จิตต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 73 / 128

…สุตเต วุฒิโตเยว ๆ ยถาห์ ฯ ยวาย อาวุโส มโต กาลกโต ตสฺส กายสงฺขารานิรุทธา ปฏิปัสสัทธา วจีสังขารา ฯเปฯ จิตตสังขารา นิรุทธา ปฏิปัสสัทธา อายุ ปริกขิโณ อุสมารูปสนฺตา อินฺทฺริยานิ ปริภินนาน ยวาย ภิกขุ สัญญาเวทยิ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงญาณและความสำคัญของนิโรธสมาบัติในพุทธศาสนา พร้อมอธิบายปรากฏการณ์ปฏิบัติในเชิงลึกเกี่ยวกับการลดละสังขาร และการเข้าถึงนิพพานซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดของผู้ปฏิบัติธรรม มีการพูดถึงอริยปัญญาแ

… ตยา พหุ ปุจฺฉิโต อิทานิ ต์ เอกปญห์ ปุจฉามิ พยากริสฺสสิ เม ปญฺหนฺติ ฯ อาม โภ ปพฺพชิต ปุจฉาติ ฯ เถโร จิตตยมเก อิม ปญห์ ปุจฺฉิ ยสฺส จิตติ อุปปัชชติ น นิรุชฺฌติ ตสฺส จิตต์ นิรุชฺฌิสสติ น อุปฺปชฺชิสสติ ยสฺส ว…

บทความนี้พูดถึงวิสุทธิมคฺค ซึ่งเป็นแนวทางการปฏิบัติที่สำคัญในพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการสอบถามและกลุ่มผู้ปฏิบัติทางศาสนา รวมถึงการอธิบายธรรมะและการตอบคำถามเกี่ยวกับที่มาของปัญหาต่าง ๆ ที่ผู้ปฏิบัติต้องเผ

…ญญนา เอตตาวตา จอมเหหิ สทฺโธ ปุญญมหณณโว สพฺเพ เทวานุโมทนฺตุ สพฺพสมฺปตฺติสิทธิยา สีส์ รกฺขนฺตุ สทฺธาย จิตต์ ภาเวน ปาณิโน ปญฺญญฺจ นปฺปมชฺชนฺตุ มคฺโค เหล วิสุทธิยา ทุกฺขปฺปตฺตา จ นิทฺทุกฺขา ภัยปปตฺตา จ นิพฺภย…

การศึกษาเรื่องวิสุทธิมคฺคในพุทธโฆสปปวัตติกถานั้นเกี่ยวข้องกับความหมายของคำและบริบทต่างๆ ซึ่งนำมาซึ่งการเข้าใจอย่างลึกซึ้งถึงชีวิตและการปฏิบัติในพุทธศาสนา โดยการศึกษานี้มีความสำคัญในการสร้างความเข้าใจใ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 7 เหตุ เกิดแต่กรรม" คำว่า จิตต์ ปญฺญญฺจ ภาวย์ ความว่า "ยังสมาธิและวิปัสสนาให้เจริญอยู่" จริงอยู่ ในคำนี้สมาธิทรงแส ด้วยหัวข้อคือจิ…

บทความนี้พูดถึงความเพียรและปัญญาที่เป็นองค์ประกอบสำคัญในวิสุทธิมรรค รวมถึงการวิเคราะห์บทบาทของภิกษุที่มองเห็นภัยในสงสาร และการประยุกต์ใช้ความรู้ทางธรรมในกิจกรรมประจำวัน ความเพียรถือเป็นกุญแจสำคัญสำหรั

…ธิบายความ เป็นนิทัสสนะต่อไปว่า กายวิเวกเป็นอันประกาศด้วยศีล เพราะศีลในที่นี้หมายเอาศีลที่อิงวิวัฏฏะ จิตตวิเวกประกาศด้วยสมาธิ อุปธิวิเวกประกาศด้วยปัญญา นัยเดียวกัน อโทสกุศลมูลประกาศ ด้วยศีล เพราะศีลมีความอ…

เนื้อหาในบทนี้เน้นการประกาศคุณธรรมที่เกี่ยวข้องกับความเป็นพระอรหันต์ โดยแบ่งออกเป็นคุณ ๔ อย่าง รวมทั้งการนำทางให้บริบูรณ์ในศีล สมาธิ และปัญญา ให้ผู้อ่านได้เข้าใจถึงแนวทางการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยยก

…กะ (ศีลหมวด ๓) ที่ ๑] ในติกะทั้งหลาย พึงทราบวินิจฉัยในติกะที่ ๑ ดังนี้ ศีลที่บุคคล ประพฤติด้วยฉันทะ จิตตะ วิริยะ วิมังสา” อย่างทราม ชื่อว่า หีนศีล ที่ประพฤติด้วยฉันทะเป็นต้นปานกลาง ชื่อว่ามัชฌิมศีล ที่ ๑.…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคแปลภาค ๑ ตอน ๑ อธิบายถึงการวางหลักวินัยและศีลเพื่อการพ้นจากทุกข์ โดยอธิบายถึงความสำคัญของศีลในฐานะเครื่องสนับสนุนการออกจากภพและการบรรลุธรรม สิ่งเหล่านี้รวมถึงการทำความเข้าใจเกี่ยวก

…พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้ด้วยหัวข้อ คือ จิต ตามพระบาลี ( นิกเขปบท ) ว่า สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ จิตต์ ปญฺญฺจ ภาว นั้น อันพระโยคาวจรผู้ตั้งมั่นอยู่ในศีลนี้ ที่ผ่องแผ้วด้วยคุณทั้งหลาย มีความมักน้อยเป็นต…

ในบทความนี้นำเสนอการอธิบายเกี่ยวกับสมาธิที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้ในพระบาลี ซึ่งมีความสำคัญต่อการบำเพ็ญในทางโยคะ การตั้งมั่นในศีล และความพยายามบรรลุธรรมตามที่พระองค์ได้สอน. สาระสำคัญคือ การเข้าใจ

…๒. คำ หุราหุรี ชาวนา นี้ มหาฎีกาท่านหมายเอาเป็นกิริยาของจิต แก้ไว้ว่า อิโต จิโต จ ตตฺถ ตตฺถ อารมฺมณ จิตตโวสสคโค ปล่อยจิตไปทางนั้นทางนี้ คือในอารมณ์นั้น ๆ ถ้าอย่างนี้ ก็ต้องแปลว่า ความคิดพลุ่งพล่าน (หรือใจ…

เนื้อหาว่าด้วยการอธิบายความคิดวิตกจริตตามหลักธรรมในวิสุทธิมรรค รวมถึงคำอธิบายต่างๆ เกี่ยวกับจริยาและอาการของจิตที่ไม่สามารถดำเนินกิจกรรมได้ตามความคิดและความเข้าใจของมนุษย์ ที่อาจเกิดจากการขาดสมาธิและก

…ทั้งหลายมุ่งมั่น คือที่ชาวโลกแต่งตั้ง ให้ ( ว่าเป็นวิหารวิเศษ ) เช่นทักขิณาคีรีวิหารหัตถิกุจฉิวิหาร จิตตลบรรพตวิหาร คนทั้งหลายยกให้ว่าเป็นพระอรหันต์ (เขา) ใคร่จะได้ไหว้ ( เธอ ) ก็มาออกันอยู่ให้รอบไป เพราะ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคำพูดภายในวิหารเกี่ยวกับการขอผลไม้และความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างคนที่ต้องการผลไม้กับพวกอุบาสก ข้อความเสนอให้เห็นถึงวิหารที่ถูกมองว่าเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเกิดปัญหาต่อพระโยคีที

…ี่ 100 ทั้งหลายเกิดมีกำลังแล้ว เพราะความที่องค์ทั้งหลายเกิดมีกำลังแล้ว เมื่ออัปปนาสมาธิเกิดขึ้นแล้ว จิตตัดภวังค์วาระเดียวแล้วย่อมตั้งอยู่ คือเป็นไปตามทางกุศลชวนะโดยลำดับตลอดทั้งคืนทั้งวันทีเดียว เปรียบ เห…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการรักษานิมิตและการบรรลุอัปปนาให้อธิบายชัดเจน โดยเสนอแนวทางการปฏิบัติที่พระโยคาวจรควรทำเพื่อให้นิมิตเกิดและคงอยู่ได้อย่างมั่นคง การรักษานิมิตมีความสำคัญเนื่องจากช่วยในการเจริญสมาธิแ

…่ ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ตรัสไว้ว่า " มีอยู่ภิกษุ ทั้งหลาย กายปัสสัทธิ ( ความสงบระงับแห่งกาย) จิตตปัสสัทธิ ( ความ สงบระงับแห่งจิต ) ความทำโยนิโสมนสิการ ให้มากในปัสสัทธินั้น นี้เป็น อาหารเพื่อความเกิ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิสัมโพชฌงค์และอุเบกขาสัมโพชฌงค์ รวมถึงวิธีการทำให้จิตสงบจากความฟุ้งซ่าน โดยใช้การเปรียบเทียบกับการดับไฟใหญ่ด้วยวิธีการต่างๆ ที่สนับสนุนให้ภิกษุสามารถเจริญสัมโพชฌงค์ได้

…อกุสเลหิ ธมฺเมหิ " ดังนี้เถิด อนึ่ง วิเวกทั้งหลาย (ประเภท ๕ ) มีตทังควิเวกเป็นต้นก็ดี ( ประเภท ๓) มีจิตตวิเวกเป็นอาทิก็ดี ย่อมสงเคราะห์เข้าได้ทั้งหมด ด้วยสาธารพจน์ ว่า "วิวิจจ' นี้ทั้ง ๒ บทก็จริงอยู่ถึงอย…

บทนี้พูดถึงการที่ฌานเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากกามทั้งหลาย โดยอธิบายถึงธรรมชาติของเนกขัมมะ ซึ่งเป็นปฏิปักษ์ต่อกามราคะ ตามคำสอนของพระสารีบุตร นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงวิเวกที่เกี่ยวข้องและการเห็นคุณค่าของฌาน

…ิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ" จะหมายความว่า " สงัดจากกิเลสกามทั้งหลาย หรือว่าจากอกุศลทั้งปวง " ดังนี้ก็ชอบ จิตตวิเวกเป็นอันกล่าวด้วยความสงัดจากกิเลสกามนั้น อนึ่ง บัณฑิต พึงทราบว่า ใน ๒ ปาฐะนั้น การสละกามสุขย่อมเ…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับความหมายของ 'กาเมหิ' ที่เกี่ยวข้องกับวัตถุกามและกิเลสกามในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงการสงัดจากวัตถุกามที่กล่าวใน มหานิเทศและความเชื่อมโยงกับกิเลสกามใน ฌานวิภังค์ บัณฑิตสามารถเข้าใ

…ดูเปลวไฟที่ตะเกียง ที่เตา ที่ๆ ระบมบาตรหรือที่ไฟไหม้ป่าที่ใดที่หนึ่งก็ตาม นิมิตก็เกิดขึ้นได้ ดังพระ จิตตคุตตเถร ฉะนั้น เล่ากันว่าเมื่อท่านผู้นั้นเข้าไปสู่โรงอุโบสถในวัน ธรรมสวนะ แลดูเปลวตะเกียงเท่านั้น นิ…

เนื้อหานี้ว่าด้วยการเจริญเตโชกสิณโดยพระโยคาวจร ที่ถือเอานิมิตในไฟเป็นตัวช่วยในการปฏิบัติธรรม เมื่อพระโยคาวจรผู้มีบุญได้สร้างนิมิตจากเปลวไฟในที่ต่างๆ เช่น ตะเกียงหรือโรงอุโบสถ ทั้งนี้ มีวิธีการแต่งกสิณ

…อพรมดอกไม้ อันมีสีอย่างนั้น หรือผ้าสีเหลือง ธาตุสีเหลือง อย่างใดอย่างหนึ่ง นิมิตก็เกิดขึ้นได้ ดุจพระจิตตคุตตเถระ ฉะนั้น ได้ยินว่า เมื่อท่านผู้นั้นแลดูเครื่องบูชาบนแท่นบูชาที่แล้วด้วยดอก ปัตตังคะทั้งหลาย ณ…

บทนี้กล่าวถึงการทำกสิณในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการสร้างนิมิตทั้งในสีเหลืองและสีแดงซึ่งมีความสำคัญในทางลัดสู่การเห็นอภิญญา พระพุทธศาสนาแนะนำให้ใช้ดอกไม้หรือผ้าสีต่างๆ เพื่อกระตุ้นการเกิดนิมิตและการทำสมาธ

…ธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 229 (กลับ) ดำเนินสู่วิถีได้ ดังนี้ [อธิบายข้อว่า อานิสสทสฺสาวีฯ เปฯ จิตติ อุปนิพนธติ บัดนี้ บัณฑิตพึงทราบอรรถาธิบายในอรรถกถาปาฐะข้อว่า " พระโยคาวจรนั้นเป็นผู้เห็นอานิสงส์อย…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรรมฐานและวิปัสสนาในวิสุทธิมรรค โดยเน้นความสำคัญของการเข้าใจและเห็นอานิสสงส์ ซึ่งพระโยคาวจรนั้นถือว่าเป็นผู้ที่เห็นความสำคัญของกรรมฐานอันยากจะได้ เพราะว่าเมื่อท่านได้อานิสงส์จาก

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 314 บทว่า โวสุสคฺครโต อธิบายว่า การเสียสละ ชื่อว่าโวสสัคคะ ความก็คือ บริจาค ( นั่นเอง) บุคคลชื่อว่า โวสสคฺครต เพราะยินดี โดยประกอบอย่างยิ่งเนืองๆ ในโวสสั

…วามดีของตน ความไม่ตระหนี่และความพร้อมในการให้ทำให้จิตของบุคคลนั้นไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ และโมหะ จิตตื่นรู้และมีความสงบมากขึ้น นอกจากนี้การมีจิตใจที่บริสุทธิ์ควบคู่กับการให้ยังส่งผลให้เกิดฌานต่างๆ ในขณ…

…่ตรัสโดยเป็น กรรมฐานสำหรับอาทิกัมมิกะ (ผู้เริ่มปฏิบัติ) ส่วนจตุกกะ ๓ นอกนี้ ตรัสโดยเป็นเวทนานุปัสนา จิตตานุปัสนา และธัมมานุปัสนา สำหรับ ผู้ได้ฌานในจตุกกะแรกนี้แล้ว เพราะเหตุนั้น อาทิกัมมิกกุลบุตรผู้ใคร่ จ…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงกรรมฐานในจตุกกะ ที่มีความสำคัญสำหรับผู้เริ่มต้นปฏิบัติ โดยเฉพาะอาทิกัมมิกะ ที่จะต้องทำให้ศีลบริสุทธิ์และเรียนกรรมฐานอันมีสนธิ ๕ ซึ่งรวมถึงการเรียนรู้ วิธีการถามและการกำหนดกรรมฐา

…- ตุบาทจะดิ้นรนอยู่ในโอกาสอับแคบ ดังฝูงโคถูกกั้นไว้ในคอกแคบ ๆ ดิ้นอยู่ฉะนั้น เมื่อนำไปเหนือ ๑๐ เล่า จิตตุบาทก็จะพะวงอยู่ในการ นับนั้นเสีย (ไม่พะวงถึงกรรมฐาน) เมื่อแสดงความ (นับ) ขาดใน ระหว่าง จิตจะหวั่นไป…

ในบทนี้อธิบายถึงการนับกรรมฐานอย่างถูกต้องเพื่อให้จิตไม่ดิ้นรนและพะวง รวมถึงวิธีการนับที่ช้าและมีระเบียบ โดยมีความสำคัญในการทำให้จิตไม่หวั่นไหวและมุ่งมั่นในการปฏิบัติธรรม หากมีการนับขาดหรือด่วนจะนำไปสู

ประการฉะนี้" แม้บทที่เหลือ က ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 135 (คือ สุขปฏิเวที จิตตสงฺขารปฏิสัเวที) ก็พึงทราบโดยความตามนัยนี้เถิด แต่นี่เป็นความแปลกกกันนิดหน่อยใน บทเหล่านั้น คือ สุขป…

หนังสือการแปลวิสุทธิมรรคในเนื้อหานี้ เน้นการเข้าใจเกี่ยวกับสุขปฏิสเวทีและจิตตสังขารภายในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งแยกเป็นฌานต่าง ๆ วิเคราะห์และอธิบายในแง่ของสมถะและวิปัสนา การศึกษาเน…