กิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 245 / 550

…เห็นแล้ว ซึ่งนก ท. มีกาเป็นต้น จิกขึ้น (ยกขึ้น) ซึ่งสัตว์น้อย ท. มีไส้เดือนเป็นต้น ใน รอย ท. แห่งไถ กินอยู่, สำคัญอยู่ว่า "สัตว์ ท. เหล่านี้ ถึง ซึ่งความพินาศ เพราะการงาน ของเรา, เมื่อเป็นอย่างนี้ บาป จ…

บทนี้เล่าถึงประสบการณ์ของผู้หนึ่งที่เห็นความพินาศของสัตว์ในนาและเกิดความเบื่อหน่ายในสมบัติ ก่อนจะเลือกบวชและเรียนรู้ธรรมจากพระผู้มีพระภาคที่โคนต้นไม้ พร้อมทั้งได้รับโอ…

… สาวกาน อคฺโค ติ ปสฏโฐ ติ ๕๒๒. "กสฺส ปุตฺโต ภนฺเตต, "อุชเชนีย์ ปุโรหิตสุส อาวุโส" ติ ๕๒๓. "คิริกาเล กิตฺติ น สัญชานีสุ ภนฺเต ติ. "นามวเสน "กาญจโน' ติ จ โคตรเสน 'กจจายโน' ติ จ อาวุโส" ติ ๕๒๔. กถ ตสฺส ปพฺ…

เนื้อหานี้ประกอบด้วยประโยคจากอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ โดยมีการนำเสนอข้อความที่สำคัญในสอนถึงหลักธรรมและการใช้ภาษาที่สอดคล้องกันในรูปแบบที่อ่านเข้าใจง่าย การแปลเป็นภาษาไทย เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใ

…ยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ออกด้วยหัวข้อคือจิตนี้ ด้วยปัญญา ๓ ประการนี้ และด้วยความเพียร เผากิเลสนี้ ยืนอยู่บนแผ่นศิลาคือศีลแล้ว ยกศัสตราคือวิปัสสนาปัญญา ที่ลับดีแล้วด้วยศิลาคือสมาธิ ด้วยมือคือป…

บทความนี้กล่าวถึงวิสุทธิมรรคและกระบวนการพัฒนาจิต โดยเน้นถึงการใช้ปัญญาและความเพียรเพื่อเผากิเลส ผ่านการตั้งอยู่ในศีลและการอบรมสมาธิและวิปัสสนา พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงสอนให้ผู้ที่มีกำลังกล้าและฉล…

…เป็นต้น ก็ไม่ล่วง พ้นความเป็นที่รวมเอาไว้อย่างดี และความเป็นที่ตั้งอาศัยไปได้ ฉันนั้น โรส ] ส่วนว่า กิริยาที่กำจัดความทุศีล อีกอย่างหนึ่ง คุณคือความหาโทษมิได้ ท่านกล่าวชื่อว่าเป็นรส เพราะอรรถว่าเป็นกิจแ…

…อย่างถูกต้องอีกด้วย การรักษาศีลที่ดีนั้นจะทำให้ผู้รักษาไม่มีโทษทางกายและวาจา แม้ยังมีโทษทางใจที่อาจเกิดจากตัณหาและมานะ ทั้งนี้เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดจากการรักษาศีล ผู้ปฏิบัติต้องมีความละเอียดในเจตนาแล…

…ระมาทเป็นเหตุ นี้เป็นอานิสงส์ที่ ๑ แห่งศีลสมบัติของผู้ มีศีล ดูกรคฤหบดีทั้งหลาย ข้ออื่นยังมีอยู่อีก กิตติศัพท์อันงามของผู้ มีศีล ผู้ถึงพร้อมด้วยศีล ย่อมฟุ้งไป นี้เป็นอานิสงส์ที่ ๒ แห่งศีลสมบัติ ของผู้มส…

…สงส์ 5 ประการ ได้แก่ การประสบโชคลาภ ความมีชื่อเสียงที่ดี ความกล้าเข้าร่วมบริษัทต่าง ๆ การไม่หลงทำกาลกิริยา และการเข้าถึงสวรรค์หลังความตาย นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเป็นที่รักและเคารพในโลกน…

… หน้าที่ 46 แล้ว ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - เวลาที่รูปารมณ์มาสู่คลองจักษุ เมื่อภวังคจิตเกิดดับไปสองขณะ มโนธาตุอันเป็นกิริยาให้สำเร็จอาวัชชนกิจ (กิจคือการนึกหน่วงอารมณ์) เกิดขึ้นแล้วดับไป แต่…

บทความนี้กล่าวถึงปรัชญาในวิสุทธิมรรคที่เกี่ยวข้องกับจิตและการควบคุมอารมณ์ โดยเฉพาะในเรื่องของการเกิดและดับของรูปารมณ์ผ่านกระบวนการของจักษุและมโนธาตุ พร้อมยกตัวอย่างการควบคุมการไม่สำรวมในจิต ตัวอย่างก…

…ักการะและความสรรเสริญ มีความปรารถนาลามก อันความอยากครอบงำแล้ว นี้เรียกว่า "ความ เป็นผู้ทำใบ้." บรรดากิริยาเหล่านั้น บีบบังคับ (นิปเปสิกตา) เป็นไฉน ? การด่าเขา การพูดข่มเขา การพูดติเขา พูดขับเขา พูดไล่เข…

ในวิสุทธิมรรคซึ่งสำรวจการกระทำของภิกษุที่เห็นแก่ลาภและความสรรเสริญ มีการพูดถึงความปรารถนาลามกที่นำไปสู่การบีบบังคับและการหาลาภด้วยลาภ โดยการด่า การข่มขู่ และการพูดให้เขาเกรงใจเป็นต้น การกระทำเหล่านี้เ

…ัดเนื้อหลังเขาข้างหลัง เพราะเหตุนั้น จึง เรียกว่า ปรปิฏฐิมิสิกตา คำว่า อย วุจจติ นิปเปสิกตา ความว่า กิริยามีการด่าเป็นอาทิตี้นั้น ท่านกล่าวว่า ชื่อว่า นิปเปสิกตา เพราะ กวาดล้างความดีของคนอื่นให้เสียไป ร…

บทความนี้วิเคราะห์การพูดข่มและการนินทาในวิสุทธิมรรค โดยชี้ให้เห็นถึงวิธีการต่างๆ เช่น การพูดถือดีกว่า, การประชด, และการพูดหวานเพื่อซ่อนเจตนา การทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่โดนพูดถึง แต่ยั

…ื่องที่เกี่ยวกับบทนั้นทีหลัง มหาฎีกาท่านแก้เห็นได้ว่า บทตั้งกับคำไขอยู่ในประโยคเดียวกัน ดังนี้ สหสา กิริยาปี ทวาติ วุจจติ ตโต วิเสสนตถ์ ทวตถ์ กีฬานิมิตฺตนฺติ วุตต์ โหติ อาห แปลว่า แม้กิริยาลุกลน ก็เรียก…

เนื้อหานี้พูดถึงการอธิบายและแปลวลีในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการมุ่งหมายของการกระทำทั้งในแง่ของโทสะ ราคา และโมหะ เมื่อลงรายละเอียดแต่ละบท จะเห็นว่าทั้งสองบทที่เกี่ยวกับความมุ่งมั่นของบุคคลในแต่ละด้านได้อธิ

…ารเสพบิณฑบาตนี้ เราจักกำจัดเวทนาคือความหิวแต่เก่าก่อนเสีย ได้ด้วย จักยังไม่เวทนาใหม่ อันมีการบริโภคเกินประมาณเป็นปัจจัย ให้เกิดขึ้น เหมือนดังพราหมณ์อาหรหัตถกะ พราหมณ์อลังสาฏกะ พราหมณ์หัตถวัฏฏกะ พราหมณ์ก…

…ิบัติธรรมเพื่อข้ามภพกันดาร โดยมีการเปรียบเทียบถึงการบริโภคอาหารในทางศีลธรรมว่าควรอยู่ในขอบเขตและไม่เกินจำนวนที่จำเป็น เช่นเดียวกับพราหมณ์ทั้ง 5 ที่มีความหมายสะท้อนถึงวิธีการเลือกบริโภคเพื่อไม่ให้เกิดปัญ…

…พอกยา รักษาแผล ฉะนั้น ภิกษุพึงเป็นผู้ไม่สยบ ฉัน อาหารแต่พอยังร่างกายให้เป็นไปได้ เหมือน (ภริยาสามี) กินเนื้อบุตรในทางกันดาร (เพื่อ ให้รอดตายผ่านทางกันดารไปได้เท่านั้น) เหมือน (พ่อค้าเกวียน) หยอดน้ำมันเพ…

เนื้อหาพูดถึงการบริโภคอาหารของภิกษุในพระพุทธศาสนา ซึ่งควรมีความระมัดระวังและรู้ประมาณในการฉัน โดยยกตัวอย่างในชีวิตประจำวันที่แสดงถึงการรักษาอารมณ์และความสำนึกในการบริโภค เช่น การเปรียบเทียบกับการเผลอล

…มมาสัมพุทธเจ้าทั้งหลาย นี้ชื่อว่า ปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีล (ศีลอันมีความบริสุทธิ์ด้วยความระงับไปแห่ง กิเลส) ในศีลเหล่านั้น ศีลของอนุปสัมบัน พึงทราบว่าเป็นปริยันต ปาริสุทธิศีล เพราะมีที่สุด (แห่งจำนวน) ด้…

…กประเภทของศีลในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีลซึ่งเป็นศีลที่มีความบริสุทธิ์จากการลดละกิเลส ศีลเหล่านี้แบ่งออกเป็นศีลของพระขีณาสพและพระปัจเจกพุทธ พร้อมยกจำนวนของสิกขาบทที่พระสัมพุทธเจ้าทรง…

…มู่สัตว์ผู้ ประมาทหลวงมอยู่ ทำหนทางแห่งการเข้าถึงสุคติ ให้เสื่อมเสียไป" ดังนี้ ส่วนศีลของท่านผู้สิ้นกิเลสมีพระอรหันต์เป็นต้น พึงทราบว่าเป็น ปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีล เพราะเป็นศีลที่บริสุทธิ์ด้วยความระงับแ…

บทความนี้กล่าวถึงศีลที่บริสุทธิ์ในทางพุทธศาสนา โดยเฉพาะศีล 5 ซึ่งเป็นการงดเว้นจากการทำบาปและการกระทำที่ไม่ดี โดยมีการละเว้นจากปาณาติบาตเป็นอาทิ การปฏิบัติตามศีล 5 ถือเป็นแนวทางที่จะนำไปสู่สุคติและความ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 104 สรรพกิเลส ด้วยอรหัตมรรค” (แต่ละอย่าง ๆ) เป็นศีล, ความ งดเว้น เจตนา ความสำรวม ความไม่ละเมิด (โทษและคุณ เหล่…

ในบทความนี้วิเคราะห์และอธิบายเกี่ยวกับศีลและปหานะ วิสุทธิมรรคแสดงให้เห็นว่าศีลและการละกิเลสมีบทบาทสำคัญในการนำจิตไปสู่ความสงบและการเข้าถึงนิพพาน การละกิเลสตามที่ได้เรียนรู้จากทำปหานะจะช่วย…

… "ดูกรพราหมณ์ สมณะก็ดี พราหมณ์ก็ดี ลางคนใน โลกนี้ ปฏิญญา (ตนว่า) เป็นพรหมจารีจริง ๆ หาได้ร่วมประกอบ กิริยาที่คนสองต่อสองจะพึงประกอบกันด้วยมาตุคามไม่เลย แต่ว่า ยังยินดีการลูบไล้ การขัดสี การให้อาบน้ำ การ…

…ไม่มีความประพฤติที่บริสุทธิ์ อธิบายผลกระทบต่อชีวิตและการไม่สามารถหลุดพ้นจากทุกข์ได้ การมีความยินดีในกิจกรรมที่ไม่เหมาะสมถือเป็นการขัดต่อพรหมจรรย์ และส่งผลต่อการเข้าสู่การปฏิบัติพระธรรมในระดับที่สูงขึ้น …

…"นกตัวหนึ่ง ชื่อ ขลุ" นกนั้นคาบเอาผลไม้ (ผลหนึ่ง) ได้แล้ว ครั้นผลไม้นั้น (บังเอิญ) ตกไปเสีย ย่อมไม่ กินผลไม้อื่นอีก (ในวันนั้น) ภิกษุนี้ก็เป็นเช่นนั้น เหตุนั้น จึงชื่อว่า ขลุปัจฉาภัตติกะ (ผู้มีอันไม่ฉัน…

เนื้อหาเกี่ยวกับการฉันปัจฉาภัตรที่เป็นปกติของภิกษุในวิสุทธิมรรค อธิบายถึงคำว่า ขลุ และ ขลุปัจฉาภัตรติกะ รวมถึงการเข้าไปอยู่ในป่าของภิกษุอารัญญิกะและการเข้าไปอยู่ที่โคนไม้ การอธิบายสมาทานธุดงค์ และอรรถ

…กระไรได้ ต้นไม้ที่เป็นเจดีย์ ศัพท์ว่า เจติยรุกข ได้แก่ ต้นไม้ที่คนนับถือกันว่ามีเทวดา (หรือผี) สิง เกิดเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ มีคนไปบูชากันไม่ขาด ไม่สงบสงัดได้ ต้นไม้ทั้ง 4 ประเภทนี้ ล้วนแต่มีอันตราย แล…

เนื้อหาว่าด้วยประเภทของรุกขมูลิกภิกษุที่มี 3 พวก โดยมีวิธีการดูแลพื้นที่บริเวณวัดที่ต้องมีการทำความสะอาด และความสำคัญของต้นไม้ในวัดที่อาจมีอันตราย เช่น ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งมีคนไปบูชา ตลอดจนพรรณนาเกี

…ุตตร ภาณกาจารย์กล่าวว่า ยังมัชฌิมยามให้สิ้นไปในป่าช้า แล้วกลับเสีย ในปัจฉิมยามก็ควร (๒) ของเคี้ยวของกินที่อมนุษย์ชอบ เช่น ขนมโรยงา ข้าวเจือถั่ว ปลา เนื้อ นมสด น้ำมัน น้ำอ้อยงบ โสสานิกภิกษุไม่ควรเสพ” (๘)…

เนื้อหาในหน้านี้สรุปถึงความสำคัญของการมีวินัยในการปฏิบัติของโสสานิกภิกษุ โดยมีข้อแนะนำว่าไม่ควรกินของที่อมนุษย์ชอบและต้องทำความเข้าใจถึงการอยู่ร่วมกับอมนุษย์ในสถานที่ต่าง ๆ ให้ดี เพื่อไม่ให้เกิดปัญ…

…๒. วจีวิภาค (วจีวิภาค) แบ่งคำพูดออกเป็น 5 ส่วน คือ นาม ๑. อัพยยศัพท์ ๑. สมาส ๑. ตัทธิต ๑. อาขยาต ๑. กิตก์ ๑. ๓. วากยสัมพันธ์ (วากยสัมพันธ์) ว่าด้วยการก คือผู้ทำ 1

บาลีไวยากรณ์ เรียบเรียงโดยพระอมราภิรักขิต แบ่งออกเป็น 4 ภาคหลัก ได้แก่ อักขรวิธี วจีวิภาค วากยสัมพันธ์ และฉันทลักษณะ โดยอักขรวิธีจะวิเคราะห์ตัวอักษรและชื่อของสระและพยัญชนะ พร้อมทั้งการจัดกลุ่มคำในประเ

…ม่ต้องทีฆะสระสั้นที่ไม่ได้ลบ เช่น จตฺตาโร = อิเม เป็นจตุตาโรเม นี้ลบ อิ ที่ศัพท์หลัง คือ อิเม เสีย, กินนุ อิมา เป็นกินนมา นี้ลบ อิ ที่ศัพท์หลัง คือ อิมา เสีย และไม่ต้องทีฆะ อุ ที่ศัพท์หน้า, นิคคหิต อยู่…

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับหลักการและกฎเกณฑ์ในการลบสระในบาลีไวยากรณ์ เช่น ข้อกำหนดสำหรับสระด้านหน้าและด้านหลังที่ต้องมีรูปไม่เสมอกัน รวมถึงวิธีการจัดการกับสระเพื่อสร้างคำใหม่ โดยสรุปแล้ว หากท่านต้องการทำกา