หน้าหนังสือทั้งหมด

สามัญญผลเบื้องสูงและการสร้างบารมี
210
สามัญญผลเบื้องสูงและการสร้างบารมี
…นัยหนึ่งก็คือการฝึกฝนอบรมตนเองขัดเกลา นิสัยไม่ดีออกไป หมั่นสั่งบุญเพื่อละกิเลสทั้ง 3 ตระกูลคือ โลภะ โทสะ และโมหะให้ค่อย ๆ หมดไปจากใจ อันเป็นผลให้เกิดบุญและบารมีเพิ่มพูนมากขึ้นเรื่อย ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า…
…นพระปาฏิโมกข์ และคุ้มครองทวารในอินทรีย์ การสร้างบารมีจำเป็นต้องขัดเกลาอุปนิสัยและละอาการโกหก, โลภะ, โทสะ และโมหะ เพื่อที่จะเพิ่มบารมีให้สูงขึ้น เนื้อหาเหล่านี้ได้ถูกกล่าวถึงในบทที่ 5 และมีความสัมพันธ์กับ…
การปฏิรูปมนุษย์: สันดานและนิสัย
20
การปฏิรูปมนุษย์: สันดานและนิสัย
…นั่นคือ ถ้าจิตใจขาดภูมิคุ้มกันก็จะอ่อนแอ ตกอยู่ใต้อำนาจของกิเลส ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน 3 ตระกูล คือ โลภะ โทสะ และ โมหะ ซึ่งแอบแฝงอยู่ในจิตใจคนเรามาแต่กำเนิด อันเป็นเหตุ ให้คนเราแสดงพฤติกรรมเลวร้ายต่างๆ ออก มา…
…และว่าทั้งสองอย่างเกิดจากการขาดภูมิคุ้มกันของจิตใจ ที่ซึ่งจะทำให้คนตกอยู่ใต้อำนาจของกิเลส เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ เมื่อจิตใจมีภูมิคุ้มกันแข็งแกร่ง จะทำให้ผู้คนมีสันดานดีและพฤติกรรมดีตามมา นำเสนอวิธีที่จะเ…
การปฏิรูปมนุษย์และความสำคัญของทิศ 6
197
การปฏิรูปมนุษย์และความสำคัญของทิศ 6
…ติที่เหมือนกันอยู่อย่างหนึ่งคือ มีอกุศลมูล อันเป็นรากเหง้าแห่งความชั่วคือกิเลส 3 ตระกูล ได้แก่ โลภะ โทสะ โมหะติดมาตั้งแต่ถือกำเนิด ทำนอง เดียวกับโครโมโซมอันเป็นส่วนหนึ่งของเซลล์ในร่างกายของมนุษย์ทุกคนมี …
…นการปฏิรูปมนุษย์ เริ่มตั้งแต่เด็ก และไม่ควรรอให้เติบโต จากธรรมชาติของมนุษย์ที่มีอกุศลมูลซึ่งคือโลภะ โทสะ โมหะ ตั้งแต่กำเนิด การปฏิรูปจึงมีความสำคัญสูงสุด ในสังคม การเลือกเคารพบูชาเป็นหน้าที่ของญาติโยม ต้…
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและการสร้างบุญ
110
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและการสร้างบุญ
…ดแบ่งออกเป็น 3 ตระกูลใหญ่ๆ ตามลักษณะอาการที่มีปรากฏของกิเลสเหล่านั้น กิเลสทั้ง 3 ตระกูล ได้แก่ โลภะ โทสะ โมหะ หรือเรียกว่า อกุศลมูล 3 ดังที่พ ดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย.... โลภะ…
…รถคิดและทำถูกต้อง ส่งผลให้ชีวิตประสบความสำเร็จได้ นอกจากนี้ยังมีการจำแนกกิเลสเป็น 3 ตระกูล คือ โลภะ โทสะ และโมหะ ซึ่งแต่ละประเภทมีผลต่อจิตใจ และการทำบุญจะช่วยเบาบางกิเลสให้หมดไปในที่สุด ความเข้าใจในวงจรข…
การกำเนิดจักรวาลและมนุษย์
105
การกำเนิดจักรวาลและมนุษย์
…เต็มวัยทันที ไม่ต้องอาศัยพ่อแม่เป็นที่เกิด การจะเกิดเป็นสัตว์อะไรนั้นขึ้นอยู่กับวิบากกรรมที่มี โลภะ โทสะ โมหะ ปรุงแต่ง ซึ่งโดยปกติของสัตว์ดิรัจฉานนั้น จะมีโมหะเป็นหลัก ถ้าหากว่ามีโทสะผสมมากมีโลภะเพียงเล็…
เนื้อหาเกี่ยวกับการกำเนิดของจักรวาลและมนุษย์ โดยเริ่มจากการแยกประเภทของผู้ทำงาน การเกิดสัตว์ในยุคแรกแล้วมีวิวัฒนาการตามกรรมที่ได้รับ ซึ่งสัตว์ต่างๆ และพืชที่เกิดในยุคแรกมีลักษณะเฉพาะตามกรรมแบบโอปปาติก
ปฏิรูปปุถุชนให้เป็นมนุษย์
17
ปฏิรูปปุถุชนให้เป็นมนุษย์
…บ่งกิเลสไว้เป็น ๓ เมื่อกล่าวถึงกิเลส ชาวพุทธย่อมรู้กันโดยทั่วไปว่า พระพุทธศาสนา ตระกูลใหญ่ คือ โลภะ โทสะ โมหะ หรือใช้ ภาษาง่ายๆ ว่า โลภ โกรธ หลง แต่ครั้นเมื่อถูกถามถึงแหล่งกำเนิดของ กิเลส ชาวพุทธส่วนใหญ่…
…ารดำเนินชีวิต โดยอธิบายถึงกิเลสที่เป็นอุปสรรคสำคัญต่อการพัฒนาตนเอง แบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ โลภะ โทสะ และ โมหะ อย่างไรก็ตาม การปฏิรูปนี้จำเป็นต้องมีความร่วมมือเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ต้องการ มิเช่นนั้นโ…
คุณสมบัติของคนดี: ความรับผิดชอบต่อสังคม
76
คุณสมบัติของคนดี: ความรับผิดชอบต่อสังคม
…ู้ควรได้ รับน้อยกลับได้รับมาก ส่วนผู้ที่ควรได้รับมากกลับได้รับน้อย อคติ ๔ ประกอบด้วย ๑. ฉันทาคติ ๒. โทสาคติ ๓. โมหาคติ ๔. ภยาคติ ๑. ฉันทาคติ คือ ความลำเอียง อันเกิดจากอำนาจแห่งความ รัก ความพอใจของบุคคล ท…
…็นมนุษย์ของผู้อื่น โดยได้กล่าวถึงเรื่องบาปกรรมโดยเหตุ ๔ ที่ประกอบด้วยอคติ ๔ ประการ ได้แก่ ฉันทาคติ, โทสาคติ, โมหาคติ, และภยาคติ ซึ่งมีผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตในสังคม โดยเฉพาะในเรื่องการกระทำที่ไม่เป็นธรร…
เหตุ ๔ ประการ ของการทำบาปกรรม
373
เหตุ ๔ ประการ ของการทำบาปกรรม
…ำบาปกรรมโดยเหตุ ๔ ประการ อะไร สำหรับปุถุชน ๑. ย่อมถึงฉันทาคติ (ลำเอียงเพราะรัก) ทำบาปกรรม ๒. ย่อมถึงโทสาคติ (ลำเอียงเพราะชัง) ทำบาปกรรม ๓. ย่อมถึงโมหาคติ (ลำเอียงเพราะเขลา) ทำบาปกรรม ๔. ย่อมถึงภยาคติ (ลำ…
ภาคผนวกนี้อธิบายถึงเหตุ ๔ ประการที่ทำให้ปุถุชนทำบาปกรรม คือ ฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ และภยาคติ ในขณะที่อริยสาวกไม่ทำบาปกรรมด้วยเหตุเหล่านี้ โดยมีคำสอนจากพระองค์ที่ชี้ให้เห็…
คุณสมบัติของคนดีที่โลกต้องการ
54
คุณสมบัติของคนดีที่โลกต้องการ
…ผู้ควรได้รับน้อยกลับได้รับมาก ส่วนผู้ที่ควรได้รับมากกลับได้รับน้อย อคติ ๔ ประกอบด้วย ๑. ฉันทาคติ ๒. โทสาคติ ๓. โมหาคติ ๔. ภยาคติ ๑. ฉันทาคติ คือ ความลำเอียง อันเกิดจากอำนาจแห่งความ รัก ความพอใจของบุคคล ท…
…สำคัญของอริยวินัยในการควบคุมบาปกรรมโดยเหตุ ๔ โดยเฉพาะการลดอคติในสังคม อคติ ๔ ประการได้แก่ ฉันทาคติ, โทสาคติ, โมหาคติ และ ภยาคติ ในบทความจะเล่าถึงฉันทาคติซึ่งเกิดจากความรักและความพอใจทำให้เกิดการคอรัปชั่น…
ความลำเอียงในสังคมและการจัดการวิกฤตชาติ
55
ความลำเอียงในสังคมและการจัดการวิกฤตชาติ
• คัมภีร์กู้วิกฤตชาติ ๒. โทสาคติ คือ ความลำเอียง อันเกิดจากอำนาจความโกรธ ความพยาบาท ผูกเวรกัน ทำให้บุคคลทำสิ่งไม่ควรทํา เช่นทำให…
เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของความลำเอียงในสังคม ได้แก่ โทสาคติ ซึ่งเกิดจากความโกรธและความพยาบาท, โมหาคติ ที่เกิดจากความโง่เขลาเบาปัญญา, และภยาคติ ที่เกิดจากคว…
คุณสมบัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
117
คุณสมบัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ตตระ ทรงเป็นผู้ประสบแต่โชคดี ด้วยบุญ บารมีของพระองค์ ๒) ผู้หักกิเลส หมายความว่า พระองค์ทรงกำจัดราคะ โทสะ โมหะ ตัณหา อวิชชา ตลอดจนอกุศลธรรมทั้งปวงออก จากพระทัยได้เด็ดขาดแล้ว โดยสรุปก็คือ พระองค์ทรงเป็น ผู…
…ให้ทรงมีรูปกายที่เปี่ยมด้วยบุญและความสุขอย่างแท้จริง พระองค์ยังถือเป็นผู้หักกิเลสที่สามารถกำจัดราคะ โทสะ โมหะ และอตุ๊กาพยนต์จากใจได้อย่างเด็ดขาด นอกจากนี้ ยังมีความหมายของ 'ภคธรรม' ที่ประกอบด้วยคุณสมบัติ…
การฝึกสมาธิและการบรรลุฌาน
230
การฝึกสมาธิและการบรรลุฌาน
…ิตใจเศร้าหมองขุ่นมัว รับคุณธรรมได้ยาก มี ๑๖ อย่าง คือ ๑. อภิชฌา วิสมโลภะ ละโมบ จ้องจะเอาไม่เลือก ๒. โทสะ คิดประทุษร้าย ๓. โกธะ โกรธ ๔. อุปนาหะ ผูกโกรธไว้ ๕. มักขะ ลบหลู่คุณท่าน 5. ปลาสะ ตีเสมอ ๗. อิสสา ร…
…สติไม่มีสิ่งรบกวนต่าง ๆ ที่จะมาทำให้จิตใจเศร้าหมอง จะต้องรู้จักการปล่อยวางจากอุปกิเลส ๑๖ อย่าง เช่น โทสะ, อภิชฌา ฯลฯ ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อการเข้าถึงความบริสุทธิ์ของใจได้ดีมากขึ้น และนำไปสู่การพัฒนาจิตให้…
การบวชและอานิสงส์ที่มากมาย
30
การบวชและอานิสงส์ที่มากมาย
โทสะ คือ ความโกรธ พยาบาท คิดท้าลายลางผลาญ โมหะ คือ ความหลง ได้แก่หลงตัวเอง หลงตระกูลและหลงผิดต่าง ๆ ทำอ…
โทสะ คือ ความโกรธ โมหะ คือ ความหลง กิจวัตรการปฏิบัติเพื่อกำจัดกิเลส มีความสำคัญในการเป็นพระภิกษุที่น่าเ…
กรรมอยู่ที่ไหนและสาเหตุการเกิดกรรม
32
กรรมอยู่ที่ไหนและสาเหตุการเกิดกรรม
…ทำให้เกิดกรรม โดยแบ่งเป็น 2 ฝ่าย ได้แก่ 1) สาเหตุการเกิดกรรมฝ่ายชั่ว * โลภะ ความอยากได้ของผู้อื่น * โทสะ ความประทุษร้ายใจ โดยแสดงออกในลักษณะรุนแรง เช่น ความพยาบาท ความ โกรธ ความขุ่นเคือง ไม่ถูกใจ ไม่พอใจ…
…รียบเสมือนเมล็ดพันธุ์ที่เก็บกรรมไว้ในตนเอง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการเกิดกรรมที่เกิดจากกิเลส เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ที่ทำให้เกิดกรรมชั่ว การทำความเข้าใจกรรมช่วยให้เรารู้และระลึกถึงภาพรวมของการกระทำและผลที่จ…
การกำเนิดบาปในพระพุทธศาสนา
139
การกำเนิดบาปในพระพุทธศาสนา
…ดทุกข์ทรมาน ขาดประสิทธิภาพ 6.2.3 บาปเกิดได้ 3 ทาง ดังที่ทราบแล้วว่า บาปเกิดจากกิเลสภายในใจ คือ โลภะ โทสะ โมหะ บังคับจิตใจมนุษย์ให้กระทำ เรื่องนายพรานกุกกุฏมิตร, อรรถกถาขุททกนิกาย คาถาธรรมบท, มก. เล่ม 42 …
…นี้กล่าวถึงการกำเนิดบาปในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าบาปเกิดจากกิเลสที่อยู่ภายในจิตใจของมนุษย์ เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ไม่ใช่เรื่องที่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น ซึ่งต่างจากความเชื่อในศาสนาอื่นๆ เช่น คริสต์และฮินดูท…
การเกิดพยาบาทในจิตใจ
43
การเกิดพยาบาทในจิตใจ
…ั้งสาย เราก็จะพบว่ามีจุดเริ่มต้นจากสาเหตุเล็กๆ นั่น คือ ความไม่พอใจ แล้วค่อยๆ ขยายตัวเป็นปฏิฆะ โกธะ โทสะ และพยาบาทในที่สุด ดังแผนภาพ อรติ ปฏิฆะ โกธะ โทสะ → พยาบาท อรติ แปลว่า ความไม่พอใจ ไม่ชอบ ความไม่ชอ…
บทความนี้สำรวจวัฏจักรการเกิดพยาบาทที่เริ่มต้นจากความไม่พอใจ ซึ่งนำไปสู่ปฏิฆะ โกธะ และโทสะ ว่าการขัดใจส่งผลต่อความคิดและอารมณ์อย่างไร ในการทำสมาธิก็มีวิธีการแก้ไขที่สามารถช่วยให้จิตสงบและปล…
ความโกรธและพยาบาท: ปัญหาทางจิตใจที่ควรเข้าใจ
44
ความโกรธและพยาบาท: ปัญหาทางจิตใจที่ควรเข้าใจ
…ือไม่ทันท่วงที จิตก็จะมีอาการ คิดหาทาง ประทุษร้ายขึ้นมา คือ คิดทำลายสิ่งที่มาทำให้ตัวขัดใจ เรียกว่า โทสะ โทสะ ได้แก่ความคิดประทุษร้าย คือ คิดทำลาย คิดล้างผลาญ คิดให้เขาเสียหาย ให้ฉิบหาย วอดวายไป เช่น ฆ่า…
อาการความโกรธเกิดจากจิตที่ร้อนรน อาจส่งผลเสียต่อทั้งตัวเราและผู้อื่น โดยเฉพาะเมื่อมีโทสะ คิดทำลาย ซึ่งอาจลุกลามจนเกิดความพยาบาทเมื่อไม่สามารถทำลายทันที ความไม่พอใจที่เกิดขึ้นแม้เพียงเล็กน…
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
93
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
…ห่งธรรม คือ สังเกตธรรมที่ประพฤติ 5.4 คู่แห่งจริต 5.5 กัมมัฏฐานที่เหมาะสมกับจริต 5.5.1 ราคจริต 5.5.2 โทสจริต 5.5.3 โมหจริตและวิตกจริต 5.5.4 สัทธาจริต 5.5.5 พุทธิจริต 84 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส …
…รวมถึงการสังเกตธรรมจากการประพฤติ นอกจากนี้ยังมีการแนะนำกัมมัฏฐานที่เหมาะสมกับจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริต และพุทธิจริต เพื่อช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกวิธีปฏิบัติที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น …
จริตและการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
94
จริตและการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
แนวคิด 1. จริต คือ พื้นฐานนิสัยที่อยู่ในจิตใจมนุษย์ มีทั้งหมด 6 ประเภท คือ ราคจริต โทสจริต โมหจริต วิตกจริต สัทธาจริต พุทธิจริต 2. การที่คนมีจริตต่างกัน เพราะเหตุแห่งสภาพของจิตในขณะที่ทำ…
…้อหาเกี่ยวกับจริตและการปฏิบัติกัมมัฏฐาน เสนอแนวคิดเกี่ยวกับจริตซึ่งแบ่งเป็น 6 ประเภท ได้แก่ ราคจริต โทสจริต โมหจริต วิตกจริต สัทธาจริต และพุทธิจริต โดยอธิบายถึงสาเหตุการเกิดจริตต่างๆ และวิธีสังเกตลักษณะข…
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
95
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
…ออกไป 6 อย่าง ดังนี้ คือ 1. ราคจริต คือ ความประพฤติจนเคยชินเป็นนิสัย อันเกิดจากราคะเป็นพื้นฐานใจ 2. โทสจริต คือ ความประพฤติจนเคยชินเป็นนิสัย อันเกิดจากโทสะเป็นพื้นฐานใจ 3. โมหจริต คือ ความประพฤติจนเคยชิน…
…มณ์ที่ชอบเคลื่อนไหว หรือพื้นฐานจิตใจที่มีความแตกต่างกัน โดยมีประเภทของจริต 6 ประเภท ได้แก่ ราคจริต, โทสจริต, โมหจริต, วิตกจริต, และสัทธาจริต ซึ่งแต่ละประเภทมีผลต่อวิธีการปฏิบัติกัมมัฏฐาน การเข้าใจจริตจะช…