เห็น : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 90 / 315

…น พระองค์จึงทรงอุปมา กราบทูลพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉันถามถึงสามัญญผลที่ เห็นประจักษ์ แต่สมณพราหมณ์ทั้งหลายกลับตอบเป็นเรื่องอื่น เสมือนหนึ่งถามเรื่องมะม่วง แต่ไพล่ไปตอบเรื่องขนุ…

…ระองค์ทรงอุปมาว่าคำตอบจากครูทั้ง 5 เป็นเหมือนการถามเรื่องมะม่วงแต่ได้คำตอบเรื่องขนุนสำปะลอ สะท้อนให้เห็นว่าครูทั้ง 5 ไม่เห็นคุณค่าของการแก้ปัญหาทางจิตใจและคุณค่านักบวชอย่างแท้จริง ในการค้นหาความจริงของชีว…

…นี้ เรียกกันว่า “พวกนิครนถ์” นอกจากนี้ ท่านนิครนถนาฏบุตรยังมีหลักคำสอนแบบ “อเนกานตวาทะ” อีกด้วย คือ เห็นว่า “ความจริงมีหลายเงื่อน หลายแง่” เช่น เหตุการณ์หนึ่ง เมื่อพิจารณาในแง่นี้อาจจริงถูกต้อง แต่เมื่อพิ…

ลัทธินครนถ์เป็นลัทธิที่มีการกวดขันต่อร่างกายอย่างเคร่งครัด รวมถึงการอดข้าว อดน้ำ เพื่อเข้าถึงสภาวะทิฆัมพร ปัจจุบันยังมีผู้นับถือศาสนาเชนในอินเดียหลายล้านคน โดยมุ่งเน้นที่คำสอนอันหลากหลายมุมมอง "อเนกาน

…รรณะกษัตริย์อย่างพระองค์ยัง ต้องให้ความเคารพกราบไหว้ และในขณะเดียวกัน พระเจ้าอชาต ศัตรูยังสามารถตรองเห็นคำสอนที่แฝงอยู่ในคำถามสมมุติของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าอีกว่า ๑. คุณธรรมพื้นฐานที่ผู้บวชจะต้องมี คือ สัม…

เมื่อบวชเป็นบรรพชิต พระองค์ยังต้องเคารพและทำความเข้าใจคุณธรรมพื้นฐาน เช่น สัมมาทิฏฐิ ที่เกี่ยวกับการกระทำดีและชั่ว รวมถึงการเข้าใจว่าวัตถุประสงค์ของการบวชคือการสร้างบุญบารมีในชีวิตเพื่อชาติ การให้ทานแ

…ทรงพบคำตอบหรือยังว่าผลของการบวชมีหรือไม่ พระ เจ้าอชาตศัตรูก็ทรงตอบอย่างมั่นพระทัยว่า ผลของการบวชที่ เห็นในปัจจุบันมีอยู่อย่างแน่นอน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสว่า นี้เป็นเพียงสามัญญผล ข้อแรกเท่านั้น ยังมีข…

เนื้อหาในบทความนี้อธิบายถึงการที่เจ้าลัทธิทั้ง 5 ไม่สามารถตอบคำถามเกี่ยวกับผลดีของการบวช และแสดงให้เห็นถึงความไม่รู้จักวัตถุประสงค์และคุณธรรมที่แท้จริงของการบวช. พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตร…

…ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ที่ว่า “จก อุทปาทิ ญาณ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชชา อุทปาติ อาโลโก อุทปาทิ ฯ” จะเห็นว่าคุณวิเศษ ๕ อย่าง ดังบาลีที่ยกขึ้นกล่าวนี้ จะ เป็นความหมายของคำว่า “พุทโธ” กล่าวคือ จกฺขุ ความเห็น…

…วยความเข้าใจแท้จริง โดยอิงจากบาลีในธัมมจักกัปปวัตตนสูตรซึ่งบรรยายคุณวิเศษห้าอย่าง ได้แก่ จกฺขุ (ความเห็น), ญาณ (ความรู้), ปญฺญา (ความรู้ชัด), วิชชา (ความรู้แจ้ง), และ อาโลโก (แสงสว่าง) ซึ่งรวมกันเป็นความห…

…ดยเฉพาะ อย่างยิ่ง สติที่ตรึกเข้าไปในกาย เวทนา จิต ธรรม ๑๑) ปัญญา คือ ความรอบรู้ในกองสังขาร เพราะมอง เห็นตามความเป็นจริง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีความรู้ ความเห็นกว้างขวาง ทรงสามารถหยั่งรู้เหตุผลถูกต้องตาม …

…จ้าเป็นผู้ทรงมีสติอยู่เสมอ โดยเฉพาะในด้านกาย เวทนา จิต และธรรม ทรงมีปัญญารอบรู้ในกองสังขาร สามารถมองเห็นความเป็นจริงได้อย่างถูกต้อง พร้อมทั้งทรงผ่านรูปฌานทั้ง 4 เพื่อพัฒนาจิตให้สงบและเข้าถึงโลกุตตรปัญญา ซ…

…ระบุชื่ออาบัติเพราะละเมิด สิกขาบทเหล่านั้นไว้ ดังนี้ ๑) พระภิกษุอวดอุตริมนุสสธรรมที่ไม่มีในตน เพราะ เห็นแก่อาชีวะ ต้องอาบัติปาราชิก ๒) พระภิกษุชักสื่อให้ชายหญิงเป็นผัวเมียกัน เพราะเห็นแก่อาชีวะ ต้องอาบัติ…

บทความนี้กล่าวถึงการละเมิดสิกขาบทเกี่ยวกับอาชีพไม่บริสุทธิ์ ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้บัญญัติไว้ 5 ข้อ อธิบายพฤติกรรมของพระภิกษุที่อาจมีอาบัติในเรื่องศีล และข้อห้ามที่ควรปฏิบัติเพื่อรักษาศีลให้บริสุ

…าง คือ อันตรายอันเนื่อง จากการเบียดเบียนของเหล่าสัตว์ร้ายต่าง ๆ และอันตรายอันจะ เกิดขึ้นเนื่องจากการเห็นรูป แล้วทำให้กิเลสกามเฟื่องฟูขึ้น งๆ เมื่อพิจารณาเจตนารมณ์ในการใช้เสนาสนะแล้ว ย่อม เห็นว่าพระสัมมาสั…

…้เสนาสนะจึงมีเป้าหมายเพื่อบรรเทาความร้อนหนาวและอยู่ตามลำพังอย่างสงบ ป้องกันอันตรายจากสัตว์ร้ายและการเห็นรูปที่ทำให้เกิดกิเลส.

…เจ้าอชาตศัตรูได้สดับเรื่องศีลจากพระบรมศาสดา พระองค์ก็บังเกิดความนับถือเลื่อมใสพระภิกษุอย่างยิ่ง ทรง เห็นว่าสมควรแล้วที่พระภิกษุจะพึงได้รับการเคารพกราบไหว้ และต่อแต่นี้ไปพระองค์เองก็จะทรงกราบไหว้พระภิกษุด้…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของศีลในการให้ความสุขแก่พระภิกษุ อธิบายว่าศีลที่ดีทำให้มีจิตใจที่สงบและปราศจากภัยจากภายนอก โดยเฉพาะเมื่อมีการเคารพศีลจะทำให้พระภิกษุได้รับการนับถืออย่างจริงใจซึ่งส่งผลต่อความสงบข

ไม่ถือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เห็นรูปด้วยจักษุแล้ว ไม่ถือ นิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ เธอย่อมปฏิบัติเพื่อ สํารวมจักขุนทรีย์ (สํารวมตา) ที่เ…

ภิกษุในธรรมวินัยนี้ต้องไม่ถือรูปลักษณ์หรือเสียงใดๆ เพื่อหลีกเลี่ยงอกุศลธรรม เช่น อภิชฌาและโทมนัส ด้วยการสำรวมและปกป้องอินทรียทั้งหลาย เพื่อการมีความสุขที่ปราศจากกิเลส ความสำรวมในอินทรีย์จะช่วยให้ผู้ปฏ

…เปิดรับบุคคลภายนอกเข้ามาในบ้าน ส่วนอายตนะ ภายนอกทั้ง 5 นั้น มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “อารมณ์ 5” “เห็นรูปด้วยจักษุ” โบราณาจารย์ทั้งหลายอธิบายว่า ลำพังจักษุหรือตาเห็นรูปไม่ได้ เพราะไม่มีใจ ลำพังใจก็เห็นร…

…พระดำรัส ซึ่งพูดถึงอายตนะภายในและภายนอก รวมถึงคำว่า 'ทวาร' ที่หมายถึงประตูรับรู้ของอารมณ์ทั้งห้า การเห็นรูปด้วยจักษุจะต้องประกอบด้วยจักษุ รูป และใจ การรับรู้ทางอารมณ์จึงเกิดขึ้นจากการกระทบกันของอายตนะภายใ…

ดังนั้นเมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “เห็นรูปด้วยจักษุ ย่อมหมายถึง “เห็นรูปด้วยจักษุวิญญาณ” ในทำนองเดียวกัน เมื่อพระองค์ตรัสว่า “ฟังเสียงด้วย …

บทความนี้กล่าวถึงการรับรู้สิ่งต่างๆ ด้วยวิญญาณในมุมมองของพระพุทธเจ้าซึ่งเน้นให้เห็นความสำคัญของการเห็นได้ด้วยจักษุวิญญาณและไม่ถือนิมิตเพื่อหลีกเลี่ยงกิเลสและการติดยึดในเครื่องหมายภายน…

…้าตา การพูด การหัวเราะ การฉอเลาะ หรือ อากัปกิริยาอื่น ๆ ซึ่งจะก่อให้เกิดกิเลส โดยสรุปก็คือ เมื่อได้ เห็นองค์ประกอบเล็ก ๆ น้อย ๆ ของอายตนะภายนอก หยุดอยู่สักแต่ว่าเห็น ไม่เก็บไปคิดนึกปรุงแต่งวิพากษ์วิจารณ์ …

…และการปรุงแต่งที่อาจนำไปสู่กิเลส การสำรวมจักษุมีความสำคัญในการศึกษาธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การมองเห็นสิ่งต่าง ๆ ควรทำด้วยสติ ไม่ใช่การปิดตาแต่เพื่อไม่ให้เกิดการคิดปรุงแต่งซึ่งนำไปสู่กิเลสกาม.

เห็นใจของตนเองและแม้ของผู้อื่นได้ชัดเจนว่า ดวงใจของคน เรานั้นมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางโตเท่ากระบอกตาของตนเอ…

…นเรา โดยมีเส้นผ่าศูนย์กลางเท่ากับกระบอกตา ตั้งอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ แบ่งเป็น ๔ ชั้น ได้แก่ ดวงเห็น, ดวงจ๋า, ดวงคิด และดวงรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ดวงเห็นทำหน้าที่รับอารมณ์ต่าง ๆ ผ่านประสาทสัมผัส ในขณะท…

…ๆ ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระเจ้าอชาตศัตรูว่า ๆ “เมื่อเธอ (ภิกษุผู้ปฏิบัติภาวนา) พิจารณา เห็นนิวรณ์ ๕ ประการเหล่านี้ที่ละได้แล้วในตน ย่อมเกิดปราโมทย์ เมื่อปราโมทย์แล้วย่อมเกิด ปีติ เมื่อมีปีติใ…

ฌานหมายถึงภาวะที่จิตสงบประณีตซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ลึกซึ้งของการสมาธิ พระภิกษุที่ปฏิบัติภาวนาจะสามารถเข้าถึงฌานในระดับต่าง ๆ ผ่านการพิจารณานิวรณ์ ๕ ประการและบรรลุถึงความสงบสุขที่สูงส่ง ด้วยการปฏิบัติอย

…้าฌานแล้วจะไปไหนก็คล่องแคล่วจึงเกิด “วิตก” (คิด) ขึ้นว่า นี่อะไร รูปพรรณสัณฐานเป็นอย่างนี้ ไม่เคยพบ เห็นมาก่อน จึงตรึกดู (ปักจิตลงสู่อารมณ์ฌาน) ครั้นแล้ว “วิจาร” ก็เกิดขึ้นเต็มวิตก คือพิจารณาตรวจตราดูรอบก…

การเข้าฌานนั้นเริ่มต้นเมื่อจิตเข้าสู่ภาวะสงบจนเกิดการสงบของใจและความสุข ความรู้สึกปีติเกิดขึ้นเมื่อพิจารณาตรวจตรารอบกายมนุษย์ละเอียดจนเข้าสู่ภาวะเอกัคคตา การเข้าสู่ปฐมฌานทำให้กายมนุษย์ละเอียดมีความสุข

…าศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงยิ่งทวีประสิทธิ ภาพในการงานยิ่งขึ้นอีก ยังผลให้บรรลุญาณซึ่งสามารถทำให้ เล็งเห็นการเกิดและการตายของหมู่สัตว์ทั้งหลาย สามารถเล็ง เห็นความแตกต่างของเหล่าสัตว์โลก อันเป็นไปตามอำนาจกรร…

เมื่อผู้เจริญภาวนาเข้าถึงสมาธิที่แน่วแน่ ทำให้จิตบริสุทธิ์ปราศจากกิเลส ส่งผลให้สามารถเห็นการเกิดและการตายของสัตว์ รวมถึงความแตกต่างตามอำนาจกรรม โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงการประคองจิตใ…

…รลุอาสวักขยญาณ หลุดพ้นจากอาสวกิเลสทั้งปวง อนึ่ง การที่ผู้เจริญภาวนาซึ่งบรรลุญาณระดับต่าง ๆ สามารถรู้เห็นการตายและการเกิดของหมู่สัตว์ รู้เห็นความแตก ต่างของหมู่สัตว์อันมีกรรมเป็นเหตุ ตลอดจนมีหูทิพย์ ตาทิพย…

…นตอนการบรรลุธรรมกาย ตั้งแต่พระโสดาไปจนถึงพระอรหัต ซึ่งหมายถึงการหลุดพ้นจากอาสวกิเลส การบรรลุญาณในการเห็นโลกที่แตกต่างกันตามกรรม และการมีหูทิพย์ ตาทิพย์ การสดับพระธรรมเทศนาโดยพระเจ้าอชาตศัตรูที่มีความสนใจล…

…นัก เปรียบเสมือนหงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง หรือส่องประทีปในที่มืด เพื่อให้คนมอง เห็นสิ่งต่าง ๆ ข้อนี้ฉันใด พระธรรมเทศนาของพระผู้มีพระภาค เจ้าก็ฉันนั้น บริบูรณ์พร้อมด้วยคุณวิเศษโดยเอนกป…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการตั้งหลักในพระ ธรรมคํา สั่งสอนที่มีความงดงามดุจดั่งการเปิดเผยความจริงให้ผู้คนเห็น พระเจ้าอชาตศัตรูได้แสดงความเห็นด้วยการกราบทูลสรรเสริญจึงได้ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต ตั้งแต…

…๒. จุตูปปาตญาณ คือ ญาณที่ทำให้รู้เรื่องการเกิด และการตายของสัตว์ทั้งหลาย หรือญาณพิเศษที่ทำให้ดูอะไร เห็นได้หมดตามความปรารถนา ๓. อาสวักขยญาณ คือ ญาณหยั่งรู้อริยสัจ ๔ ทำให้ สิ้นอาสวกิเลส อภิญญา ๖ ประกอบด้วย…

บทความนี้กล่าวถึงคุณลักษณะของพระภิกษุที่ดี โดยแบ่งออกเป็นคุณลักษณะที่ดีในเบื้องกลางและเบื้องสูง โดยเฉพาะการฝึกอบรมจิตใจ และความรู้วิเศษที่รวมไปถึงวิชชา ๓ และอภิญญา ๖ ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่สำคัญในการเป็