กา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 516 / 2579

… พระภิกษุผู้เป็นบุคคลปโรปรัญญู สามารถจะดูคนเป็นจึงแสดงธรรมได้เหมาะสมกับคนฟัง เป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการทำหน้าที่กัลยาณมิตรแก่ผู้อื่นให้มีความรู้ ความเข้าใจ จน มีกำลังใจอยากจะปฏิบัติตามคำสอนของพระสัมมาสั…

บทความนี้พูดถึงการที่พระภิกษุผู้มีความรู้และความเข้าใจสามารถช่วยพัฒนาความรู้และคุณธรรมของผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ…

บทที่ 9 ขั้นตอนที่ 7 ปุคคลปโรปรัญญ จากการศึกษาเรื่องปริสัญญ การรู้จักบริษัท หมายถึง การรู้ธรรมเนียม มารยาท และข้อพึงปฏิบัติใน บริษัททั้ง 4 ซ…

บทที่ 9 นี้เราจะพูดถึงความสำคัญของการรู้จักธรรมเนียมและมารยาทในการทำหน้าที่กัลยาณมิตร เพื่อให้การปฏิบัติในการสนทนากับกลุ่มคนต่างๆ เป็นไป…

…ก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้รู้จักบุคคลโดยส่วน 2 ฉะนี้แล ภิกษุเป็นบุคคลปโรปรัญญู อย่างนี้แล แผนภาพการดูคนเป็นของ บุคคลปโรปรัญญู ทั้ง 7 ลักษณะ ผู้ฟัง ไม่อยากเห็นพระ อยากเห็นพระ (1) ไม่อยากฟังธรรม อยากฟ…

…องและผู้อื่น คนที่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ส่วนตัวจะถูกติเตียน ในขณะที่คนที่ปฏิบัติเพื่อช่วยสังคมจะได้รับการสรรเสริญ นอกจากนี้ยังมีการนำเสนอรูปแบบการฟังธรรมของผู้ฟัง การตั้งใจเรียนรู้ และการปฏิบัติตามธรรมเพื…

…รัสแยกประเภทคน แบ่งตามพฤติกรรมไว้ 7 ลักษณะ โดยค่อยๆ แบ่งลักษณะคนออกไปทีละ 2 ส่วนตามลำดับ คือ 1. ต้องการเห็นพระ หรือไม่ต้องการเห็นพระ 2. ต้องการฟังธรรม หรือไม่ต้องการฟังธรรม 3. ตั้งใจฟังธรรม หรือไม่ตั้งใ…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแยกประเภทคนตามพฤติกรรมไว้ 7 ลักษณะ โดยเริ่มจากการต้องการเห็นพระ ไปจนถึงปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของตนและผู้อื่น ลักษณะทั้ง 7 เป็นเครื่องบ่งบอกพื้นฐานความ…

…ประโยชน์อย่างยิ่งกับตัวเอง หากจำธรรมะนั้นได้ เช่น รู้ว่าอบายมุขเป็นต้นทางแห่งความเสื่อม เป็นเหตุแห่งการ สูญเสียทรัพย์ แต่จำไม่ได้ว่า มีกี่อย่างประกอบด้วยอะไรบ้าง ธรรมะที่ตั้งใจฟังแต่ไม่ตั้งใจจำจึงไม่เกิ…

การฟังธรรมะแบ่งเป็นสองส่วนคือการตั้งใจจำและไม่ตั้งใจจำ ซึ่งการจำทำให้มีพื้นฐานความรู้เพื่อประโยชน์ในชี…

เรื่องอุบาสก 5 คน ในสมัยพุทธกาล อุบาสกทั้ง 5 คน ปรารถนาอยากจะฟังธรรม จึงไปสู่เชตวันมหาวิหาร ถวาย บังคมพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วนั่งฟ…

ในสมัยพุทธกาล อุบาสก 5 คนมีพฤติกรรมที่แตกต่างกันขณะฟังธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า. อุบาสกคนหนึ่งหลับ, คนหนึ่งเขีย…

…ี นาเลว มีดินแข็ง เค็มพื้นดินเลวฉันใด เราย่อมแสดง ธรรมอันงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลางงามในที่สุด ประกาศพรหมจรรย์ พร้อมทั้งอรรถ ทั้งพยัญชนะ บริสุทธิ์ บริบูรณ์สิ้นเชิง แก่อัญญเดียรถีย์ สมณะ พราหมณ์และปริพ…

บทความนี้กล่าวถึงการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนาโดยอิงจากลักษณะของผู้ฟัง ทั้งสามระดับ ได้แก่ ระดับสูง กลาง และต่ำ พระภิกษุควร…

หลักในการเลือกธรรมะจึงแบ่งไปตามลักษณะของผู้ฟัง ว่ามีลักษณะอย่างไร ดังจะยกตัวอย่างการ สอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ…

การเลือกธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีความสำคัญต่อการเข้าใจธรรมอย่างถูกต้อง โดยแยกตามจริตอัธยาศัยของผู้…

…ื่องของพระนางเขมาเทวี ผู้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าพิมพิสาร พระนางทรงรัก ในความงามของตนเอง ต่อมามีโอกาสได้ฟังธรรม จนสามารถบรรลุธรรม เป็นพระอรหันตเถรี ดังมีเรื่องย่อ ดังนี้ คือ เรื่องของพระนางเขมา ในสมัย…

… จึงเกิดความตระหนักถึงความไม่จีรังของความงาม เมื่อตระหนักถึงธรรมนี้ พระนางจึงบรรลุเป็นพระโสดาบัน จากการมองเห็นการเสื่อมสลายของร่างกาย ผลที่เกิดขึ้นนี้ทำให้พระนางตัดสินใจละเว้นจากตัณหาและทุกข์ทั้งปวง พระ…

…ราะไฟ คือ ราคะ โทสะ โมหะ ร้อน เพราะชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส” ในทางปฏิบัติ การเลือกธรรมะตามภูมิหลังเดิมของผู้ฟังนั้น สามารถรู้ได้หลายวิธี เช่น จากอาชีพ ที่ทำ จากภูมิลำเนาที่อาศั…

…ยายสูตรอธิบายถึงความร้อนในสิ่งทั้งปวงรวมถึงสุขเวทนาและทุกขเวทนาที่เกิดจากจักษุสัมผัส อย่างไรก็ตาม ในการแสดงธรรม พระภิกษุควรทราบภูมิหลังของผู้ฟังเพื่อปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับผู้ฟัง เนื้อหาแห่งธรรมะต้องปร…

เมื่อสามเณรราหุลอยู่ในวัยหนุ่ม สิ่งที่น่าระวังคือกามราคะ ขณะบิณฑบาตในยามเช้าตามพระ สัมมาสัมพุทธเจ้าไป พระพุทธองค์ก็ตรัสสอนให้รู้จักสำรวมระมัดระวังใจของ…

…่านเริ่มตระหนักถึงความไม่เที่ยงของรูปและขันธ์ทั้งห้า รวมถึงความเจ็บปวดจากสิ่งที่ไม่เที่ยง ท่านได้รับการสอนให้รู้จักสำรวมระมัดระวังใจ โดยมีตัวอย่างในการฝึกปฏิบัติในพระธรรมเทศนา ทำให้พระราหุลสามารถหลุดพ้น…

9.4 วิธีการแสดงธรรม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้นแบบที่ดีของการเป็นกัลยาณมิตรให้แก่ชาวโลก ทรงแนะนำแสดง ธรรมได้อย่…

บทเรียนเกี่ยวกับวิธีการแสดงธรรมตามพระบรมศาสดาที่เรียกร้องความพร้อมทั้งทางจิตใจและความรู้ของผู้สอน โดยเน้นความสำคัญของการเต…

…รมแก่ภิกษุณีทั้งหลาย ย่อมแสดงโดยเคารพ ไม่ แสดงโดยไม่เคารพ ถ้าแม้จะแสดงธรรมแก่อุบาสกทั้งหลาย...อุบาสิกาทั้งหลาย....ปุถุชนทั้ง หลาย... โดยที่สุดแม้แก่คนขอทานและพรานนก ย่อมแสดงโดยเคารพ ไม่ แสดงโดยไม่เคารพ …

บทความนี้กล่าวถึงวิธีการแสดงธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงใช้ โดยเน้นการแสดงด้วยความเคารพต่อผู้ฟังทุกรูปแบบ ตั้งแต่ภิกษุณี อ…

…ตาม 3. หาญกล้า (สมุดเตชนา) หมายถึง ทำให้ผู้ฟังเกิดกำลังใจ เกิดความบากบั่น พร้อมที่จะฝ่าฟัน อุปสรรคในการนำธรรมะที่ได้ฟังไปปฏิบัติ เพราะรู้ว่าธรรมะที่ทำนั้น จะเป็นประโยชน์ เป็นความสุข ความ เจริญแก่ตัวเอง …

เนื้อหาเกี่ยวกับการจูงใจให้ผู้ฟังรับรู้ธรรมะและเกิดแรงบันดาลใจในการนำไปปฏิบัติ โดยแบ่งเป็นสามส่วนคือ จูงใจ หาญกล้า และ…

…บุรุษต้องศรอันอาบยาพิษที่ฉาบทาไว้ หนา มิตร อมาตย์ ญาติสายโลหิตของบุรุษนั้นจึงไปหานายแพทย์ผู้ชำนาญใน การผ่าตัดมาผ่า บุรุษผู้ต้องศรนั้นพึงกล่าวอย่างนี้ว่า เรายังไม่รู้จักบุรุษผู้ยิงเรานั้นว่า เป็น กษัตริย…

บทความนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้สิ่งรอบตัวเป็นสื่อในการสอนธรรมะ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้านำอุปกรณ์จากธรรมชาติเพื่…

…ทั้งหลายเห็นกองไฟกองใหญ่โน้นที่กำลังลุกโชติ ช่วงอยู่หรือไม่... เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน การเข้าไปนั่งกอด หรือนอนกอดกองไฟใหญ่โน้น ที่กำลังลุกโชติช่วงอยู่ กับการเข้าไปนั่งกอด หรือนอนกอดพระราชธ…

เนื้อหาพูดถึงการใช้เทคโนโลยีในการแสดงธรรม เช่น เครื่องฉายแผ่นใสและโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเผยแผ่…

…กถูกใจเหล่าผู้ฟังสามารถแนะนำธรรมะ สอนธรรมะได้มากมายเพียงใดก็ตาม สิ่งสำคัญที่พระภิกษุไม่ควรละเลย คือ การรู้จักสอนและแก้ไขตัวเองควบคู่ ไปด้วย สำหรับแนวทางการประเมินตัวเองนั้น อาจอาศัยจาก 3 แนวทาง คือ 1) อ…

พระภิกษุควรให้ความสำคัญกับการสอนและการประเมินตัวเองควบคู่กัน หลักการประเมินตัวเองมี 3 แนวทาง ได้แก่ การใช้องค์แห่งธรรมกถึกเพื่อต…

…อื่นอาศัยความเอ็นดู จึงแสดงธรรม แก่ชนเหล่าอื่น อาศัยความอนุเคราะห์จึงแสดงธรรมแก่ชนเหล่าอื่น ด้วย ประการฉะนี้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมเทศนาของภิกษุเห็นปานนี้แล บริสุทธิ์” 1 หมายความว่า เมื่อแสดงธรรมแล้ว …

การแสดงธรรมอันบริสุทธิ์นั้นต้องไม่ใช่เพื่อให้ผู้ฟังนับถือผู้แสดง แต่ควรเป็นเพื่อให้ผู้ฟังได้ปฏิบัติตาม…

9.6.2 ประเมินผู้ฟัง พระภิกษุมีความจำเป็นต้องรู้จักประเมินผู้ฟัง เพื่อวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ 1) เพื่อวัดความเข้าใจของผู้ฟัง ในธรรมะที่ตนแสดงไป ว่ารู้ เข้าใจหรือไม่ เพียงใด หากยังเข้าใจ ไม…

การประเมินผู้ฟังมีความจำเป็นในพระพุทธศาสนาเพื่อวัดความเข้าใจและพัฒนาผู้ฟังให้เติบโตขึ้น โดยใช้วิธีการต…

…รให้แก่ผู้อื่นได้อย่างดีแล้วฆราวาสผู้ครองเรือนก็สามารถฝึกฝนตนเองให้เป็นอย่างพระภิกษุได้เช่น กัน ด้วยการประยุกต์จากวิธีการที่พระภิกษุใช้ โดยปรับรูปแบบการเลือกธรรมะ การแนะนำธรรมะให้อยู่ใน ระดับที่เหมาะสมแ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการที่ฆราวาสสามารถฝึกฝนตนเองเป็นบุคคลปโรปรัญญูได้โดยการประยุกต์วิธีการของพระภิกษุ อาทิ การเลือกธรรมะใน…