จิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 60 / 374

…ลาย วิชชามี ๒ อย่าง คือ สมถะ คือ ความสงบระงับ วิปัสสนา คือ ความเห็นแจ้ง สมถะ เป็นขึ้นแล้ว ต้องการให้จิตเป็นขึ้น จิตเป็นขึ้น ต้องการให้ความกำหนัดยินดีหมดไป วิปัสสนา เป็นขึ้นแล้วต้องการทำให้ปัญญาเป็นขึ้น ป…

หลักการเจริญภาวนาภายในพระพุทธศาสนามีความสำคัญในการพัฒนาจิตใจ โดยเฉพาะการทำจิตใจให้สงบและเห็นแจ้ง. สมถะ เป็นการทำใจให้สงบ เพื่อให้จิตมีความผ่องใส ในขณะที่วิปัส…

…ยด กายพระอนาคามี ละรูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ อวิชชา จึงเลื่อนเป็นพระอรหันต์ เข้าถึงกายพระอรหัต จิตพระองค์ผุดผ่อง ไกลจากกิเลส เอง” ๑.๒ ควร คือ เป็นผู้ที่เราสมควรบูชาไว้เหนือสิ่งใด ๒. สมฺมาสมฺพุทฺโธ แ…

…ารที่พระองค์สามารถตระหนักถึงการเห็นและรู้ในเชิงลึกอย่างถูกต้อง ผ่านการปฏิบัติสมาธิและความบริสุทธิ์ในจิตใจ.

…ายเราแล้ว กระดูกซี่โครงท่าน คือ กิเลส เราหัก กรอบหมดแล้ว ยอดปราสาท คือ อวิชชา เราก็รื้อทำลายหมดแล้ว จิตของเรา ปราศจากเครื่องปรุงแต่งแล้ว เราถึงซึ่งความสิ้นไปแห่งตัณหาแล้ว” ๓. วิชชาจรณสมฺปนฺโน แปลว่า พระอ…

บทนี้เน้นถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจว่าจะมีทุกข์ได้อย่างไร และเหตุที่ต้องได้รับทุกข์ก็เนื่องจากการมีโลภซึ่งเป็นผลจากอวิชชา การปฏิบัติตามคำสอนของพระบรมศาสดาเป็นหนทางที่จะพ้นจากทุกข์ ด้วยการดับอวิชชา

…รจะพูดอะไรที่ไหนได้ยินหมด โดยเอาแก้วหูกายมนุษย์ ทิพย์ พรหม อรูป พรหม ซ้อนกันตลอดแก้วหูธรรมกาย ๓.๖ ปรจิตตวิชชา แปลว่า ความรู้ที่สามารถทำให้ล่วงรู้วาระจิตของผู้อื่นได้ เช่นพวกยักษ์คิดจะตั้งปัญหาถามพระ ศาสด…

สาระสำคัญจากพระธรรมเทศนาเกี่ยวกับการมีตาทิพย์ หูทิพย์ และความรู้จากประสบการณ์ทางจิตอย่างลึกซึ้ง เช่น ปรจิตตวิชชาที่ช่วยให้รู้วาระจิตของผู้อื่น และปุพเพนิวาสวิชชาที่ทำให้ระลึกชาติหนหลั…

…มรรค เมื่อหยุดนิ่งจนกิเลสของกายในโลก (4 กายแรก) เข้าไป ทำให้ขุ่นไม่ได้ จึงเข้าถึงธรรมกาย เรียกสุคโต จิตของธรรมกายเป็นมรรคจิต ญาณธรรมกายเป็นมรรคปัญญา ธรรมกายเข้าสมาบัติ ดูอริยสัจ เข้าถึงโสดา สกิทาคา อนาคา…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) มีความรู้และธรรมชาติแสดงถึงความบริสุทธิ์ทั้งกาย วาจา ใจ โดยอาศัยการศึกษาและการเข้าถึงธรรมกาย พระองค์มีแนวทางการปฏิบัติที่นำไปสู่การดับขันธ์และไปสู่สุคติ นิพพาน นอกจากนี้ยัง

…พระองค์ตรัสรู้ ทรงรู้แจ้งสามารถจำแนกแยกแยะธรรมส่วนที่ละเอียด ให้เห็น เช่น ทรงจำแนกขันธ์ ธาตุ อายตนะ จิต เจตสิก รูป นิพพาน เป็นต้น รวมทั้งหลักธรรมอื่นๆ ให้สาวก รู้เห็นและปฏิบัติสืบมา พระธรรมคุณ ๑. สวากขาโ…

เนื้อหาพระธรรมเทศนานี้กล่าวถึงประเด็นสำคัญ 12 ประการที่เกี่ยวกับการฝึกสอนของพระองค์ซึ่งเป็นผู้มีพระปรีชาญาณในการสอนศีล สมาธิ และปัญญา เพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้บรรลุถึงมรรคผลนิพพานอย่างแท้จริง เห็นได้จากวิ

…วาร” แปลว่า ประตูทั้งสาม หมายถึง กาย วาจา ใจ กาย วาจา ใจ เป็นทวาร เพราะความดีและความชั่วลอดเข้าไปถึงจิตทางนี้ ความชั่ว เป็น ทุจริต ความดี เป็น สุจริต วิธีที่จะเข้าไป มีอาการไหวก่อน เรียกว่า “วิญญัติ กายว…

…มนี้วิเคราะห์ถึงอัตตาในสองมิติ คือ อัตตาสมมุติและอัตตาแท้ โดยเน้นที่การรักษาไตรทวาร ซึ่งเป็นประตูสู่จิตใจ ได้แก่ กาย, วาจา และใจ การปฏิบัติเพื่อให้ดวงขาวใสปรากฏในศูนย์กลางกายจะช่วยให้เราหลีกเลี่ยงจากความ…

…า ใจ ที่ละเอียดจรดเข้าไปให้ถึงแก่นจริงๆ กายสังขาร (ลมหายใจเข้าออก) วจีสังขาร (ความตรึกตรองที่จะพูด) จิตสังขาร (ความปรุงของจิต) สามอย่างนี้หยุดเป็นจุดเดียวกันที่ศูนย์กลางกาย จะเข้าถึง “ดวงธรรม” “ดวงธรรม” …

เนื้อหานี้พูดถึงการเข้าใจและปฏิบัติเกี่ยวกับพระรัตนตรัยที่ประกอบด้วยพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ โดยเริ่มจากการศึกษาและผู้นำเข้าใจพระรัตนตรัยแต่ละระดับตั้งแต่ผู้ไม่ได้ศึกษาจนถึงผู้ปฏิบัติอย่างมีสติปัญญา

…ยในการสัมผัสทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ นิพพินท์ วิรชฺชติ เมื่อเบื่อหน่ายย่อมสิ้นกำหนัด พอสิ้นกำหนัด จิตก็หลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้นเกิดความรู้ขึ้นว่า พ้นแล้ว ดังนี้ พระอริยสาวกนั้นย่อมทราบชัดว่า ชาติสิ้นแล้…

…ทำใจให้หยุดตามพระธรรมเทศนา โดยแสดงถึงการอ่านข้อความที่มากระทบทางอายตนะทั้ง 5 และวิธีการแก้ไขที่ทำให้จิตสงบ ไม่ยินดียินร้าย เราจึงสามารถรู้สึกถึงความเบื่อหน่ายในสิ่งที่เกิดขึ้น ทำให้มีการหลุดพ้นจากความร้อ…

…รต่างๆ ใครพูดกระทบนิดๆ หน่อยๆ ก็แปลบๆ ขึ้นมา ไม่มีใครรู้เรื่องด้วยเลย อย่างนี้ เขาเรียกว่า โทสะจริต จิตโทสะดวงที่ ๒ เกิดขึ้นโดยมีคนชักจูงหรือกระตุ้น ตัวอย่าง : สามียั่วให้ภรรยาโกรธ หรือคนอื่นยั่วให้โกรธด…

เนื้อหานี้พูดถึงสาระสำคัญของพระธรรมเทศนาเกี่ยวกับจิต 12 ดวงที่มีผลต่อการกระทำ โดยเฉพาะจิตโทสะและจิตหลงที่ต้องระวัง เพื่อไม่ให้ทำผิดศีล และให้รู้เท่าทันใ…

…ล่าว หนทางบริสุทธิ์ ๓ ขั้น ขั้นที่ ๑ “เมื่อใดเห็นว่า สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง ย่อมเบื่อหน่ายในทุกข์” จิตก็ปล่อยหมด ไม่ยึด มั่นขันธ์ ๕ ไม่ห่วงไม่อาลัย เมื่อเห็นจริงตามนั้น ก็นึกถึงความเกิดดับนั้นทุกอิริยาบ…

…การมองเห็นการเกิดและการดับของชีวิต สิ่งที่สำคัญคือการตระหนักรู้ถึงความไม่เที่ยงของสังขาร ซึ่งช่วยให้จิตใจไม่ยึดติดและหมดทุกข์ การพัฒนาจิตสู่การเห็นว่าความเกิดนั้นคือทุกข์ตามสภาพอันไม่เที่ยงมีความสำคัญในก…

…ไม่ใช่ตัวของเรา จึงจะเข้า ถึงวิราคธาตุวิราคธรรมได้ ที่จะเข้าถึงวิราคธาตุวิราคธรรมน่ะ ต้องปล่อยชีวิต จิตใจนะไปรักไปห่วงอะไรไม่ได้ ปล่อยกันหมดสิ้นทีเดียว ต้องทำใจหยุดนั่นแหละ จึงจะไปถึงวิราคธาตุวิราคธรรมได…

เนื้อหาพูดถึงการเข้าถึงวิราคธาตุวิราคธรรม โดยเน้นให้รู้ว่า ธรรมทั้งหลายไม่ใช่ตัว หรือของเรา เมื่อรู้ชัดแล้ว ต้องมีใจที่มั่นคงและปล่อยวาง เมื่อเข้าถึงวิราคธาตุได้จะนำไปสู่ชีวิตที่สงบสุข ไม่ต้องต่อสู้ แ

…ว พึงปรารถนายินดีในนิพพานนั้น ปริโยทเปยย อตฺตานํ ฯ บัณฑิตควรชำระตนให้ผ่องแผ้วจากเครื่องเศร้าหมองแห่งจิตทั้งหลาย จิตอัน บัณฑิตทั้งหลายเหล่าใดอบรมดีแล้ว ในองค์เป็นเหตุแห่งตรัสรู้ บัณฑิตทั้งหลาย เหล่าใด ไม่…

…ิพพานซึ่งเป็นจุดหมายสูงสุดของการปฏิบัติธรรม การฝึกสติและเห็นถึงความจริงของสังขารจะนำไปสู่การหมดจดของจิตใจและการเลิกยึดติดในสิ่งที่ไม่แท้จริง เปิดทางสู่การปราศจากอาสวะและการบรรลุถึงนิพพานได้ในที่สุด.

58 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา อธิจิต อยู่ในกลางอธิศีล ดวงเท่าๆ กัน ถ้าเข้าถึงอธิจิตได้ชื่อว่า “เป็นผู้มั่งคั่ง” ไม่โยกคลอน อธิปัญญา เข้า…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าถึงอธิศีล อธิจิต อธิปัญญา จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงธรรมกาย ซึ่งเป็นการหลุดพ้นจากวัฏจักรแห่งทุกข์และการเกิดใหม…

…ณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ ธรรมารมณ์ ไม่ได้เกี่ยวแก่ใจเลย เรียกว่า ปราศจากอารมณ์ ทำให้ได้สมาธิตั้งมั่น จิตเป็นธรรมชาติหนึ่ง ไม่มีสองต่อไป ภิกษุผู้ศึกษาในธรรมวินัย สงัดแล้วจากกาม อกุศลทั้งหลายเข้าถึง ปฐมฌาน …

…ธิตามคำสอนของพระพุทธเจ้า หลวงพ่อวัดปากน้ำสรุปสมาธิเบื้องต่ำว่าจำเป็นต้องสละอารมณ์ทั้ง 5 และเข้าใจว่าจิตต้องปราศจากอารมณ์เพื่อจะได้สมาธิที่มั่นคง ส่วนสมาธิเบื้องสูงประกอบด้วยปฐมฌานถึงจตุตถฌาน โดยมีการจัดอ…

…องเห็น จำ คิด รู้ ซ้อนกัน ๔ ดวงเป็น “ใจ” ถ้า “ใจหยุด” เป็นจุดเดียว ท่านยืนยันเป็น “สมาธิ” สมาหินํ ฯ จิตตั้งมั่น หยุดเป็นจุดเดียวกัน รู้ตามความจริงทีเดียว สมาธินี่แหละเป็นต้นของปัญญา เข้าถึงสมาธิก่อน แล้ว…

…บายถึงความสำคัญของศีล สมาธิ และปัญญา ที่อยู่ในศูนย์กลางของดวงธรรม ซึ่งเป็นการแสดงถึงระดับของการพัฒนาจิตใจ โดยผู้ปฏิบัติต้องมีศีล ทำสมาธิ เพื่อให้เข้าถึงปัญญาที่ละเอียดและประณีต และสุดท้ายจะส่งผลให้เกิดวิ…

70 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ๒๐ ศีลทั้งสามประการ (อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา) ๑๔ มีนาคม ๒๔๙๗ นโม..... อธิสีลสิกขา สมาทาเน..... ศีล สมาธิ ปัญญา ทั้งเบื้องต่ำ - เบื้องสู…

เนื้อหานี้อธิบายถึงสาระสำคัญของพระธรรมเทศนาเกี่ยวกับศีล สมาธิ และปัญญา โดยมีการแยกประเภทเป็นศีลเบื้องต่ำและเบื้องสูง สมาธิเบื้องต่ำและเบื้องสูง รวมถึงปัญญาเบื้องต่ำและเบื้องสูง ศีลที่มุ่งหมายคือการสำร

…2 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ทางพระพุทธศาสนาจึงได้วางตำราว่า วินัยปิฎก สุตตันตปิฎก ย่อลงคือ ศีล ย่อลงคือ จิต หรือ สมาธิ ปรมัตถปิฎก (อภิธรรม) ย่อลงคือ ปัญญา “ตรงกับ อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา วิมุตติศีล วิมุตติจิต…

…โดยแบ่งแยกออกเป็นหมวดหมู่อย่างชัดเจน ได้แก่ วินัยปิฎก ที่เน้นเรื่องศีล, สุตตันตปิฎก ที่เกี่ยวข้องกับจิตหรือสมาธิ, และปรมัตถปิฎก (อภิธรรม) ที่มุ่งหวังไปสู่ปัญญา โดยทั้งหมดนี้สอดคล้องกับอธิศีล อธิจิต และอธ…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 93 ២៣ จิตของผู้ที่โลกธรรมกระทบแล้ว ไม่หวั่นไหว เป็นจิตไม่ยินร้าย เป็นจิตไม่ยินดี เป็นจิตเกษม ๒๕ เมษายน ๒๔๙๗ น…

จากพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้สอนให้เข้าใจถึงจิตที่ไม่หวั่นไหวเมื่อถูกโลกธรรมกระทบ ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงโลกธรรม 8 ประการที่มีอยู่คู่กันในชีวิตมนุษย์ …

…็เป็นอัปมงคลแท้ๆ เมื่อรู้เช่นนั้น ต้องเพียรทำใจ ให้ หยุดเข้าซี หยุดได้เวลาใด ก็เป็นมงคลเวลานั้น” ๒. จิตไม่ยินร้าย (อโสก์) คือ จิตไม่โศก โศก แปลว่า ความผาก ความแห้ง โศก จะมีกับจิตของบุคคลใด เพราะอาศัยใจ “…

พระธรรมเทศนาเน้นการทำใจให้หยุดเพื่อพ้นจากความเศร้าโศกและความกระทบกระเทือน จิตที่หยุดจะมีความโปร่งใสเหมือนกระจก โดยที่ไม่ได้ยินดีหรือโศกเศร้าในสิ่งที่เกิดขึ้น การทำจิตให้ผ่องใสจะ…