หน้าหนังสือทั้งหมด

ศาสนาพราหมณ์: การประยุกต์และการพัฒนาของความเชื่อ
34
ศาสนาพราหมณ์: การประยุกต์และการพัฒนาของความเชื่อ
…และสรรพสัตว์โดยตรง ต่อมาได้มีการจัดรวบรวมบทสวดเหล่านั้นขึ้นเป็น หมวดหมู่ และบันทึกไว้ด้วยภาษาสันสกฤตโบราณซึ่งเป็นภาษาเก่าแก่ชั้นสูง เรียกว่า คัมภีร์ พระเวท (Veda) นับแต่นั้นมาศาสนาพราหมณ์ถือว่า พระเวทเป็นต…
ศาสนาพราหมณ์เกิดจากการรวมตัวของความเชื่อพื้นเมืองและลัทธิอารยัน โดยเน้นธรรมชาติ 4 ประการ และมีบทบาทสำคัญในสังคมอินเดียผ่านการบูชายัญและการบูชาธรรมชาติ การสืบทอดความรู้ทางศาสนาและพิธีกรรมมีพราหมณ์เป็นห
ประวัติศาสตร์อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุและการเข้ามาของชนเผ่าอารยัน
29
ประวัติศาสตร์อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุและการเข้ามาของชนเผ่าอารยัน
…สินธุทำได้ยากยิ่ง แต่ก็พอจะ อนุมานเทียบเคียงได้จากซากสิ่งก่อสร้างและวัตถุที่ขุดค้นพบตามวิธีการของนักโบราณคดีเท่านั้น อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุจะสิ้นสุดลงเมื่อไรไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด นักโบราณคดี จึงอนุมานว่า …
อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุมีความเจริญรุ่งเรืองเป็นเวลาประมาณ 1,000 ปี ก่อนที่จะเสื่อมสลายไปอย่างรวดเร็ว โดยไม่มีหลักฐานชัดเจนเกี่ยวกับสาเหตุ อาจเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม ทำให้ผู้คนอพยพ ส่วนชนเผ
อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ
28
อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ
…้จึงกลายเป็น ฮินดู (Hindu) ต่อมาชาวอังกฤษเข้ามาปกครองอินเดียจึงเรียกว่า Indus เป็นการเรียกตามชาวกรีกโบราณ ซึ่ง ยืมรูปภาษาที่มีพื้นฐานการใช้มาจากชาวเปอร์เซีย โดยมีการตัดตัว H ในคำว่า ฮินดู (Hindu) ทิ้ง แล้ว…
…มมีขึ้นเมื่อประมาณ 2,800 ปีก่อนพุทธกาล ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการตั้งถิ่นฐานของอารยธรรมและการค้นพบเมืองโบราณที่ซ่อนอยู่ ร่วมถึงการจัดวางผังเมืองที่มีระเบียบ เริ่มจากเมืองฮารัปปาและโมเฮนโจ ดาโร ตั้งอยู่ในพื้นท…
ภูมิศาสตร์และอารยธรรมของอินเดีย
27
ภูมิศาสตร์และอารยธรรมของอินเดีย
…ดูร้อน นำความอุดมสมบูรณ์มาให้อินเดีย จนกระทั่งก่อกำเนิดเป็น แหล่งอารยธรรมที่สำคัญของอินเดียมาแต่สมัยโบราณ ต่อจากเทือกเขาวินธัย (Vindhyas) ลงมา เป็นที่ราบสูงทางตอนใต้คือบริเวณที่เป็น คาบสมุทรของอินเดียซึ่งเ…
…อกจากนี้ยังกล่าวถึงแหล่งกำเนิดอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ ซึ่งส่งผลต่อประวัติศาสตร์ของอินเดีย ตั้งแต่ยุคโบราณจนถึงปัจจุบัน
สังคมอินเดียก่อนยุคพุทธกาล
26
สังคมอินเดียก่อนยุคพุทธกาล
…ศาสตร์อันยาวนานหลายพันปี ที่สำคัญอินเดียเป็นแหล่งกำเนิดอารยธรรมที่เก่าแก่และเจริญรุ่งเรืองมาแต่ครั้งโบราณกาล เมื่อกล่าวถึงอินเดีย มิใช่เฉพาะประเทศในซีกโลกตะวันออกเท่านั้นที่รู้จักโดยทั่วกัน แม้แต่ ประเทศใน…
บทที่ 2 นี้สำรวจสังคมอินเดียก่อนยุคพุทธกาล โดยเน้นที่ภูมิหลังทางภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์ของอินเดีย ซึ่งมีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่ยาวนานหลายพันปี อินเดียมีอาณาบริเวณกว้างใหญ่ที่ครอบคลุมประเทศต่าง
ประวัติศาสตร์และอารยธรรมอินเดียก่อนพุทธกาล
24
ประวัติศาสตร์และอารยธรรมอินเดียก่อนพุทธกาล
…เดียเป็นแหล่งกำเนิดอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุที่เก่าแก่ มีประวัติศาสตร์ยาวนาน กว่าห้าพันปี อินเดียในยุคโบราณเป็นอนุทวีปรูปสามเหลี่ยมหัวกลับอยู่ทางใต้ของทวีปเอเชีย เพราะเหตุที่อินเดียมีภูมิประเทศและภูมิอากาศที…
เนื้อหานี้มีการสำรวจอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุในอินเดียซึ่งมีอายุเกิน 5,000 ปี พร้อมกับประวัติศาสตร์เริ่มต้นในยุคอารยธรรมที่เมืองฮารัปปาและโมเฮนโจ ดาโร หลังจากนั้นเมื่อชาวอารยันเข้ามาได้จัดระเบียบสังคมด้
การประยุกต์ใช้ประวัติศาสตร์ในชีวิตประจำวัน
21
การประยุกต์ใช้ประวัติศาสตร์ในชีวิตประจำวัน
…่นนี้ เมื่อมีปัญหาเกิดขึ้น จะไม่สามารถนำความรู้ที่ศึกษามาใช้ในการแก้ปัญหาได้ จะเป็น เหมือนกับสุภาษิตโบราณว่า ความรู้ท่วมหัวแต่เอาตัวไม่รอด จะศึกษาประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาด้วยวิธีการอย่างไร วิธีการศึกษาประ…
การศึกษาประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาเป็นการนำความรู้มาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดในชีวิตประจำวัน โดยต้องพัฒนานิสัยในการนำความรู้มาใช้ในการแก้ปัญหา หากไม่ฝึกฝนจะไม่สามารถนำความรู้มาประยุกต์ใช้ได้ และควรให้คว
ความสำคัญของประวัติศาสตร์
14
ความสำคัญของประวัติศาสตร์
…งต้องอาศัยผู้บันทึก ผู้สังเกต และผู้จดจำสร้างหลักฐานไว้ โดยหลักฐาน นั้นอาจจะเป็นคัมภีร์ ตำรา ภาพวาด โบราณสถาน โบราณวัตถุ พงศาวดาร ศิลาจารึก เป็นต้น ผู้สร้างหลักฐานนี้จะเป็นใครก็ได้ ไม่จำเป็นที่จะต้องมีผู้ร…
รศ.นันทนา กปิลกาญจน์ กล่าวถึงประวัติศาสตร์ว่าเป็นศาสตร์ที่ศึกษาอดีตอย่างเป็นระบบและมีความสำคัญในทุกสาขาวิชา โดยเฉพาะในนิติศาสตร์และแพทยศาสตร์ที่ต้องอิงประวัติศาสตร์ในการพิจารณาคดีและการรักษาโรค ประวัต
ศีลและจาคะในพุทธศาสตร์
106
ศีลและจาคะในพุทธศาสตร์
…มที่ ทรัพย์สินที่หามาได้ด้วยความทุจริตย่อมก่อให้เกิดความไม่สบายใจทุกครั้งที่เราคิดถึง หรือมองเห็น คนโบราณมักกล่าวว่า สิ่งของที่ได้มาโดยไม่ชอบธรรมเปรียบเหมือนมีผีสิง ทั้งนี้ เพราะเจ้าของจะหวาดผวาทุกครั้งที่…
การรักษาศีลทำให้ผู้มีศีลได้รับโภคทรัพย์และความสะดวกในการใช้ชีวิต การได้ทรัพย์อย่างไม่ชอบธรรมก่อให้เกิดความทุกข์ ศีลทำให้ไปนิพพานได้ทั้งในขั้นต้นและขั้นสูง การไม่รักษาศีลมีโทษหลายประการ เช่น เสื่อมศักด
การสร้างเครือข่ายคนดีในสังคม
98
การสร้างเครือข่ายคนดีในสังคม
…ดยด่วน อย่าประมาท รีบ ตัดไฟเสียแต่ต้นลม มิฉะนั้นจะพลาด ติดเชื้อพาลโดยไม่รู้ตัว กลายเป็นพาลตามไปด้วย โบราณ ท่านให้คติเตือนไว้ว่า ห่างสุนัขให้ห่างศอก ห่างวอกให้ห่างวา ห่างพาลาให้ห่างหมื่นโยชน์แสน โยชน์ 6) ต้…
บทความนี้แนะนำเกี่ยวกับการถอนตัวจากคนพาลและการสร้างเครือข่ายของคนดีในสังคม โดยมีขั้นตอนที่สำคัญซึ่งรวมถึงการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนดี การฟังคำแนะนำ และการยกย่องนับถือคนดีเพื่อสร้างกำลังใจในการทำคว
การสร้างฐานะทางเศรษฐกิจตามหลักพุทธศาสตร์
86
การสร้างฐานะทางเศรษฐกิจตามหลักพุทธศาสตร์
…านกิจการต้องถดถอย เพราะใคร ๆ ก็ต้องรู้เท่าทันเล่ห์เหลี่ยม ก็จะเกิดความรังเกียจไม่กลับมาซื้ออีกต่อไป โบราณจึง กล่าวไว้ว่า “ซื่อกินไม่หมดคดกินไม่นาน” คนทำการค้าจึงต้องรักษาความน่าเชื่อถือของตน ให้ดี บทที่ 3 …
ในหลักการสร้างฐานะทางเศรษฐกิจตามหลักพุทธศาสนา มี 4 ประการที่สำคัญ ได้แก่ การผลิตที่มีคุณภาพ การเลือกอาชีพที่ถูกต้องและไม่ผิดศีลธรรม รวมถึงการทำการค้าที่ให้คุณค่าแก่ลูกค้า การรักษาความน่าเชื่อถือในธุรก
เครือข่ายกัลยาณมิตร 3 สถาบัน: เครื่องมือปฏิรูปมนุษย์
243
เครือข่ายกัลยาณมิตร 3 สถาบัน: เครื่องมือปฏิรูปมนุษย์
…รกแซงได้เลย อย่างไรก็ดี อาจจะมีบางท่านสงสัยว่า ทำไมต้องเป็นเครือข่ายกัลยาณมิตร 3 สถาบัน ซึ่ง เป็นของโบราณ จะใช้โครงการ หรือโปรแกรมสมัยใหม่อย่างอื่นแก้ปัญหาไม่ได้หรือ 6.4.3 เครือข่ายกัลยาณมิตร คือเครื่องมือ…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของเครือข่ายกัลยาณมิตร 3 สถาบันในประเทศไทย ซึ่งถูกมองว่าเป็นเครื่องมือในการปฏิรูปความเห็นผิดให้กลายเป็นสัมมาทิฏฐิ โดยการร่วมมือกันของประชาชนในการสร้างเครือข่ายนี้ จะช่วยสร้างคว
เครือข่ายกัลยาณมิตรในชุมชนไทยโบราณ
240
เครือข่ายกัลยาณมิตรในชุมชนไทยโบราณ
ของหมู่บ้านหรือชุมชน วัดไทยสมัยโบราณจึงเป็นทั้งศูนย์รวมวิทยาการต่างๆ และวัฒนะธรรมในด้านต่างๆ ของชุมชน ที่สำคัญยิ่งก็คือ พระสงฆ์ผู้ทรงภูม…
บทความนี้สำรวจบทบาทของเครือข่ายกัลยาณมิตรในชุมชนไทยโบราณ ซึ่งวัดและพระสงฆ์ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมความรู้และวัฒนธรรม รวมถึงการให้ธรรมะเป็นที่พึ่งทางใจแก่ประชาช…
สัมมาทิฏฐิและเครือข่ายกัลยาณมิตรในสังคมไทย
239
สัมมาทิฏฐิและเครือข่ายกัลยาณมิตรในสังคมไทย
…ถาบันนี้ ไม่ใช่เรื่องใหม่ บรรพบุรุษไทยได้สร้างเครือข่ายนี้มาตลอด ประวัติศาสตร์ชาติไทย เพราะวัดในสมัยโบราณ นอกจากจะเป็นอารามที่พักพิงของพระภิกษุสงฆ์แล้ว ยัง เป็นสถาบันการศึกษาที่ประสิทธิ์ประสาทวิชาความรู้ให…
เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของสัมมาทิฏฐิ 10 ประการ และชี้ให้เห็นว่าแม้จะมีความรู้ทางโลก แต่หากขาดสัมมาทิฏฐิจะมีความเสียหายทางจิตใจอย่างไร โดยอธิบายว่าเครือข่ายกัลยาณมิตรในสังคมไทยคือการร่วมมือของบ้าน วั
การทำตนเสมอต้นเสมอปลาย
213
การทำตนเสมอต้นเสมอปลาย
…่มีสิ่งใดมายับยั้งได้ แต่คราใดที่บาป ได้ช่องช่วงชิงให้ผล ชีวิตเราก็ประสบปัญหาร้อยแปดพันเก้า ดังที่คนโบราณมักกล่าวว่า พระศุกร์เข้าพระ เสาร์แทรกนั่นแหละ ทรัพย์สินเงินทองที่เคยมีอยู่มากมายเท่าใด ก็อาจจะอันตรธ…
การทำตนเสมอต้นเสมอปลายในขณะที่มีโชคหรือโชคไม่ดี ทำให้เข้าใจในกฎแห่งกรรมและไตรลักษณ์ ชีวิตเป็นไปตามสาเหตุที่สร้าง ผลกรรมที่เคยทำในอดีตในรูปแบบของบุญและบาป บุคคลที่เข้าใจอย่างถ่องแท้จะรู้จักวางตนอย่างสุ
การบรรลุเป้าหมายชีวิตตามหลักธรรม
140
การบรรลุเป้าหมายชีวิตตามหลักธรรม
…พื่อบรรลุเป้าหมายชีวิตระดับที่ 1 มีอยู่ 4 ประการ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดี ในหมู่ชาว พุทธไทยตั้งแต่สมัยโบราณ กาลว่า อุ-อา-ก-ส หรือบางทีก็เรียกว่า “หัวใจเศรษฐี” ส่วนในตำราพระพุทธ ศาสนาเรียกว่า “ทิฏฐธัมมิกัตถปร…
เนื้อหานี้พูดถึงวิธีปฏิบัติเพื่อบรรลุเป้าหมายชีวิต 2 ระดับ ซึ่งมีการแบ่งเป็น 4 ประการในระดับแรก อุ-อา-ก-ส หรือหัวใจเศรษฐี และอีก 4 ประการในระดับที่สองคือ สัทธาสัมปทา สีลสัมปทา จาคสัมปทา และปัญญาสัมปทา
การฝังขุมทรัพย์: วิธีการเก็บรักษาทรัพย์สมบัติ
122
การฝังขุมทรัพย์: วิธีการเก็บรักษาทรัพย์สมบัติ
…ม่ปลอดภัยนัก และเจ้าของทรัพย์ได้ใช้ประโยชน์จากการเก็บทรัพย์ด้วยวิธีนี้ น้อยเหลือเกิน กล่าวคือ ในสมัยโบราณ ผู้มีทรัพย์บางคนก็ฝังทรัพย์ไว้ใต้ดินเป็นอย่างดีในที่ลึกจรดน้ำ จึงเป็น เหตุให้ขุมทรัพย์นั้นเคลื่อนที…
การฝังขุมทรัพย์หมายถึงการเก็บรักษาทรัพย์สมบัติที่หามาได้ มี 2 วิธีคือ การเก็บเป็นทรัพย์หยาบ ใช้ในชีวิตนี้ ซึ่งไม่ปลอดภัยนัก และการเก็บเป็นทรัพย์ละเอียด โดยการบริจาคเพื่อสร้างบุญ การเก็บทรัพย์หยาบอาจเส
การบรรลุเป้าหมายชีวิตตามหลักธรรม
113
การบรรลุเป้าหมายชีวิตตามหลักธรรม
… หรืออาจกล่าวสั้นๆ ว่า “ใช้เป็น” วิธีปฏิบัติ 4 ประการนี้ เป็นที่รู้จักกันดีในหมู่ชาวพุทธ ตั้งแต่สมัยโบราณกาลว่า การปฏิบัติ ตามหลักหัวใจเศรษฐี ซึ่งมีคำย่อว่า อุ-อา-ก-ส (อุอากะสะ) คือถอดเอาคำและอักษรตัวหน้าข…
โดยไม่ยากเย็นเกินไปนัก ข้อความนี้เน้นการบรรลุเป้าหมายชีวิตระดับที่ 3 ที่ต้องอาศัยการสร้างบารมี และการปฏิบัติตามธรรมะ ซึ่งมี 4 ขั้นตอนในการบรรลุเป้าหมายชีวิตระดับต้น ได้แก่ ขยันทำมาหากิน รู้จักเก็บรักษ
ปัญหาสิ่งแวดล้อมในสังคม: บทเรียนจากพระพุทธศาสนา
101
ปัญหาสิ่งแวดล้อมในสังคม: บทเรียนจากพระพุทธศาสนา
…บุคคลที่ไร้ความสำนึกรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมอยู่มิขาดสาย ไม่เฉพาะแต่ในสมัยปัจจุบันเท่านั้น แม้ ในสมัยโบราณก็มีปัญหาอันเกิดจากบุคคล ประเภทดังกล่าวอยู่เนืองๆ ดังมีหลักฐานปรากฏอยู่ในคัมภีร์ พระพุทธศาสนามากมาย …
บทความนี้สำรวจปัญหาที่เกิดจากการขาดสำนึกรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม โดยยกตัวอย่างเรื่องราวจากพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับนายพรานโกกะ ที่ไม่สามารถล่าเนื้อได้เนื่องจากพบเจอพระเถระ จนเกิดการทำร้ายและความเจ็บปวด เหต
กรรมและวิบากในศาสนาพุทธ
89
กรรมและวิบากในศาสนาพุทธ
…น้อยๆ แต่เมื่อวิบากของบาปนั้นปรากฏขึ้นแล้ว ก็หนักหนาสาหัสถึงขั้นเป็นเปรตและตกนรกทีเดียว ด้วยเหตุนี้ โบราณาจารย์จึงเตือนสติเสมอว่า “ความชั่วแม้เพียงน้อยนิด อย่าได้คิดทำเป็นอันขาด ส่วนความดีแม้ เพียงนิดน้อย …
เนื้อเรื่องกล่าวถึงกรรมและวิบากของผู้ที่มีอาชีพและการกระทำที่ไม่ยุติธรรม โดยเฉพาะพราหมณ์ปุโรหิตและการรักษาศีลอุโบสถ การได้เกิดเป็นเทพบุตรและตกเป็นเปรตสื่อถึงผลของกรรมที่ดีและชั่ว ซึ่งแสดงให้เห็นถึงควา