คุณ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 349 / 681

…่ ขสฺส ลา แต่ มาลา) เรียกเสียว่า เมขลา ฉะนั้นแล [พุทธานุสสติญาณ] เมื่อพระโยคาวจรนั้น ระลึกถึงพระพุทธคุณว่า " เพรา " เพราะเหตุนี้ๆ พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น เป็นพระอรห์ ฯลฯ เพราะเหตุนี้ ๆ พระผู้มี พระภาคเจ้า…

ในเนื้อหานี้มีการกล่าวถึงความหมายและการใช้คำว่า 'พระภควา' และความสำคัญของการระลึกถึงพระพุทธคุณในจิตของผู้ฝึกฝน พระโยคาวจรมีจิตที่ปราศจากราคะ โทสะ และโมหะ โดยมุ่งเน้นที่พระตถาคตเจ้า การตกลงในพระก…

…ป็นผู้ไปใน ที่ลับ ( คน ) เร้นอยู่ ( ในเสนาสนะอันสมควร แล้ว ระลึกถึงศีลทั้งหลาย ของตน โดย ( ระลึกถึง คุณ (สมบัติแห่งศีล ) มีความเป็นศีลไม่ขาด เป็นอาทิ โดยนัยว่า" โอ ! ศีลทั้งหลายของเราไม่ขาดหนอ โอ ! ศีล ท…

…ระโยคาวจรที่ต้องการพัฒนาตน โดยการระลึกถึงศีลที่มีอยู่ของตนในสภาวะแวดล้อมที่สงบและเหมาะสม การระลึกถึงคุณสมบัติของศีลและความไม่ขาด ความไม่ทะลุ และความไม่ด่าง โดยจะมีการจำแนกศีลของคฤหัสถ์และบรรพชิต รวมถึงกา…

…แม้ข้าวสักคำหนึ่งแล้ว จักไม่บริโภค" ดังนี้แล้ว ให้ทานตามสามารถตามกำลัง ในปฏิคาหกทั้งหลายผู้วิเศษ โดยคุณ ( ให้ได้ ) ในวันนั้น แล้วถือเอานิมิตในทานนั้น ไปในที่ลับ ( คน ) เร้นอยู่ ( ในเสนาสนะอันสมควร ) แล้ว…

…ู้มีปัญญาได้ทำการให้ทานตามความสามารถ ตั้งสมาทานเพื่อไม่บริโภคจนกว่าจะได้ให้ทานก่อน พร้อมทั้งระลึกถึงคุณงามความดีของการบริจาค สิ่งนี้เป็นการฝึกฝนด้านจิตใจและเพิ่มพูนบุญกุศลให้กับผู้ปฏิบัติ.

…ะการแบ่งทั้งสองอย่างนั้นแลด้วย [จาคานุสสติฌาน] เมื่อพระโยคาวจรนั้นระลึกถึงจาคะของตน โดย (ระลึกถึง ) คุณ มีความเป็นผู้ปราศจากความตระหนี่ อันเป็นตัวมลทินเป็นอาทิอย่างนี้ อยู่ ในสมัยนั้น จิต (ของเธอ ) ย่อมไ…

…ยสละในรูปแบบของ โวสุสคฺครโต หรือการบริจาค ซึ่งมีผลต่อจิตใจของผู้ให้ โดยเฉพาะเมื่อพระโยคาวจรระลึกถึงคุณความดีของตน ความไม่ตระหนี่และความพร้อมในการให้ทำให้จิตของบุคคลนั้นไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ และโมหะ…

…ตอน ๒ - หน้าที่ 316 [เทวตานุสสติ] ส่วนว่า พระโยคาวจรผู้ใคร่จะเจริญเทวตานุสสติ ต้องเป็น ผู้ประกอบด้วยคุณทั้งหลายมีศรัทธาเป็นต้น อัน (เกิด) ขึ้นมาอย่างดี ด้วยอำนาจอริยมรรคแล้ว แต่นั้น พึงไปในที่ลับ ( คน ) …

บทความนี้สำรวจความหมายและวิธีการเจริญเทวตานุสสติ โดยเชื่อมโยงถึงคุณธรรมที่มีอยู่ในตัวเองและในเทวดา ที่จำเป็นต้องมีศรัทธากล้าในการทำความดี บทความยังกล่าวถึงความสำคัญของ…

…ไปแก่คนทั้งโลก มี จีน แขก ฝรั่ง เป็นต้น แม้คำอื่น ๆ ที่เหมือนกับคำนี้ ก็พึงทราบโดยนัยดังกล่าว แล้ว. คุณนาม และลักษณะ ธรรมดานามนามย่อมมีลักษณาการประจำอยู่ทั้งสิ้น ของนามนามนั้นย่อมมีหลายอย่างต่าง ๆ กัน เช…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในส่วนของนามและคุณนาม โดยเน้นความสำคัญของการใช้คำที่แสดงลักษณะของนามเพื่อให้เข้าใจลักษณะและประเภทของสิ่งต่าง ๆ ได้ดีขึ…

…น นายแดงใหญ่ นายแดงเล็ก หรือนายแดงเก่า นายแดงใหม่เป็นต้น คำที่แสดงลักษณะเหล่านี้ ล้วนเป็นเครื่องหมายคุณนามทั้งสิ้น คุณนามแบ่งเป็น ๓ ตามธรรมดาสิ่งทั้งปวง ย่อมมีคุณลักษณะประจำอยู่ทุกชนิด ดังกล่าวแล้ว แม้จะ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคุณนามในบาลี ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ชั้น ได้แก่ ปกติ วิเสส และ อติวิเสส โดยชั้นปกตินั้นเป็นคำคุณที่แสดงถึงคุ…

…่า ศัพท์เหล่านั้นเป็นพวกวิเสส เพราะแปลกจากชั้นปกติสามัญ แต่ไม่ถึง กับเลิศที่สุด. อติวิเสสนั้น ได้แก่คุณนามที่แสดงลักษณะดีหรือชั่วมากที่สุด หรือน้อยที่สุด เช่นดีก็ดีอย่างที่สุด ชั่วก็ชั่วอย่างที่สุด ไม่ใช…

…ต’ ซึ่งหมายถึงการยกย่องและเปรียบเทียบ. จะได้ทำความเข้าใจเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างอติวิเสสและการใช้คุณนามในความหมายต่าง ๆ เช่น การใช้ในบริบทของคำว่า 'ดีมาก' หรือ 'ชั่วมาก'.

…ลักษณะอาการว่าเป็นอย่างไร ไม่ จึงต้องอาศัยนามที่ แสดงลักษณะ เพื่อให้รู้ว่าดีชั่วอย่างไร ซึ่งเรียกว่าคุณนาม จะมีแต่ นามนามกับคุณนามเท่านั้น ก็ยังจัดว่าเป็นการบกพร่องไม่เพราะหู ใน เมื่อจะต้องออกชื่อบ่อย ๆ …

บทความนี้ได้อธิบายถึงบทบาทสำคัญของนามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยเน้นว่าการมีนามและคุณนามสามารถทำให้รู้ถึงลักษณะและคุณสมบัติได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงการใช้สัพพนามเพื่อแทนชื่อนามที่ได้กล่าวถ…

…ประโยชน์ให้สำเร็จด้วยดี ลิงค์ ธรรมดาสิ่งทั้งปวงย่อมมีเพศ คือเครื่องหมายประจำเสมอไป การใช่นามนามก็ดี คุณนามก็ดี สัพพนามก็ดี ในภาษามคธเนื่องด้วยลิงค์

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับนามศัพท์ในภาษาบาลีและหน้าที่ของเครื่องประกอบที่สำคัญในการใช้ภาษา ผู้เรียนจะได้เห็นความสำคัญของลิงค์และการใช้คำในบริบทต่างๆ ของภาษา การรู้จักใช้เครื่องประกอบจะช่วยให้สามารถนำเสน

…ป. พหุ.) เป็น อา ศัพท์เหล่านี้แจกเหมือน ภควนฺตุ ๑. อายสฺมนฺตุ คนมีอายุ ๔. ชุติมนฺตุ คนมีความโพลง ๒. คุณวนฺตุ คนมีอายุ ๕. ธนวนตุ คนมีทรัพย์ ๓. จกฺขุมนตุ คนมีจักษุ ๖. ธิติมนฺตุ คนมีปัญญา

…อกจากนี้ยังอธิบายถึงแนวทางที่สำคัญในการจำแนกประเภทของศัพท์ที่มีความหมายคล้ายคลึง เช่น อายสฺมนฺตุ และคุณวนฺตุ การเรียนรู้เหล่านี้จะช่วยให้เข้าใจความหมายและเนื้อหาที่เกี่ยวข้องในบาลีได้เป็นอย่างดี โดยมุ่งเ…

… ศัพท์นี้ท่านใช้เฉพาะแต่ปุ๊ลิงค์อย่างเดียว ไม่ใช้ในอิตถีลิงค์ และนปุ๊สกลิงค์, ตามรูปศัพท์ก็น่าจะเป็นคุณนาม แจกได้ทั้ง ๓ ลิงค์ ที่ไม่เป็นเช่นนั้น ก็เพราะ ภควนฺตุ ศัพท์นี้ ใช้เป็นบทแสดงพระ เกียรติคุณของพระ…

…ายเกี่ยวกับการใช้คำบาลีในรูปแบบนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการใช้ศัพท์ต่าง ๆ เช่น 'ภควนฺตา', 'ภฺูมิ', 'คุณวนฺตุ' และวิธีใช้งานภายในไวยากรณ์ รวมถึงการจำแนกประเภทของลิงค์ เช่น ปุ๊ลิงค์ และอิตถีลิงค์ในบริบทของ…

…ั่ง อรหา เอา นุต กับ สิ เป็น อา อรห์ เอา นุต กับ สิ เป็น อ. ศัพท์ที่มี นุต เป็นที่สุด ซึ่งเป็นศัพท์ คุณนาม เช่น | มหนฺต จะนำมาแจกตามแบบนี้ก็ได้ แต่ไม่ทั่วไป ทุกวิภัตติ. ถ้าเป็นศัพท์นามนาม เช่น กมฺมนฺต จะ…

…นามและอัพยยศัพท์โดยอธิบายถึงการใช้ปัจจัยในการเปลี่ยนแปลงแบบต่างๆของคำและแนวทางการแจกเสียง เช่น ศัพท์คุณนามที่มีการแจกอย่างไร คำที่เกี่ยวกับนามในรูปแบบต่างๆ เช่น กมฺมนฺต และ ภวนฺต พร้อมตัวอย่างการแปลงตามส…

…อนที่กล่าวแล้วข้างต้น ท่านให้ แจกตามการันต์และลิงค์ของศัพท์หลังเป็นเกณฑ์ เช่น มโนคโณ ก็ ให้กำหนดว่า คุณ เป็นศัพท์หลังซึ่งเป็น อ การันต์ เป็น ปุ๊ลิงค์ แม้ จะเข้าเป็นบทสมาสกับศัพท์พวก มโนคณะ คือ มน ศัพท์ก็…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้ทุติยาวิภัตติและศัพท์มโนคณะ รวมถึงการแจกวิภัตติในบทสมาส เช่น การใช้สระและรูปแบบการแจกตามการันต์และลิงค์ในศัพท์ โดยยกตัวอย่างเช่น มโนคโณและอนึ่งเกี่ยวกับการแจกตามระบบ อ กา

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 58 สังขยาที่ท่านจัดเป็นสัพพนามก็ดี คุณนามก็ดี มีลักษณะเหมือน วิเสสนะ คือถ้านามนามเป็นลิงค์วจนะวิภัตติอันใด สังขยาแผนกนี้ต้อง มีลิงค์ วจนะ …

…ยวกับการใช้และลักษณะของสัปพนามและนามในบาลี โดยเฉพาะเมื่อจำแนกประเภทจากสังขยาที่ถูกจัดเป็นสัพพนามหรือคุณนาม รวมถึงตัวอย่างการใช้งานและการเรียงลำดับโดยใช้ฉัฏฐีวิภัตติพหุวจนะ เพื่อให้เข้าใจถึงวิธีการนับที่ค…

… ถ้าเป็นจริง อย่างที่ว่าแล้ว ควรจะเปลี่ยนถ้อยคำสำนวนเสียใหม่ ว่า "นายดำ ไปหานายขาว แกถามเขาว่า ทำไม คุณไม่ไปเที่ยวที่บ้างผมบ้าง เดี๋ยวนี้ที่นั้นสนุกมาก" ดังนี้ คำว่า แก เขา คุณ ผม นั้น ทั้ง ๕ คำนี้ปรากฏข…

สัพพนามถือเป็นส่วนหนึ่งของนามศัพท์ที่ใช้แทนคำนามทั้งสาธารณะและอสาธารณะ เพื่อเลี่ยงการซ้ำซ้อนในบทสนทนา สามารถใช้แทนคำที่พูดถึงแล้วเพื่อทำให้ประโยคกระชับและเข้าใจง่ายขึ้น อย่างเช่น 'นายดำ ไปหานายขาว' โด

คำ มัธยมบุรุษ ท่าน คุณ ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 76 ชั้นผู้พูด (อมฺห) ชั้นผู้ฟัง (ตุมห) คนสุ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้ชั้นผู้พูดและชั้นผู้ฟังในภาษาบาลี การใช้คำแทนเช่น 'ผม' ที่เป็นอุดมบุรุษ ตัวอย่างการใช้ในบทสนทนา การแยกประเภทผู้พูดและฟังเพื่อให้เข้าใจความหมายในบริบท

…องเรียกนามผู้ใหญ่นั้นด้วย ตุมห ที่เป็นพหุวจนะ เช่น ศิษย์เข้าไปพูดกับอาจารย์ว่า (ตุมเห) อปรสสปิ เถรส คุณ ทสฺเสถ แปลว่า ขอท่านจงแสดงคุณของพระเถระรูปอื่นอีก และ โสมทัตได้พูดกับบิดาของเขาว่า ตุฒิเหหิ ราชกุล …

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิธีการใช้และการแปลนามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะความสำคัญของคำที่ใช้ในการสนทนา และการใช้สัพพนามในบริบทที่เหมาะสม รวมถึงการเคารพในภาษาเมื่อพูดกับผู้ที่มีอายุมากกว่า เช่น ก

…วยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 84 วิเสสนะ ภาษาไทย ภาษาบาลี ภูเขาใหญ่ มหนฺโต ปพฺพโต ปุ๊. ที่เป็น คุณนาม ชบาเขียว นีลา ชปา อิต. สกุลดี สุนทร์ กุล นปุ๋. ชายนั้น โส ปุริโส ที่เป็น สัพพนาม หญิงนี้ อย อิตถ…

เนื้อหานี้อธิบายการใช้วิเสสนะในภาษาไทยและภาษาบาลี โดยชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างการใช้คำวิเสสนะในทั้งสองภาษา เช่น การจัดลำดับคำ การใช้คำกิริยาที่มีเนื้อความแตกต่าง ตลอดจนการเรียกศัพท์ที่ใช้ประกอบก

… ผู้กล่าวถึงไปหน่อย และกำหนดแน่นอนด้วยว่า เป็นบุรุษคนนั้นไม่ใช่ คนอื่น หรือคนนี้ ส่วนคำว่า "ดี" เป็นคุณนามโดยตรง เพราะ แสดงลักษณะบุรุษ ซึ่งเป็นนามนาม ให้รู้ว่าเป็นบุรุษที่ดี ไม่ได้เป็น คนชั่ว หรือเป็นอย่…

บทความนี้นำเสนอการศึกษาวิธีการและลักษณะการใช้งานของนามนามและวิเสสนสัพพนามในบาลีไวยากรณ์ โดยมีการแจกแจงตัวอย่างต่าง ๆ เพื่อให้เข้าใจความแตกต่างกันได้ชัดเจนขึ้น เช่น การใช้คำว่าบุรุษเป็นนามนาม และการระบ