ใจ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 101 / 307

…นลูกหนี้เขา แต่ถ้าเมื่อใดชำระหนี้หมดสิ้นแล้ว มีทรัพย์เหลือเป็นกำไร ย่อม มีความรู้สึกเป็นอิสระและสบายใจ อุปมาข้อนี้ฉันใด ผู้ที่สามารถ ละกามฉันทะในจิตใจได้เด็ดขาดแล้ว ย่อมมีความปราโมทย์ยินดี อย่างยิ่งฉันน…

เนื้อหาพูดถึงความรู้สึกเป็นหนี้ในจิตใจที่จะต้องอดทนต่อความรู้สึกเช่นการถูกทวงหนี้ และความสามารถในการละกามฉันทะ หลังจากชำระหนี้ทำให้รู้สึกอ…

ขาดความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรมต่างๆ ขาดกำลังใจและ ความหวังในชีวิต เกิดความเบื่อหน่ายชีวิต ไม่คิดอยากทำสิ่ง ใด ๆ บุคคลที่ใจหดหู่ ย่อมขาดความวิริยอุ…

บทความนี้พูดถึงความรู้สึกขาดกำลังใจในการทำกิจกรรมต่างๆ และความเบื่อหน่ายในชีวิต ซึ่งมักเกิดจากอาการซึมเศร้าและความฟุ้งซ่าน อธิบายถึงการ…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบอุทธัจจกุกกุจจะเหมือน “ความเป็นทาส” ผู้ที่เป็นทาสเขา จะไปไหนตามความพอใจ ไม่ได้ ต้องคอยพะวงถึงนาย เกรงจะถูกลงโทษ ไม่มีอิสระในตัว ๕) วิจิกิจฉา คือ ความลังเลสงสัย ไม่แน่ใจ มี…

…ิกษุและการทำจิตให้รวมเป็นหนึ่งเพื่อเข้าถึงสมาธิ ผู้ใดที่เผชิญนิวรณ์แม้เพียงข้อเดียว ก็จะไม่สามารถรวมใจได้ เมื่อรอดพ้นจากนิวรณ์ทั้ง ๕ จะทำให้จิตใจเข้มแข็งและสามารถบรรลุสมาธิได้

ความหมายของสมาธิ “สมาธิ” อาจให้คำจำกัดความได้หลายอย่าง เช่น ๑) สมาธิ คือ สภาวะที่ใจปราศจากนิวรณ์ ๕ ๒) สมาธิ คือ อาการที่ใจตั้งมั่นอยู่ในอารมณ์เดียวอย่าง ต่อเนื่องเป็น “เอกัคคตา” หรือบ…

บทความนี้กล่าวถึงความหมายของสมาธิในหลายมิติ โดยกล่าวถึงสถานะของใจที่ปราศจากนิวรณ์ การตั้งมั่นในอารมณ์เดียว และการที่ใจสงบเป็นหนึ่ง แนวคิดเหล่านี้นำไปสู่ความบริสุทธิ์…

…ึ่งกลางลำตัว เหนือระดับสะดือขึ้นมาสองนิ้วมือ ความหมายที่สมบูรณ์ของสมาธิ ที่กล่าวว่า สมาธิคืออาการที่ใจสงบรวมเป็นหนึ่ง ดังคำ จำกัดความข้อ (๔) นั้นย่อมหมายความว่า ดวงเห็นดวงจำดวงคิด ดวงรู้ ซึ่งซ้อนกันอยู่…

เนื้อหาอธิบายถึงสมาธิว่าเป็นอาการที่ใจรวมเป็นหนึ่ง ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ซึ่งหมายถึงการหยุดรวมกันของดวงเห็น ดวงจำ และดวงรู้ เมื่อใจหยุดรว…

และเอกัคคตา (ความมีอารมณ์เป็นหนึ่ง หรือสมาธิ) เมื่อผู้ปฏิบัติมีใจตั้งมั่นอยู่ด้วยองค์ ๕ เช่นนั้นนานเข้า จน ใจผ่องใสยิ่งขึ้น ทำให้วิตกและวิจารสงบไป จึงบรรลุ “ทุติยฌาน…

การปฏิบัติธรรมเพื่อบรรลุฌานเริ่มจากการมีใจมั่นคงในองค์ 5 จนทำให้ใจผ่องใส ยกขึ้นไปถึงทุติยฌาน โดยมีปีติ สุข และเอกัคคตาเป็นองค์ประกอบ หากผู้ปฏิ…

…ง 5 สมาธิในพระพุทธศาสนาอาจแบ่งออกได้เป็น ๒ ระดับ คือ ๑. สมาธิเบื้องต่ำ “สมาธิเบื้องต่ำ” คือ สภาวะที่ใจสงบ ปราศจากอารมณ์ ทั้ง 5 หรืออายตนะภายนอก 5 อันได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และธรรมารมณ์ นิวรณ์ …

…เกิดจากการสงบระงับของนิวรณ์ ๕ และสมาธิเบื้องสูงที่นำไปสู่การบรรลุฌานทั้ง ๔ โดยเฉพาะความสำคัญของการทำใจให้เป็นหนึ่ง และการเจริญสมาธิภาวนาเพื่อมุ่งสู่ความรู้แจ้ง.

สมาธิในทางปฏิบัติ เพื่อให้เข้าใจการทำสมาธิทั้ง ๒ ระดับดังกล่าวได้ชัดเจน ยิ่งขึ้น จึงขอน้อมนำคำอธิบายในเชิงปฏิบัติของพระเดช พระคุณหลว…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการทำสมาธิทั้ง ๒ ระดับจากคำพูดของหลวงพ่อวัดปากนํ้า ที่ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการสละอารมณ์เพื่อให้จิตสงบและหลุดจากการตรึงในอารมณ์ต่าง ๆ หากเราไม่สามารถสละอารมณ์ได้ จะทำให้จิตไ

• การที่ใจหยุดนิ่งแน่วแน่ ไม่มีอารมณ์ใดในอารมณ์ทั้ง 5 เข้าไปเกี่ยวข้องกับดวงจิตเลย ได้ถึงซึ่งเอกัคคตา ดวงจิตถึ…

การที่ใจหยุดนิ่งและไม่มีอารมณ์ใด ๆ เข้าไปเกี่ยวข้องกับดวงจิต เป็นหนทางสู่เอกัคคตาและสมาธิในทางปฏิบัติ ซึ่งสา…

…เกิดขึ้นเต็มวิตก คือพิจารณาตรวจตราดูรอบกาย มนุษย์ละเอียด ตรวจตราดูทั่วแล้วก็เกิด “ปีติ” ปลื้มอกปลื้มใจ เมื่อเบิกบานสําราญใจเต็มส่วนของปีติแล้ว ก็มีความสุขกาย สบายใจ เมื่อสุขกายสบายใจแล้วก็นิ่งเฉย เกิดแต…

การเข้าฌานนั้นเริ่มต้นเมื่อจิตเข้าสู่ภาวะสงบจนเกิดการสงบของใจและความสุข ความรู้สึกปีติเกิดขึ้นเมื่อพิจารณาตรวจตรารอบกายมนุษย์ละเอียดจนเข้าสู่ภาวะเอกัคคตา การเข้า…

ปฐมฌาน คราวนี้ละวิตก วิจารได้แล้ว เหลือแต่ “ปีติ” ชอบ อกชอบใจว่ามันดีกว่าเก่า ใสสะอาดกว่าเก่ามาก จึงปลื้มอกปลื้มใจ เมื่อปลื้มอกปลื้มใจเช่นนั้น จนเต็มส่วนของความป…

ปฐมฌานเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เกิดความวิตก แต่เมื่อถึงปีติที่ชอบใจจะเกิดความสุขตามมา เมื่อความสุขเต็มส่วนก็จะนำไปสู่เอกัคคตา สภาพของการนิ่งเฉย ในระดับที่ละเอียดขึ้น จ…

ปฏิเวธในจตตุถฌาน ก็คือ กายอรูปพรหมและกายอรูป พรหมละเอียด เมื่อเข้าสู่รูปฌานแน่นอนแล้ว ใจของกายรูปพรหม ละเอียดก็หยุดนิ่งอยู่ตรงศูนย์กลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายอรูป พรหมละเอียด ซึ่งนั่งอยู่กล…

ปฏิเสธในจตตุถฌานคือการใช้กายอรูปพรหมละเอียดเพื่อเข้าสู่ฌานต่างๆ เช่น อากาสานัญจายตนฌาน และอื่นๆ โดยใช้สมาธิเบื้องสูงที่เกิดจากการเจริญสมถภาวนา ทำให้สามารถหยุดนิ่งอยู่ที่ศูนย์กลางดวงธรรมเพื่อพัฒนาจิตให

หลักสําคัญอยู่ว่า ต้องอบรมใจให้เป็นสมาธิแน่วแน่ให้ได้เสียก่อน โดยการวางใจไว้ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ซึ่งเป็นที่ตั้งถาวรของใจ เมื…

การฝึกสมาธิจำเป็นต้องฝึกใจให้ถาวรที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ซึ่งจะทำให้เกิดความนิ่งและใสบริสุทธิ์เมื่อทำได้สำเร็จ ผู้ฝึกจะเห็นดวง…

…้รู้ด้วยว่า พ่อ ของท่านได้รับคําตอบเรื่องนี้มาจากพระกัสสป สัมมาสัมพุทธเจ้า...” นี่คือพระญาณกำหนดรู้ ใจผู้อื่นของพระพุทธองค์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเรื่องญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่นกับ พระเจ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสนทนาและการเปิดเผยความรู้ของพระพุทธองค์ที่แสดงถึงความสามารถในการรู้ใจผู้อื่น โดยมีการสนทนากับยักษ์และพระเจ้าอชาตศัตรู ผ่านการตรัสถึงความสำคัญของสมาธิและความบริสุทธิ์ในกา…

…อยขึ้นไป จนถึงการเจริญสมถภาวนา และการเจริญวิปัสสนา ภาวนา ซึ่งเป็นการปฏิบัติระดับสูงสุด และถือเป็นหัวใจสำคัญ ในพระพุทธศาสนา เพราะเป็นวิธีการสำคัญที่สุดที่นำไปสู่มรรค ผลนิพพาน อันเป็นเป้าหมายสูงสุดในพระพุ…

…นการปฏิบัติที่สำคัญยิ่งในพระพุทธศาสนา และมุ่งหวังสู่การบรรลุธรรมกายและนิพพาน แม้ฆราวาสจะยังมีการเข้าใจที่ไม่สมบูรณ์ ใช้ศีลและสมาธิในการทำให้จิตใจบริสุทธิ์และลดกิเลส ซึ่งมีผลทางจิตใจที่ชัดเจนตามหลักของพร…

…ายนี้เองจะเป็นเครื่อง ส่องให้เห็นและรู้อริยสัจ ๔ ซึ่งในที่สุดก็จะทำให้ผู้ปฏิบัติเกิด ปัญญาอย่างยิ่ง ใจจึงปล่อยวางกิเลสทั้งปวงได้ กลายเป็นใจ ที่ใสบริสุทธิ์สว่าง ปราศจากกิเลสโดยสิ้นเชิง นั่นคือสภาวะ ที่บร…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของธรรมกายและญาณในการเห็นอริยสัจ ๔ ซึ่งนำไปสู่การบรรลุนิพพานและการปล่อยวางกิเลส ผู้ปฏิบัติที่มีศรัทธาและมุ่งมั่นในการปฏิบัติธรรมย่อมพบความสุขอันไพบูลย์ สะท้อนถึงเป้าหมายสูง

…คุณวิเศษได้ สูงส่งตามท่านไปด้วย ซึ่งนอกจากจะให้ผลในปัจจุบันชาติแล้ว ยังมีผลข้ามภพข้ามชาติอีกด้วย ๗. ใจที่เศร้าหมองย่อมชำระล้างได้ด้วยบุญ ตามธรรมดาเมื่อสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ ของเราเปรอะ เพราะ เปื้อนสิ่…

…รที่บริสุทธิ์สามารถนำไปสู่การสร้างคุณวิเศษ และมีผลต่ออนาคตในชาติถัดไปได้ สุดท้ายยังพูดถึงการชำระล้างใจจากความเศร้าหมองด้วยบุญ รวมถึงการเปรียบเทียบกับการทำความสะอาดสิ่งของและร่างกายเพื่อรักษาคุณภาพ

ๆ ต่าง ๆ อีกด้วย ข้อนี้ฉันใด จิตใจคนเราก็ฉันนั้น เมื่อจิตใจเศร้า หมองขุ่นมัว เราก็จำเป็นต้องชำระให้บริสุทธิ์ ขืนปล่อยทิ้งไว้ อาสวกิเลส…

บทความนี้สำรวจการชำระล้างจิตใจจากความเศร้าหมองที่เกิดจากกิเลส และชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการทำความดีเพื่อหลีกหนีจากบาป ตามหลักการ…

…โดยส่วนเหตุ “บุญ” หมายถึง ความผ่อง แผ้ว ความบริสุทธิ์ ความดีงาม สิ่งที่เป็นเครื่องชำระล้าง กาย วาจา ใจ ให้ปราศจากมลทิน เหมือนน้ำที่ใสสะอาด เป็น นํ้าแท้ ๆ ไม่เจือปนด้วยฝุ่นละอองหรือโคลนตม ย่อมมีอานุภาพ ใ…

บุญหมายถึงความผ่องแผ้ว ความบริสุทธิ์ และความดีงาม ซึ่งช่วยชำระล้างกาย วาจา ใจจากมลทินเป็นเหมือนน้ำใส ในพุทธศาสนาบุญเป็นแหล่งความสุขที่สำคัญ เหตุนี้จึงควรประพฤติปฏิบัติกุศลกรรม เ…

…ประสิทธิภาพนั้น ผู้สารภาพต้องเปล่งวาจาออกมาต่อหน้าบุคคล หากใช้วิธี สารภาพผิดแบบอื่น เช่น สารภาพผิดในใจต่อหน้าพระพุทธรูป หรือสารภาพผิดด้วยการเขียนหนังสือถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่ง ก็ อาจจะไม่ได้ผลจริง ยิ่งกว่า…

…นต์เป็นประธานช่วยทำให้สารภาพมีประสิทธิภาพ ผู้ที่เคยสารภาพหากไม่ระมัดระวังอาจทำผิดซ้ำอีกได้ เนื่องจากใจคนเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนย่อมรู้และเข้าใจ การสำนึกผิดจึงจำเป็นต้องมีความมั่นคงเพื่อ…