คัมภีร์ใบลานหลวงฉบับทองใหญ่ : หน้า 53/187

คัมภีร์ใบลานหลวงฉบับทองใหญ่ แต่เมื่อมีการสร้างพระไตรปิฎกฉบับ 4 ทองทึบเพิ่มขึ้นอีกในรัชกาลต่อ ๆ มา จึงเรียก พระไตรปิฎกฉบับทองทึบนี้ใหม่ว่า "ฉบับ คัมภีร์ใบลานหลวงฉบับรองทรง หรือฉบับข้างลาย ทองใหญ่” ตัวใบลานปกหน้าและปกหลังปิดทอง ทีมตลอดทั้งใบลาน ใบลานที่สองมีอักษรจาร บอกชื่อคัมภีร์ ตั้งแต่ใบลานที่ขึ้นต้นข้อความ เรื่อยไปจนจบข้อความหรือจบผูก เป็นอักษรเส้นจาร เหมือนกัน ตัวไม้ประกับปิดทองทึบ พระไตรปิฎกฉบับทองใหญ่มีทั้งหมด ๓๕๔ คัมภีร์ รวมมีหนังสือใบลานทั้งสิ้น ๓,๖๘๖ ผูก ประกอบด้วยพระวินัย ๘๐ คัมภีร์ พระสูตร ๑๖๐ คัมภีร์ พระอภิธรรม ๖๑ คัมภีร์ และสัททา วิเสส ๕๓ คัมภีร์ คัมภีร์ใบลานหลวงฉบับทองชุบ เป็นคัมภีร์พระไตรปิฎกฉบับที่พระ บาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเพิ่มขึ้น อีก ๒ ชุด เพื่อใช้ในการสอบพระปริยัติธรรม ในกรมราชบัณฑิต ซึ่งตามบัญชีปรากฏว่า มีจำนวนทั้งสิ้น ๓๐๕ คัมภีร์ คือ พระสูตร ๑๕๘ คัมภีร์ พระปรมัตถ์ ๖๕ คัมภีร์ พระวินัย ๕๒ คัมภีร์ และสัททาวิเสส ๔๐ คัมภีร์ รวมเป็น หนังสือใบลาน ๓,๖๔๙ ผูก น เป็นคัมภีร์พระไตรปิฎกอีกฉบับหนึ่ง ที่สร้างขึ้นในรัชสมัยเดียวกัน แต่มีเพียง ๓๖ คัมภีร์ ได้แก่ พระวินัย ๓๕ คัมภีร์ และ สัททาวิเสส คัมภีร์ สิ่งที่น่าสนใจก็คือ พระไตรปิฎกที่ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก- มหาราชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้าง ขึ้นนี้ ถือเป็นพระไตรปิฎกที่เก่าแก่ และมี ความสมบูรณ์ ซึ่งพระไตรปิฎกใบลานเหล่านี้ กันยายน ๒๕๕๙ อยู่ในบุญ ๕๑ บ