พุทธดำรัสเกี่ยวกับกามสุขัลลิกานุโยค : หน้า 33/188

พุทธดำรัสเกี่ยวกับกามสุขัลลิกานุโยค โดยทรงชี้โทษของเบญจกามคุณแก่ปัญจวัคคีย์ภิกษุทั้ง 5 ไว้ในธัมมจักกัปปวัตตนสูตร โดยอเนกประการดังได้พรรณนามาแล้ว นอกจากนี้ในมหาทุกขักขันธสูตร สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้ทรงแสดงโทษ แห่งเบญจกามคุณทั้ง 5 แก่ภิกษุทั้งหลายในพระนครสาวัตถี มีอเนกประการมากกว่าใน ธัมมจักกัปปวัตตนสูตรเสียอีก ดังกระแสพระพุทธดำรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความยินดีในกามคุณทั้งหลายนั้นเป็นไฉนกามคุณนี้มีอยู่ 5 ประการ คือ รูปอันพึงรู้ได้ด้วยจักขุวิญญาณ เสียงอันบุคคลพึงรู้ได้ด้วยโสตวิญญาณ กลิ่นอันบุคคลพึงรู้ ได้ด้วยฆานวิญญาณ รสอันบุคคลพึงรู้ได้ด้วยชิวหาวิญญาณ โผฏฐัพพะอันพึงรู้ได้ด้วยกายวิญญาณ รวมเป็น 5 ประการด้วยกัน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กามคุณทั้ง 5 ประการนี้ เป็นที่ปรารถนา ยินดีและพึงใจให้คนเราเกิดความกำหนัด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความสุขและความชื่นชมยินดี อันใดที่เกิดจากกามคุณ ความสุขและความยินดีนั้นได้ชื่อว่า ยินดีในกามคุณ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษแห่งกามคุณทั้งหลายนั้นเป็นอย่างไร กุลบุตรบางพวกในโลก นี้เลี้ยงชีวิตอยู่ด้วยอาชีพต่าง ๆ กันมากมาย บางคนก็ทำไร่ไถนา บางคนก็เป็นพ่อค้านักธุรกิจ บางคนก็เลี้ยงวัวแล้วรีดนมขาย บางคนก็เป็นข้าราชการทหาร บางคนก็เป็นข้าราชการพลเรือน บางคนก็เลี้ยงช้าง บางคนก็เลี้ยงม้า เป็นต้น วิถีแห่งการเลี้ยงชีวิตของแต่ละคนนั้นต้องลำาบาก ตรากตรำหนักหนา พอถึงหน้าหนาว บางคนก็อาจต้องทนหนาวเหน็บร่างกายยิ่งนัก พอถึง หน้าร้อน ก็ต้องทนทรมานกับสภาวะอากาศอันอบอ้าว ผิวกร้านเกรียมเพราะถูกลมและแดด แผดเผา บางครั้งก็อาจจะต้องเผชิญกับสัตว์น้อยใหญ่ เป็นต้นว่า ถูกเหลือบยุงหรือแมลงอื่น ใดกัดต่อย อาจจะต้องเผชิญกับอสรพิษ เช่น งูตัวเล็กตัวใหญ่เป็นจำนวนมาก บางครั้งร่างกายก็ ต้องผอมแห้งลง เนื่องด้วยขาดแคลนปัจจัยบำารุงสังขารร่างกาย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การเลี้ยงชีวิตด้วยศิลปศาสตร์ หรือวิทยาการก้าวหน้าใด ๆ ก็ตาม ความยากลำบากด้วยประสบภัยตามธรรมชาติก็ตาม เหล่านี้ล้วนเป็นโทษแห่งกามคุณ กองทุกข์ที่เราได้ประจักษ์อยู่ในชีวิต ล้วนมีกามคุณเป็นเหตุ มีกามคุณเป็นโทษ เมื่อกุลบุตร เพียรพยายามประกอบอาชีพ ประกอบธุรกิจ ครั้นไม่ประสบความสำเร็จดังปรารถนา กุลบุตร เหล่านั้นย่อมโศกเศร้าเสียใจเป็นหนักหนาถึงกับพร่ำเพ้อว่า เสียแรงทุ่มเทอุตสาหะพยายาม แต่ มหาทุกขักขันธสูตร พระสูตรที่ว่าด้วยคุณ โทษ และการถ่ายถอน กาม รูป เวทนา 20 DOU แ ม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม