จิตดวง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 2 / 4

…าเป็น “พรหมวิหาร” ใน พุทธศาสนา “ให้จำแม่ลูกอ่อนรักลูกไว้ ถ้าไม่เป็นแม่ลูกอ่อน ไม่รู้รสชาติของจิตนี้ จิตดวงนี้เป็นจิตดวงสำคัญ” ใช้จิตดวงนี้เป็น ก็หมั่นทำใจหยุด แก้ไขใจตนเอง แผ่เมตตาออกไปโดยจิตที่เอิบอาบ ซึมซ…

สาระสำคัญของพระธรรมเทศนานี้เน้นการตั้งจิตด้วยเมตตา ตามหลักธรรมในพุทธศาสนา โดยมารดาเป็นตัวอย่างในการรักลูก เมื่อมีเมตตาจิตจะเกิดความรักที่ไม่มีที่สิ้นสุดไปยังบุคคลอื่นและสัตว์ ทุกครั้งที่เราหมั่นทำใจหย

…ละรู้อารมณ์ที่นึกด้วยใจ 3.1.2 สัณฐานที่ตั้งและธรรมชาติของจิต จิตมีสัณฐานเป็น “ดวง” ดังพุทธดำรัสว่า “จิตดวงแรกใดเกิดแล้วในอุทรมารดา วิญญาณดวง แรกปรากฏแล้ว อาศัยจิตดวงแรก วิญญาณดวงแรกนั้นนั่นแหละเป็นความเกิดข…

บทความนี้สำรวจความหมายและลักษณะของนามขันธ์ในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ และวิญญาณขันธ์ รวมถึงความรู้สึกต่างๆ ที่เป็นพื้นฐานของประสบการณ์ทางอารมณ์และจ

…ุปสมบทได้ อย่างไรก็ตามพระพุทธองค์ก็อนุญาตไว้ว่า สามารถนับอายุได้ ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ ดังพระดำรัสว่า “จิตดวงแรกเกิดขึ้นแล้วในครรภ์ของมารดา คือวิญญาณดวงแรกปรากฏแล้ว ชื่อว่า ความเกิดของสัตว์มีเพราะอาศัยจิตนั้น …

เนื้อหาพูดถึงอายุที่เหมาะสมสำหรับการบรรพชาในพระพุทธศาสนา ซึ่งถือว่าอายุที่เหมาะสมคือ 10 ถึง 19 ปี เพื่อให้เด็กสามารถดูแลตนเองได้ และผู้มีอายุ 20 ปีขึ้นไปสามารถอุปสมบทเป็นพระภิกษุได้ โดยมีการยกเว้นแก่ผ

…งกุศลอย่างใดอย่างหนึ่งเช่นอาจทำใจให้แน่วอยู่เฉพาะแต่ในพระคุณของพระพุทธเจ้าเท่านั้น ถ้าตายลงในขณะแห่งจิตดวงนั้น ก็เป็นอันหวังได้ว่าไปสุคติ ประหนึ่งศิลาซึ่งมีเรือทานน้ำหนักไว้ มิให้ จมลงฉะนั้น ส่วนผู้ที่กระทำ…

การตั้งเป้าหมายชีวิตที่แคบอาจทำให้เราเสี่ยงต่อการไม่มีความพร้อมสำหรับชีวิตหลังความตาย การสร้างบุญกุศลและละบาปเป็นสิ่งสำคัญที่เราไม่ควรละเลย เพื่อให้เราสามารถสร้างความดีและมีจิตใจที่ผ่องใสก่อนจากโลกนี้

…กษมผ่องใสเหมือนอย่างกับ กระจกคันฉ่องส่องเงาหน้าทีเดียว เกษมผ่องใสขนาดนั้น จิตเกษมผ่องใสเช่นนั้นแล้ว จิตดวงนั้นแหละ ตัวมงคลแท้ๆ ที่เรียกว่า มงฺคล อุตฺตม์ นั่นแหละตัวมงคลแท้ๆ เทียว เหตุเครื่องถึงซึ่งความเจริญ…

พระธรรมเทศนาของหลวงปู่วัดปากน้ำเป็นการแสดงแนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย โดยท่านเน้นว่าการหยุดจิตคือการสำเร็จสู่ธรรมกาย หากจิตหยุดและเกษมผ่องใส ชีวิตจะมีความมั่งคั่งและเงินทองไหลมาเอง นอกจากนี

…นนั้น” *จิตของมนุษย์นี่แปลกทีเดียว สามารถฝึกให้ใสสะอาด บริสุทธิ์ได้ และพัฒนาให้สูงขึ้นไปเรื่อยๆ ได้ จิตดวงนี้จะเศร้าหมอง หรือผ่องใสก็ขึ้นอยู่กับตัวของเรา ถ้าหากเกิดมาไม่เคยสั่งสม บุญกุศล ไม่เคยนั่งสมาธิกลั่…

บทความนี้พูดถึงวิธีการฝึกจิตให้บริสุทธิ์และหลักการของกรรมที่ส่งผลต่อชีวิตหลังความตาย โดยเน้นว่าจิตของมนุษย์สามารถฝึกฝนให้ผ่องใสและไม่เศร้าหมองได้ การทำบุญและการนั่งสมาธิเป็นเครื่องมือสำคัญเพื่อเตรียมต

…้อยได้สบาย แต่ครั้นออกไปถึง มหาสมุทรอันกว้างใหญ่ มองไม่เห็นฝั่ง ก็ว่ายไปได้ช้า หรือไม่ อาจข้ามไปได้ จิตดวงที่ ๗ หมายถึง จิตของพระสัพพัญญูพุทธเจ้า ผู้ทรง ทศพลญาณ จตุเวสารัชญาณ ประกอบด้วยพุทธธรรม ๑๘ มี ญาณไม่…

ข้อความนี้พูดถึงจิตของพระสัพพัญญูพุทธเจ้า ซึ่งแตกต่างจากจิตทั่วไป และความสามารถในการตรัสรู้รวดเร็ว เปรียบเปรยกับการว่ายน้ำในมหาสมุทร จิตของพระพุทธเจ้าเป็นจิตบริสุทธิ์ไร้ข้อต้องห้าม สามารถทำปาฏิหาริย์ไ

…ด้หมด อย่างที่มีกล่าว ไว้ในพระอภิธรรมว่า แต่ละดวงมีลักษณะเป็นอย่างไร ไปรู้ไป เห็นได้ด้วยการหยุดนิ่ง จิตดวงไหนที่ยังมีราคะ ก็รู้ว่ามีราคะ มีโทสะ โมหะปนเป็นอยู่ ก็รู้ว่ายังมีกิเลสเหล่านี้อยู่ เมื่อเห็นจึงรู้ …

…ารเข้าถึงจิตที่มีความบริสุทธิ์โดยการหยุดนิ่ง การรู้เห็นจิตที่ยังมีราคะหรือโทสะ เมื่อเข้าใจและรู้เห็นจิตดวงนี้สามารถคลายความยึดมั่นและเข้าสู่กายธรรมอรหัตได้ นำไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์เมื่อไม่มีใครมาบอกถึงสภาพ…

…มมากขึ้น ตราบใดที่เรายังไม่รู้หนทางแห่งความบริสุทธิ์ และวิธีการ ปฏิบัติเพื่อให้เข้าถึงความบริสุทธิ์ จิตดวงนี้จะเสื่อมประสิทธิภาพ ทำให้ความคิด คำพูด และการกระทำผิดเพี้ยนไปจากเดิม เกิด พลั้งเผลอไปทำบาปอกุศลโด…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีใจผ่องใสซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดปัญญา วิธีการที่จะกลับไปหาความบริสุทธิ์ในจิตใจและการเอาชนะกิเลสที่เข้ามาขัดขวาง นอกจากนี้ยังแตะถึงเรื่องราวในอดีตเกี่ยวกับปุโรหิตของพระเจ้า

…ธัจจะไว้โดยสรุปนี้ มีคาถาแสดงความย่อดังนี้ :- ถึงแม้อุทธัจจะ จะประกอบด้วยอกุศลจิต ทุกดวง ก็มีกำลังในจิตดวงสุดท้าย เพราะ เหตุนั้น จิตดวงนั้นนั่นแล ท่านอนุรุทธา จารย์กล่าวว่า สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ เพราะ ประกอบด…

เนื้อหาเกี่ยวกับอุทธัจจะที่แสดงในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยชี้ให้เห็นว่าจิตที่ประกอบด้วยอุทธัจจะมีผลต่อความคิดและอารมณ์ จิตทั้งสองดวงที่วิเคราะห์อยู่มีความสัมพันธ์กับอุเบกขาและความงมงาย โดยไม่มีความแตกต่

…ล ทำสัมมาทิฏฐิให้ออกหน้าท้อแท้อยู่ ด้วย อำนาจความเป็นผู้สละไม่ออก ถูกผู้อื่นชักนำจึงทำบุญ เมื่อนั้น จิตดวง นั้นนั่นแลของเขาเป็นสสังขาริกฯ อนึ่ง เมื่อใด พวกเด็กเล็ก ๆ ผู้เกิด ความคุ้นเคย โดยให้เห็นการปฏิบัติ…

เนื้อหานี้สำรวจความหมายของญาณและกรรมที่ช่วยให้เกิดปัญญา โดยอ้างถึงหลักอภิธรรมในการแสดงถึงความแตกต่างของคุณสมบัติของจิตในสภาวะต่างๆ เช่น อุเบกขา สสังขาริก และอสังบาริก เมื่อนั้นจิตจะประกอบด้วยโสมนัสและ

…่ง เมื่อใด เด็กเล็ก ๆ พวกนั้นถูกพวกญาติชักนำว่า พวกเจ้า จงให้ จงไหว้ ย่อมปฏิบัติอย่างนั้น เมื่อนั้น จิตดวงที่ 4 ย่อมบังเกิด แก่พวกเด็กเล็ก ๆ นั้น ๆ อนึ่ง เมื่อใด คนอาศัยความไม่สมบูรณ์แห่ง ไทยธรรมและปฏิคาหกเ…

บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตและอภิธรรมตามศาสตร์ทางพระพุทธศาสนา โดยมีการอธิบายถึงแนวทางในการนับจิตตามบุญกิริยาวัตถุ รวมถึงวิธีการจำแนกจิตในระดับต่างๆ และแนวคิดเกี่ยวกับอำนาจอธิบดี โดยสรุป

…มิเป็นต้น และแห่งบุคคลมี ทวิเหตุกบุคคลเป็นต้น ซึ่งท่านนิยมไว้ด้วยจิตด้วยก่อน และดวงหลัง อย่างนี้ว่า จิตดวงนี้มีต่อจากจิตดวงนี้ โดยย่อ ตามสมควรแก่ความเป็น ไปอีก ฯ การสงเคราะห์วัตถุ ทวาร และอารมณ์ แม้ท่านอาจา…

บทความนี้กล่าวถึงการสงเคราะห์จิตตุปบาทผ่านการตีความอภิธัมมัตถสังคหะ โดยแบ่งแยกเป็นภูมิและบุคคลเพื่อแสดงการเปลี่ยนแปลงและความสัมพันธ์ระหว่างจิต โดยอ้างอิงจากการแสดงปวัติสังคหะ และครอบคลุมการศึกษาที่รู้

…์ได้กล่าวไว้ถูก ต้องดีแล้ว ฯ ก็เพราะว่าท่านอธิบายไว้อย่างนี้ แม้ในอรรถกถา (วิภังค์) ท่านจึงกล่าวว่า จิตดวงหนึ่ง ๆ มีดวงละ ๓ ขณะ ด้วยอำนาจอุปปาทขณะ ฐิติขณะ และภังคขณะ ดังนี้ ฯ ๆ [อายุของรูปธรรมและนามธรรม อรู…

ในบทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ของจิตและคุณสมบัติของธรรมที่เกี่ยวข้องกันตามอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยการสำรวจอำนาจของอุปปาทขณะ ฐิติขณะ และภังคขณะ การทำความเข้าใจในอารมณ์และความสามารถในการรู้แจ้งของจิตตลอดจนล

…เกิดพร้อมกับอาวัชชนะจิต ฯ คำว่า เมื่อภวังค์ไหว ๒ ครั้ง ความว่า เมื่อภวังค์เป็นไป ๒ ครั้ง ในอารมณ์ที่จิตดวงก่อนถือเอาแล้วนั่นแล โดยเป็นความไกล กล่าวคือความเป็นเหตุเกิดแห่งวิญญาณที่ไม่เหมือน กัน (โยชนาเป็น - …

เนื้อหาได้อธิบายถึงอารมณ์กระทบประสาทและภวังคจิต โดยการกล่าวถึงการเกิดขึ้นของอารมณ์ตั้งแต่รูปและเสียง จนถึงกลิ่น รส และโผฏฐัพพะ การเกิดขึ้นพร้อมกับภวังคจิตสะท้อนความเป็นเหตุเกิดแห่งวิญญาณ และอำนาจแห่งก

…มื่อชวนะในชวนะหนึ่งเกิดขึ้นตาม ลำดับ โดยชื่อว่า บริกรรม อุปจาร อนุโลม และโคตรภูแล้วดับไป ฯ จริงอยู่ จิตดวงที่ ๑ ชื่อว่าบริกรรม เพราะเป็นบริกรรมของอัปปนา คือเพราะปรุงแต่งอัปปนาฯ ดวงที่ ๒ ชื่อว่าอุปจาร เพราะเ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์จิตในมโนทวาร โดยเฉพาะการแยกประเภทจิตที่เกี่ยวข้องกับชวนะในสภาวะอัปปนา อธิบายถึงจิตทั้ง 4 ดวงในกระบวนการอัปปนา รวมถึงบริกรรมและความสัมพันธ์ของชวนะในบรรดาจิตต่างๆ นอกจากนี

…ะมีได้อย่างไร ? จะกำหนดแน่นอนไม่ได้ เพราะเห็นผลอื่น จากนิโรธที่เว้นอาวัชชนะ ฯ มีคำถามสอดเข้ามาว่า ก็จิตดวงนี้ ย่อมเป็นไปโดยกิจอะไร ฯ แก้ว่า จิตดวงนี้ ไม่เป็นไปโดยกิจคือตทารมณ์ก่อน เพราะไม่ยึด อารมณ์แห่งชวนะ…

เนื้อหานี้วิเคราะห์ถึงลักษณะของจิตที่เว้นจากอาวัชชนะซึ่งอาจารย์ไม่ได้กล่าวไว้โดยตรง จิตนี้ไม่ยึดติดกับอารมณ์และประกอบไปด้วยกิจที่เป็นภวังค์ ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับความไม่เหมือนกันระหว่างปฏิสนธิจิตและภวังค

…ี่เป็นบุญธรรม พบทิฏฐูห์หลายเข้านี้เกิดโสมนัส ถ้วย ของที่อยู่ในมือก็น้อยดี ไหว้ดี ทันทีนั้น ในภาคนั้นจิตดวงที่ (คือที่เป็นบุญวุฒิ อังคาร) ย่อมเกิดขึ้นแต่เด็กเหล่านั้น แด ในภาคใด เด็กเหล่านั้น ญาติทั้งหลายชัก…

บทความนี้สำรวจหัวข้อเกี่ยวกับวิถีธรรมะ ในภาคที่ ๓ โดยเจาะลึกถึงบทบาทของจิตที่ได้รับอิทธิพลจากการเลี้ยงดู การปฏิบัติ และบุญธรรม รวมถึงการใช้โสมันัสและความเข้าใจในสังขาร ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบที่มี

ประโยค - วิทยาธรรมภาค ๑ ตอนที่ 172 คำว่า "จิตดวงแรกเกิดขึ้น วิญญาณดวงแรกปรากฏขึ้นในท้องของ มารดาอันใด ชาติชั้นนั้นนั้นเองจิตดวงแรกนั้นจึงมี" นี้มาใน…

เนื้อหาในวิทยาธรรมภาคนี้กล่าวถึงการเกิดจิตดวงแรกและวิญญาณแรกในท้องมารดาภายใต้บริบทของชาติและเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในพุทธศาสนา การพูดถึงความสำ…

…้งมันไม่ได้เกิดในลำดับแห่งสมโมหรัน ก็มีได้ ฉันใดดี สันติแห่งจิตย่อมเป็นไปใน ปฏิปฐิ ฉันนั้นเหมือนกัน จิตดวงก่อน (คือ จิตจิต)) แตกดับ จิตดวงหลัง (คือปฏิมาธิต) ก็เกิด (ในลำดับ) ดั่งนี้ สังข์ของจิต ทั้งสองนั้นไ…

เนื้อหานี้สำรวจลำดับแห่งจิตและปัจจัยที่เกิดขึ้นในบทย่อยเกี่ยวกับธรรม โดยอธิบายถึงการดำรงอยู่ของจิตในอดีตและอนาคต ขณะเดียวกันยังเน้นถึงการเกิดและดับของจิต ซึ่งต้องผ่านปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะ