พระธรรมเทศนา : หน้า 99/194

อีกนัยหนึ่ง หมายถึง พระทัยของพระองค์ที่เบิกบานแล้ว เพราะทรงสมปรารถนา ตามที่เคยตั้งพระทัยว่า 1) ได้ตรัสรู้แล้ว 2) ได้โปรดสรรพสัตว์ให้พ้นทุกข์ตามแล้ว พระองค์ทรงสมพระทัยที่ได้ตั้งปณิธานมานานนับได้ 20 อสงไขย แสนมหากัปทีเดียว จึงทำให้พระองค์ทรงเบิกบาน แต่ไม่ว่าจะแปลว่า บานแล้วหรือเบิกบานแล้วก็ตาม ทั้งหมดนี้ล้วนอาศัยเหตุจากการ ทำสมาธิให้ใจหยุดในหยุดที่ศูนย์กลางกายทั้งนั้น หยุดนิ่งจนเข้าถึงธรรมกาย แล้วก็หยุดในหยุด ต่อไปอีก จนเข้าถึงธรรมกายในธรรมกาย จนถึงพระนิพพานในที่สุด นี้จะเห็นได้ว่า การทำสมาธิ ให้ใจหยุดในหยุดที่ศูนย์กลางกายให้ได้นี้ สำคัญที่สุด 2.1.9 ภควา พระธรรมเทศนา คำว่า “ภควา” แปลได้หลายนัย แปลว่า หักก็ได้ แจกก็ได้ ทีว่า หัก นั้น หมายความว่าพระองค์หักเสียได้ซึ่งสังสารจักร กล่าวคือ อวิชชา ตัณหา อุปาทาน กรรม อันเป็นเสมือนตัวจักรที่พัดผันส่งต่อไปยัง กันและกัน เป็นกำลังดันให้หมุนเวียนวนว่ายอยู่ในวัฏสงสาร มิให้ออกจากภพ 3 พระองค์หักเสียได้แล้ว พระองค์จึงพ้นไปจากภพทั้ง 3 คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ เสด็จออกสู่นิพพานไป ที่ว่า แจก นั้นมีความหมายว่า เมื่อพระองค์ได้ตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัม โพธิญาณแล้ว พระองค์เป็นสัพพัญญู ทรงรู้แจ้งธาตุธรรมทั้งปวงหมด จึงทรง สามารถจำแนกแยกแยะธรรมส่วนที่ละเอียด ๆ ให้เห็น เช่น ทรงจำแนกขันธ์ ธาตุ อายตนะ จิต เจตสิก รูป นิพพาน ดังนี้เป็นต้น ตลอดจนหลักธรรมอื่น ๆ ทั้งมวลให้สาวกได้รู้เห็นรับปฏิบัติสืบ ๆ กันมา 90 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ