หน้าหนังสือทั้งหมด

ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
17
ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
…กที่ควรปฏิบัติแต่ยังไม่ทำให้เข้าถึงจุดมุ่งหมายอันสูงสุด คือการบรรลุมรรคผลนิพพาน 1.2 ความหมายของกสิณ คำว่า กสิณ (สันสกฤตว่า กฤตสน ) ตามศัพท์แปลว่า ทั้งหมด หรือ ทั้งสิ้น” หมายความ ว่า สัญลักษณ์แต่ละชนิดจะ…
การปฏิบัติกสิณได้รับการยอมรับว่าเป็นพื้นฐานสำคัญของนักบวชในสมัยก่อนพระพุทธศาสนา และมีคุณสมบัติช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงอิทธิฤทธิ์และอภิญญาได้ แต่การปฏิบัติกสุณนี้แตกต่างจากการปฏิบัติในพระพุทธศาสน
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
18
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
1.2.2 อารมณ์และนิมิตของกสิณ คำว่า อารมณ์โดยทั่ว ๆ ไป หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดเป็นคำที่พระอรรถกถาจารย์ทั้งหลาย ใช้เรียกสิ่งใดก็ตามอยู…
เนื้อหาเกี่ยวกับอารมณ์และนิมิตในสมาธิ ซึ่งอารมณ์หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดและตรงกับนิมิต นิมิตแบ่งเป็น 3 ประเภทคือ บริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต โดยบริกรรมนิมิตหมายถึงการเลือกอารมณ์เพื่อฝึกสมาธิ
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
…ตรงแล้วไม่ต้องใส่ใจสีของน้ำหรือลักษณะ ของน้ำ เพ่งดูน้ำนั้น บริกรรมภาวนาว่า อาโป ๆ ๆ หรือ น้ำๆ ๆ หรือคำใด ๆ ที่หมายถึงน้ำ จนเกิด อุคคหนิมิต ซึ่งอาจมีลักษณะเหมือนกระเพื่อมอยู่ หรือถ้าน้ำมีฟองก็จะปรากฏเช่น…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โดย
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
30
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
…ดิน (ปฐวีกสิณ) แล้วบริกรรมปฐวีๆๆ (ดินๆ ๆ) หรือ ดูแม่น้ำ ไฟ ลม สีต่าง ๆ แสงสว่าง อากาศ แล้วบริกรรมตามคำบริกรรมตรงกับ สิ่งที่เราเพ่งนั้นๆ อุคคหนิมิตปฏิภาคนิมิตก็จะเกิดขึ้น นอกจากนี้ กสิณยังเป็นกัมมัฏฐานที…
เนื้อหาเกี่ยวกับคุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 ซึ่งช่วยให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตได้ง่าย รวมทั้งสามารถทำให้เข้าถึงฌานได้เร็วกว่ากัมมัฏฐานอื่นๆ อธิบายถึงฤทธิ์พิเศษของกสิณแต่ละชนิดในการปฏิบัติ เช่น อำนาจ
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
40
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
คำว่าความอยากนี้ เป็นชื่อของเบญจกามคุณ สัตว์บางพวกในโลกนี้ ทำพุทธานุสติแม้นี้ให้เป็น อารมณ์ ย่อมบริสุท…
อนุสติคือการตามระลึกถึงธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งสติในพระพุทธศาสนา โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาจิตให้บริสุทธิ์และสามารถเข้าถึงพระนิพพานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการฝึกฝน 6 อนุสติที่ช่วยเพิ่มพูนความเข้าใจและควา
ความหมายของคำว่า อรหัง
43
ความหมายของคำว่า อรหัง
พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร ผู้ค้นพบวิชชาธรรมกาย) ได้แสดง ความหมายของคำ อรหัง ไว้ 2 นัย คือ เป็นผู้ไกลและผู้ควร “อรห์ แปลสั้นๆ ว่าไกล ว่าควร เป็นสองนัยอยู่ “ไกล” หมายความว…
พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้แสดงความหมายของคำว่า อรหัง ไว้ 2 นัยคือ เป็นผู้ไกลจากกิเลสหรือพ้นจากกิเลส และเป็นผู้ที่ควรบูชา ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได…
พระอรหันต์และการหักกำจักร
44
พระอรหันต์และการหักกำจักร
…ุทธเจ้าทรง หักกิเลสเหล่านั้นด้วยศาสตรา คือปัญญา เพราะเหตุนี้จึงทรงปรากฏพระนามว่า “พระอรหันต์” อนึ่ง คำว่า “จักร” หมายถึง “สังสาร” มีคำอธิบายแตกต่างกันเป็น 2 นัย คือ “สังสาร” ตามนัยที่ 1 อุปมาดัง “จักร” …
บทความนี้กล่าวถึงการตีความคำว่า "พระอรหันต์" และนัยความต่างๆ ของการหักกำจักรในแง่ของกิเลสและสังสาร โดยแบ่งออกเป็นหลายนัย เช่น นั…
ความหมายและคุณสมบัติของพุทโธ
52
ความหมายและคุณสมบัติของพุทโธ
…จ้งในมรรคผลแล้ว ทรง มีพระบวรสันดานอบรมไว้ด้วยพระอรหัตตมรรคญาณอันประเสริฐเป็นเหตุให้เกิดสัพพัญญุตญาณ คำว่า พุทโธ มีความหมาย ได้ถึง 15 ประการ คือ 1. ตรัสรู้อริยสัจ 4 2. กระทำสัตว์โลกที่มีบารมีสมควรตรัสรู้…
บทเรียนนี้นำเสนอความหมายของคำว่า 'พุทโธ' ซึ่งถือเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น และผู้เบิกบานที่ตรัสรู้อริยสัจ 4 มีพระบวรพุทธสันดานอันมีคุณสมบ…
การระลึกถึงความตายและการเจริญมรณานุสติ
88
การระลึกถึงความตายและการเจริญมรณานุสติ
…ที่เกี่ยวกับความตายได้เกิดขึ้นว่าชีวิตของเรานี้จะมีอยู่ต่อไปได้อีก ชั่วเวลากินข้าวได้เพียง 4 หรือ 5 คำเท่านั้น 7. ความรู้สึกที่เกี่ยวกับความตายได้เกิดขึ้นว่าชีวิตของเรานี้จะมีอยู่ต่อไปได้อีก ชั่วเวลาเคี…
การระลึกถึงความตายช่วยให้เกิดการพัฒนาในระดับอุปจารฌาน โดยมี 8 ขั้นของความรู้สึกที่เกี่ยวกับความตาย เช่น ชีวิตจะอยู่ต่อไปได้อีก 24 ชั่วโมง หรือ เพียงเวลาหายใจเข้าออก การเจริญมรณานุสติช่วยให้ปฏิบัติตนได
การศึกษาโกฏฐาสะในพุทธศาสนา
98
การศึกษาโกฏฐาสะในพุทธศาสนา
…ง น้ำดี น้ำเสลด น้ำเหลือง เลือด น้ำเหงื่อ น้ำมันข้น น้ำตา น้ำมันเหลว น้ำลาย น้ำมูก น้ำไขข้อ น้ำมูตร คำว่า มตฺถลุงค์ เดิมทีนั้นในพุทธสุภาษิตไม่มี เพราะพระพุทธองค์ทรงรวบรวมคำว่า มาถลุงค์ เยื่อในสมองไว้ในค…
ในร่างกายมนุษย์ประกอบด้วยโกฏฐาสะ 32 ประการที่มีความสำคัญ เช่น ผม ขน เล็บ และอวัยวะภายใน ซึ่งการจำและพิจารณาทั้งหมดนี้อาจแบ่งออกเป็น 6 หมวดเพื่อให้ง่ายต่อการบริกรรม เริ่มตั้งแต่ตจปัญจกะจนถึงมุตตฉักกะ เ
การศึกษาส่วนประกอบของร่างกาย: เล็บ ฟัน และหนัง
106
การศึกษาส่วนประกอบของร่างกาย: เล็บ ฟัน และหนัง
3. เล็บ (นขา) คำว่า นขา เป็นชื่อของใบเล็บ 20 อัน เล็บทั้งปวงนั้น โดยสี : เป็นสีขาว โดยสัณฐาน : มีสัณฐานเหมือนเกล็ดปล…
เนื้อหานี้พูดถึงเล็บซึ่งมีจำนวน 20 อัน สีขาวและมีสัณฐานคล้ายเกล็ดปลา โดยแสดงตำแหน่งในร่างกายที่แบ่งเป็นเล็บเท้าและเล็บมือ ฟันนั้นมีจำนวน 32 ซี่ สีขาวและมีรูปทรงต่างๆ รวมถึงการจัดเรียงตัวของฟันในช่วงต่
การศึกษาปรากฏการณ์เสลดและน้ำหนองในร่างกาย
119
การศึกษาปรากฏการณ์เสลดและน้ำหนองในร่างกาย
แปรปรวนละทิ้งหิริโอตตัปปะ สิ่งที่ไม่น่าทำก็ทำได้ คำที่ไม่น่าพูดก็พูดได้ สิ่งที่ไม่น่าคิดก็คิดได้ โดยปริจเฉท : กำหนดด้วยส่วนของตน มีอยู่โดยเฉพาะในร่างกา…
บทความกล่าวถึงปรากฏการณ์ทางร่างกายของเสลดซึ่งมีสีและลักษณะเฉพาะและน้ำหนองที่มีสถานะและการปรากฏในร่างกายมนุษย์ เสลดมีบทบาทในการช่วยในการกลืนอาหาร และน้ำหนองที่เกิดจากการบาดเจ็บหรือการติดเชื้อ การเปลี่ย
การศึกษาเกี่ยวกับการหายใจและสมาธิ
141
การศึกษาเกี่ยวกับการหายใจและสมาธิ
…ู้ได้ด้วย วิธีการ 2 อย่าง คือ โดยอารมณ์และโดยความไม่หลง 7. ย่อมศึกษาว่าเรารู้จิตตสังขารหายใจเข้าออก คำว่าจิตสังขาร หมายถึง สัญญา และเวทนา ซึ่งจิตตสังขารนี้จะเกิดขึ้นในฌานที่ 4 สามารถรู้ได้ 2 วิธี คือ โด…
บทนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับการกำหนดลมหายใจเข้าออกเพื่อทำให้กายสังขารสงบและเข้าสู่ระดับฌานที่แตกต่างกัน ตั้งแต่การทำจิตให้สงบผ่านการหายใจเข้าออก จนถึงการรู้สึกถึงปีติและสุขในระดับฌานที่ 2 และ 3 พร้อมทั้
ความเป็นมาของอุปสมานุสติ
151
ความเป็นมาของอุปสมานุสติ
…ดย พิจารณาความสงบนั้น จิตย่อมน้อมไปสู่การบรรลุความสงบและความเยือกเย็นได้ 5.9 ความหมายของอุปสมานุสติ คำว่า อุปสม ท่านให้คำจำกัดความว่า สพฺพทุกขอุปสม ซึ่งหมายถึงความสงบแห่ง ทุกข์ทั้งปวง คำนี้หมายถึงพระนิพ…
บทความนี้กล่าวถึงความเป็นมาของอุปสมานุสติในพระไตรปิฎก โดยมีการอธิบายว่าอุปสมานุสติไม่ได้เป็นเอกเทศ แต่มีความเชื่อมโยงกับฌานวรรคและอานาปานสติ อุปสมานุสติเป็นกรรมฐานสำหรับพระสาวกที่มีสติปัญญา และทำให้เข
อานิสงส์ของอุปสมานุสติและการเข้าถึงพระธรรมกาย
156
อานิสงส์ของอุปสมานุสติและการเข้าถึงพระธรรมกาย
คำใดคำหนึ่ง เช่น นิพฺพานํวร์ เป็นต้น ให้เหมือนคำภาวนาดังก้องอยู่ที่ศูนย์กลางกายจนใจสงบ คำภาวนาหายไป (เ…
เนื้อหานี้เน้นถึงการภาวนาและการเข้าถึงพระนิพพาน ซึ่งอาจจะไม่ผ่านคำบริกรรมใด ๆ เมื่อใจสงบที่ศูนย์กลางกาย นอกจากนี้ยังอธิบายอานิสงส์จากการอุปสมานุสติ เช่น ความสุขขณะหลั…
คํานําเอกสารวิชา MD 407 สมาธิ 7
4
คํานําเอกสารวิชา MD 407 สมาธิ 7
…อ เป็นข้อมูลในการปรับปรุงพัฒนาเนื้อหาสาระให้ดียิ่งๆ ขึ้นไป คณะกรรมการประจำชุดวิชาสมาธิ พฤษภาคม 2550 คำนำ DOU (3)
เอกสารนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอหลักการและแนวทางการเจริญสมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี ตามที่ปรากฏในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้และเข้าใจวิธีการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย โดยจะมีการนำ
รายวิชา MD 407 สมาธิ 7: สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี
7
รายวิชา MD 407 สมาธิ 7: สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี
รายละเอียดรายวิชา 1. คำอธิบายรายวิชา MD 407 สมาธิ 7 : สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี (2) ศึกษาหลักในการเจริญสมถกัมมัฏฐาน ได้แก่ อสุภะ…
รายวิชา MD 407 สมาธิ 7 เน้นการศึกษาหลักการเจริญสมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี ที่มีพื้นฐานมาจากคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ อสุภะ 10, พรหมวิหาร 4, อรูปกัมมัฏฐาน, อาหาเรปฏิกูลสัญญา, และจตุธาตุววัตถาน. วัตถุประส
การแผ่เมตตาและลำดับการแผ่เมตตา
42
การแผ่เมตตาและลำดับการแผ่เมตตา
…ักที่มีต่อตัวเอง ฝึกดังนี้บ่อย ๆ ทำบ่อย ๆ เมตตาจิตก็จะ เกิดขึ้นได้โดยง่าย เกิดแล้วตั้งอยู่ได้มั่นคง คำบริกรรมในการแผ่เมตตาให้แก่ตนเอง คือ ล่าดับ “อห์ อเวโร โหมิ ขอข้าพเจ้าจงเป็นผู้ไม่มีศัตรูภายในและ ภาย…
…้ความรักแก่ตนเองก่อนจะช่วยให้การแผ่เมตตาแก่ผู้อื่นเป็นไปได้อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ รวมถึงการใช้คำบริกรรมในการเพิ่มพลังในการแผ่เมตตาให้กับตนเองและผู้อื่น.
การแผ่เมตตาในทิศต่างๆ
64
การแผ่เมตตาในทิศต่างๆ
เริ่มต้นการแผ่เมตตาโดยทิศในบุคคลจำพวกที่ 1 มีคำสำหรับแผ่ดังนี้ 1. สพฺเพ ปุรตฺถิมาย ทิสาย สตฺตา อเวรา โหนตุ, อพยาปัชฌา โหนตุ, อนิฆา โหนตุ, สุขี อตฺต…
บทความนี้เสนอคำแผ่เมตตาสำหรับทิศต่างๆ ที่ช่วยส่งเสริมความรักและความปรองดองให้กับทุกชีวิต อาทิ ทิศตะวันออก ตะวันตก เ…
การแผ่เมตตาในทิศทั้งสิบ
65
การแผ่เมตตาในทิศทั้งสิบ
…ยนั้น ให้ผู้ ปฏิบัตินำมาประกอบในทำนองเดียวกับบุคคลที่ 1 ต่างแต่ต้องยกเอาบุคคลนั้น ๆ มาประกอบ แทนตรง คำว่า สตฺตา ซึ่งตรงกับคำว่า สัตว์ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบได้เองโดย ไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่…
ข้อความนี้เน้นการแผ่เมตตาไปยังสัตว์ทั้งหลายในทิศต่าง ๆ ตั้งแต่ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ ทิศใต้ และทิศเหนือ โดยเรียกร้องให้สัตว์ทั้งหลายไม่เบียดเบียนกันและไม่มีทุกข์ นอกจา