หน้าหนังสือทั้งหมด

การอธิบายเกี่ยวกับพระอรหันต์และสังโยชน
76
การอธิบายเกี่ยวกับพระอรหันต์และสังโยชน
…ถว่าเป็นประโยชน์อย่างยิ่งของตน. พึงทราบว่านิจฉัยในบทว่า ปรํญญนภาวิโยชน: สังโยชน ๑๐ ได้แก สังโยชน ๑๐ คำมาราคะ สังโยชนคือปฏิฆะ มานะ ทุจฺฉ วิจารณา สีลพตปรามาส ภวคาร อิสสา มันธรียะ และอวิชา เพราะว่าสังโยชนเ…
เนื้อหาอธิบายถึงความสำคัญของพระอรหันต์ในพุทธศาสนา โดยจะกล่าวถึงสังโยชน 10 และวิธีการที่พระผู้มีพระภาคตรัสสอนเกี่ยวกับประโยชน์ของการลดละสังโยชน เพื่อให้ถึงธรรมะและความรู้ที่แท้จริง ในบทเรียนนี้ยังมีการ
การอธิบายปรัชญาแห่งอินทรีย์ ๕ และการดับทุกข์
80
การอธิบายปรัชญาแห่งอินทรีย์ ๕ และการดับทุกข์
…งท่าว ลูขุกชํ ประติวาเทติ ความว่า ย่อมได้สุขและทุกข์อันเป็นวิบาก ด้วยทาวาร เหล่านั้น. พระผู้มพระภาค คำทรงแสดงขนับอถบฏที่เหล่าสมติหา เป็นต้นเข้าไปขยันอยู่ด้วยคำมิประมาณแท่นแล้ว บัดนี้ เพื่อ จะทรงแสดงอุปป…
…กข์และสุขที่เกิดจากกรรมในชีวิต การอธิบายถึงการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคที่มีต่อผู้ปฏิบัติธรรม การใช้คำเช่น อิทธิ และ สนพเวทยิตานิน แสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการค้นหาความจริงและการดับทุกข์ หากต้องการศึ…
การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
85
การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
…รมชาติใด ย่อมรองรับ ภาพน้อยและ ภาพใหญ่ไว้ คือธรัด ด้วยสามารถแห่งการยังสัตว์ให้ onward ไปในภาพ เมืองคำและเมืองสูง เหตุนัน ธรรมชาตินั้น ชื่อว่า วนะ. ' บทว่า นิพพานต์ คือ ล่วงแล้ว ด้วยสามารถก้าวล่วงวิสัย.…
บทนี้สำรวจความหมายและแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่านิพพานคือการดับทุกข์ที่เกิดจากการหลุดพ้นจากภพน้อยและ ใหญ่ การเชื่อมต่อกับความเจริญของธรรมชาติในบริบทของสมมติและอรรถธรรม นอกจากน
มังคลัตถะ: ความหมายแห่งโทสะและนิพพาน
86
มังคลัตถะ: ความหมายแห่งโทสะและนิพพาน
…งในอรรถว่า เข้าไปสงบ เพราะท่านศัพท์าศาสตราจารย์ เมื่อท่านมักกล่าวว่า ‘วา ฎ ฑา เป็น ไปในความไปและผูก คำว่า ว่า’ เพราะว่า ธาตุทั้งหลายมีอรรร เป็นอนุฯ ส่วน นิพุทธาน ศัพท์ เป็นกรณาสัญญนะ:.” [๕๕๗] ก็มีมาก ๑ …
ในบทความนี้เสนอศึกษาความหมายของโทสะ โมหะ ชาติ ชรา มรณะ และนิพพาน โดยอ้างอิงจากการศึกษาและคำสอนของพระพุทธเจ้า ท่านพระสารินบุตรได้กล่าวถึงการเข้าถึงนิพพาน ความหมายของพระอรหัต และธรรมที่สั้นและเ…
การทำธรรมเป็นที่สุดในนิพพาน
91
การทำธรรมเป็นที่สุดในนิพพาน
…" ก็เมื่อการทำธรรมเป็นที่สุดถึงไม่บรรลุให้เป็นอารมณ์มีอยู่ แม้จิตก็พึงหน่วงได้กว่ากโตรภูญาณ" ดังนี้ คำนี้ต้นว่า ตสฺม เป็นคำกล่าวอ้างอรรถที่ท่านกล่าวแล้วนั่นเอง แต่尼พพานนี้นั้น (หาเป็นเพียงธรรมเป็นที่สุด…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับการทำธรรมเป็นที่สุดในบริบทของกิสรและนิพพาน ตามที่ปรากฏในพระอรรถกถา โดยการกล่าวถึงความเป็นธรรมิไม่ใช่รูปและสถานะของนิพพานที่เป็นสภาพวิสัยที่ไม่สามารถจับต้องได้ พบข้อคิดเห็น
มังคลัตถา เล่ม ๕ หน้า 92
92
มังคลัตถา เล่ม ๕ หน้า 92
… ด้วยประการฉะนั้น เพราะฉะนั้น อรรถทั้ง ๓ มีธรรมเป็นที่สิ้นรากเป็นต้น เป็นชื่อเมืองของพระอรหัตนะ ใด, คำว่า "นิพพาน" นั่นนี่พูดว่า เป็นชื่อของพระอรหัต ฉันนั้น. การบรรลุคือ ความพิสดารกดี ซึ่งนิพพานนั้น ชื่…
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของนิพพานซึ่งเป็นที่สุดแห่งสภาวะ โดยอรรถกถาได้อธิบายว่า พระอรหัตนั้นย่อมเกิดขึ้นเมื่อโทษะและโมหะสิ้นไป ธรรมถือเป็นที่สิ้นสุดของทุกสิ่ง และนิพพานยังถือเป็นการบรรลุที่มงคล ซึ่งนำไป
ความเข้าใจในจิตและธรรมชาติ
102
ความเข้าใจในจิตและธรรมชาติ
…อาความโดย ประกายนั้น ๆ ในที่นั้น ๆ เพราะเหตุนี้ ธรรมชาติใด ย่อมสังสม โดยความเป็นอภิบาทและธรรมชาติดี คำว่า จิต เพราะเป็น ธรรมชาตินันธรรมกตกแต่ง ธรรมชาตินั้น ท่านก็เรียกว่า จิต โดย อาการนั้น ส่วนธรรมชาติด…
ข้อความนี้สำรวจความหมายของจิตและธรรมชาติในบริบททางธรรม โดยอธิบายถึงจิตในแง่มุมที่มีความสัมพันธ์กับอารมณ์และปัญญา การสำรวจนี้รวมถึงการศึกษาเรื่องความคิด การรับรู้ และภาวะจิต โดยมีการอ้างอิงถึงแหล่งที่ม
จิตที่ตั้งมั่นและพระอรหันต์
106
จิตที่ตั้งมั่นและพระอรหันต์
…นแล้ว ของพระอริย-สาวกนั้น ผู้ฝึกที่ พิจารณาเห็น (ความเกิด) และความเสื่อม ให้หวั่นไหวไปไม่ได้ ฉะนั้น คำนั้น ท่านพระโสณเถระ เมื่อจะพยายามพระธาตุของตน กล่าวในสำนักพระศาสดา (มา) ในปฐมวงศ์นี้ปฏิวัตรปัญญาส์ ใ…
เนื้อหาว่าด้วยจิตที่ตั้งมั่นและการเรียนรู้ของพระอริยสาวกในด้านการมองเห็นความเกิดและความเสื่อมของจิต โดยท่านพระโสณเถระ และอ้างอิงจากพระสูตรต่างๆ เช่น อุตตนิยบท เพื่อเน้นถึงความสำคัญของการฝึกปฏิบัติธรรม
ความเข้าใจเกี่ยวกับจิตและความเสื่อมแห่งจิต
107
ความเข้าใจเกี่ยวกับจิตและความเสื่อมแห่งจิต
…มเสื่อมไปแห่งจิตนั้น." [๒๕๖๖] ในอรรถกถา ท่านกล่าวไว้ باستخدام "จิตของพระฉันละพ้น ย่อมไม่หวั่นไหว." คำนั้น ผู้ศึกษาพิสูจน์ว่า 'ท่านกล่าวไว้ด้วยพระอธิษฐานบุคลชั้นอาญูญ.' จริงอยู่ ใคร ๆ อาจจะกล่าวได้ว่า "…
บทความนี้อธิบายถึงแนวคิดทางพุทธศาสนาเกี่ยวกับการศึกษาจิตของภิกษุที่เข้าใจถึงความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปของจิต โดยเฉพาะการมองเห็นความไม่เที่ยงและความทุกข์ของสรรพสิ่ง การทำความเข้าใจนี้ทำให้ภิกษุทราบว่า
มังคลติฏฐี: การวิเคราะห์ธรรมสูตร
109
มังคลติฏฐี: การวิเคราะห์ธรรมสูตร
…วยเหตุนี้ นาทิงกล่าวว่า "อภิปลายโล." อรรถกถาปฐมโลกธรรมสูตรว่า "บทกาวว่า อฏุกฺติว วิปิโล- วามถามมุณ คำว่า ย่อมพิจารณาเห็นอย่างนี้ว่า 'ธรรมเหล่านี้ มีความ แปรปรวนเป็นธรรมดา บทว่า วิญฺญตา ได้แก่ ขจัด คือล…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ธรรมในโลกธรรมสูตรที่ ๒ ผ่านการตีความหมายและคำศัพท์สำคัญ เช่น 'อภิปลายโล' และ 'ปริทยาย' พร้อมการอธิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติหลักโดยผิดเหตุต่างๆ ในทาง…
ความเศร้าโศกในพระพุทธศาสนา
111
ความเศร้าโศกในพระพุทธศาสนา
…ป็นเหตุ ชื่อว่า โศกะ สมจริงดังพระพุทธพจน์ที่พระปัจเจกพุทธเจ้า ในมหาสตัปปุฎฐานสูตรว่า “ภิกษุทั้งหลาย คำวาิโกดเป็นไฉน ? ภิกษุทั้งหลาย ความโศก ความโศก ความเศร้าใจ ความแห้งใจ ความทุกข์ ณ ภายใน ความเศร้าโศก …
ในพระพุทธศาสนา การโศกหรือโทมนัสถูกกล่าวถึงว่าเป็นผลจากความเจ็บปวดภายในจิตใจ ซึ่งพระปัจเจกพุทธเจ้าทรงสอนว่าความเศร้าใจเกิดจากเหตุที่มาจากการมีความอธิษฐานหรือการค้นหาทุกขธรรม ความเศร้าโศกภายในสามารถส่งผ
ความหมายของความเศร้าในพระธรรม
112
ความหมายของความเศร้าในพระธรรม
…ุปรากฏ_. [๕๓๐] อรรถกถาว่าจึงว่า “ความโศกนั้น” โดยเนื้อความได้แก่โมหมัสสวยนากิจริง เมื่อเป็นเช่นนั้น คำว่าความหม่นไหม้ใน ภายในเป็นลักษณะ มีความเข็มเกรี้ยวแหลมใจเป็นก็ มีความตามละห้อยถึงเป็นเหตุปรากฏ_. มี…
บทความนี้กล่าวถึงความเศร้าและอาการที่เกี่ยวข้องในจิตใจตามพระธรรม โดยพระอรรถกถาจารย์ได้เผยถึงสภาพความโศกที่เกิดขึ้นในชีวิตและสภาพอันเป็นตัวแทนของบุคคลซึ่งมีความเศร้าใจ ภาวะแห่งบุคคลหรือจิตที่เศร้าเป็นส
มังคลัตถทีปนิวาป เล่ม ๕ - หน้าที่ 117
117
มังคลัตถทีปนิวาป เล่ม ๕ - หน้าที่ 117
…ันนี้ แม้ เมื่อมา ก็มา ตามชอบใจของตนฉันใด เมื่อไป ก็ไป (ตามชอบใจ ของตน) ฉันนั้นเหมือนกัน บทว่า ตฏฺฏ คำว่า จะค่ำครวญ ทำไม ในเพราะการไปจากโลกนี้ของเขานั้น. ฝ่ายน้องสาว กราบทูลว่า [๕๕๕] " ถ้าม่อมฉันร้องไห้…
ในหน้าที่ 117 ของมังคลัตถทีปนิวาป มีการอภิปรายเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างหมอและญาติ โดยเน้นว่าหมอมักไม่ตระหนักถึงความสำคัญของพวกญาติ ทำให้ความรู้สึกทางอารมณ์ของแต่ละฝ่ายไม่ประจักษ์ เช่นเดียวกับที่น้องสา
การแก้กรรมและความโศก
120
การแก้กรรมและความโศก
…ืนเป็นปกติได้ แม้ว่ กำลังฤทธิ์แล้ว [ ๒๕๕ ] ท้าวสักกะ ทรงสรรค์ธรรมกถาของชนทั้งหลายแล้ว ทรง เลือกใส่ คำว่า “จำเดิมนี้ไป” พวกท่านอย่าทำงานด้วยมือ ของตนเลย เราเป็นท้าวสักกเทวราช จักทำตนเอง ๗ ใม่มีปริมาณ ไว…
เนื้อหาพูดถึงการแก้กรรมที่เกี่ยวข้องกับความเศร้าโศกที่เกิดจากการสูญเสีย โดยกล่าวถึงการที่คนไม่สามารถนำคนตายกลับคืนมาได้ ข้อความยังกล่าวถึงบทบาทของท้าวสักกะในการสอนและทำให้ผู้คนลดความโศกด้วยการรักษาศีล
มังคีลสีติ เล่ม ๕ หน้า ๑๒๗
127
มังคีลสีติ เล่ม ๕ หน้า ๑๒๗
ประโยคอธิบาย - มังคีลสีติเป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๑๒๗ (เพราะ) คำว่า โส นั้น เป็นชื่อของ โมหา, ภิญญุทั้งหลายเหล่านั้น ย่อมอยู่ในสนามของท่าน ผู้ปรารถนาสูได้ เพราะละสั…
เนื้อหาในเอกสารนี้ โดยเฉพาะในคาถาที่พระผู้มีพระภาคทรงตรัสเกี่ยวกับความหมายของคำว่า โส ซึ่งหมายถึงโมหะ และบทบาทของบัณฑิตที่อยู่ในสนามของท่านผู้ต้องการบรรลุ nirvana ด้วยการลดละสันเส…
เรื่องของอุปราชในชาดก
138
เรื่องของอุปราชในชาดก
…ะปัญญาพุทธ แดพระพักตร์ของอุปราชนั้น ด้วยดำริว่า " สัตว์นี้ ฉันหายแล้วหนอ." ลำดับนั้น อุปราชนั้น คำว่า "สมณะ ข้าพเจ้าเป็นพระ ราชโอรสของพระเจ้ากิสนาวาส โดยชื่อว่า ทูล ภูรมาร เรา ลิขิตดุอยู ถกกระท…
ในบทนี้กล่าวถึงเรื่องราวของอุปราชที่ต้องประสบกับบาปกรรมเนื่องจากการกระทำอันโหดร้ายต่อสัตว์ และความรู้สึกที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ที่ทำให้เขารู้สึกร้อนรนจนล้มลง แสดงให้เห็นถึงผลของความเคียดแค้นและโทส
ความหมายของจิตเกษม
145
ความหมายของจิตเกษม
…้ ชื่อว่า ทุติยโโยคะ กิเลสใด ย่อมประกอบ (สัตว์) ไว้ในอวิชา เพราะฉะนั้น กิเลสนี้ ชื่อว่า อวิชฺชโโยคะ คำว่า กามโยคะ เป็นต้น เป็นชื่อของธรรมที่กล่าวแล้วในหนหลัง." *พระสุงคลงมุนี (ผิว จิตโตโม ป.ธ.๓) วัดบวร…
เนื้อหาเกี่ยวกับจิตที่ปลอดจากโโยค สี่ ประเภท พร้อมด้วยการวิเคราะห์โยคในมิติทางพุทธศาสนา โดยอรรถกถาจารย์ได้กล่าวถึงเกษมและประเภทของโยค ว่ามีความเชื่อมโยงกับสภาวะต่างๆ ของจิต การจัดประเภทของโโยคในแต่ละก
การศึกษาโยคะในทางธรรม
146
การศึกษาโยคะในทางธรรม
…รถว่าใคร่ด้วย เพราะฉะนั้น ชื่อว่ากามโยคะ เพื่อจะแสดงว่า ความคิดอยู่ในภาพ ชื่อว่า ภโยคะ ท่านจึงกล่าว คำเป็นต้นว่า รุปปรกษะ ในโยคะ ว่า โยคะระก ได้แก่ ความคิดอยู่ในอุปปติ ดำทางหลาย ที่ ๒ ได้แก่ ความคิดอยู่…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาความเข้าใจในโยคะ โดยเน้นที่ความคิดในภาพและกรรมภาพ โดยการเชื่อมโยคะและธรรมนั้นมีบทบาทสำคัญในความเข้าใจและการประสมอาศัยในการปฏิบัติท่องเที่ยวภายใน. การไปที่กล่าวถึงในแต่ละประเภ
ความหมายและคุณค่าของพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา
154
ความหมายและคุณค่าของพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา
…แห่งบุญนี้ จึงชื่อว่าไม่มียิ่งกว่า พระอรรถ-กาถารย์ เมื่ออฉงฉบว่านว่า "นาแม่ที่สมอวไม่มี" ก็กล่าวว่า คำว่า "อาทิ" ดังนี้เป็นต้น เหตุนี้ ชีวิตไปคอคร่วาไว้แล้ว ย่อมป้องกันคอรารา โดยอ้อมกระทำความเป็นพิษมีผล…
ในบทความนี้จะกล่าวถึงคุณค่าและบทบาทของพระสงฆ์ในพุทธศาสนา โดยระบุถึงความรักและความชื่นชอบที่เลขที่ชุมชนมีต่อพระสงฆ์ พระสงฆ์ถือเป็นผู้ที่มีอำนาจในการสนับสนุนชีวิตจิตใจของคนในสังคม พร้อมทั้งสื่อความหมายถ
มงคลที่เป็นเปล เล่ม ๕ - หน้าที่ 158
158
มงคลที่เป็นเปล เล่ม ๕ - หน้าที่ 158
… จิตไม่หวั่นไหว จิตไม่เศร้าโศก จิตปราศจากกิเลสเพียงดั่งธูป จิตเกยม ด้วยคาถาเช่นนี้ ด้วยประการฉะนี้. คำเป็นคาถาเช่นนี้ เป็นปัจฉาวัจจ ดังนี้แล. พรรนามความแห่งคาถาที่ ๑๐ จบ.
ในหน้าที่ 158 ของหนังสือมงคลที่เป็นเปล เล่ม ๕ กล่าวถึงการพิจารณาความหมายของจิต ซึ่งมีลักษณะเป็นจิตที่ไม่หวั่นไหว ไม่เศร้าโศก และปราศจากกิเลส โดยเปรียบเทียบจิตกับธูปและใช้คาถาในการสะกดจิตให้บริสุทธิ์อย