หน้าหนังสือทั้งหมด

การเป็นบุคคลปโรปรัญญในพระพุทธศาสนา
199
การเป็นบุคคลปโรปรัญญในพระพุทธศาสนา
เนื้อหาบทที่ 9 ขั้นตอนที่ 7 ปุคคลปโรปรัญญ 9.1 ธรรมชาติผู้ฟัง 9.2 รู้จักบุคคลปโรปรัญญ 9.3 รู้จักเลือกธรรมะ 9.3.1 เลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย 9.3.2 เ…
บทที่ 9 ของหนังสือพูดถึงการเป็นบุคคลปโรปรัญญในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งเป็นหัวข้อต่างๆ เช่น ธรรมชาติของผู้ฟัง การเลือกธรรมะตามสภาพต่างๆ เทคนิคการแสดงธรรม และการประเมินผลตนเองและผู้ฟัง เน้นความสำคัญในการเตร
ความสำคัญของพระภิกษุอัตถัญญูและบุคคลปโรปรัญญู
200
ความสำคัญของพระภิกษุอัตถัญญูและบุคคลปโรปรัญญู
แนวคิด 1. พระภิกษุผู้เป็นบุคคลปโรปรัญญู สามารถจะดูคนเป็นจึงแสดงธรรมได้เหมาะสมกับคนฟัง เป็นประโยชน์อย่างยิ่งใ…
บทความนี้พูดถึงการที่พระภิกษุผู้มีความรู้และความเข้าใจสามารถช่วยพัฒนาความรู้และคุณธรรมของผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและการสร้างสังคมที่ดีขึ้น และยังมีการนำการฝึกฝนไปใช
บทที่ 9: ขั้นตอนที่ 7 ปุคคลปโรปรัญญ
201
บทที่ 9: ขั้นตอนที่ 7 ปุคคลปโรปรัญญ
… เมื่อบุคคลมีมิตรดี กุศลธรรมที่ยัง ไม่เกิด ย่อมเกิดขึ้น และอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อมเสื่อมไป” 9.1 ธรรมชาติผู้ฟัง อย่างไรก็ตาม การทำหน้าที่กัลยาณมิตรก็ไม่ได้ง่ายนัก เพราะต้องอาศัยองค์ประกอบหลายส่วนท…
บทที่ 9 นี้เราจะพูดถึงความสำคัญของการรู้จักธรรมเนียมและมารยาทในการทำหน้าที่กัลยาณมิตร เพื่อให้การปฏิบัติในการสนทนากับกลุ่มคนต่างๆ เป็นไปอย่างถูกต้อง การพูดคุยยังเป็นโอกาสที่จะถ่ายทอดธรรมะ ทำให้ผู้ฟังเ
ความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระธรรม
202
ความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระธรรม
…ดประเภท ตามความพร้อมที่จะบรรลุธรรมของผู้ฟัง เปรียบเทียบกับการเจริญเติบโตของดอกบัว” ได้ 4 ประเภท คือ 1. “อุคฆติตัญญู” คือ บุคคลที่จะบรรลุธรรม เพียงท่านยกหัวข้อธรรมขึ้นแสดง เปรียบเหมือน ดอกบัวที่จะบานในว…
บทความนี้กล่าวถึงความรู้และคำแนะนำในการเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟัง ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการสนทนาธรรมกับพระภิกษุผู้มีความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟัง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงประเภทของผู้ฟังที่มีความแ
การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
203
การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
…ภิกษุเป็นบุคคลปโรปรัญญอย่างไร ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้รู้จักบุคคลโดยส่วน 2 คือ บุคคล 2 จําพวก คือ 1) พวกหนึ่งต้องการเห็นพระอริยะ พวกหนึ่งไม่ต้องการเห็นพระอริยะ บุคคลที่ไม่ต้องการเห็น พระอริยะ จึงถูกต…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงประเภทต่างๆ ของผู้ฟังที่มีทั้งที่พร้อมรับฟังและไม่พร้อมรับฟัง นอกจากนี้ยังพูดถึงหลักการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตร
บุคคลปโรปรัญญูและการปฏิบัติธรรม
204
บุคคลปโรปรัญญูและการปฏิบัติธรรม
…ญญู อย่างนี้แล แผนภาพการดูคนเป็นของ บุคคลปโรปรัญญู ทั้ง 7 ลักษณะ ผู้ฟัง ไม่อยากเห็นพระ อยากเห็นพระ (1) ไม่อยากฟังธรรม อยากฟังธรรม (2) ไม่ตั้งใจฟังธรรม ตั้งใจฟังธรรม (3) ไม่ทรงจําธรรม ทรงจําธรรม (4) ไม่…
บทความนี้กล่าวถึงบุคคลที่มีความเข้าใจในอรรถและธรรม โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ผู้ที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของตนเอง และผู้ที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของทั้งตนเองและผู้อื่น คนที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ส่วนตัวจะ
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
205
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
…ทธเจ้าตรัสแยกประเภทคน แบ่งตามพฤติกรรมไว้ 7 ลักษณะ โดยค่อยๆ แบ่งลักษณะคนออกไปทีละ 2 ส่วนตามลำดับ คือ 1. ต้องการเห็นพระ หรือไม่ต้องการเห็นพระ 2. ต้องการฟังธรรม หรือไม่ต้องการฟังธรรม 3. ตั้งใจฟังธรรม หรือ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแยกประเภทคนตามพฤติกรรมไว้ 7 ลักษณะ โดยเริ่มจากการต้องการเห็นพระ ไปจนถึงปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของตนและผู้อื่น ลักษณะทั้ง 7 เป็นเครื่องบ่งบอกพื้นฐานความรู้และสภาพใจของผู้ฟัง เพื่อให
การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
206
การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
… ดังเช่นเรื่องราวของอุบาสก 5 คน มีเรื่องย่อ ดังนี้ บ ท ที่ 9 ขั้ น ต อ น ที่ 7 บุคคล ปโร ปรัญญู DOU 195
การฟังธรรมะแบ่งเป็นสองส่วนคือการตั้งใจจำและไม่ตั้งใจจำ ซึ่งการจำทำให้มีพื้นฐานความรู้เพื่อประโยชน์ในชีวิต โดยการพิจารณาธรรมะที่จำได้จะสร้างความเข้าใจและปัญญา จากนั้นการปฏิบัติจะเกิดประโยชน์สูงสุดก็ต่อ
เรื่องอุบาสก 5 คน
207
เรื่องอุบาสก 5 คน
…่ในโสดาปัตติผล เรียบเรียงจาก “เรื่องอุบาสก 5 คน”, อรรถกถาขุททกนิกาย คาถาธรรมบท, มก. เล่ม 43 หน้า 42 196 DOU แม่บท การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
ในสมัยพุทธกาล อุบาสก 5 คนมีพฤติกรรมที่แตกต่างกันขณะฟังธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า. อุบาสกคนหนึ่งหลับ, คนหนึ่งเขียนแผ่นดิน, และอีกคนเขย่าต้นไม้ ในขณะที่อีกคนฟังธรรมด้วยความเคารพ. พระอานนท์เรียบเรียงเหตุ
ลักษณะภายนอกของผู้ฟังธรรม
208
ลักษณะภายนอกของผู้ฟังธรรม
…มีเราเป็นที่ ต้านทาน มีเราเป็นสรณะอยู่ เทศนาสูตร, สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค, มก. เล่ม 29 ข้อ 603 หน้า 193 บ ท ที่ 9 ขั้ น ต อ น ที่ 7 บุคคล ปโรปรัญญู DOU 197
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงลักษณะของอุบาสก 5 คนที่มาฟังธรรม แม้ทุกคนมีความปรารถนาในการฟังธรรมที่เหมือนกัน แต่การตั้งใจฟังมีความแตกต่างกัน ซึ่งส่งผลต่อประโยชน์ที่ผู้ฟังจะได้รับ พระภิกษุต้องมีการพิจารณาและมอบธ
หลักการแสดงธรรมที่เหมาะสม
209
หลักการแสดงธรรมที่เหมาะสม
…ที่พระองค์ตรัสสอน เหมือนใบไม้เพียง 2-3 ใบในกำมือ ซึ่งก็คือ พระองค์จะทรงเลือกธรรมะมาสอนเท่าที่จำเป็น 198 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
บทความนี้กล่าวถึงการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนาโดยอิงจากลักษณะของผู้ฟัง ทั้งสามระดับ ได้แก่ ระดับสูง กลาง และต่ำ พระภิกษุควรมีความเข้าใจในเป้าหมายของการแสดงธรรมเพื่อนำมาซึ่งการหลุดพ้นจากอาสวกิเลสและความรู้
หลักการเลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย
210
หลักการเลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย
…ษณะของผู้ฟัง ว่ามีลักษณะอย่างไร ดังจะยกตัวอย่างการ สอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไว้ 3 แนวทาง ดังนี้ 9.3.1 เลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย จริตอัธยาศัย คือ นิสัยปกติพื้นฐานอันมีอยู่ในแต่ละบุคคล แบ่งออกได้ 6 ประเภ…
การเลือกธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีความสำคัญต่อการเข้าใจธรรมอย่างถูกต้อง โดยแยกตามจริตอัธยาศัยของผู้ฟังได้ 6 ประเภท ได้แก่ ราคจริต, โทสจริต, โมหจริต, สัทธาจริต, พุทธิจริต, และวิตกจริต ซึ่งแต่ละประเภ
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
212
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
…เล่น ดูก่อน ราหุล เธอพึงศึกษาอย่างนี้แล อาทิตตปริยายสูตร, สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค, มก. เล่ม 28 ข้อ 31 หน้า 33 จูฬราหุโลวาทสูตร, มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่ม 20 ข้อ 125 หน้า 265 บ ท ที่ 9 ขั้ น …
อาทิตตปริยายสูตรอธิบายถึงความร้อนในสิ่งทั้งปวงรวมถึงสุขเวทนาและทุกขเวทนาที่เกิดจากจักษุสัมผัส อย่างไรก็ตาม ในการแสดงธรรม พระภิกษุควรทราบภูมิหลังของผู้ฟังเพื่อปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับผู้ฟัง เนื้อหาแห่ง
การฝึกอบรมจิตใจผ่านข้อธรรมของพระราหุล
213
การฝึกอบรมจิตใจผ่านข้อธรรมของพระราหุล
…กว่า ภิกษุทั้งหลายด้านใคร่ต่อการศึกษา มหาราหุโลวาทสูตร, มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่ม 20 ข้อ 133 หน้า 278 จูฬราหุโลวาทสูตร, มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มก. เล่ม 23 ข้อ 795 หน้า 477 202 DOU แม่บท …
เมื่อสามเณรราหุลในวัยหนุ่มได้ศึกษาและฝึกอบรมตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ท่านเริ่มตระหนักถึงความไม่เที่ยงของรูปและขันธ์ทั้งห้า รวมถึงความเจ็บปวดจากสิ่งที่ไม่เที่ยง ท่านได้รับการสอนให้รู้จักสำรวมระมั
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
214
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
…ำเนินรอยตาม แต่ก่อนจะศึกษาถึงวิธีการแสดงธรรมนั้น ควรจะมีความเข้าใจพื้นฐานที่ตรงกัน 2 ประการ คือ 9.4.1 การแสดงธรรมไม่ใช่ของง่าย เพราะต้องอาศัยความพร้อมอย่างมากของผู้สอน ทั้งสภาพ ใจ ทั้งความรู้ที่ต้องถ่า…
บทเรียนเกี่ยวกับวิธีการแสดงธรรมตามพระบรมศาสดาที่เรียกร้องความพร้อมทั้งทางจิตใจและความรู้ของผู้สอน โดยเน้นความสำคัญของการเตรียมตัว การแสดงธรรมด้วยความเคารพ และไม่มองข้ามความสำคัญในการปรับเนื้อหาให้เหมา
การจูงใจและการแสดงธรรม
216
การจูงใจและการแสดงธรรม
…ฟันอุปสรรคต่างๆ ไปได้ พระภิกษุจึงควรยึดถือไว้เป็นแนวทางหนึ่งในการแสดงธรรม 9.5 เทคนิคการแสดงธรรม 9.5.1 รู้จักมีเรื่องประกอบเป็นตัวอย่าง การมีเรื่องตัวอย่างประกอบจะช่วยให้ผู้ฟังจดจำง่าย เข้าใจได้ง่าย และ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการจูงใจให้ผู้ฟังรับรู้ธรรมะและเกิดแรงบันดาลใจในการนำไปปฏิบัติ โดยแบ่งเป็นสามส่วนคือ จูงใจ หาญกล้า และ ร่าเริง การแสดงธรรมควรมีเรื่องประกอบและการเปรียบเทียบเพื่อช่วยให้ผู้ฟังเข้าใจและอ
ธัมมัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
233
ธัมมัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
10.2.1 ธัมมัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ เบื้องต้นของการฝึกฝนในเรื่องใดก็ตามยากที่จะสำเร็จได้หากไม่ขว…
การฝึกฝนในเรื่องใดก็ตามยากที่จะสำเร็จได้ถ้าไม่มีความรู้พื้นฐาน ตัวอย่างการค้าที่ประสบความสำเร็จไม่สามารถเกิดขึ้นได้หากไม่มีความรู้ด้านการค้า ในทำนองเดียวกันการที่พระภิกษุจะสามารถปฏิบัติตนตามพระปาฏิโมก
การประเมินคุณธรรมเพื่อความก้าวหน้าในพระพุทธศาสนา
236
การประเมินคุณธรรมเพื่อความก้าวหน้าในพระพุทธศาสนา
…ญญู คือ อาศัยธรรม ทั้ง 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และปฏิภาณ โดยการประเมินดังนี้ คือ 1) ประเมิน “ศรัทธา” ของตนเองว่ามีความเชื่อมั่น อยากที่จะปฏิบัติตัวเองให้บริสุทธิ์กาย บริสุทธิ์ วาจา ไ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการประเมินคุณธรรมในตัวเอง โดยเน้นถึงการประเมินจากธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และปฏิภาณ การประเมินจะช่วยให้สามารถระมัดระวังการกระทำและส่งเสริมจิตใจที่ดี
คณกโมคคัลลานสูตร: การศึกษาและการปฏิบัติ
244
คณกโมคคัลลานสูตร: การศึกษาและการปฏิบัติ
…้วเริ่มต้นย่อมแนะนำอย่างนี้ว่า คุณกโมคคัลลานสูตร, มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ มก. เล่ม 22 ข้อ 93 หน้า 143 บทที่ 10 ความสัมพันธ์ ของคุณ กโมก คัลลานสูตร กับธัมมัญญสูตร DOU 233
ในบทสนทนานี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความสำคัญของการศึกษาและการปฏิบัติตามลำดับซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในธรรมวินัย โดยใช้ตัวอย่างจากแต่ละวิชาชีพ เช่น การคำนวณ การใช้อาวุธ และการศึกษา โดยในท้ายที่สุดจ
หน้า20
3
…78-974-8373-77-5 หากนักศึกษามีข้อเสนอแนะหรือคำแนะนำ กรุณาส่งมาที่ ตู้ ปณ. 69 ปณจ. คลองหลวง ปทุมธานี 12120 โทรศัพท์ 0-2901-1013, 0-2901-1017 โทรสาร 0-2901-1014 http//www.dou.us (2) DOU