หน้าหนังสือทั้งหมด

หน้า1
55
กิจกรรม หลังจากนักศึกษาได้ศึกษา บทที่ 4 นิมิตและการนึกนิมิต จบโดยสมบูรณ์แล้ว โปรดทำแบบประเมินตนเองหลัง…
ความหมายและความสำคัญของคำว่า สัมมาอะระหัง
61
ความหมายและความสำคัญของคำว่า สัมมาอะระหัง
…พุทธองค์ทรงเป็นพระอรหันต์โดยชอบ นอกจากนี้ อะระหัง ยังแปลว่าไกลจากสิ่งที่ไม่ดีทั้งหลาย หมายถึง ไกลจากกิเลส คือ กิเลสไป ไกลๆ เพราะใจของเราห่างจากกิเลส ห่างจากความมืด ห่างจากความทุกข์ทรมาน ห่างจากความเลว ห…
… การเข้าใจความหมายจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติทำตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้าที่แสดงถึงความบริสุทธิ์และการพ้นจากกิเลส คำว่า 'สัมมา' แปลว่า ถูกต้อง ดีงาม ขณะที่ 'อะระหัง' หมายถึง ไกลจากสิ่งไม่ดี คำนี้สื่อถึงความสำคั…
การใช้คำภาวนา สัมมาอะระหัง
65
การใช้คำภาวนา สัมมาอะระหัง
…รามี ความมั่นใจ เชื่อมั่นในสิ่งที่ดีงาม สิ่งที่เหนือธรรมชาติ เหมือนกฎเกณฑ์ที่ใครๆ คาดไม่ถึงก็จะต้องเกิดขึ้น อย่างที่ได้เกิดขึ้นกับตัวท่านเองมาแล้ว เราจะเห็นแล้วว่า คำว่าสัมมาอะระหังนี้ไม่ใช่เรื่องเล็ก เ…
…้นความสำคัญและอานิสงส์ของการภาวนานี้ รวมถึงการสร้างความเชื่อมั่นในสิ่งดีงามและเหนือธรรมชาติ ซึ่งเคยเกิดขึ้นกับผู้เล่าและนักปฏิบัติสมาธิ หากผู้ปฏิบัติใส่ใจต่อการภาวนาจะเห็นความสำเร็จในชีวิต ในกิจกรรมแนะน…
การรักษาสมาธิในชีวิตประจำวัน
68
การรักษาสมาธิในชีวิตประจำวัน
แนวคิด 1. บุคคลควรประคองสมาธิให้ได้ตลอดทั้งวัน โดยการจะรักษาสมาธิไว้ได้นั้น จะเกี่ยวพันกับ กิจกรรมประจําวัน 2. กิจกรรมรักษาสมาธิมีอยู่ 7 หัวข้อคือ 1) อาวาส ที่อยู่ ที่อาศัย ที่หลับและที่นอน 2) …
แนวคิดในการรักษาสมาธินั้นมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับบุคคลทุกคน โดยเฉพาะในการประคองสมาธิในกิจกรรมประจำวัน ซึ่งมีจำนวน 7 หัวข้อที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ อาวาส, โคจร, ภัสสะ, บุคคล, โภชนะ, อุตุ, และอิ…
การเพียรและการปฏิบัติในสมาธิ
81
การเพียรและการปฏิบัติในสมาธิ
… อภิชัปปา 10. มานัตตสัญญา ความอยาก ความนึกไปในสิ่งต่างๆ 11. รูปานํ อตินิชฌาย์ตัตตะ ความเพ่งต่อรูปจนเกินไป ความเพียร 3 ประเภทเปรียบเทียบกับผึ้ง 3 จำพวก ในการฝึกหัดจิตใจประคองรักษานิมิต ควรใช้ความเพียรแต่…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการฝึกจิตใจและความเพียรในการเข้าถึงสมาธิ โดยเปรียบเทียบผึ้งที่มีลักษณะต่าง ๆ เพื่อสื่อถึงความพึงพอใจในการปฏิบัติธรรม นักศึกษาควรประเมินตนเองหลังเรียนบทนี้เพื่อเตรียมความพร
การฝึกการวางใจในชีวิตประจำวัน
92
การฝึกการวางใจในชีวิตประจำวัน
…ว่าจุดนี้เป็นตำแหน่งสุดท้ายที่เราจะต้องเอาใจมาวางไว้ตลอดเวลา ไม่ว่าจะหลับตา ลืมตา นั่ง นอน ยืน เดิน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด เหยียดแขน คู่แขน ถ่ายปัสสาวะ อุจจาระ หรือ จะทำภารกิจอะไร ก็ตาม ให้ทำอย่างสบายๆ มีส…
บทความนี้กล่าวถึงวิธีการฝึกการวางใจในชีวิตประจำวัน โดยใช้ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 เป็นจุดอ้างอิงเสมอ เพื่อให้ใจนิ่งสงบทั้งในช่วงเวลาหลับและตื่น รวมถึงการทำการบ้าน 10 ข้อเพื่อเสริมสร้างความคุ้นเคยกับการวาง
เทคนิคการวางใจและการปฏิบัติธรรม
93
เทคนิคการวางใจและการปฏิบัติธรรม
… ชั่วโมง ขอ 1 นาที เพื่อหยุดใจ นึกถึงดวง องค์พระ หรือทำใจนิ่งๆ ว่างๆ ที่ศูนย์กลาง กายฐานที่ 7 9. ทุกกิจกรรมตั้งแต่ตื่นนอน ไม่ว่าจะเป็นการล้างหน้า อาบน้ำ แต่งตัว รับประทานอาหาร ล้างจาน กวาดบ้าน ออกกำลังก…
บทนี้กล่าวถึงเทคนิคการวางใจในการปฏิบัติธรรม โดยแนะนำให้ฝึกจิตในทุกกิจกรรมประจำวัน เพื่อเข้าถึงศูนย์กลางกายและสร้างสภาวะจิตที่เยือกเย็น การวางใจเป็นศิลปะที่ต้องฝึกฝนเพื่…
นิวรณ์และอุปกิเลสในพระพุทธศาสนา
12
นิวรณ์และอุปกิเลสในพระพุทธศาสนา
แนวคิด 1. นิวรณ์ คือ กิเลสระดับกลางที่กั้นใจไม่ให้สงบเป็นสมาธิ มีอยู่ด้วยกัน 5 ประการ คือ กามฉันทะ พยาบาท ถีนมิทธะ อุทธัจจก…
นิวรณ์ 5 ประการ ได้แก่ กามฉันทะ, พยาบาท, ถีนมิทธะ, อุทธัจจกุกกุจจะ และวิจิกิจฉา เป็นอุปสรรคที่ทำให้จิตมัวหมอง อุปการะของนิวรณ์ทำให้บุคคลไม่สามารถทำสมาธิได้ดี เหมือนทองที่ไม่บริ…
อุปสรรคในการปฏิบัติธรรม
13
อุปสรรคในการปฏิบัติธรรม
…่อสู้กับอารมณ์ ความรู้สึก นึกคิด ภาพ เรื่องราว หรือ เหตุการณ์ต่างๆ รวมทั้งสภาพที่ไม่สงบนิ่งที่ปรากฏเกิดขึ้นอยู่ภายในจิตใจนั่นเอง สิ่งเหล่านี้เอง ที่เป็น อุปสรรคตัวสำคัญที่ทำให้การปฏิบัติสมาธิต้องพบกับคว…
…งการเข้าถึงสภาวะจิตที่สงบ การศึกษานี้ช่วยให้เข้าใจและหาวิธีแก้ไข เพื่อให้การทำสมาธิง่ายขึ้น กล่าวถึงกิเลสที่มี 3 ประเภท ได้แก่ กิเลสอย่างหยาบ, กลาง, และละเอียด ที่ส่งผลต่อความสงบของจิต.
นิวรณ์และจิตประภัสสร
14
นิวรณ์และจิตประภัสสร
คำว่า “จิตผุดผ่องหรือประภัสสร” คือ จิตที่ปราศจากอาคันตุกกิเลส (กิเลสที่จรมา) ในที่นี้ จะ มุ่งหมายถึงปลอดจากนิวรณ์ 5 อันเป็นกิเลสอย่างกลาง แต่ไม่ได้หมายถึงปราศ…
บทความนี้พูดถึงคำว่า “จิตผุดผ่องหรือประภัสสร” ที่หมายถึงจิตที่ปราศจากอาคันตุกกิเลส ซึ่งไม่ใช่การปราศจากกิเลสโดยสิ้นเชิง กิเลสที่ทำให้จิตเศร้าหมองเรียกว่า “นิวรณ์” ซึ่งแบ่งเป็น 5 ข…
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกามฉันทะ พยาบาท และถีนมิทธะ
15
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกามฉันทะ พยาบาท และถีนมิทธะ
…ผัสทางกายอันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ ในเพศที่ตรงกันข้าม หรือแม้แต่เพศเดียวกัน เมื่อมีมากย่อมทำให้เกิดความหมกมุ่น ครุ่นคิด เพ่ง เล็งถึงความน่ารัก น่าใคร่ในกามคุณ เนื่องจากใจยังหลงติดในรสของกามคุณทั้ง 5…
บทความนี้กล่าวถึงกามฉันทะ หมายถึง ความรักในทางกามที่เกิดจากความพอใจในกามคุณทั้งห้า ซึ่งสามารถทำให้จิตใจกระวนกระวายและทุกข์ได้ พยาบาท ถือเป็นความคิดหรือความ…
การจัดการกับนิวรณ์ในชีวิต
16
การจัดการกับนิวรณ์ในชีวิต
และความหวังในชีวิตเกิดความเบื่อหน่ายชีวิต ไม่คิดอยากทำสิ่งใดๆ บุคคลที่ใจหดหู่ ย่อมขาดความวิริยะ อุตสาหะในการทำสิ่งต่างๆ ไ…
ในชีวิตประจำวัน คนเรามักประสบกับความเบื่อหน่ายและความหดหู่ ซึ่งอาจเกิดจากนิวรณ์ที่ทำให้จิตใจมีความไม่สงบ อาทิเช่น อุทธัจจกุกกุจจะและวิจิกิจฉา สาเหตุเหล่านี้ส่งผลต่อการทำ…
ความสงสัยในข้อปฏิบัติและนิวรณ์
17
ความสงสัยในข้อปฏิบัติและนิวรณ์
…ยู่ คนที่มีความลังเลสงสัยในชีวิตและใน การปฏิบัติกรรมฐานก็เหมือนกันจะก้าวหน้าไปไม่ได้เลย เพราะถูกวิจิกิจฉานิวรณ์ อันเปรียบเสมือนหนทาง 4 แพร่ง ที่มีเสือโคร่งยืนอยู่เข้าจับจิตเสียแล้ว ฉะนั้น นิวรณ์ข้อนี้ ท…
การสงสัยในข้อปฏิบัติกรรมฐานทำให้ผู้ปฏิบัติมีอุปสรรคในการพัฒนาจิตใจ เช่น ผู้ที่สงสัยว่าการปฏิบัติของตนเองถูกต้องหรือไม่ อาจทำให้ขาดการมุ่งมั่นทำสมาธิ การลังเลไม่แน่ใจในชีวิตก็เช่นกัน เปรียบเหมือนชายที่
การสอนเกี่ยวกับนิวรณ์และอุปกิเลสในพระพุทธศาสนา
20
การสอนเกี่ยวกับนิวรณ์และอุปกิเลสในพระพุทธศาสนา
จะลงโทษฉันใด ภิกษุเกิดความฟุ้งซ่านรำคาญในเรื่องวินัยว่า สิ่งที่ตนกระทำไปนั้นจะผิด ถูกประการใด ก็ ต้องรีบไปหาพระวินัยธร เพ…
บทความนี้พูดถึงนิวรณ์และอุปกิเลสที่เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติสมาธิและการเข้าถึงความสงบสุขภายใน และแนะนำเกี่ยวกับการขจัดอุปสรรคเหล่า…
หน้า15
22
กิจกรรม หลังจากนักศึกษาได้ศึกษา บทที่ 1 อุปสรรคในการปฏิบัติธรรม จบโดยสมบูรณ์แล้ว โปรดทำแบบประเมินตนเอง…
กามฉันทะและวิธีแก้ไข
27
กามฉันทะและวิธีแก้ไข
…ทที่ 2 กามฉันทะและวิธีแก้ไข ในบทที่ 1 ได้กล่าวถึงอุปสรรคต่อจิตที่เป็นสมาธิ ซึ่งได้แก่นิวรณ์ 5 และอุปกิเลส 11 ในบทนี้จะ ได้กล่าวถึงกามฉันทะ ซึ่งเป็นนิวรณ์ประการหนึ่งใน 5 ประการ ซึ่งจะเน้นลักษณะ สาเหตุของ…
…ถึงกามฉันทะซึ่งเป็นนิ่วรณ์อย่างหนึ่งที่ส่งผลต่อสมาธิ โดยจะอธิบายลักษณะของกามฉันทะ ทั้งจากวัตถุกามและกิเลสกาม รวมถึงวิธีการแก้ไข เพื่อช่วยให้จิตใจสงบและมีสมาธิมากขึ้น ความเข้าใจเกี่ยวกับกามฉันทะสามารถช่ว…
การปฏิบัติสมาธิและการพ้นจากกามฉันทะ
29
การปฏิบัติสมาธิและการพ้นจากกามฉันทะ
…ใจพ้นจากกาม ก็จะปฏิบัติธรรมได้ดี และเมื่อพิจารณาให้ดีก็จะพบว่า กามฉันทะนี้เป็นต้นเหตุสำคัญที่ก่อให้เกิดความกระหายและ อยากอยู่ในใจ ความอยากได้คอยครอบงำและบงการชีวิตของเรา เราไม่มีความพอใจก็เพราะว่าสิ่งที…
การปฏิบัติสมาธิที่ดีต้องเริ่มจากใจที่พ้นจากกามฉันทะ ซึ่งเป็นต้นเหตุของความอยากและความไม่พอใจในชีวิต เรามักแสวงหาความสุขจากสิ่งภายนอก แต่สิ่งที่ทำให้เราไม่พอใจนั้นเป็นความคิดที่ไม่เที่ยง ความต้องการเหล
ความเปรียบเทียบของกามและทุกข์ในพระพุทธศาสนา
36
ความเปรียบเทียบของกามและทุกข์ในพระพุทธศาสนา
… มีผลดก แต่ไม่มีผลหล่นลง ณ ภาคพื้นสักผลเดียว แต่เรารู้เพื่อขึ้นต้นไม้ ไฉนหนอ เราพึงขึ้นต้นไม้นี้แล้วกินพออิ่ม และ ห่อพกไปบ้าง เขาขึ้นต้นไม้นั้นแล้ว กินจนอิ่ม และห่อพกไว้ ลำดับนั้น บุรุษคนที่สองต้องการผล…
…มีเปรียบเปรยถึงการยืมโภคทรัพย์เพื่อสื่อให้เห็นว่ากามเป็นสิ่งที่ไม่มั่นคง รายละเอียดในเนื้อหาช่วยให้เกิดความตระหนักรู้ถึงอาการของทุกข์และวิธีการเตรียมตัวในการหลุดพ้นจากกามารมณ์ และสร้างความเข้าใจในการดำเ…
การรมความสุขจากสมาธิและการพึ่งตัดกามฉันทะ
37
การรมความสุขจากสมาธิและการพึ่งตัดกามฉันทะ
ไฉนหนอเราพึงตัดต้นไม้นี้แต่โคนต้น แล้วกินพออิ่ม และห่อพกไปบ้าง เขาจึงตัดต้นไม้นั้นแต่โคนต้น บุรุษ คนซึ่งขึ้นต้นไม้ก่อนนั้น ถ้าเขาไม่รีบลง ต้…
การพิจารณาความแปรปรวนของความสุขและทุกข์ในชีวิต และความสำคัญของการตัดกามฉันทะนั้นจะช่วยให้เราได้สัมผัสกับความสุขที่เรียบง่ายและสงบจากภายใน โดยไม่ต้องแสวงหาจากสิ่งภายนอก ซึ่งความสุขนี้สามารถทำให้เราไม่ต
การฆ่าความโกรธ: ธรรมะที่นำไปสู่ความสุข
52
การฆ่าความโกรธ: ธรรมะที่นำไปสู่ความสุข
…ธ อันมีรากเป็นพิษ มียอดหวาน เพราะว่าบุคคลฆ่า ความโกรธนั้นได้แล้ว ย่อมไม่เศร้าโศก” พราหมณ์พอได้ฟังก็เกิดความเลื่อมใส ขอถึงพระรัตนตรัยว่าเป็นสรณะ และได้ออกบวชจน กระทั่งบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ กล่าวกันว่า …
…ามโกรธจะนำความสุขมาให้และจะได้รับการสรรเสริญจากพระอริยเจ้าทั้งหลาย หลังจากฟังพระธรรมคำสอนนี้พราหมณ์เกิดความเลื่อมใส ขอไปบวชจนบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ พระพุทธเจ้าทรงใช้วิธีการสนทนาปฏิสันถารเพื่อช่วยดับควา…