หน้าหนังสือทั้งหมด

ความเชื่อในพระพรหมและตรีมูรติ
37
ความเชื่อในพระพรหมและตรีมูรติ
…ั้นชะตาชีวิตของคนเราจะเป็นเช่นไรนั้น พระพรหมได้ขีดเส้นชะตาชีวิต ไว้เสร็จสรรพแล้วนับแต่เกิดมาทีเดียว กล่าวกันว่าแต่ละคนมีพรหมลิขิตปรากฏอยู่บนหน้าผาก ตั้งแต่เกิดได้ 6 วัน ซึ่งรอยนั้นพระพรหมเป็นผู้เขียนขึ้นด้…
บทความนี้สำรวจความเชื่อเกี่ยวกับพระพรหมในศาสนาฮินดูว่าเป็นผู้สร้างและควบคุมชะตาชีวิตของมนุษย์ พระพรหมถูกมองว่ามีร่างกาย 4 หน้าและต่อมาได้รับการปรับเปลี่ยนให้มีลักษณะคล้ายคลึงกับมนุษย์มากขึ้นโดยมี 7 หน
ระบบวรรณะในสังคมฮินดู
39
ระบบวรรณะในสังคมฮินดู
…กันออกจากกันอย่างชัดเจนระหว่างอารยันกับดราวิเดียน เพื่อ ความบริสุทธิ์ของเชื้อชาติและเผ่าพันธุ์ของตน กล่าวคือ พราหมณ์ กษัตริย์ ไวศยะ ถือเป็น อารยวรรณะซึ่งมีผิวขาว เป็นนายเหนือชนพื้นเมืองเดิมซึ่งผิวคล้ำกว่า …
เนื้อหาเกี่ยวกับการจัดระเบียบวรรณะในสังคมฮินดู โดยเฉพาะการแบ่งแยกระหว่างอารยันและดราวิเดียน การสร้างชนชั้น และความหมายของวรรณะที่มีต่อความเชื่อและการใช้ชีวิตในสังคม โดยสรุปวรรณะต่าง ๆ มาจากพระพรหมและอ
ความเปลี่ยนแปลงในศาสนาพราหมณ์และการแสวงหาโมกษะ
44
ความเปลี่ยนแปลงในศาสนาพราหมณ์และการแสวงหาโมกษะ
…นยาสีนั้นจะเริ่มต้นเมื่อใดก็ได้ โดยไม่จำเป็นต้องรอให้มีอายุมาก หรือมีลูกหลานก่อนตามแบบเดิม แนวคิดดังกล่าวนี้ก่อให้เกิดการเติบโตและแผ่ขยายของลัทธิ ถือพรตอยู่ป่า ปลีกตัวจากโลกภายนอก ไม่มีชนชั้นวรรณะ และมุ่งค…
เนื้อหาแสดงถึงความเปลี่ยนแปลงในศาสนาพราหมณ์จากการเน้นพิธีบูชายัญสู่การเข้าใจในโมกษะผ่านการบำเพ็ญตบะในยุคอุปนิษัท โดยเน้นบทบาทของสันยาสีและการแสวงหาความสันโดษเพื่อความสุขทางจิตวิญญาณ การเกิดนักคิดอิสระ
ลัทธิศาสนาในอินเดียยุคโบราณ
45
ลัทธิศาสนาในอินเดียยุคโบราณ
…ศึกษาและสืบทอดก็ ต้องยึดตามแบบแผนและปฏิบัติตามประเพณีธรรมเนียมเก่า ต้องอนุรักษ์และอนุวัตรตามสิ่งที่ กล่าวในคัมภีร์พระเวท โดยไม่มีข้อโต้แย้ง วิจารณ์ หรือแสวงหาเหตุผลใดๆ 1 เสถียร โพธินันทะ, ประวัติศาสตร์พระพ…
ในยุคนี้ ลัทธิศาสนาของอินเดียแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ อไวทิกวาทะ (Nastika) ซึ่งปฏิเสธพระเวทและความศักดิ์สิทธิ์ และไวทิกวาทะ (Astika) ซึ่งยังคงยึดถือพระเวทเป็นฐานข้อมูลหลัก อไวทิกวาทะประกอบด้วยกลุ่มเ
ลัทธิต่าง ๆ ในปรัชญาอินเดีย
47
ลัทธิต่าง ๆ ในปรัชญาอินเดีย
…ยายามหาทางถอนวิญญาณของตนออกจากวัตถุธาตุทั้งมวล ดังนั้นการ หลุดพ้นก็คือการกลับไปสู่ภาวะเดิมของบุรุษะ กล่าวคือกลับคืนสู่วิญญาณบริสุทธิ์เหมือนก่อนที่ จะมาสัมพันธ์กับประกฤติ เมื่อหลุดพ้นแล้วก็จะได้เข้าร่วมเป็น…
พบกับความคิดของลัทธิไวเศษิกะที่สอนว่าโลกเกิดจากพลังอันมองไม่เห็นและแนวคิดเกี่ยวกับจิตอันยิ่งใหญ่ของปรมาตมันที่สร้างสรรค์สากลโลก ผ่านการขจัดอวิชชาเพื่อเข้าถึงโมกษะ ในขณะเดียวกัน สางขยะช่วยนำเสนอว่ามนุษ
แคว้นในสมัยพุทธกาล
56
แคว้นในสมัยพุทธกาล
…้งบางคราวแคว้นที่มี ความอ่อนแออาจถูกแคว้นที่มีความเข้มแข็งกว่าเข้ายึดครองทำให้สูญเสียอธิปไตยไปดังได้กล่าว แล้วข้างต้น แคว้นที่มีความเข้มแข็งทั้งในด้านเศรษฐกิจการเมืองและการทหาร จัดอยู่ใน ประเภทมหาอำนาจ มีอ…
ในสมัยพุทธกาล แคว้นในอินเดียมีความเข้มแข็งและเป็นอิสระ บางครั้งแคว้นอ่อนแอถูกยึดครองโดยแคว้นที่แข็งแกร่งกว่า มหาอำนาจมี 5 แคว้น ได้แก่ มคธ, โกศล, อวันตี, วัชชี และวังสะ โดยมคธของพระเจ้าพิมพิสารเป็นมหา
อาชีพในสมัยพุทธกาล
57
อาชีพในสมัยพุทธกาล
…าโอกาสไปสนทนาสอบถามปัญหาทางปรัชญาด้วย ครูแต่ละท่านมีบริษัทบริวารคนละหลายร้อย และทั้ง 6 ท่านนี้ต่างก็กล่าวว่าตนเป็น พระอรหันต์ผู้มีฤทธิ์ แต่ถึงกระนั้นเมื่อถูกถามปัญหายาก ๆ และไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ครูทั้ง 6 …
…ดยมีการสรุปถึงบทบาทและหน้าที่ของชนชั้นต่างๆ นอกจากนี้ยังพูดถึงครูทั้ง 6 ที่มีชื่อเสียงในยุคสมัยนั้น กล่าวถึงการสอนและคำสอนที่มีอิทธิพลต่อสังคม ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างครูและเหล่าท่านมหากษัตริย์. (เผยแพร่โ…
โมคคัลลานะและพระสารีบุตรในประวัติพระพุทธศาสนา
61
โมคคัลลานะและพระสารีบุตรในประวัติพระพุทธศาสนา
…วลัฏฐบุตรจัดอยู่ในประเภท “อมราวิกเขปวาทะ” คือ เป็นลัทธิที่ หลบเลี่ยงไม่แน่นอน ดังที่สัญชัยเวลัฏฐบุตรกล่าวกับพระเจ้าอชาตศัตรูในสามัญญผลสูตรว่า ถ้ามหาบพิตรตรัสถามอาตมภาพว่า โลกอื่นมีอยู่หรือ ถ้าอาตมภาพมีความ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงประวัติของโมคคัลลานะและพระสารีบุตรในขณะที่ยังเป็นอุปติสสะและโกลิตมานพ ที่เคยศึกษาอยู่กับสัญชัยเวล…
พระพุทธศาสนาในอินเดียหลังยุคพุทธกาล
78
พระพุทธศาสนาในอินเดียหลังยุคพุทธกาล
…ในอินเดียหลังยุคพุทธกาล 4.1 พระพุทธศาสนาหลังพุทธปรินิพพาน 500 ปี ในมหาปรินิพพานสูตรมีข้อความตอนหนึ่งกล่าวถึงโอวาทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส กับพระอานนท์ว่า “อานนท์บางทีพวกเธออาจจะคิดว่า ปาพจน์มีพระศาสดาล่ว…
บทที่ 4 สำรวจความสำคัญของพระธรรมและวินัยหลังพระสัมมาสัมพุทธเจ้าล่วงลับไป และแนวทางการสังคายนาเพื่อรักษาพระศาสนาให้ยั่งยืน เสนอวิธีการรวบรวมคำสอนของพระองค์ในลักษณะต่าง ๆ เพื่อประโยชน์แก่พุทธบริษัท และป
แนวคิดและความเชื่อพื้นฐานของนิกายมหายานในพุทธศาสนา
92
แนวคิดและความเชื่อพื้นฐานของนิกายมหายานในพุทธศาสนา
…ายมหายาน ประกอบด้วยเรื่องที่เป็น หลักสำคัญดังต่อไปนี้ 1. แนวคิดเรื่อง “ตรียาน ตามหลักคำสอนของมหายาน กล่าวถึงยาน 3 ประการ ซึ่งเป็นทางหรือวิธีสู่ความ หลุดพ้น ได้แก่ สาวกยาน ปัจเจกยาน และโพธิสัตวยาน 1) สาวกยา…
หลายพระองค์ทรงทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาอย่างจริงจัง จนในพุทธศตวรรษที่ 6 นิกายมหายานมีแนวคิดบรรจุไว้ 3 ประการ ได้แก่ สาวกยาน ที่มุ่งหวังเพียงบรรลุอรหัตภูมิ, ปัจเจกยาน ซึ่งสามารถรู้แจ้งด้วยตนเองแต่ไม่สามารถ
แนวคิดในมหายาน: การเปรียบเทียบพาหนะทางธรรม
93
แนวคิดในมหายาน: การเปรียบเทียบพาหนะทางธรรม
…ความเชื่อของมหายานที่มองว่า ทางหลุดพ้น สายเดิมหรือสายเถรวาทนั้นเป็นทางแคบที่มุ่งเน้นเฉพาะคนบางกลุ่ม กล่าวคือผู้ที่จะหลุดพ้น ด้วยสาวกยานได้จะต้องเป็นพระอรหันต์ผู้มีปัญญาและประกอบความเพียรมาแล้วอย่างยิ่งยวด …
ในความเชื่อของมหายาน แบ่งปัญญาออกเป็น 3 ประเภท โดยเปรียบเทียบการข้ามพ้นด้วยกระต่าย ม้า และช้าง ซึ่งแสดงถึงความแตกต่างในการเข้าถึงธรรมะ โดยเฉพาะแนวคิดโพธิสัตว์ที่รองรับทุกสรรพสัตว์ โดยไม่จำกัดเพศหรือชน
การแบ่งประเภทพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
94
การแบ่งประเภทพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ิรมาณกาย เป็นกายที่เนรมิตบิดเบือนขึ้นให้อยู่ในรูปของร่างกายมนุษย์ ซึ่งก็ได้แก่พระมานุษพุทธะหรืออาจจะกล่าวอีกนัยหนึ่งว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งสามประเภทนี้ ความจริงแล้วถือว่าเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เพียงแต…
การแบ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าออกเป็น 3 ประเภท เนื่องจากความเชื่อในตรีกาย ได้แก่ ธรรมกาย, สัมโภคกาย, และนิรมาณกาย ซึ่งพระองค์เหล่านี้ต่างมีลักษณะการแสดงตัวที่แตกต่างกันเพื่อตอบสนองการสั่งสอนและคุ้มครองเวไ
การปรับปรุงคำสอนพุทธศาสนาแบบมหายาน
100
การปรับปรุงคำสอนพุทธศาสนาแบบมหายาน
…จเจกภาพเฉพาะบุคคล คือเริ่มที่ ตนก่อนแล้วจึงไปหาผู้อื่น แต่มหายานมุ่งที่ผู้อื่น แล้วดึงเข้ามาหาตนเอง กล่าวง่ายๆ คือ มหายานเอาปริมาณไว้ก่อน เพราะถือว่าเมื่อคนที่สนใจธรรมะมีมากขึ้น คนที่รู้แจ้งธรรมก็ย่อม จะมี…
บทความนี้พูดถึงการปรับปรุงคำสอนของพุทธศาสนามหายานให้เหมาะสมกับเวลาปัจจุบัน โดยการเตรียมความรู้สึกและเปิดโอกาสให้ผู้คนเข้าถึงพุทธธรรมได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบระหว่างคำสอนของเถรวาทและมหาย
การพัฒนาของนิกายมหายานในพระพุทธศาสนา
101
การพัฒนาของนิกายมหายานในพระพุทธศาสนา
…ที่เราเข้าใจ นิกายมาธยมิกะถือทางสายกลางระหว่างความมีกับความไม่มี ความเที่ยงกับความไม่เที่ยง เป็นต้น กล่าวสั้นๆ นิกายนี้แสดงว่าโลกนี้มีจริงก็ไม่ใช่ไม่มีจริงก็ไม่ใช่ แต่เป็นสิ่งที่สืบเนื่องกันเป็นปฏิจจสมุปบา…
พระพุทธศาสนามหายานมีการพัฒนาเป็นนิกายต่าง ๆ โดยเฉพาะสองสายที่มีต้นกำเนิดในอินเดีย คือ มาธยมิกะ และโยคาจาร นิกายมาธยมิกะ เน้นคำสอนเรื่องทางสายกลางระหว่างการมีและไม่มี ในขณะที่ฝ่ายเถรวาทมีความมุ่งมั่นใน
การเผยแพร่ของลัทธิพุทธตันตรยานในพระพุทธศาสนา
105
การเผยแพร่ของลัทธิพุทธตันตรยานในพระพุทธศาสนา
…นตระ (Tantric Buddhism) เชื่อว่าแนวทางของตนถือกำเนิดมาตั้งแต่ สมัยพุทธกาลโดยคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า กล่าวกันว่า พระศากยมุนีพุทธได้จัดให้มีการ ประชุมขึ้นที่เมืองศรีธานยกฏกะ และทรงสั่งสอนเกี่ยวกับทางลี้ลับหร…
ลัทธิพุทธตันตระเกิดขึ้นในยุคเสื่อมของพระพุทธศาสนา ซึ่งมีการสั่งสอนแนวทางลี้ลับหรือทางลัดที่พระพุทธเจ้าแสดงให้เฉพาะผู้ที่มีปัญญา การแพร่หลายของนิกายนี้ได้รับการสนับสนุนจากนักประวัติศาสตร์ชาวทิเบตและอิน
ประวัติความเป็นมาของนิกายตันตระในพุทธศาสนา
107
ประวัติความเป็นมาของนิกายตันตระในพุทธศาสนา
…งให้เห็นว่า นิกายนี้ได้ขยาย ขอบเขตแห่งคำสอนกว้างขวางยิ่งขึ้น และเน้นหนักไปทางโหราศาสตร์ด้วย นิกายดังกล่าวนี้เองได้เจริญขึ้นในอินเดียตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 15 เป็นต้นมา นักบวช ในนิกายนี้ไม่เรียกว่าภิกษุ แต่เร…
นิกายตันตระได้เริ่มต้นในพุทธศตวรรษที่ 8 โดยมีมนตรยานเป็นจุดเริ่มต้น และได้รับการเผยแพร่ในพุทธศตวรรษที่ 10 นิกายนี้มุ่งเน้นการสร้างเวทมนตร์เพื่อช่วยให้การแสวงหาพระโพธิญาณเป็นไปอย่างราบรื่น หลังจากนั้นใ
ประวัติพระพุทธศาสนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
156
ประวัติพระพุทธศาสนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
…ะติมอร์ตะวันออก ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์ ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะกล่าวถึงประเทศที่สำคัญ ๆ 6 ประเทศ คือ ไทย กัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว พม่า และเวียดนาม ดังต่อไปนี้ 1. ประเทศไ…
ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ไทย เวียดนาม ลาว กัมพูชา และพม่า นับถือศาสนาพุทธ ขณะที่มาเลเซีย อินโดนีเซีย และบรูไน นับถือศาสนาอิสลาม ประเทศฟิลิปปินส์ และติมอร์ตะวันออกมีประชากรนับถือศาสนาคริสต์
อาณาจักรทวารวดีและอาณาจักรที่เกี่ยวข้อง
157
อาณาจักรทวารวดีและอาณาจักรที่เกี่ยวข้อง
…ุมปลายแหลมมลายูและ เกาะชวา ยังไม่พบหลักฐานระบุได้ชัดเจนว่าศูนย์กลางของอาณาจักรนี้อยู่ที่ใด ดร.เวลล์ กล่าว ว่า เมืองปาเลมบัง บนเกาะสุมาตราในประเทศอินโดนีเซีย เป็นเมืองหลวงของอาณาจักรศรีวิชัย ในขณะที่ท่านพุท…
อาณาจักรทวารวดีตั้งอยู่ที่นครปฐม เจริญรุ่งเรืองในพุทธศตวรรษที่ 11-13 มีการค้นพบโบราณวัตถุและสถานที่สำคัญหลายแห่ง บริบทของพระพุทธศาสนาก็มีความสำคัญตลอดอาณาจักรนี้ อาณาจักรศรีวิชัยมีบริเวณกว้างในยุคเดีย
ประวัติพระพุทธศาสนาในสุโขทัย
158
ประวัติพระพุทธศาสนาในสุโขทัย
…ชินสีห์ พระพุทธชินราชที่พิษณุโลก และในปี พ.ศ. 1905 พระองค์เสด็จออกผนวช นอกจากนี้ศิลาจารึก หลักที่ 5 กล่าวไว้ว่าพระเจ้าลิไททรงปรารถนาพุทธภูมิด้วยดังข้อความว่า “จุงเป็นพระพุทธ จุงจักเอาฝูงสัตว์ทั้งหลาย (ข้าม…
พระพุทธศาสนาในสุโขทัยเริ่มรุ่งเรืองในสมัยพ่อขุนศรีอินทราทิตย์และพ่อขุนรามคำแหง โดยเฉพาะพระมหาธรรมราชาลิไท ที่สร้างวรรณกรรมและเจดีย์สำคัญ ทำให้ประชาชนมีศรัทธาในพระพุทธศาสนาเพิ่มมากขึ้น ราชวงศ์พระร่วงได
พระพุทธศาสนาในกัมพูชาและพม่า
170
พระพุทธศาสนาในกัมพูชาและพม่า
…าฝิ่นของ ประชาชน ภิกษุไม่ทำอะไรจึงทำให้สังคมเป็นอัมพาต ห้ามตักบาตรทำบุญ ผู้อยู่ในเหตุการณ์ สมัยนั้น กล่าวว่า “ยุคนั้น ไม่มีวัด ไม่มีพระสงฆ์ ไม่มีประชาชนไปสวดมนต์ ไม่มีการบูชา พระรัตนตรัย” เมื่อผ่านยุคสงครา…
ในช่วงรัฐบาลของนายพลลอน นอล พระพุทธศาสนาได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง แต่ในที่สุดถูกคุกคามโดยกลุ่มเขมรแดงภายใต้การนำของนายพล พต การดำเนินการทางการเมืองทำให้ประชาชนและภิกษุถูกสังหารอย่างโหดเหี้ยม ศาส