรู้แจ้งที่เรียกว่า วิชชาภาคิยธรรม และเ
บทที่ 1 แนะนำความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนาและสมถะ ซึ่งเป็นหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการรู้แจ้ง โดยอธิบายสมาธิทั้งสองประเภทและภูมิของสมถะและวิปัสสนา นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงคำสอนของพระมงคลเทพมุนีเกี่ย
กิเลส: โรคของใจ
31
กิเลส: โรคของใจ
เพราะถูกเชื้อโรคร้ายต่าง ๆ มาเบียดเบียน ใจของคนเราก็เช่นกันแม้สามารถฝึกฝนพัฒนาให้ เจริญสว่างไสวได้ แต่บางเวลาย่อมมีโอกาสอ่อนแอ เจ็บป่วย เสื่อมโทรม เศร้าหมอง ทุกข์โศก และด้อยคุณภาพ เพราะเชื้อโรคร้ายในใ
กิเลสเป็นเชื้อโรคที่มีผลต่อใจ ทำให้ใจเศร้าหมองและลดประสิทธิภาพในการคิด เมื่อใจมีสุขภาพดีจากธรรมะ จะทำให้ใจปลอดโปร่งและช่วยให้ชีวิตดีขึ้น อาการของกายและจิตมีความเชื่อมโยงกัน ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพโดยรวม กิ
ธาตุไฟและธาตุลมในร่างกาย
100
ธาตุไฟและธาตุลมในร่างกาย
1. อุสุมาเตโช 2. สนฺตปุปนเตโช ธาตุไฟ มีลักษณะ ร้อนและเย็น มี 5 อย่าง ได้แก่ มีประจำอยู่ในร่างกายของสัตว์ทั้งหลาย มีความร้อนมาก 3. ทหนเตโช มีความร้อนสูงจัด สามารถเผาผลาญร่างกายให้วิปริตได้ 4. ชิร เตโช
บทความนี้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับธาตุไฟและธาตุลมซึ่งมีบทบาทสำคัญในการทำงานของร่างกายมนุษย์ โดยธาตุไฟแบ่งออกเป็นหลายประเภทตามคุณสมบัติ เช่น อุสุมาเตโชและทหนเตโช ที่มีผลกระทบต่อร่างกาย รวมถึงธาตุลมที่มีหลา
รูปแบบและลักษณะของอาหาร
102
รูปแบบและลักษณะของอาหาร
อาหารรูป 1 คือ โอชาที่มีอยู่ในอาหาร ปริจเฉทรูป 1 คือ รูปที่กำหนดเทศะ ได้แก่ อากาศธาตุ ช่องว่างระหว่างรูปต่อรูป วิญญัติรูป 2 คือ รูปคือการเคลื่อนไหวให้รู้ความหมาย ได้แก่ 1. กายวิญญัติรูป ได้แก่ การเคลื
บทความนี้กล่าวถึงลักษณะของอาหารและรูปแบบต่างๆ ทั้งกายวิญญัติ รูปที่มีอาการ การเคลื่อนไหว การเจริญร่วมกัน หรือการเสื่อมโทรม โดยอธิบายถึงมหาภูตรูป 4 และความสัมพันธ์ระหว่างมันกับอุปทายรูป รวมถึงการแยกประ
การปล่อยวางและการเห็นอารมณ์อย่างรู้เท่าทัน
109
การปล่อยวางและการเห็นอารมณ์อย่างรู้เท่าทัน
เห็นแยบคายอย่างไรรู้เห็นแยบคายความยินดีในรูปในอารมณ์นั้น ๆ ต้องปล่อยวาง ต้องละต้องทิ้งความยินดีในอารมณ์นั้น ๆ ถ้ายังยึดความยินดีในอารมณ์อยู่ปล่อยขันธ์ 5 ไม่ได้ การยึดอารมณ์ยินดีในอารมณ์ ท่านยกเป็นตำรั
บทความนี้พูดถึงการปล่อยวางอารมณ์ที่เกาะติดและการเห็นอารมณ์งามในมุมมองต่าง ๆ การเข้าใจหลักการสำคัญในการไม่ยึดติดในอารมณ์สามารถนำไปสู่การใช้ชีวิตอย่างมีสติมากขึ้น โดยอ้างอิงถึงคาถาที่มีความหมายในการดำเน
อายตนะภายใน (อัชฌัตติกายตนะ)
128
อายตนะภายใน (อัชฌัตติกายตนะ)
6.3.1 อายตนะภายใน (อัชฌัตติกายตนะ)' 1. จักขายตนะ หมายถึง แดนติดต่อคือ ตา ตา หมายถึง ประสาทที่รับรูปต่างๆ ได้ อยู่ใน ลูกนัยน์ตาบางทีเรียกว่า จักขุประสาท 2. โสตายตนะ หมายถึง แดนติดต่อคือหู หู หมายถึงประ
อายตนะภายในประกอบด้วยประสาท 6 ชนิด ได้แก่ ตา ที่สัมผัสรูปภาพ, หู ที่สัมผัสเสียง, จมูก ที่สัมผัสกลิ่น, ลิ้น ที่สัมผัสรสชาติ, กาย ที่สัมผัสสัมผัสต่างๆ และใจ ที่คือจิตหรือมนุษย์ ประสาทต่างๆ มีโครงสร้างแล
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
148
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
2. สัททธาตุ เป็นรูปธรรมมีหน้าที่กระทบโสตธาตุ องค์ธรรมได้แก่ สัททารมณ์ มีสภาวะเป็นคลื่น ปรมาณูในอากาศ มีลักษณะสุขุมประณีตมาก พระพุทธองค์ทรงกำหนดมาตราไว้ดังนี้ 1. รถเรณู (เม็ดฝุ่น) เท่ากับ 36 ตัชชารีธุล
บทความนี้กล่าวถึงสัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุซึ่งเป็นรูปธรรมในการกระทบโสตธาตุ จมูก และลิ้นตามลำดับ โดยมีความสำคัญต่อการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสต่างๆ สัททธาตุเป็นคลื่นที่กระทบโสตธาตุทำให้เกิดการรับรู้เสีย
โสตินทรีย์และบทบาทของอวัยวะสัมผัส
161
โสตินทรีย์และบทบาทของอวัยวะสัมผัส
2.โสตินทรีย์ มีหน้าที่รับเสียง ได้แก่ โสตปสาทรูป เป็นรูปธรรม โสตปสาท เป็นสุขุมรูป ตั้งอยู่ใน ประเทศอันมีสัณฐานดุจวงแหวน เป็นที่งอกขึ้นแห่งโลมชาติเส้นเล็กๆ สีแดง อยู่ภายในช่องหู โสตปสาทมีธาตุ 4 เป็นผู้
บทความนี้กล่าวถึงโสตินทรีย์และบทบาทของอวัยวะสัมผัสต่างๆ ในการรับเสียง กลิ่น รส สัมผัส และการรับรู้ด้านอารมณ์ ซึ่งประกอบด้วยโสตินทรีย์ ฆานินทรีย์ ชิวหินทรีย์ กายินทรีย์ และมนินทรีย์ โดยอธิบายถึงลักษณะก
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
33
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
ธรรมะเพื่อประชา แนวคิดการบำเพ็ญบารมี(๓) ๓๒ เสร็จไม่ทัน พระทีปังกรพุทธเจ้าพร้อมพระสาวกบริวารเสด็จมาถึง ท่านจึงใช้สรีระของท่านนอนพาดทางเดิน อาราธนาพระพุทธองค์ ให้เหยียบพระบาทลงบนกายของท่านเพื่อข้ามตรงที
บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญบารมีจากตัวอย่างพระทีปังกรพุทธเจ้าที่ใช้ร่างกายของตนในการให้พระพุทธองค์เดินข้ามโคลน เหตุการณ์นี้สื่อถึงการมีจิตใจในการทำความดีและการสร้างบุญบารมีให้กับตัวเองและผู้อื่น นอกจากนี
แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
44
แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
แ น ว ค ด ก า ร บ าเพ็ญ บ า ร มี (๕) ดูก่อนสุเมธดาบส ท่านพึงบำเพ็ญแม้ปัญญาบารมีให้ บริบูรณ์ ท่านอย่าได้เว้นใครๆ เลย ไม่ว่าจะเป็นคนชั้นล่าง ชั้นกลาง และชั้นสูง จึงเข้าไปหาบัณฑิตทั้งหมด ไต่ถามปัญหา ภิกษ
ในข้อความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการบำเพ็ญบารมี โดยเฉพาะปัญญาบารมีที่ต้องมาจากการเข้าหาบัณฑิตและเรียนรู้จากทุกชั้น ทุกตระกูล การเสริมสร้างปัญญาเป็นการเตรียมความพร้อมในการเป็นพระพุทธเจ้า การที่สุเมธดาบส
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๕
207
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๕
Boประช เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๕ (กัณหาชาลีได้รับอิสรภาพ) ๒๐๖ เท่าไรก็ไม่รู้จักอิ่ม ท้องโตขึ้นทุกวันๆ เพราะความไม่รู้จักประมาณ และเมามันในความอร่อยของพระกระยาหารซึ่งเป็นของสำหรับ พระราชา เมื่อกินมากเข้า
ในตอนที่ ๑ ๕ ของเวสสันดรชาดก เล่าถึงความเป็นไปของชูชกผู้ไม่รู้จักอิ่มจนต้องพบจุดจบอันน่าสลด พระเจ้าสัญชัยทรงสอบถามถึงความเป็นอยู่ของพระบิดาของกุมารทั้งสอง และทรงชี้แจงว่าความผิดพลาดเกิดจากการขับไล่บิด
หน้า17
324
0 ผู้ ช น ะ ส บ ที่ ศ. ม ๔ ( พ ล า น ภ า พ แ ห่ ง บุ ญ ) ไม่มีผู้เสมอด้วยปัญญา เราชี้มือไปในที่ใด คือ ที่แผ่นดิน ภูเขา บนอากาศ ในน้ำ และในป่า อาหารทิพย์ รัตนะทุกอย่าง ของหอมทุกชนิด ยวดยานทุกชนิด ดอกไม
ธรรมะเพื่อประช ผู้ชนะสิบทิศ ๔ (พลานุภาพแห่งบุญ)
326
ธรรมะเพื่อประช ผู้ชนะสิบทิศ ๔ (พลานุภาพแห่งบุญ)
ธรรมะเพื่อประช ผู้ชนะสิบทิศ ๔ (พลานุภาพแห่งบุญ) ๓๒๕ สังขารร่างกายของเราทุกคน กำลังเดินทางไปสู่ความ เสื่อมสลาย ร่างกายที่เคยแข็งแรง ก็อ่อนแอลงไปตามกาลเวลา บัณฑิตนักปราชญ์ทั้งหลายจึงดำรงชีวิตอยู่อย่างไม
บทความนี้กล่าวถึงการเสื่อมสลายของร่างกายและความสำคัญของการสั่งสมบุญ โดยยกตัวอย่างคำสอนจากพระเจ้าติโลกวิชัย เรื่องราวชี้ให้เห็นถึงคุณค่าของปัญญาในชีวิตและการสร้างความปรารถนาที่จะหลุดพ้นจากกิเลสเพื่อเข้
พลานุภาพแห่งบุญในผู้ชนะสิบทิศ ๔
328
พลานุภาพแห่งบุญในผู้ชนะสิบทิศ ๔
ธรระพี ประช ผู้ชนะสิบทิศ ๔ (พลานุภาพแห่งบุญ) ๓๒๗ พระเจ้าจักรพรรดิมีเมตตาต่อผู้อยู่ในเขตแดนที่ปกครอง พระองค์จะตั้งจิตอธิษฐานว่า ปวงสัตว์ในโลกผู้อาศัยอาหารเป็น อยู่ทุกจำพวก ขอจงได้อาหารอันน่าพอใจด้วยใจข
ในบทนี้กล่าวถึงพระเจ้าจักรพรรดิที่มีเมตตาต่อประชาชน โดยการตั้งจิตอธิษฐานเพื่อให้ทุกคนได้รับอาหารที่น่าพอใจ และพลานุภาพของการสร้างบารมีที่เกิดจากการทำทานและบูชาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ระบุว่าจักรแก้วจะอันต
ธรรมะเพื่อประชา: มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๒๒
513
ธรรมะเพื่อประชา: มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๒๒
ธรรมะเพื่อประชา ม มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๒๒ ที่ ๒๒ (ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน) ๕๑๒ เมื่อเที่ยวภิกษาไม่เว้นตระกูลต่ำ ปานกลาง และตระสูง ย่อมได้ อาหารเครื่องเยียวยาอัตภาพ ท่านสอนตัวเอง เข้มงวดกวดขันกับตัวเองมาก
ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเรียนรู้และฝึกฝนในธรรมะจากมโหสถบัณฑิต ที่ท่านให้ความเคารพต่อครูโดยไม่ขึ้นอยู่กับฐานะและได้จัดการกับตนเองด้วยความเข้มงวด ความมุ่งมั่นของท่านในการฝึกสมาธิช่วยให้มีปัญญาแหลม