ควร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 110 / 223

…มใคร่ธรรมเป็นเหตุ แห่งความมั่นในธรรมอย่างนี้ สมด้วยอนุศาสน์ที่พระโบราณาจาย์ผูกเป็นคาถาว่า ธนญจเซ อง ควรสฺส เหตุ คนควรยอมสละทรัพย์ เพราะเหตุจะรักษาอวัยวะแห่งร่างกายอันประเสริฐกว่า องฺคญจเช ชีวิต รกฺขมาโน …

…รืออุปสรรค โดยยกตัวอย่างการเสียสละเพื่อรักษาคุณธรรมและศีลธรรม และยกคาถาที่พระโบราณาจารย์ได้สอนว่า คนควรยอมสละทรัพย์เพื่อรักษาชีวิตและคุณธรรม

…์ ธนชีวิตญฺจาปิ สพพ์ อปเปว ชเห ธมฺมมนุสสรนฺโต เมื่อระลึกถึงธรรมถึงคราวเข้า ทรัพย์ อวัยวะ แม้ชีวิต ก็ควรสละเสียทั้งนั้น อธิบายว่า ทรัพย์เป็นของหาได้ด้วยความเหนื่อยยาก หรือด้วยความเสี่ยง ทรัพย์เป็นของควรจะ…

…พุทธเจ้าทรงสอน เมื่อถึงวาระที่ต้องตัดสินใจเพื่อความอยู่รอดหรือเพื่อหลีกเลี่ยงการทำผิดธรรมชาติ ก็ย่อมควรให้ความสำคัญในการรักษาชีวิตไว้มากกว่าสิ่งอื่นๆ เหมือนกับการนำโคไปยังที่ที่ถูกต้องก็ตาม.

…ิญ ญาณวรเถร) ๓๗๘ ได้ทำ ฉันทะนี้เอง เมื่อทำไป แม้หากจะไม่สำเร็จก็ยังจะ ได้อัสสาทะคือ ความสบายใจว่า สมควร ตนเองย่อมติตนเองไม่ได้ ทั้งวิญญูชนก็ย่อมสรรเสริญ การทำที่เว้นจากครหาอันเป็น สหธรรมของตนและผู้อื่น ย…

บทความนี้วิเคราะห์ความสำคัญของกัตตุกัมยตาฉันทะซึ่งเป็นหลักการในพุทธศาสนา โดยแสดงถึงความหมายว่าเป็นการทำหน้าที่เพื่อให้เกิดความดีความงาม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงไปถึงการประทานธรรมจากพระพุทธเจ้าที่ช่วยส่งเ

… ปุริโส ปสฺสามิ โวห์ อตฺตานํ น นิพพินเทยุย ปณฺฑิโต ยถา อิจฉี ตถา อนุ (๑) ความว่า เป็นบุรุษผู้บัณฑิต ควรจะหวังอยู่นั่น ไม่พึงเบื่อหน่าย เราแลเห็นตนอยู่ว่า ได้เป็นตาม ความปรารถนาดังนี้ ในทางพระศาสนา สมเด็จ…

เนื้อหาเกี่ยวกับสัจจะแห่งการดำรงชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาที่เสนอคำสอนเกี่ยวกับการเลือกบุคคลและการใช้ชีวิตที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในฐานะของผู้นำ ซึ่งมีอิทธิบาทนำไปสู่ความสำเร็จ หากบุคคลสามารถควบคุมอารมณ์แ

…៨៦ ในปีนี้ (๒๔๙๐) จักเลือกธรรมมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ อาชีวะความเป็นผู้ตรง ๆ ยาจโยคตา ความเป็นผู้ควรเป็นที่ขอ ๑. (อาชวะ ถวาย พ.ศ. ๒๔๘๐) ยาจโยคตา ความเป็นคนควรเป็นที่ขอนั้นได้แก่ ความปราศจากตระหนี่ มีอ…

ในปี ๒๔๙๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการเลือกธรรมที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ เช่น ความบริจาคและการไม่ตระหนี่ พร้อมยกคำสอนจากบาลีเกี่ยวกับการให้และการช่วยเหลือผู้อื่นว่าม…

…่างนั้น ด้วยเห็นว่า วิธีแปลหนังสือ ๑ มี ๒ แปลตามพยัญชนะอย่าง ๑ แปลตามความอย่าง ๑ แปลตาม พยัญชนะนั้น ควรใช้ในแบบเล่าเรียน เป็นที่ให้ผู้ศึกษาสังเกตง่ายกว่า แปลตามความทีเดียว แปลตามความนั้น ควรใช้ในการแปล ห…

ในบทนี้ได้พูดถึงหลักการแปลคำในภาษาบาลีซึ่งมี 2 วิธี คือ แปลตามพยัญชนะและแปลตามความ โดยเสนอแนวทางในการใช้แต่ละวิธีเพื่อให้เหมาะสมกับการเรียนรู้และการแปลเอกสารทางวิชาการ ต่างกันไปตามวัตถุประสงค์การศึกษา

…ย์ ที่ตั้ง แห่งความแก้ ชื่อโมจนียะ [ ที่ตั้งแห่งความแก้ ]. อีย, เอยย, ปัจจัย ๒ นี้ลงในอรรถ คือ อรห [ควร ] อย่างนี้ ทสฺสน์ อรหที่-ติ ทสฺสนีโย [ชนใด ย่อมควร ซึ่งความเห็น เหตุนั้น [ ชนนั้น] ชื่อ ทัสสนียะ [ …

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาไวยกรณ์บาลีที่เน้นการใช้คำและวลี เช่น ชนตาประชุมแห่งชน, สหายตาประชุมแห่งสหาย และการสร้างคำด้วยปัจจัยตัทธิต เช่น มานียะ คือที่ตั้งแห่งความเมา เป็นต้น โดยมีการอธิบายถึงความหมายขอ

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 165 จินฺตุ เป็นไปในความ คิด (จินฺตุ + เณ ณย + ติ] สำเร็จรูปเป็น จินเตติ, จินฺตยติ ย่อมคิด [สกัมมธาตุ - อกัมมธาตุ] ในธาตุทั้ง ๔ หมู่น

…่หมายดอกจันทน์จัดเป็น อกัมมธาตุ ขณะที่ อิกขุ ถูกกำหนดให้ร้านในความเห็น และมีการเรียกหากรรมต่าง ๆ ที่ควรพิจารณา ในการศึกษาบาลีนั้น ควรให้ความสนใจกับกิริยาศัพท์ที่ประกอบด้วยวิภัตติ และการใช้งานของวาจก ซึ่ง…

… โธวิตวา ยาคุ อุปนาเมตพฺพาติอาทิก” มหาขันธเก สมมาวตต์ ปญฺญาติ ติ สพฺพมปี กายพุฒิ ฯ เอว วตฺตสมปฤติยา ควร อาราธยมาเนน สาย วันทิตวา ยาห์ติ วิสชุชิเตน คนฺตพฺพ ฯ ยทา โส กิสสาคโตสีติ ปุจฺฉติ ตทา อาคมนการณ์ กเก…

เนื้อหาเกี่ยวกับกรรมฐานการปฏิบัติทางธรรมะซึ่งรวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติต่างๆ รวมถึงการตั้งเล่ห์ของจิตใจและการตอบสนองต่อสิ่งต่างๆ ในโลก เป็นการวิเคราะห์ถึงความรู้และอารมณ์ที่มีผลต่อการปฏิบัติธร

…ตพพฯ อย ปน วิเสโส ฯ วินิลเก วินีลก ปฏิกูล วินีลก ปฏิกูลนุติ มนสิกาโร ปวดเตตพฺโพ ฯ อุคคหนิมิตตญเจตฺถ ควรกวรวณฺณ์ หุตวา อุปฏฺฐาติ ฯ ปฏิภาคนิมิตต์ ปน อุสสทวเสน อุปฏฺฐาติ ฯ วิปุพพเก วิปุพพก ปฏิกูล วิปุพพก ปฏ…

บทนี้เสนอการอธิบายเกี่ยวกับอสุภกมฺมฏฺฐานในรูปแบบต่างๆ รวมถึงแนวทางในการปฏิบัติที่สามารถนำไปใช้ได้ในชีวิตประจำวัน โดยมีการเสนอแนวคิดและพิจารณาถึงผลของการปฏิบัติต่างๆ ที่ส่งผลต่อจิตใจและการเรียนรู้ของผู

…สัมพันธ์ - หน้าที่ 215 วากยสัมพันธ์ ภาคที่ ๓ (๑๔๗) นักเรียนได้ศึกษาวจีวิภาค รู้จักส่วนแห่งคำพูดแล้ว ควรศึกษาให้รู้จักวิธีประกอบคำพูดเข้าเป็นพากย์ เพื่อเป็นประโยชน์ ในการพูดหรือแต่งหนังสือซึ่งแสดงความให้ผ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับวากยสัมพันธ์ในบาลี โดยนักเรียนจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับการประกอบคำพูดเป็นพากย์ ซึ่งมีความสำคัญในการสื่อสารและการแต่งหนังสือ แบ่งการพูดออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ บท, พากยางค์ และพากย์ที่เต

…บทไหน ซึ่งเรียกว่า สัมพันธ์ ทาง ๑ เรียนผูกคำพูดให้เป็นพากย์เองให้ต้องตามแบบอย่าง ทาง ๑ ใน ๒ ทางนั้น ควรเรียนทางสัมพันธ์ให้เห็นเป็นตัวอย่างไว้ ก่อนแล้ว จึงเรียนแต่งเอง เช่นนี้ การศึกษาจะได้สะดวกดี, ก่อน แ…

บทนี้กล่าวถึงวิธีการศึกษาตำราเกี่ยวกับพากย์ในบาลี โดยเน้นความสำคัญของการเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างบทต่าง ๆ และกฎการประกอบประโยค การศึกษาวิธีการเชื่อมโยงคำพูดจะช่วยให้การเรียนรู้มีประสิทธิภาพมากขึ้น รวม

…มว อเวเรน---- เวรานิ รูปสมสมนฺติ (ธมฺมปทฏฐกถา ภาคที่ ๑ เรื่องที่ ๔) ทัฬหกรณโชตกนิบาต ๓. ความท่อนต้น ควรอ้างเอาคำอื่นมาเป็นเครื่องสาธกหรือ รับรองให้มั่นขึ้น เรียกว่า ทฬริย์, ทัฬหิยะนั้น จัดเป็น ๒ อย่าง คื…

เนื้อหาเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ภาษาบาลีในวากยสัมพันธ์ โดยการอ้างคำเพื่อเป็นเครื่องสาธกหรือการรองรับในอรรถต่างๆ พร้อมตัวอย่างคำเพื่อความชัดเจนในการศึกษา และการนำเสนอในบริบทต่างๆ เช่น พุทธภาษิตและอุท

…นธ์ - หน้าที่ 240 อุปมาโชตก กับ อุปเมยยโชตกนิบาต ๒. ข้อความที่นำมาเปรียบ เรียกว่า อุปมา, ข้อความที่ ควรเปรียบ เรียก อุปเมโย, ในอุปมา ใช้นิบาต ๔ ศัพท์ คือ ยถา, เสยฺยถาปิ, เรียกชื่อว่า อุปมาโชตโก, ตรงต่อนิ…

บทเรียนเกี่ยวกับบาลีประเภทอุปมาและอุปเมยยที่ใช้เพื่อเปรียบเทียบ โดยอธิบายถึงบทบาทของศัพท์ต่างๆ ในการเปรียบเทียบ เช่น ยถา, ตถา, เสยฺยถาปิ และอีกมากมาย ที่ถ่ายทอดวิธีการใช้อย่างเป็นระบบ. เนื้อหายังให้ตั

…ฯ เอส นโย เสสส ฯ ย ปน ธมฺม ครร กตฺวา อรูปธมฺมา ปวตฺตนฺติ โส เนส์ อารมฺมณาธิปติ ฯ เตน วุตต์ ย ย ธมฺม ควร กตฺวา เย เย ธมฺมา อุปปชฺชนฺติ จิตตเจตสิกา ธมฺมา เต เต ธมมา เตส เตสํ ธมฺมานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโยติ …

เนื้อหาพูดถึงธรรมที่เกี่ยวข้องกับจิตตเจตสิกาและการอุปปะชฺชนฺติของธรรมต่าง ๆ ซึ่งจิตตเจตสิกาที่เกิดขึ้นนั้นใช้ในรูปแบบที่มีอารมณ์และความผสานการอุปการีของสิ่งต่าง ๆ ที่กำหนดไว้ โดยจะมีการวิเคราะห์ความสั

…นิสสโย อนนุตรุปนิสสโย ปกตุปนิสสโยติ ติวิโธ โหติ ฯ ตตฺถ ทาน์ ทตวา สีล สมาทิยตวา อุโปสถูกมุม กตฺวา ติ ควร กวา ปัจจเวกฺขติ ปุพเพ สุจิณณานิ ครร กตฺวา ปัจจเวกฺขติ ฌานา วุฏฐหิตวา ฌาน ครร กตวา ปัจจเวกฺขติ เสกขา…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในหลากหลายด้านของมโนธาตุและการรับรู้ในเชิงพุทธ โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับการอุปนัยและอุปการะที่ส่งผลต่อการเข้าใจในธรรม และการใช้จิตเพื่อตรวจสอบและพิจารณา โดยอ้างอิงถึงปัญญาที่ต

… เมื่อถึงแบบใด อาจารย์ต้องแนะให้ศิษย์เข้าใจความแบบ นั้นให้ดีก่อน จึงให้แปลประโยคเหล่านั้น อาจารย์ไม่ควรบอกให้ศิษย์ ว่าตามไป เช่นบอกหนังสือกันโดยธรรมดา ควรจะให้ศิษย์แปล ประโยคเหล่านั้น เขียนลงในกระดานชะนว…

…ัง ศิษย์จะต้องเรียนรู้เกี่ยวกับศัพท์และไวยากรณ์ รวมถึงการแปลประโยคต่างๆ ให้เข้าใจอย่างชัดเจน อาจารย์ควรตรวจสอบและชี้ให้เห็นข้อผิดพลาดในงานเขียนของศิษย์ เพื่อพัฒนาความสามารถในการคิดและจำของนักเรียนได้ดียิ…

…. อิท สิกขาปท์ ภควตา ภิกขุน ปญฺญาต โหติ ๒๕๐. อิมานิ การณานิ มม อาจริเยน ทิฏฐาน โหนติ ประโยคเหล่านี้ ควรอาจารย์ให้ศิษย์กลับกิริยากิตก์ กับกิริยา ที่แปล ว่ามี ว่าเป็น เป็นกิริยาอาขยาตตัวเดียว เพื่อให้ศิษย์…

บทความนี้นำเสนอวิธีการแปลประโยคในภาษามคธ โดยมีตัวอย่างประโยคที่หลากหลายที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาและการแปลในบริบทของการเรียนรู้ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเข้าใจกิริยาที่ถูกต้องและมีประสิทธิภาพสำหรั

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 19 ประโยคเหล่านี้ เมื่อศิษย์แปลเป็นมคธแล้ว ควรอาจารย์ จะให้กลับเป็นกิริยาอาขยาตตัวเดียว เช่นเคยให้ทำมาแล้ว. ๑๒. ถ้ามีข้อความเรื่องอื่น แทรกเข้ามาใ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแปลประโยคจากภาษามคธไปเป็นไทย โดยเน้นวิธีการกลับเป็นกิริยาและการใช้วิภัตติที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างประโยคที่ให้ผู้เรียนแปล และอธิบายถึงวิธีการเรียงประโยคและความสัมพันธ์ระหว่า

…ี ก ศัพท์ หรือศัพท์ ที่เปลี่ยนแปลงมแต่ กึ ศัพท์ เรียงศัพท์นั้นไว้หน้า ถ้าไม่มี ศัพท์เช่นนั้นไว้หน้า ควรเรียงกิริยาไว้หน้า ปน ไว้ที่ ๒ ต่อ นั้นมา ประธาน หรือศัพท์ที่เนื่องกับประธาน ดังนี้: กี ตยา ปพฺพชิต …

ในบทนี้ มีการพูดถึงการทำความดีในชีวิตประจำวัน การรักษาทรัพย์สิน และการประชุมเพื่อฟังธรรม นอกจากนี้ยังมีการแนะนำให้ไปดูช้างเผือก และการนิมนต์พระภิกษุไปที่วัด ในส่วนของการใช้ภาษา มีการกล่าวถึงการใช้คำว่