กระทำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 22 / 55

…จันทร์ข่มหมู่ดวงดาวทั้งหมด เพราะฉะนั้นแหละ หญิงหรือชายผู้มีศีล สมาทานอุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ แล้ว กระทำบุญทั้งหลายอันมีสุขเป็นกำไร ใครๆ ไม่อาจติ เตียนได้ ย่อมเข้าถึงสุคติสวรรค์” หลวงพ่อได้ยกพุทธพจน์ที่กล…

การรักษาอุโบสถศีลเป็นการสร้างบารมีและยกระดับจิตใจให้สูงขึ้น ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อความบริสุทธิ์และเข้าถึงสุคติสวรรค์ หลวงพ่อชี้ให้เห็นว่าผู้รักษาศีลมีความแตกต่างจากคนทั่วไปที่มัวแต่แสวงหาทรัพย์สิน ต้

…ือศีลแปด เพื่อย้ำความ มั่นคงในคุณธรรมของตนเอง ๒. คุกเข่าหรือนั่งพับเพียบสบายๆ ระลึกถึงความดี ที่ได้ กระทำแล้วในวันนี้ ในอดีต และที่ตั้งใจจะทำต่อไปในอนาคต จน ราวกับว่าร่างกายทั้งหมดประกอบขึ้นด้วยธาตุแห่งคุณ…

สมาธิเป็นศิลปะในการสร้างความสงบและความรู้สึกที่ดีในชีวิตประจำวันที่ทุกคนสามารถทำได้ง่ายๆ โดยมีขั้นตอนที่พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนีเสนอไว้ ได้แก่ การกราบบูชาพระรัตนตรัย, สร้างความรู้สึกถึงความดีในอดีตแ

…าม ต่างกันแห่งญาณและสังขารเป็นอย่างไร ? เฉลยว่า ความต่างกันแม้ อันความมีและความไม่มีแห่งญาณและสังขารกระทำแล้ว ก็ชื่อว่าเป็น อันญาณและสังขารกระทำแล้ว เหมือนกับอุทาหรณ์ว่า ข้าวดี ข้าวเสีย อันฝนกระทำแล้ว เพรา…

…งเวทนา ญาณ และสังขาร รวมถึงการสำรวจอัตรา ๒๔ ในกามาวจรจิต ทำให้เห็นว่าความต่างกันระหว่างญาณและสังขาร กระทำแล้วมีความหมายแตกต่างกันได้อย่างไร คำถามที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับความแตกต่างนั้นจึงมีการตอบคำถามอย่างชัดเ…

…ราะอรรถว่า ไม่มีจิตที่ยิ่งกว่าจิตเหล่านี้ ฯ นักปราชญ์ คือบัณฑิตผู้มีการพิจารณาอรรถ โดยพิเศษเป็นสภาพ กระทำประเภทจิต ๘๕ ด้วยอำนาจความต่างแห่งจิตเป็นไปในภูมิ ๔ ซึ่งมีความต่างกันโดยความต่างแห่งชาติ แล้วจำแนกใจ…

ในบทนี้กล่าวถึงการศึกษาจิตยอดเยี่ยมในอรูปภพ โดยระบุถึงอรูปจิตและวิเคราะห์ประเภทของจิตที่มีความแตกต่างกันออกไปตามภูมิและความแตกต่างแห่งชาติ ซึ่งนักปราชญ์หรือบัณฑิตสามารถแจกจิตออกไปได้หลากหลายประเภทและม

… ฯ ๆ ชนทั้งหลายย่อมพูดกันว่า กรรมที่ชื่อว่ากุกกตะ เพราะอรรถว่า บุคคลทำอย่างน่าเกลียด ได้แก่ทุจริตที่กระทำแล้วและสุจริตที่มิได้กระทำฯ แท้จริง กรรมแม้ที่ มิได้กระทำ ชนทั้งหลายก็เรียกว่า กุกกตะ ชนทั้งหลา กรรม…

… ส่วนอิสสิขาและมัจฉริยะมีความริษยาและการอยากครอบครองที่ชัดเจน นอกจากนี้ การทำกรรมกุกกตะซึ่งรวมถึงการกระทำที่ทุจริตหรือสุจริตที่ไม่ได้กระทำก็เป็นประเด็นที่สำคัญ ที่ทำให้เกิดความเศร้าโศกต่อผลจากการกระทำในอดี…

…ัติ เพราะเว้นจากทุจริตตามที่กล่าวแล้ว ฯ [อธิบายอัปปมัญญาเจตสิก] ය ธรรมชาติชื่อว่ากรุณา เพราะอรรถว่า กระทำในเมื่อคนอื่น มีความทุกข์ คือให้เกิดความลำบากใจของคนดีทั้งหลาย หรือเพราะ กระจาย คือช่วยสลัดทุกข์ของอ…

บทความนี้พูดถึงการทำงานที่ถูกต้องตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการงดเว้นจากการกระทำที่ไม่ดี รวมถึงการงดเว้นจากการทำชีวิตสัตว์ การถือเอาสิ่งของที่ไม่ควรเอา และการประพฤติผิดในกาม นอกจาก…

…่า ตตฺถ คือ ในฉักกะ 5 หมวดนั้น ๆ ท่าน อาจารย์กล่าวคำมีอาทิว่า จกฺขุทวารวิถี ดังนี้ เพื่อแสดงว่า ควร กระทำการประกอบชื่อของวิถี ด้วยอำนาจทวาร โดยนัยเป็นต้นว่า วิถี คือความสืบต่อแห่งจิตที่เป็นไปในจักขุทวาร ชื…

บทเนื้อหาในอภิธัมมัตถสังคหบาลีนี้เกี่ยวกับความเป็นไปแห่งวิสัยปวัติ ซึ่งกล่าวถึงการทำงานของจิตในทวารต่างๆ ในการรับรู้และการติดต่อของอารมณ์ที่มีการสืบต่อกันในแต่ละขณะจิต นอกจากนี้ยังมีการแสดงถึงความแตกต

…ีประมาณเท่าศีรษะเล็น ในท่ามกลางแห่งแววตาดำ อันธาตุทั้ง ๔ มีหน้าที่ทรงสมานให้อบอุ่น และให้เคลื่อนไหว กระทำอุปการะแล้ว ประดุจขัตติยกุมารอันพระ พี่เลี้ยงทั้ง ๔ มีหน้าที่อุ้มให้สรงสนาน แต่งพระองค์และถวายอยู่งา…

เนื้อหาพูดถึงธาตุสี่ที่ประกอบสร้างสรีระมนุษย์ ได้แก่ ปฐวี, อาโป, เตโช, และวาโย ซึ่งแต่ละธาตุนั้นมีลักษณะของตนเอง ทว่าเมื่อรวมกันจะก่อให้เกิดและเสริมสร้างการดำรงอยู่ของชีวิต พร้อมกับการทำงานของประสาทรู

…นในธรรมทั้งหลายที่เป็นอย่างเดียวกัน โดยความเป็นสภาว ธรรมเสมอกัน ความพิเศษอันนั้นควรเพื่อจะคลุกเคล้า กระทำให้เป็น ดุจธรรมอื่น ๆ เพราะความเข้าใจอรรถพิเศษ ย่อมมีได้ด้วยอาการ อย่างนี้ ฯ บทว่า อสมฺปตฺตวเสน ความ…

บทนี้พูดถึงความต่างในธรรมที่เหมือนกัน และความสามารถของจักขุและโสตในการรับรู้และเข้าใจสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่นอกเหนือจากตัวตน รวมถึงความเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์และประสาทสัมผัส โดยมีการอธิบายถึงกระบวนการรับรู้

…เขตแดน) เป็นอรรถ ฯ ก็เขตแดนมี ๒ อย่าง ด้วย อำนาจแห่งมริยาทและอภิวิธี ฯ ใน ๒ อย่างนั้น เขตแดนที่เป็น กระทำกิริยาให้อยู่เพียงภายนอก ดุจในอุทาหรณ์เป็นต้นว่า ฝนตกจน ถึงเมืองปาฏลีบุตร ชื่อว่ามริยาทะ (เขตไปถึง) …

เนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของอาสวะซึ่งมีความหมายในการเป็นสิ่งที่หมักอยู่และไหลไปจากภพถึงภวัคคพรหม อธิบายถึงเขตแดนที่เกิดขึ้นจากมริยาทและอภิวิธี และการมีอาสวะเกี่ยวข้องกับโลภะและธรรมอื่นๆ ที่ส่งผลกระทบถึ

…งสมมาดี ฌาน โคตรภู โวทาน และมรรคเป็นต้น ให้หนักแน่นแล้วพิจารณาโดยนัยเป็นต้นว่า บุคคลให้ทานสมาทานศีล กระทำอุโบสถกรรม แล้วกระทำทานเป็นต้นนั้นให้หนัก ย่อมพิจารณา ดังนี้ ฯ ท่านอาจารย์กล่าวคำเป็นต้นว่า อนนุตรนิ…

…หว่างกุศลธรรมและอกุศลธรรมในบริบทของอภิธรรม โดยให้ความสำคัญกับธรรมชาติของปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตใจและการกระทำ กุศลและอกุศลธรรมมีบทบาทสำคัญในลักษณะการพัฒนาที่เป็นไปตามสันดานของบุคคล รวมถึงขั้นตอนการทำทานและการร…

…เป็นสมุฏฐานเกิดร่วมกับจิตและเจตสิก ไม่มีกำหนดในปวัติกาล ฯ รูปทั้งหลายที่กำลังเกิด เพราะกรรมที่สัตว์ กระทำ ชื่อว่ากตัตตารูป ฯ ประกอบความว่า ธรรมทั้งหลายประกอบด้วยกาล ๓ คือ มี ๓

ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี มีการแบ่งปัจจัยออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ อาลัมพนปัจจัย, อุปนิสสยปัจจัย, กัมมปัจจัย และอัตถิปัจจัย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดการต่อเนื่องในรูปแบบต่าง ๆ ขณะเดียวกัน ยังมีการอธิบายถึงคว

…ในสมาบัตินั้น เห็นชัดเจนอยู่ในสมาบัตินั้น ๆ นั่นแล ตามลำดับ ดำเนินไปจนถึง อากิญจัญญายตนะ ต่อจากนั้น กระทำบรพกิจมีการอธิษฐานเป็นต้น แล้วเข้าเนวสัญญานาสัญญายตนะ ฯ ข้างหน้าอัปปนาชวนะทั้ง ๒ ของ เนวสัญญานาสัญญา…

เนื้อหานี้พูดถึงความแตกต่างของบุคคลในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงพระอนาคามีและพระอรหันต์ที่ละกิเลสได้เด็ดขาด ไม่มีเหลือ นอกจากนั้นยังอภิปรายถึงสมาบัติ ผลของสมาบัติ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ ซึ่งเป็นขั้นพื

… ไม่เกิดขึ้นแห่งองค์มีวิตกเป็นต้นที่หยาบ กว่าฌานมีทุติยฌานเป็นอาทิ ในขณะแห่งฌาน ฯ บทว่า ปทหนฺโต คือ กระทำบริกรรมอยู่ๆ แต่ บัณฑิตพึงเห็นว่า อุปจารภาวนาของพระโยคีนั้น จัดว่าสำเร็จแล้ว จำเดิมแต่ข่มความยินดีใน…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายเสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลีซึ่งเขียนถึงการออกทางจิตและความคล่องแคล่วในการพิจารณา โดยระบุถึงบทบาทของวิตกและฌาน รวมทั้งความสำคัญของอันตรายขององค์ที่หยาบที่อาจเกิดขึ้นในระยะต่าง

…ญญา ๑ การกำหนด ๑ ที่เหลือจากกรรมฐาน อันนำอัปปนามา ๓๐ มีกสิณเป็นต้น ฯ สองบทว่า ปริกมุม กตฺวา ความว่า กระทำบริกรรมโดยวิธีที่กล่าวแล้วเป็นต้นว่า พระผู้มีพระภาค เจ้านั้น พระองค์เป็นพระอรหันต์ เพราะเหตุแม้นี้ เ…

บทนี้กล่าวถึงการเจริญกรรมฐานและความสำคัญของสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการประณีตและการข่มนิวรณ์เพื่อพัฒนาจิตสู่ระดับอภิญญา ซึ่งเป็นการรู้ยิ่ง และการใช้กรรมฐาน ๑๐ เพื่อเจริญจิตอันเป็นเลิศ รวมถึงความหมาย

…อมเกิดด้วยอำนาจแห่งสันดานของพระขีณาสพ (ฉะนี้) ได้แก่การกำหนดสมุทยสัจ ชื่อว่ากังขาวิตรณวิสุทธิ เพราะ กระทำวิเคราะห์ว่า ปัญญา ชื่อว่ากังขาวิตรณา เพราะข้าม คือก้าวล่วง ความสงสัย ๑๖ อย่าง มีอาทิว่า ในอดีตกาลนา…

เนื้อหานี้พูดถึงกระบวนการเกิดของนามรูปในพระพุทธศาสนา โดยเจาะลึกถึงเหตุการณ์ที่เกิดจากอวิชชา ตัณหา อุปทาน และกรรม ทั้งยังแสดงถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดของนามและรูป รวมถึงการวิเคราะห์กระบวนการต่างๆ เพื

…ะ (คือสายฟ้า) ที่พระอินทร์ฟาดลงมา ๑ สติ กล่าวคืออุปัฏฐานะ ซึ่งเป็นสติปัฏฐาน สามารถตามระลึกถึงกิจที่ กระทำแล้วนาม ๆ เป็นต้นได้ ๑ อุเบกขา แม้ทั้ง ๒ คือ ตัตรมัชฌัตตุ เปกขา ที่เป็นอุเบกขาสัมโพชฌงค์ เกิดร่วมกับ…

เอกสารนี้อภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของวิริยสัมโพชฌงค์ในการบรรลุมรรคผลผ่านการวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับไตรลักษณ์ โดยเน้นให้เห็นถึงการกำหนดและวินิจฉัยลักษณะที่ถูกต้องเพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าใจผิดในทางธรรมและเส

…์นี้เท่านี้ ไม่หย่อนและยิ่งกว่านี้ไป (ไม่มีหย่อนหรือยิ่งกว่าทุกข์นี้ไป) 1 บทว่า สจฺฉิกโรนฺโต ได้แก่ กระทำให้ประจักษ์ โดยอำนาจการกระทำให้เป็นอารมณ์ ฯ บทว่า มคฺคสจฺจภาวนาวเสน ได้แก่ ด้วยอำนาจแห่งการให้สัจจะท…

เนื้อหานี้อธิบายความสำคัญของญาณทัสสนะที่เกี่ยวข้องกับการรู้ไตรลักษณ์และการเห็นโดยประจักษ์ รวมทั้งการเข้าใจในลักษณะต่างๆ ของวิปัสสนาและการวางเฉยในสังขาร การวิเคราะห์ปรัชญานี้สามารถช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าถึ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 438 ความว่า กระทำบุรพกิจ ๔ อย่าง มีการอธิษฐานเป็นต้น คือการ อธิษฐานบริขารมีจีวรเป็นต้น ซึ่งเก็บไว้เป็นส่วน ๆ เว้นของท…

ในหน้าที่ 438 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาได้กล่าวถึงการกระทำบุรพกิจ 4 ประการที่รวมถึงการอธิษฐานและการเตรียมบริขาร เช่น จีวรและที่อยู่อาศัย เพื่อใช้ในการปฏิบัติ …

… เตน ทักขิณา โอนา เวยยาวจจ์ กโรติ วา เตปิ ปุญฺญสฺส ภาคิโน ชนทั้งหลายได้มีจิตเบิกบานอนุโมทนาก็ดี ช่วยกระทำความขวนขวานก็ดี ในทานนั้น ทักขิณาก็มิได้บกพร่องไป เพราะเหตุมีผู้อนุโมทนาและช่วยขวนขวายนั้น ส่วนชนทั้…

บทความนี้นำเสนอพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการพัฒนาและดูแลพระอาราม ตลอดจนการเสด็จพระราชดำเนินเพื่อสำรวจงานต่าง ๆ ในต่างประเทศ เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่รัฐและประชาชน โดยเฉพ