หน้าหนังสือทั้งหมด

โสตาปัตติมรรคจิตและพระสกทาคามี
60
โสตาปัตติมรรคจิตและพระสกทาคามี
…ลุความเป็นพระสกทาคมี ในมนุษย์โลกนี้ แล้วปรินิพพานในมนุษยโลกนี้ (ด้วยอนุปาทิเสส นิพพานธาตุ) ๑ บรรลุในเทวโลกนั้นแล้วปรินิพพานในเทวโลกนี้ ๑ บรรลุในมนุษยโลกนี้แล้ว ปรินิพพานในเทวโลก ๑ บรรลุใน เทวโลกนั้นแล้ว …
…รคจิตและกลไกการบรรลุถึงนิพพาน การเข้าใจแนวคิดเกี่ยวกับโสตาปัตติมรรคและบทบาทของพระสกทาคามีในมนุษย์และเทวโลก ห้าหมวดบุคคลสกทาคามีและการบรรลุในสภาวะต่างๆ เป็นจุดสำคัญในการศึกษาและเข้าใจธรรมะ อิทธิพลของจิตที…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: วิสัยภูมิแห่งเปรตและอสุรกาย
188
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: วิสัยภูมิแห่งเปรตและอสุรกาย
…88 วิสัย ภูมิแห่งเปรต ๑ อสุรกาย พวกอสุระ ๑ ฯ กามสุคติภูมิมี ๕ คือ มนุสสา พวกมนุษย์ ๑ อาจถมมหาราชิกา เทวดาผู้อยู่ในชั้นจาตุม มหาราช ๑ ตาวติงสา เทวดาชั้นดาวดึงส์ ๏ ยามา เทวดาชนยามะ ๑ เทวดาชั้นย ดุสิตา เทวด…
…ูมิในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งแบ่งออกเป็นหลายชนิด โดยเฉพาะกามสุคติภูมิที่มี 11 ประเภท รวมถึงมนุษย์และเทวดาในชั้นต่างๆ ในที่นี้ยังมีการระบุจำนวนและชั้นของภูมิแห่งฌานแต่ละประเภท อธิบายถึงความแตกต่างและความส…
การศึกษาความหมายของเทวดาและชั้นของเทพในพระพุทธศาสนา
204
การศึกษาความหมายของเทวดาและชั้นของเทพในพระพุทธศาสนา
…ภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 204 ในอธิการว่าด้วยภูมิ ๔ นี้ ฯ แม้ในบทที่เหลือทั้งหลายก็ย่างนั้น [อธิบายคำว่า เทวดา เป็นต้น] เทพทั้งหลายที่ชื่อว่าจาตุมมหาราชิกา เพราะอรรถว่า มีความ ภักดี" ในท้าวมหาราชทั้ง ๔ หรือว่…
บทความนี้เสนอการอธิบายเกี่ยวกับเทวดาในชั้นต่างๆ โดยเฉพาะจาตุมหาราชิกาและดาวดึงส์ โดยมีการอธิบายความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับชน ๓๓ คนที่บำเ…
การนับปีของมนุษย์และเทวดาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
211
การนับปีของมนุษย์และเทวดาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ปี อย่างนี้ คือ ๑,๐๐๐ ปีทิพย์ เพราะเอา ๒ คูณวันที่กำหนด ด้วยปีของมนุษย์ ๕๐ ปี และ ๕๐๐ ปีทิพย์ ของพวกเทวดาชั้นจาตุม- มหาราชิกา เป็นประมาณอายุของพวกเทวดาชั้นดวงดึงส์ฯ ก็การเอา ๔ คูณนั้น เป็น ๑,๐๐๐ ปีโดยกรน…
เนื้อหาครอบคลุมการนับปีตามอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยแสดงความแตกต่างระหว่างอายุของมนุษย์และเทวดาในแต่ละชั้น เช่น อายุของเทวดาชั้นจาตุมมหาราชิกา, ดวงดึงส์, ยามา, ดุสิต, นิมมานรตีน และปรนิมมิตวสวั…
จตุสังเขปในอภิธัมมัตถสังคห
367
จตุสังเขปในอภิธัมมัตถสังคห
…ิชชาเป็นมูลเหตุแก่ส่วนสุดเบื้องต้น ตัณหาเป็นมูลเหตุแก่ส่วนสุดเบื้องปลาย จึงกล่าวว่า อวิชชาตณฺหาวเสน เทว มูลานิ ดังนี้ ฯ [อธิบายสังคหคาถา] วัฏฏะย่อมดับลง โดยคับมูลแห่งวัฏฏะ กล่าวคืออวิชชาและ ตัณหา คือ โดย…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจตุสังเขปซึ่งเป็นเจตนาที่มีความสำคัญต่อการปฏิสนธิและการเข้าใจธรรม ในการอธิบายถึงอวิชชาและตัณหาซึ่งเป็นมูลเหตุของการเกิดภพต่าง ๆ โดยการทราบถึงธรรมที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบันและอนาคต ผ่
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
395
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ความระลึก ๑๐ อย่าง เหล่านี้ คือ พุทธานุสสติ ๑ ธัมมานุสสติ ๑ สังฆานุสสติ ๑ สีลานุสสติ ๑ จาคานุสสติ ๑ เทวตานุสสติ ๑ อุปสมา นุสสติ ๑ มรณานุสสติ ๑ กาลคตาสติ ๑ อานาปานัสสติ ๑ ชื่อว่า อนุสสติ ๑๐ ฯ 0 ภาวนา ๔ เห…
เนื้อหาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา มีการอธิบายเกี่ยวกับกสิ 10 ประเภท และซากศพ 10 อย่าง รวมถึงความระลึก 10 อย่างที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกข
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
402
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…จผิด) เสียได้ ชื่อว่าอนิมิตตานุปัสสนา (การพิจารณาเห็นโดยไม่มีเครื่อง ๑. ฉบับพม่าและสีหลเป็น ตโต ปร์ เทว ตี ผลจิตตานี ปวตฺติ ปวตฺตตวา ภวงคปาโตว โหติ ต่อจากนั้นเพราะผลจิต ๒ หรือ ๓ ควงเป็นไป ก็เป็นภวังคบาตเ…
ในเนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาจิตและวิโมกข์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยยกตัวอย่างการละสมุทยสัจและการเข้าใจในภาวะจิตเพื่อไปสู่นิพพาน พุทธศาสนาพิจารณาอีกทั้งการละกิเลสที่ยังเหลือ ผ่านกรรมและความเป็นจริงในจิต
อธิบายปัจจเวกขณญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
433
อธิบายปัจจเวกขณญาณในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…น แห่งประทีปเป็นอาทิ และเพราะพระบาลีที่มา เป็นต้นว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดเห็นทุกข์ ฯ หลายบทว่า เทว ตีณิ ผลจิตตานี ปวตฺติวา ความว่า ผลจิต ๒" หรือ ๓ ดวง เป็นไปแล้วในสันดานแม้ที่มีกิเลสถูกตัดขาดแล้ว ตา…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาปัจจเวกขณญาณซึ่งเป็นองค์ความรู้ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยพูดถึงความสำคัญของมรรคและผลที่นำไปสู่การหลุดพ้น รวมถึงการวิเคราะห์ว่าผลจิตมีการเกิดขึ้นตามสภาวะธรรมชาติ พร้อมทั้งให้คว
พระราชกุศลและการบูชาพลีสักการะ
4
พระราชกุศลและการบูชาพลีสักการะ
…เป็นมรรคาวิถีทางสวรรค์และนิพพานให้อุฬาราดิเรก ไพศาล โดยพระบรมราชประสงค์ทุกสิ่งสรรพ ซึ่งจะสัมฤทธิ์โดยเทวานุภาพและวิบากสมบัติส่วน ทิฏฐธรรมเวทนียผล เสร็จมาแต่พระราชกุศลบุญนิธิ นั้นตามวิบากสามารถด้วยประการฉะ…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชกุศลที่สมเด็จพระมหาสมณเจ้าได้ทรงบำเพ็ญเพื่อความสุขและสวัสดิภาพของประชาชน โดยมีการเชื่อมโยงกับการประกอบพิธีบูชาพลีสักการะที่เชื่อว่าจะนำมาซึ่งความเจริญสุขให้กับกุลบุตรที่มีอภิสิท
บุญนิธิและวิธีบำเพ็ญบุญ
9
บุญนิธิและวิธีบำเพ็ญบุญ
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) อสาธารณมญฺเญสํ อโจรหรโณ นิธิ กยิราถ ธีโร ปุญญานิ เอส เทวมนุสฺสานํ โย นิธิ อนุคามิโก สพฺพกามทโท นิธิ ។ มีความว่า บุญนิธินี้ไม่สาธารณะแก่คนเหล่านี้ โจรก็ไม่แย…
…โรรสส่งเสริมการบำเพ็ญบุญและกุศล โดยชี้ให้เห็นถึงผลของบุญที่นำมาสู่ความสุขและสันติสุข ทั้งในมนุษย์และเทวดา พร้อมยกตัวอย่าง 3 ประการ ของผลที่ต้องประสงค์ และการอุทิศตัวในการปฏิบัติธรรมเพื่อผลที่ดี ประกอบด้ว…
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
16
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) มาตาเปติภร์ ชนต์ สณห์ สขิลสมุภาส มจฺเฉรวินเย ยุตต์ ติ เว เทวา ตาวสา กุเล เชฏฐาปจายน เปสุเฌยฺยปุปหายินํ สจฺจํ โกธาภิ นริ อาหุ สปปุริโส อิติ ฯ ๑๖ เทพเจ้าชั้นดาวดึ…
บทความนี้กล่าวถึงพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส และหลักการปฏิบัติของวุฑฒบุคคลในไทยว่าเป็นการแสดงถึงการเคารพนบนอบพระคุณ โดยการรวมกลุ่มกันในคำสอนที่ส่งเสริมความรักและการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข การที่ท
โอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
31
โอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…พหุนน์ ปฏิปชช โภเค บุคคลใดได้ปฏิบัติสมบัติ ดำรงฆราวาสวิสัย เกื้อกูลให้เป็นประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก ต เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต เทวดาย่อมรักษาบุคคลนั้น อันธรรมคุ้มครองรักษา พหุสฺสต์ สีลวตูปปนน ธมฺเม ฐิติ น วิช…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับโอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามธรรมและการเป็นพหุสูตร ที่มีประโยชน์ต่อสังคมและได้รับการคุ้มครองจากธรรมอย่างยิ
คำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
40
คำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…่ง บุตรภรรยาทาสกรรมกรซึ่งนับว่าอันโตชนจำพวกหนึ่ง ชาวนา เพื่อนบ้านลูกค้าซึ่งนับว่า พาหิรชนจำพวกหนึ่ง เทวดาผู้รับพลีกรรมคือ อารักขเทวดาและวัตถุ เทวดาจำพวกหนึ่ง สมณพราหมณ์จำพวกหนึ่ง ด้วยโภคทรัพย์ที่ได้มาโดย…
บทความนี้นำเสนอคำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เกี่ยวกับการเคารพผู้อาวุโสและความสามัคคีในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากพุทธภาษิตและอปริหานิยธรรมสูตร เพื่อแสดงให้เห็นว่าความรักและการช่วยเหลือก
แผ่เมตตาและผลบุญ
48
แผ่เมตตาและผลบุญ
…ราได้บำเพ็ญกุศลนั้นแล้ว เราขอให้ผลบุญแก่สัตว์เหล่านั้น ให้เป็นผู้มีส่วน ด้วยกัน เย จ ตตฺถ น ชานนฺติ เทวา คนตวา นิเวทย์ สัตว์เหล่าใดไม่รู้ข่าว ขอเทพเจ้าจงช่วยนำไปแถลง ให้อนุโมทนา สพฺเพ โลกมุห์ เย สตฺตา ชี…
บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาที่มีต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอ้างอิงถึงความเมตตาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน และการบำเพ็ญกุศลเพื่อให้สัตว์ได้รับผลบุญและโภชนาหารที่เพียบพร้อม การแผ่เมตตานั้นแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ท
พระมหากษัตริย์และโลกัตถจริยา
73
พระมหากษัตริย์และโลกัตถจริยา
… ในพระวาจาตรัสสั่งดังนี้ว่า จรถ ภิกฺขเว จรริก พหุชนหิตาย พหุชนสุขาย โลกานุกมฺปาย อตฺถาย หิตาย สุขาย เทวมนุสสาน ภิกษุทั้งหลาย ท่านทั้งหลาย จงเที่ยวจาริกไป เพื่อเกื้อกูล แก่ชนมาก เพื่อสุขแก่ชนมาก เพื่ออนุเ…
บทความนี้กล่าวถึงพระคุณของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มุ่งหมายเพื่อประโยชน์แก่โลกและประชาชน โดยเน้นความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการสร้างสันติสุขและการให้การอนุเคราะห์แก่สัตว์โลก รวมถึงการ
พระราชจริยาและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
76
พระราชจริยาและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…พ เพื่อประโยชน์แก่ แผ่นดินและประชาชน ต้องด้วยความสรรเสริญในพุทธนิพนธ์ว่า หิโต พหุนฺนํ ปฏิปชช โภเค ต เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ เทวดาย่อมรักษาบุคคลนั้น อันธรรมคุ้มครองรักษา พหุสฺสต์ สีลวตูปปนฺนํ ธมฺเม ฐิติ น …
เนื้อหาเกี่ยวกับการบำเพ็ญพุทธจริยาและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยมีการกล่าวถึงความสำคัญของธรรมที่สรรเสริญผู้มีศีลและจริยา ในช่วงเวลาที่เสด็จประพาสยุโรป ผู้นำพระราชกรณี
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
80
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
…ติเป็นอย่างไร ก็ ไม่ต้องพยากรณ์. พระเจ้าอชาติศัตรูได้เสวยวิบากอันเผ็ดร้อนเช่นนี้ ก็เพราะสมาคมกับพระ เทวทัตต์ผู้เป็นปาปมิตร ในศุกลปักษ์ฝ่ายขาวคือข้างดี จึงสาธกด้วยเรื่องแห่งพระเจ้าตักกสิลา (๑) เม เมื่อครั…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพระราชาและพระเ
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
89
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ระเมตตาและความจงรักของทวยราษฎร์เป็นที่เบิกบาน พระราชหฤทัยแม้น กับพระเจ้าอโศกมหาราช ซึ่งได้พระนามว่า เทวาน ปิโย ปิยทสฺสี เป็นที่รักของเทวดามนุษย์ ทั้งหลาย ได้ทอดพระเนตรเห็นผลอันเป็นที่พอพระราชหฤทัย ดังนี้…
พระเนตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทอดพระเนตรเห็นผลแห่งพระเมตตาและความจงรักของประชาชน ด้วยพระราชหฤทัยที่เบิกบาน พระเจ้าอโศกมหาราชมองเห็นประโยชน์จากทางพระราชจรรยา สัญลักษณ์แห่งความสุขแล
คำอธิษฐานเพื่อสมเด็จพระราชสมภารเจ้า
100
คำอธิษฐานเพื่อสมเด็จพระราชสมภารเจ้า
…ิตยืนานในราชมไหศวรรย์ ปกครองรัช สีมามณฑลให้สมบูรณ์ยิ่ง สมพระราชประสงค์ทุกสิ่งทุกประการ สาธุ อารักขา เทวา สรฏฺฐมณฑล ภูมิ วตถุเทวา มหิทธิกา อภิปาเลนต สพฺพทา ។ ขออารักขเทวดา และวัตถุเทวดาผู้ทรงมหิทธิฤทธิ์ ไ…
บทความนี้กล่าวถึงความศักดิ์สิทธิ์ของสมเด็จพระราชสมภารเจ้าและอธิษฐานเพื่อความเจริญรุ่งเรืองและความสุขของพระองค์ รวมถึงการปกครองสยามรัฐและความบริสุทธิ์ของพระรัตนตรัย การบริหารราชการให้ปราศจากภัยและการได
พระมงคลวิเสสกถาในงานเฉลิมพระชนมพรรษา
113
พระมงคลวิเสสกถาในงานเฉลิมพระชนมพรรษา
…************* **************** ๑๑๗ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส หิโต พหุนน์ ปฏิปชช โภเค ติ เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ พหุสสติ สีลวตูปปนน ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติ กิตติ ។ ธมฺมฏฺฐ์ สีลสมฺปนฺน สงฺจวาที หิร…
ในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2540 ได้มีการจัดงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย โดยสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ได้รับพระราชทานถวายวิสัชนาในพระมงคลวิเสสกถา เพ