ความงดงามของที่ประทับ : หน้า 32/187

จากเรื่องราวที่ปรากฏใน พระไตรปิฎก ฉบับมหามกุฏฯ อรรถกถา ขุททกนิกาย คาถา ธรรมบท พราหมณวรรควรรณนา เรื่องพระ- โชติกเถระ หน้า ๕๑๙-๕๕๒ ระบุไว้ชัดว่า.... ในสมัยที่ "โชติกเศรษฐี" เกิดเป็นบุรุษ ที่ชื่อ "อุปราชิต" ได้สร้างที่ประทับที่มีความ งดงามอลังการชนิดที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ถวายแด่พระวิปัสสีสัมมาสัมพุทธเจ้า เฉพาะ ไม้ที่น่ามาท่าเสาทั้งหมดของวัดล้วนประดับ ตกแต่งอย่างวิจิตรด้วยแก้ว ๗ ประการ มีทั้งเสา ทองคำ เสาเงิน เสาเพชรนิลจินดาชนิดต่าง ๆ จำนวนมาก อีกทั้งกระเบื้องทุกแผ่นที่นำมา มุงหลังคาก็ไม่ใช่กระเบื้องธรรมดา เพราะฝัง รัตนชาติประดับประดาลงไปจนเกิดความวิจิตร ตระการตายิ่งนัก ๓๐ อยู่ในบุญ กันยายน ๒๕๕๙ เท่านั้นยังไม่พอ แม้กระทั่งหน้าต่าง แต่ละบานล้วนประดับด้วยรัตนชาติทั้ง ๓ ประการด้วยเช่นกัน แต่ที่พิเศษไปกว่านั้น ก็คือ ส่วนที่เป็นยอดพระคันธกุฎีของพระ วิปัสสีสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น ทำด้วยทองคำ สุกปลั่ง มีด้านปลายเป็นแก้วประพาฬ งามระยิบ ระยับจับใจ ที่น่ารื่นรมย์อย่างที่สุดก็คือ บริเวณนอก หน้าต่างแต่ละบานปลูกดอกไม้ ๕ สี และสร้าง สระโบกขรณีขนาดใหญ่ ๓ สระ ที่เต็มไปด้วย ๓ น้ำหอมที่สกัดจากพันธุ์พืชหอม เพื่อให้ส่งกลิ่น หอมรวยระรินเข้าไปในพระคันธกุฎีเวลาลมพัด ที่สําคัญที่สุด ภายในพระคันธกุฎียังมี "แก้ว มณีโชติรส” กลมใสขนาดใหญ่เท่าผลแตงโม ส่องสว่างเรืองรอง จนเป็นข่าวขจรขจายไปทั่ว