การละกิเลสและการเข้าถึงธรรม : หน้า 126/188

ทรงเรียกว่า อุเบกขา นั่นเอง สภาวะจิตที่วางเฉยเช่นนี้ คือสภาวะที่จิตห่างจากกิเลส หรือที่ เรียกว่าการละหรือการพ้นจากกิเลส ยิ่งพ้นจากกิเลสได้มากเพียงใด จิตก็ยิ่งสามารถดำดิ่งผ่าน กายต่าง ๆ ไปได้มากเพียงนั้น กล่าวคือ กิเลสในกายมนุษย์นั้นประกอบด้วยอภิชฌา พยาบาท และมิจฉาทิฏฐิ เมื่อจิตบริสุทธิ์พ้นจากกิเลสทั้ง 3 ดังกล่าวแล้ว จิตก็จะเข้าถึงกายทิพย์ กิเลสในกายทิพย์นั้นประกอบด้วยโลภะ โทสะ และโมหะ เมื่อจิตบริสุทธิ์พ้นจากกิเลส ในกายทิพย์แล้ว ก็จะเข้าถึงกายรูปพรหม กิเลสในกายรูปพรหมนั้นประกอบด้วยราคะ โทสะ และโมหะ เมื่อจิตบริสุทธิ์พ้นจาก กิเลสในกายรูปพรหมแล้ว ก็จะเข้าถึงกายอรูปพรหม กิเลสในกายอรูปพรหมนั้นประกอบด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย อวิชชานุสัย เมื่อ จิตพ้นจากกิเลสในกายอรูปพรหมแล้ว ก็จะเข้าถึงกายธรรมหรือเรียกว่า ธรรมกายเบื้องต้น อยู่ ในระดับโคตรภูจิต เป็นโคตรภูบุคคล ครั้นโคตรภูบุคคลเข้าฌานสมาบัติ เพ่งอริยสัจ 4 ในกายมนุษย์หยาบและมนุษย์ ละเอียดเป็นอนุโลมและปฏิโลม แล้วจิตก็จะเข้าถึงกายธรรมพระโสดา เป็นพระโสดาบัน ถึง ความเป็นพระอริยบุคคลผู้สามารถละสังโยชน์ได้ 3 ประการ คือ สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา และ สีลัพพตปรามาส ลำดับต่อไป กายธรรมพระโสดาบันจะเข้าฌานสมาบัติเพ่งอริยสัจ 4 ในกายทิพย์เป็น อนุโลมและปฏิโลม ถึงขีดสุดแล้วจะสามารถละกิเลสได้อีก 3 ประการ คือ ราคะ โทสะ โมหะ ชั้นหยาบ แล้วจิตก็จะเข้าถึงกายธรรมสกิทาคามี เป็นพระสกิทาคามี คือพระอริยบุคคลผู้ สามารถละกิเลสได้ 3 ประการ คือ สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส กับทำราคะ โทสะ โมหะให้เบาบางลง ครั้นแล้วกายธรรมพระสกิทาคามีจะเข้าฌานสมาบัติแห่งอริยสัจ 4 ทำนองเดียวกันนั้น ในกายรูปพรหมต่อไป ถึงขีดสุดสามารถละสังโยชน์เบื้องต่ำได้ทั้งหมด คือ สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส กามราคะ และปฏิฆะ เข้าถึงกายธรรมพระอนาคามี ครั้นแล้วกายธรรมพระ อนาคามี ก็เข้าฌานสมาบัติเพ่งอริยสัจ 4 ทำนองเดียวกันนั้นต่อในกายอรูปพรหมต่อไป ถ้า สามารถละสังโยชน์เบื้องสูงทั้งหมด คือ รูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ อวิชชา จะเข้าถึง กายธรรมพระอรหัตต์ ถ้าการละสังโยชน์ทั้งหมดนั้นเป็นสมุจเฉทคือเด็ดขาด โยคาวจรก็จะ บรรลุถึงซึ่งพระอรหัตผล ปราศจากซึ่งอาสวกิเลสทั้งปวง บ า ที่ 7 ทุ ก บ นิโรธ ค า ม น ป ฏิ ป ท า อ ริ ย สั จ DOU 113